Αγροτική οικονομία σε κίνδυνο λόγω κλιματικής αλλαγής
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της ΕΕ, ο αγροτικός τομέας της Ευρωπαϊκής Ένωσης υφίσταται ζημιές ύψους 28,3 δισ. ευρώ ετησίως, εξαιτίας των ολοένα και πιο έντονων καιρικών φαινομένων που προκαλεί η κλιματική αλλαγή, ποσό που αντιστοιχεί στο 6% περίπου της συνολικής αξίας παραγωγής φυτικής και ζωικής προέλευσης. Η μελέτη, την οποία συνέταξε η εταιρεία ασφαλιστικών μεσιτών Howden σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), καταλήγει ότι μόνο το 20% έως 30% των ζημιών αποζημιώνεται μέσω ασφαλιστικών μηχανισμών, πράγμα που σημαίνει ότι η πλειονότητα των αγροτών παραμένει ακάλυπτη. Σημειώνεται ότι ο Επίτροπος Γεωργίας της ΕΕ, Κρίστοφ Χάνσεν, παρότρυνε τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τις διαθέσιμες αγροτικές ενισχύσεις της ΕΕ, απέναντι στους κλιματικούς κινδύνους. Άλλως, οι μέσες απώλειες καλλιεργειών μπορεί να αυξηθούν έως και 66% έως το 2050, με τις ξηρασίες να ευθύνονται για την πλειονότητα των καταστροφών. Δείτε επίσης: Η ASBIS Hellas Επίσημος Διανομέας ASUS (ISG) στην Ελλάδα Η Νότια Ευρώπη συγκαταλέγεται στις πλέον ευάλωτες περιοχές Ειδικότερα Ισπανία και Ιταλία, οι δύο βασικές αγροτικές οικονομίες της Νότιας Ευρώπης, χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα ευάλωτες, με πιθανές απώλειες που θα μπορούσαν να ανέλθουν έως και στα 20 δισ. ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων επιδιώκει να χρησιμοποιήσει τα πορίσματα της έκθεσης για να καθοδηγήσει τις μελλοντικές της επενδυτικές παρεμβάσεις στον αγροτικό τομέα, προωθώντας δράσεις όπως έργα άρδευσης, παροχή δανείων και εγγυήσεις για παραγωγούς, ενώ σχεδιάζεται αύξηση των δαπανών για υδάτινα έργα. Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξήγγειλε απλοποίηση περιβαλλοντικών όρων για τις γεωργικές επιδοτήσεις και κατέθεσε προτάσεις για νέους κανονισμούς ταχύτερης καταβολής έκτακτης ενίσχυσης σε πληγέντες αγρότες από φυσικές καταστροφές. Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Helleniq Energy: Ενίσχυσε τη συνεργασία της με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Η μακροχρόνια ξηρασία στον Αμαζόνιο μπορεί να αλλάξει ριζικά το τροπικό δάσος
Έρευνα που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου σε συνεργασία με Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο της Πάρα στη Βραζιλία, κατέδειξε ότι το τροπικό δάσος του Αμαζονίου θα καταφέρει να επιβιώσει από τις σοβαρές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, να αντεπεξέλθει στην παρατεταμένη ξηρασία, ωστόσο θα υποστεί τις δραματικές επιπτώσεις και ριζικές αλλαγές, μεταξύ των οποίων η απώλεια μεγάλων δέντρων και η αδυναμία δέσμευσης άνθρακα. Με βάση παλαιότερες μελέτες ο συνδυασμός υψηλών θερμοκρασιών, ξηρασίας και αποψίλωσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε υποβάθμιση του καταπράσινου τροπικού δάσους σε ένα αραιότερο δάσος ή ακόμη και σαβάνα. Τα ευρήματα της έρευνας του βρετανικού πανεπιστημίου αποκαλύπτουν βαθύτερες αλλαγές που θα μπορούσε να υποστεί ο Αμαζόνιος. Πείραμα που πραγματοποιήθηκε στα βορειοανατολικά του Αμαζονίου έδειξε ότι η ξηρασία θα πλήξει ανεπανόρθωτα το δάσος. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές τοποθέτησαν διάφανα πάνελ πάνω από το έδαφος για να ανακατευθύνουν περίπου το ήμισυ της βροχόπτωσης σε ένα σύστημα υδρορροών, απομακρύνοντάς την από τα δέντρα. Δείτε επίσης: Στροφή της Ελλάδας στη διαστημική τεχνολογία με νέες συμμαχίες Τα περισσότερα από τα μεγαλύτερα δέντρα της περιοχής πέθαναν κατά τη διάρκεια των πρώτων 15 ετών του πειράματος. Για τα επτά χρόνια μετά τις μεγάλες αρχικές απώλειες βιομάζας, η διαθεσιμότητα νερού αυξήθηκε για τα επιζώντα δέντρα, ενώ τα εναπομείναντα δέντρα έδειξαν ότι δεν υπέφεραν πλέον περισσότερο από την ξηρασία από εκείνα που δεν υπέστησαν ξηρασία. Η περιοχή έχασε περισσότερο από το 1/3 της συνολικής βιομάζας της – κορμοί, κλαδιά, μίσχοι και ρίζες, όπου αποθηκεύεται ο άνθρακας. Μία εκτεταμένη απώλεια σε όλη την περιοχή θα απελευθέρωνε τεράστιες ποσότητες άνθρακα και θα μείωνε σημαντικά την ικανότητα του δάσους να λειτουργεί ως δεξαμενή εκπομπών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, ενώ η περιοχή έχει λιγότερη ξυλώδη βιομάζα από τα κανονικά τροπικά δάση στον Αμαζόνιο, εξακολουθεί να έχει περισσότερη συγκριτικά με άλλα ξηρά δάση και σαβάνες, πράγμα που υποδηλώνει ότι το δάσος έχει μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα σε ξηρότερες ακόμη συνθήκες, λόγω της κλιματικής αλλαγής, αλλά με βαρύ τίμημα. Ο επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Ecology and Evolution, Πάμπλο Σάντσες Μαρτίνεθ, του Τμήματος Γεωεπιστημών του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου σημειώνει: «Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ενώ ορισμένα τροπικά δάση μπορεί να είναι σε θέση να επιβιώσουν από παρατεταμένη ξηρασία που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, η ικανότητά τους να λειτουργούν τόσο ως ζωτικής σημασίας αποθήκη άνθρακα όσο και ως δεξαμενή άνθρακα θα μπορούσε να μειωθεί σημαντικά». Ο καθηγητής Πάτρικ Μέιρ, του ίδιου πανεπιστημίου, δηλώνει ταυτόχρονα ότι: «Οι οικολογικές αντιδράσεις στο κλίμα μπορούν να έχουν πολύ μεγάλες επιπτώσεις στο περιβάλλον μας, σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο. Δεν μπορούμε να τις κατανοήσουμε και να τις προβλέψουμε χωρίς μακροπρόθεσμη συνεργατική έρευνα αυτού του είδους». Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Καμπανάκι για τις μπανάνες: Η κλιματική αλλαγή απειλεί την επιβίωσή τους
Εντυπωσιακή μεταβολή στην Ανταρκτική: Ο πάγος επιστρέφει
Μια εντυπωσιακή μεταβολή καταγράφεται στην Ανταρκτική, από τη στιγμή που επιστήμονες του Πανεπιστημίου Tongji της Σαγκάης παρατηρούν ότι η ήπειρος τα τελευταία χρόνια αντιστρέφει την επί μακρόν πορεία απώλειας πάγου και κερδίζει ξανά παγετώνες σε επίπεδα-ρεκόρ. Η τάση συρρίκνωσης του πάγου που από το 2002 έως το 2020 σημείωνε ανησυχητικούς ρυθμούς, φαίνεται να ανατρέπεται απρόσμενα το 2021. Δείτε επίσης: ΑΔΜΗΕ – Terna συνεργάζονται για τη νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας Τα δεδομένα της μελέτης, μεταξύ 2021 και 2023, καταγράφουν ιδιαίτερα αυξημένη χιονόπτωση, η οποία συνέβαλε καθοριστικά στην επαναδημιουργία στρωμάτων νέου πάγου, και κατά συνέπεια μείωση του ρυθμού ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Παρότι η παγκόσμια στάθμη των θαλασσών εξακολουθεί να αυξάνεται λόγω της υπερθέρμανσης των ωκεανών και του λιωσίματος παγετώνων, απειλώντας παράκτιες περιοχές, διαπιστώθηκε ότι αυτή η τριετής θετική αντιστροφή μείωσε την ετήσια άνοδο της στάθμης κατά σχεδόν 15%. Ας σημειωθεί ότι η Ανταρκτική έχανε περίπου 120 δισεκατομμύρια τόνους πάγου ετησίως για σχεδόν είκοσι χρόνια. Την περίοδο 2021-2023, η περιοχή ανέκτησε περίπου 108 δισεκατομμύρια τόνους πάγου κατ’ έτος, αντιστρέφοντας αιφνίδια το τοπίο. Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι αν και αυτή η μεταβολή οφείλεται πιθανώς σε παροδικά καιρικά φαινόμενα, που ενδέχεται να αντιστραφούν εκ νέου στο μέλλον, πρέπει να ενταχθεί και να επανεκτιμηθεί στις μελέτες που διεξάγονται πάνω στο υπαρκτό φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Επιστρατεύονται δορυφόροι για να παρακολουθούν την υγεία των κοραλλιογενών υφάλων
Καμπανάκι για τις μπανάνες: Η κλιματική αλλαγή απειλεί την επιβίωσή τους
Με τη μπανάνα να αποτελεί την τέταρτη σημαντικότερη καλλιέργεια τροφίμων, η νέα μελέτη αναδεικνύει τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στις χώρες παραγωγής. Η αργή αλλά διαρκής περιβαλλοντική φθορά στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική δημιουργεί ανησυχίες για την παγκόσμια επάρκεια. Πρόσφατη μελέτη εκτιμά ότι έως το 2080, σημαντικό ποσοστό των υφιστάμενων περιοχών καλλιέργειας μπανάνας στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική – σχεδόν 66% – ενδέχεται να μην πληροί πλέον τις κλιματικές προϋποθέσεις για την υποστήριξη της παραγωγής. Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες, η συχνότερη εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων και η εξάπλωση παρασίτων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, επηρεάζουν αρνητικά βασικές χώρες παραγωγής μπανάνας, όπως η Γουατεμάλα, η Κόστα Ρίκα και η Κολομβία. Οι εξελίξεις αυτές οδηγούν σε μείωση των γεωργικών αποδόσεων και προκαλούν σοβαρές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις στις αγροτικές κοινότητες της περιοχής, σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση της Christian Aid με τίτλο «Going Bananas: How Climate Change Threatens the World’s Favourite Fruit». Η μπανάνα είναι το πιο ευρέως καταναλισκόμενο φρούτο παγκοσμίως και η τέταρτη σημαντικότερη καλλιέργεια τροφίμων μετά τα σιτηρά, το ρύζι και το καλαμπόκι. Περίπου το 80% της παραγωγής διατίθεται για τοπική κατανάλωση, ενώ περισσότεροι από 400 εκατομμύρια άνθρωποι στηρίζονται διατροφικά σε αυτή, λαμβάνοντας από 15% έως 27% της ημερήσιας ενεργειακής τους πρόσληψης από το συγκεκριμένο φρούτο. Η συντριπτική πλειοψηφία των μπανανών που φτάνουν στα σούπερ μάρκετ παγκοσμίως, περίπου το 80%, προέρχεται από τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, περιοχές που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε ακραία καιρικά φαινόμενα και καταστροφές από την κλιματική αλλαγή. Η καλλιέργεια, ωστόσο, αντιμετωπίζει σοβαρούς κινδύνους από την ανθρωπογενή κλιματική κρίση, που απειλεί μία κρίσιμη πηγή τροφής και τις ζωτικές ανάγκες των κοινοτήτων που δεν έχουν συμβάλει σημαντικά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που προκαλούν την υπερθέρμανση του πλανήτη. Δείτε επίσης: Το Selina Paros εντάσσεται στον όμιλο HotelBrain “Η κλιματική αλλαγή σκοτώνει τις καλλιέργειές μας. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει εισόδημα επειδή δεν μπορούμε να πουλήσουμε τίποτα. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι η φυτεία μου πεθαίνει. Έτσι, αυτό που συμβαίνει είναι ο θάνατος”, ανέφερε η Aurelia Pop Xo, 53 ετών, καλλιεργήτρια μπανάνας στη Γουατεμάλα, στους ερευνητές της Christian Aid. Η μπανάνα Cavendish, όπως και άλλες ποικιλίες, είναι ευαίσθητο φρούτο και χρειάζεται θερμοκρασίες από 15 έως 35 βαθμούς Κελσίου για να αναπτυχθεί, καθώς και επαρκή νερό, αν και όχι σε υπερβολική ποσότητα. Η καταιγίδα αποτελεί κίνδυνο για τις μπανάνες, καθώς μπορεί να απομακρύνει τα φύλλα του φυτού, καθιστώντας τη φωτοσύνθεση πιο δύσκολη. Αν και είναι μόνο μία από τις εκατοντάδες ποικιλίες, αντιπροσωπεύει τη μεγάλη πλειοψηφία των εξαγωγών λόγω της εξαιρετικής γεύσης, της ανθεκτικότητας και της υψηλής απόδοσης. Η έλλειψη γενετικής ποικιλίας, ωστόσο, την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη στις κλιματικές αλλαγές. Η κλιματική αλλαγή βλάπτει τις συνθήκες καλλιέργειας και συμβάλλει στην εξάπλωση μυκητιασικών ασθενειών που καταστρέφουν τις καλλιέργειες και τα μέσα διαβίωσης. Ο μύκητας των μαύρων φύλλων μπορεί να περιορίσει τη φωτοσύνθεση των φυτών μπανάνας κατά 80%, αναπτύσσεται σε υγρές συνθήκες και καθιστά τις μπανάνες ευάλωτες σε ακανόνιστες βροχοπτώσεις και πλημμύρες. Η αύξηση της θερμοκρασίας και η αλλαγή στα βροχολογικά πρότυπα επιδεινώνουν έναν άλλο μύκητα, το Fusarium tropical race 4, το οποίο μεταδίδεται από το έδαφος και καταστρέφει φυτείες Cavendish σε παγκόσμια κλίμακα. Η Christian Aid απαιτεί από τα πλούσια ρυπογόνα έθνη, που έχουν την κύρια ευθύνη για την κλιματική κρίση, να εγκαταλείψουν άμεσα τα ορυκτά καύσιμα και να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους για χρηματοδότηση, προκειμένου να βοηθήσουν τις κοινότητες να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή. Σύμφωνα με τον διευθυντή πολιτικής και εκστρατειών της Christian Aid, Osai Ojigho: “Οι μπανάνες δεν είναι μόνο το αγαπημένο φρούτο του κόσμου, είναι επίσης μια απαραίτητη τροφή για εκατομμύρια ανθρώπους. Πρέπει να αφυπνιστούμε για τον κίνδυνο που θέτει η κλιματική αλλαγή σε αυτή τη ζωτική καλλιέργεια” ενώ ο ίδιος προσθέτει ότι “Οι ζωές και τα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων που δεν έχουν κάνει τίποτα για να προκαλέσουν την κλιματική κρίση απειλούνται ήδη.” Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Ποιες προσαρμογές χρειάζονται τα θαλασσινά λόγω της κλιματικής αλλαγής
Έργο-μαμούθ για πυρηνικά απόβλητα στη Γαλλία – Κόστος έως 37,5 δισ. ευρώ
Το νέο έργο στη Γαλλία για την αποθήκευση πυρηνικών αποβλήτων εκτιμάται πλέον ότι θα κοστίσει μεταξύ 26 και 37,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, σύμφωνα με δήλωση της εθνικής υπηρεσίας διαχείρισης πυρηνικών αποβλήτων — σημαντικά υψηλότερα από την αρχική πρόβλεψη των περίπου 25 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το έργο, γνωστό ως Cigeo, βρίσκεται στην περιοχή Grand Est, στην ανατολική Γαλλία, ανάμεσα στις οινοπαραγωγικές πόλεις Ρεμς και Νανσί, και αναμένεται να αποτελέσει τον πρώτο μόνιμο χώρο αποθήκευσης πυρηνικών αποβλήτων της χώρας, σύμφωνα με το Reuters. Τα σχέδια για την υπόγεια αποθήκευση σε βάθος 500 μέτρων, με έναρξη εργασιών το 2027, έχουν προκαλέσει αντιδράσεις και διαμαρτυρίες από την τοπική κοινωνία. Έως το τέλος του έτους αναμένεται η έκδοση διατάγματος από το υπουργείο Βιομηχανίας, το οποίο θα καθορίζει οριστικά το κόστος του έργου και θα λειτουργεί ως σημείο αναφοράς μέχρι την επόμενη αξιολόγηση, σύμφωνα με την υπηρεσία διαχείρισης αποβλήτων Andra. Δείτε επίσης: Συνεργασία EY Ελλάδος και DefencEduNet για την αναβάθμιση δεξιοτήτων στον τομέα της Άμυνας Τόσο ο προϋπολογισμός όσο και η τοποθεσία του έργου τελούν υπό νέες αξιολογήσεις, οι οποίες πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2026. Η κατασκευή ενδέχεται να ξεκινήσει έως το 2027, εφόσον η αρμόδια γαλλική αρχή πυρηνικής ασφάλειας εγκρίνει την αίτηση, ενώ η πρώτη παραλαβή πυρηνικών αποβλήτων προβλέπεται για το 2050, με τον χώρο να έχει προβλεπόμενη διάρκεια λειτουργίας εκατό ετών, σύμφωνα με το Reuters. Η μελλοντική σημασία του έργου Cigeo στη Γαλλία Το έργο Cigeo αποτελεί ένα σημαντικό παράδειγμα συνδυασμού τεχνολογίας, ασφάλειας και περιβαλλοντικής ευθύνης, καθώς η Γαλλία επιδιώκει την κατασκευή ενός υπόγειου χώρου για τη μακροπρόθεσμη αποθήκευση πυρηνικών αποβλήτων. Παρά τις αντιρρήσεις της τοπικής κοινότητας, η Γαλλία επενδύει σε βιώσιμες λύσεις για την ασφαλή αποθήκευση των ραδιενεργών αποβλήτων, με σκοπό τη διασφάλιση των συμφερόντων των μελλοντικών γενεών. Η υλοποίηση του έργου είναι προγραμματισμένη για το 2027, με διάρκεια ζωής 100 ετών και με σημαντικές συνέπειες σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Η Μολδαβία καταθέτει νέο νόμο με στόχο την ενεργειακή απόδοση
Η Μολδαβία καταθέτει νέο νόμο με στόχο την ενεργειακή απόδοση
Στη Μολδαβία, σύμφωνα με το ceenergynews.com, η βουλή ενέκρινε σχέδιο νόμου για την επικαιροποίηση του νόμου περί ενεργειακής απόδοσης του 2018, που αποβλέπει στην ενίσχυση επενδύσεων στην ενεργειακή απόδοση με τη βελτίωση του ισχύοντος νομικού πλαισίου. Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, ο κατάλογος των υπόχρεων μερών δεν θα εγκρίνεται πλέον από την κυβέρνηση, αλλά θα διαχειρίζεται και θα δημοσιεύεται από την Εθνική Υπηρεσία Ρύθμισης Ενέργειας (ANRE). Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά τις εταιρείες τηλεθέρμανσης (προμηθευτές θερμικής ενέργειας) οι οποίες δεν θα υποχρεούνται πλέον να πληρούν ορισμένες υποχρεώσεις εξοικονόμησης ενέργειας, κάτι που θα συνέβαλε στη διατήρηση των λογαριασμών θέρμανσης σε προσιτές τιμές για νοικοκυριά συνδεδεμένα με κεντρικά συστήματα θέρμανσης. Μια άλλη αλλαγή αφορά τους εισαγωγείς καυσίμων, οι εισφορές των οποίων δεν θα βασίζονται στην ποσότητα που εμπορεύονται, αλλά στην πραγματική ποσότητα καυσίμων που εισάγουν. Δείτε επίσης: Συνεργασία Shell – Βουλγαρίας για ενέργεια Εκτός από τις συγκεκριμένες αλλαγές το σχέδιο προτείνει τη δημιουργία του Ταμείου Ενεργειακής Απόδοσης, το οποίο θα στηρίζει έργα εξοικονόμησης ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μέσω προγραμμάτων που διαχειρίζεται το Εθνικό Κέντρο Αειφόρου Ενέργειας (CNED). Επιπλέον το Ταμείο θα είναι επίσης σε θέση να προσφέρει οικονομικές εγγυήσεις και επιδότηση επιτοκίου για δάνεια που λαμβάνονται από ενώσεις ιδιοκτητών ακινήτων για την ανακαίνιση κτιρίων με στόχο την ενεργειακή απόδοση, ενώ οι ιδιοκτήτες κατοικιών θα διαθέτουν μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής του εργολάβου που θα εκτελεί τις εργασίες ανακαίνισης, προφανώς εφόσον θα πληρούνται οι απαιτήσεις του προγράμματος επιδότησης «Green House». Επιπρόσθετα, οι δημοτικές αρχές θα πρέπει να καταρτίζουν ολοκληρωμένα σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα, ενώ διευρύνεται η πρόσβαση σε υπηρεσίες ενεργειακού ελέγχου, επιτρέποντας και σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς να τις προσφέρουν. Το νομοσχέδιο τείνει να απλοποιήσει τους κανόνες για τα μικρότερα κτίρια. Για κατοικίες κάτω των 250 τετραγωνικών μέτρων, δεν θα απαιτούνται πλέον ενεργειακοί έλεγχοι, ενώ για τα μεγαλύτερα κτίρια κατοικιών, ένα πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης, σύμφωνα με τον νόμο του 2023, θα μπορούσε να αντικαταστήσει τον πλήρη έλεγχο, για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων. Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Η Optimus Energy και η enspired ενώνουν δυνάμεις στον κλάδο της αποθήκευσης ενέργειας
Ποιες προσαρμογές χρειάζονται τα θαλασσινά λόγω της κλιματικής αλλαγής
Καθώς η κλιματική αλλαγή είναι πλέον μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα και οι θερμοκρασίες των ωκεανών αυξάνονται, νέα θαλάσσια είδη κατακτούν τα ύδατα της Νέας Αγγλίας, ενώ παραδοσιακά είδη όπως ο γάδος και ο αμερικανικός αστακός εμφανίζουν μείωση ή μετακινούνται προς τα βόρεια. Η Kate Masury, εκτελεστική διευθύντρια της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Eating With the Ecosystem, προωθεί την εισαγωγή αυτών των νέων «νικητών του κλίματος» στην τοπική αγορά θαλασσινών, όπως το μπλε καβούρι, το ισπανικό σκουμπρί και το γκρίζο σκαντζόψαρο, τα οποία έχουν καλύτερη προσαρμογή στις αυξανόμενες θερμοκρασίες των νερών. Όπως αναφέρει το Bloomberg, η Kate Masury προσπαθεί να αναπτύξει μια βιώσιμη κουλτούρα θαλασσινών που να συνδυάζει την προστασία του περιβάλλοντος με την υποστήριξη των τοπικών αλιευτικών κοινοτήτων. Ωστόσο, η μετάβαση αυτή δεν είναι εύκολη. Οι καταναλωτές συχνά διστάζουν να δοκιμάσουν τα λιγότερο γνωστά θαλασσινά λόγω αβεβαιότητας σχετικά με τη γεύση ή τη διαδικασία μαγειρέματος, ενώ τα εστιατόρια και τα παντοπωλεία προτιμούν να προμηθεύονται σταθερά, όλο το χρόνο προϊόντα, κάτι που τα νέα αυτά είδη δεν μπορούν πάντα να προσφέρουν λόγω εποχιακών περιορισμών. Δείτε επίσης: Η Danone αποκτά πλειοψηφικό ποσοστό στην Kate Farms Για να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες, η Masury ξεκίνησε το 2021 ένα πιλοτικό πρόγραμμα με τη συμμετοχή δέκα εστιατορίων του Rhode Island, τα οποία προμηθεύτηκαν 12 θαλάσσια είδη που χρησιμοποιούνται σπάνια. Η ανατροφοδότηση έδειξε τόσο θετικά όσο και αρνητικά αποτελέσματα, όπως οι δυσκολίες των σεφ με πιο σκληρά ψάρια, όπως το γκρι σκανδαλόψαρο ή το ζωντανό μπλε καβούρι. Αναφέρθηκε επίσης ότι οι συγκρίσεις μεταξύ άγνωστων και γνωστών θαλασσινών οδήγησαν σε μεγαλύτερη αποδοχή από τους καταναλωτές. Η προώθηση των “νικητών του κλίματος” στην αγορά θαλασσινών θα απαιτήσει περισσότερη ευαισθητοποίηση, κανονιστική ευελιξία για τις νέες αλιευτικές μεθόδους και ενίσχυση των υποδομών επεξεργασίας. Οι καταναλωτές μπορούν να συμβάλουν σημαντικά, ζητώντας αυτά τα είδη στις τοπικές ιχθυαγορές, κάτι που θα ενισχύσει τη ζήτηση και θα παρακινήσει τους προμηθευτές να τα αποθηκεύουν συχνότερα. Η προσαρμογή των μενού και των αλυσίδων εφοδιασμού ώστε να αντανακλούν τις μεταβολές στα ωκεάνια οικοσυστήματα μπορεί να συμβάλει στην προστασία των περιφερειακών αλιευτικών οικονομιών από την κλιματική αλλαγή και να μειώσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των θαλασσινών. Ωστόσο, η δημιουργία μιας νέας διατροφικής κουλτούρας γύρω από τα κλιματικά προσαρμοσμένα είδη θα απαιτήσει συνεργασία σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού – από τους αλιείς και τους μεταποιητές μέχρι τους σεφ, τις ρυθμιστικές αρχές και τους καταναλωτές. Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Η Κλιματική αλλαγή έχει επιπτώσεις στην παγκόσμια παραγωγή κρασιού
Τα Blackout μπορούν να συμβούν οπουδήποτε;
Το ερώτημα αν θα μπορούσε να συμβεί το ίδιο και σε άλλες χώρες προέκυψε στη Γηραιά Ήπειρο, μετά την πρόσφατη μεγαλύτερη διακοπή ρεύματος στην Ευρώπη των τελευταίων 20 ετών που προκάλεσε χάος για τους κατοίκους της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και περιοχών της Γαλλίας. Οι υπεύθυνοι διαχειριστές των ενεργειακών συστημάτων έχουν διαβεβαιώσει ότι τέτοιες διακοπές ρεύματος μεγάλης κλίμακας είναι εξαιρετικά σπάνιες και ότι τα ευρωπαϊκά δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας είναι σταθερότερα στον κόσμο. Οι ειδικοί ωστόσο, στον τομέα της ενέργειας προειδοποιούν ότι κανένα δίκτυο δεν είναι απρόσβλητο. Ο καθηγητής Τζιανζόνγκ Γου, διευθυντής της σχολής μηχανικών του Πανεπιστημίου του Κάρντιφ, δήλωσε στον Guardian ότι οι διακοπές ρεύματος «μπορούν να συμβούν οπουδήποτε». Η ανώτερη διευθύντρια της Energy Systems Catapult, Σαρμαλί Τζαγιαμάχα του Ηνωμένου Βασιλείου δηλώνει επίσης: «Κανένα σύστημα δεν μπορεί να είναι 100% ανθεκτικό», επομένως οι κίνδυνοι «πρέπει να εξισορροπούνται με την προθυμία μας να πληρώσουμε για τη μείωση τους». Σημειώνεται ότι οι μεγάλες καταρρεύσεις του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας οφείλονται συχνά σε παράγοντες που είναι δύσκολο να προβλεφθούν ή να ελεγχθούν. Τα ακραία πλέον καιρικά φαινόμενα και οι φυσικές καταστροφές, οι απρόσμενες καταιγίδες, οι καύσωνες και οι σεισμοί μπορούν να προκαλέσουν καταστροφικές ζημιές σε κρίσιμες εθνικές υποδομές. Οι κεραυνοί και οι ηλιακές εκλάμψεις επίσης μπορεί να προκαλέσουν ζημιές σε ζωτικό εξοπλισμό, κρίσιμης σημασίας υποσταθμούς και ηλεκτροφόρα καλώδια για τη διατήρηση της σταθερότητας του δικτύου. Παρότι τις πρώτες αναφορές που απέδωσαν τη διακοπή ρεύματος στην Ισπανία σε ένα «σπάνιο ατμοσφαιρικό φαινόμενο» λόγω μιας ξαφνικής αλλαγής της θερμοκρασίας, που ενδέχεται να αποσταθεροποίησε το δίκτυο, η διαχειριστής του δικτύου, Red Eléctrica, απέρριψε αργότερα την εκδοχή αυτή. Υπενθυμίζεται ότι οι περισσότερες διακοπές ρεύματος, λόγω φυσικών καταστροφών εντοπίζονται ευκολότερα, ενώ ο κίνδυνος τέτοιων φαινομένων αυξάνεται με την κλιματική αλλαγή, επιτείνοντας τη συχνότητα και τη σοβαρότητά τους. Επί παραδείγματι, στην πολιτεία του Τέξας των ΗΠΑ, μια σειρά από τρεις χειμερινές καταιγίδες στις αρχές του 2021 προκάλεσαν το πάγωμα αιολικών πάρκων και σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο, αφήνοντας 4,5 εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις χωρίς ρεύμα. Δείτε επίσης: Αλλαγές της Meta για τους ανήλικους χρήστες Ωστόσο ορισμένες διακοπές ρεύματος οφείλονται σε ανθρωπογενείς παράγοντες. Η Σ. Τζαγιαμάχα επεσήμανε ότι «γεωπολιτικοί παράγοντες και κυβερνοεπιθέσεις έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν σημαντικές διακοπές στο δίκτυο και ότι το ανθρώπινο λάθος μπορεί επίσης να διαδραματίσει κάποιο ρόλο». Παρότι μετά τη διακοπή ρεύματος στην Ιβηρική χερσόνησο κακόβουλοι κρατικοί παράγοντες ισχυρίστηκαν ανθρώπινη παρέμβαση, η Red Eléctrica έσπευσε να υπογραμμίσει ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις επίθεσης. Προφανώς, ο κίνδυνος κυβερνοεπίθεσης στην όποια υποδομή «δεν είναι επιστημονική φαντασία», σύμφωνα με τον ολλανδό εμπειρογνώμονα σε θέματα κυβερνοασφάλειας Ντέιβ Μάσλαντ, ο οποίος αναφερόμενος στις επιθέσεις της Ρωσίας στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας το 2015 και το 2016, και στην αποτυχημένη απόπειρα μετά την εισβολή της το 2022 σημειώνει: «Οι επιθέσεις στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος είναι πιθανές και έχουν ήδη προκαλέσει διακοπές στο παρελθόν». Ένα άλλο βασικό ερώτημα παραπέμπει στον ρόλο που ενδέχεται να διαδραμάτισαν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην κατάρρευση του συστήματος. Το ηλεκτρικό σύστημα της Ισπανίας υπέστη δύο σημαντικές απώλειες παραγωγής στην ηλιόλουστη νοτιοδυτική περιοχή της χώρας μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, που ενδέχεται να αποσταθεροποίησαν τη σύνδεση του δικτύου μεταξύ Ισπανίας και Γαλλίας και να οδήγησαν τελικά στην πλήρη συνολική απώλεια ισχύος. Συγκεκριμένα ένα δίκτυο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι πιο δύσκολο να λειτουργήσει από ένα δίκτυο που σχεδιάστηκε αρχικά με βάση μεγάλους σταθμούς παραγωγής ενέργειας από άνθρακα, φυσικό αέριο και πυρηνική ενέργεια. Οι σταθμοί αυτοί διαθέτουν περιστρεφόμενες τουρμπίνες που δημιουργούν αδράνεια στο σύστημα, η οποία βοηθά στη διατήρηση της συχνότητας του δικτύου στα 50Hz περίπου. Εφόσον οι αιολικοί και οι ηλιακοί σταθμοί δεν δημιουργούν αδράνεια στο δίκτυο, σε περιόδους υψηλής παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μπορεί να είναι πιο δύσκολο να διατηρηθεί σταθερή η συχνότητα σε περίπτωση ξαφνικής διακοπής της παροχής ρεύματος. Το σύστημα οδηγείται σε κατάρρευση όταν μια σημαντική διακύμανση στη συχνότητα προκαλέσει την αυτόματη αποσύνδεση των γεννητριών. Σημειώνεται εδώ ότι η μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προφανώς θα απαιτήσει από τις εταιρείες δικτύου να επενδύσουν σε τεχνολογίες σταθεροποίησης του δικτύου, προετοιμαζόμενες για το απρόβλεπτο, όταν συνδυασμός ακραίων παραγόντων μπορεί να προκαλέσει μια καταστροφική αλυσιδωτή βλάβη. Ας θυμηθούμε ότι τον Αύγουστο του 2019, το Ηνωμένο Βασίλειο υπέστη τη μεγαλύτερη διακοπή ρεύματος της τελευταίας δεκαετίας, αφήνοντας σχεδόν 1 εκατομμύριο ανθρώπους σε Αγγλία και Ουαλία χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και εκατοντάδες ανθρώπους εγκλωβισμένους σε τρένα για έως και εννέα ώρες, η οποία προκλήθηκε μετά από κεραυνό που χτύπησε ένα κύκλωμα μεταφοράς βόρεια του Λονδίνου, προκαλώντας διακοπή λειτουργίας δύο γεννητριών ηλεκτρικού ρεύματος που απέχουν μεταξύ τους περισσότερα από 100 μίλια, με διαφορά λίγων δευτερολέπτων. Σημειώνεται ότι οι κεραυνοί είναι συνήθη φαινόμενα, ενώ αποδεικνύεται ότι δεκάδες μικρές γεννήτριες και μπαταρίες στην προκειμένη περίπτωση χρησιμοποιούσαν λανθασμένες ρυθμίσεις ασφαλείας, καθιστώντας αδύνατη για τον διαχειριστή την αποφυγή της διακοπής του ρεύματος. Αυτό παραπέμπει στο ότι μόνο ο συνδυασμός παραγόντων μπορεί να προκαλέσει μεγάλης κλίμακας διακοπή ρεύματος και να αποδειχθεί άκρως καταστροφικός. Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Η Κλιματική αλλαγή έχει επιπτώσεις στην παγκόσμια παραγωγή κρασιού
Η Κλιματική αλλαγή έχει επιπτώσεις στην παγκόσμια παραγωγή κρασιού
Την τελευταία δεκαετία, κρασιά κορυφαίας ποιότητας παράγονται στις πιο απρόσμενες περιοχές. Οι αγγλικοί αφρώδεις οίνοι γνωρίζουν διεθνή επιτυχία, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας ωθεί την παραγωγή σε βορειότερα γεωγραφικά πλάτη, ενώ ακόμη και τα λευκά κρασιά από τη Σουηδία κάνουν δυναμική είσοδο στη σκηνή. Οι ειδικοί προβλέπουν ότι περιοχές, όπως το Γιόρκσαϊρ στο Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσαν να παράγουν εξαιρετικής ποιότητας κρασιά, έως τα τέλη του αιώνα, λόγω των αλλαγών στις θερμοκρασίες και στις βροχοπτώσεις. Πρόσφατη έκθεση με τίτλο Fine Wines and Restaurants Market Monitor αναφέρει ότι το Hull θα μπορούσε να είναι γνωστό για το cabernet sauvignon του μέχρι το 2100, καθώς το Μπορντό φαίνεται να αντιμετωπίζει δύσκολα τις νέες συνθήκες και η βόρεια Αγγλία γίνεται πλέον σημείο αναφοράς. Σύμφωνα με την έκθεση, «Η κλιματική αλλαγή ξανασχεδιάζει τον παγκόσμιο χάρτη του κρασιού», προβάλλοντας τη Δανία και άλλες βόρειες περιοχές ως ανερχόμενες δυνάμεις με ηπιότερα κλίματα και μεγαλύτερες καλλιεργητικές περιόδους. Επιπρόσθετα, η Βιρμανο-αμερικανίδα σομελιέ Οτάρα Πάιν που δραστηριοποιείται μέσω της Wine Garage στην Μπανγκόκ, εκτιμά ότι η Κίνα θα καταστεί σημαντική οινοπαραγωγός δύναμη, από περιοχές όπως η Ningxia και το Yunnan. Αντίστοιχα, στις ΗΠΑ, ξεχωρίζουν νέα οινικά hotspots, όπως η Βιρτζίνια, το Μέριλαντ και το Λονγκ Άιλαντ. Δείτε επίσης: Απώλεια δυναμικής για την Tesla – Αυξάνεται η προτίμηση σε τεχνολογικές μετοχές & ETFs Παρατηρούμε ότι αναδύονται νέες περιοχές, ενώ παραδοσιακοί οινικοί προορισμοί υφίστανται πιέσεις. Το Μπορντό, για παράδειγμα, δυσκολεύεται να διατηρήσει τη σταθερή παραγωγή εμβληματικών κρασιών λόγω της ξηρασίας, της υπερβολικής ζέστης και των συντομότερων εποχών ωρίμανσης. Μάλιστα το 2024, η παραγωγή κρασιού στην περιοχή σημείωσε χαμηλό ρεκόρ, εξαιτίας του παγετού και της εξάπλωσης του ωιδίου, ενώ, στο Chablis, η σοδειά μειώθηκε κατά 60% λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων. Η προσαρμογή είναι ένας τρόπος αντιμετώπισης, η οποία προσλαμβάνει είτε τον χαρακτήρα της πρώιμης συγκομιδής, είτε της ανθεκτικότερης καλλιεργούμενης ποικιλίας, είτε της άσκησης πίεσης για μεταρρυθμίσεις στους κανόνες ονομασίας για μεγαλύτερη ευελιξία. Σημειώνεται επίσης ότι ακόμη και στη νότια Ευρώπη, οικογενειακοί αμπελώνες εξετάζουν τη βιωσιμότητα της καλλιέργειας. Μια νέα εποχή διαφαίνεται. Σταφύλια όπως το cabernet sauvignon μπορεί να ευδοκιμήσουν μακριά από την παραδοσιακή τους βάση. Κρασιά με υπογραφή από τις εμβληματικές περιοχές φαίνεται να απειλούνται από την κλιματική αλλαγή, όπως κάποια κλασικά προϊόντα, η μουστάρδα Ντιζόν ή το τυρί Γκούντα. Η Οτάρα Πάιν ισχυρίζεται ωστόσο ότι οι αλλαγές δεν συνεπάγονται απαραίτητα εξαφάνιση, αλλά περισσότερο μια μεταμόρφωση. Έτσι η Βουργουνδία και η Napa Valley θα συνεχίσουν να παράγουν εξαιρετικά κρασιά, παρότι ενδέχεται να είναι διαφορετικά από τα γνώριμα cabernet ή pinot noir. Ήδη, νέες ποικιλίες και υβρίδια καλλιεργούνται σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Σε περιοχές όπου άλλοτε δεν ευδοκιμούσαν σταφύλια, όπως το chardonnay ή το syrah, έχουν πλέον τη δυνατότητα να παράγουν. «Υπάρχουν τόσα μέρη, όπου μπορείς να φτιάξεις εξαιρετικό κρασί και να εκφράσεις τόσο το terroir, όσο και τη φιλοσοφία των ανθρώπων που το δημιουργούν…Υπάρχουν πολλά μονοπάτια μπροστά μας». Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Επιστρατεύονται δορυφόροι για να παρακολουθούν την υγεία των κοραλλιογενών υφάλων
Επιστρατεύονται δορυφόροι για να παρακολουθούν την υγεία των κοραλλιογενών υφάλων
Πολλές είναι οι μέθοδοι που εφαρμόζουν οι επιστήμονες για να διατηρήσουν τους πολύτιμους κοραλλιογενείς υφάλους, οι οποίοι απειλούνται από την κλιματική αλλαγή. Με υποβρύχια ηχεία που αναπαράγουν ήχους υγιών κοραλλιών ενθαρρύνοντας τις προνύμφες να αποικήσουν σε υποβαθμισμένους υφάλους, με βιταμίνες για την επιβίωση και ανάπτυξη των κοραλλιών και με την εκτροφή τους για να γίνουν πιο ανθεκτικά στις ακραίες θερμοκρασίες… Ο Ντέιβιντ Ι. Καράσκο Ριβέρα από το Τμήμα Περιβάλλοντος και η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Κουίνσλαντ στην Αυστραλία (UQ) και μελέτησαν χιλιάδες εικόνες από μελέτες πεδίου και δορυφόρους που καταγράφηκαν από τον ύφαλο Ήρων σε διάστημα 20 ετών. Με τα βάση τα διαθέσιμα δεδομένα κατάφερε να εκτιμήσει και να χαρτογραφήσει πόση άμμος, πέτρες και κοράλλια υπήρχαν στις περιοχές. Υπογράμμισαν δε ότι η κατανόηση της συνολικής κατάστασης του υφάλου σε βάθος χρόνου είναι ζωτικής σημασίας για τη λήψη κατάλληλων αποφάσεων διατήρησης και διαχείρισης, τονίζοντας, μάλιστα, ότι τα προερχόμενα από έρευνα πεδίου στοιχεία έχουν ερευνήσει μόλις το 0,1% της πραγματικής έκτασης των υφάλων. «Αυτό είναι σαν να ολοκληρώνεις μια αξιολόγηση ολόκληρου του σώματος κοιτάζοντας μόνο ένα μέρος του δακτύλου σου», σημείωσαν. Προφανώς η χρήση δορυφόρων δίνει τη δυνατότητα στους ερευνητές να παρατηρούν διαρκώς τους υφάλους και να εντοπίζουν τις αλλαγές στο περιβάλλον τους, ανεξάρτητα από τα σημεία που επισκέπτονται. Ο συνδυασμός των δύο αυτών πρακτικών επέτρεψε τη δημιουργία ενός ετήσιου χάρτη σύνθεσης των υφάλων. Οι επιστήμονες επεσήμαναν ότι οι δορυφορικές εικόνες δεν πρόκειται να αντικαταστήσουν πλήρως τα δεδομένα πεδίου, ωστόσο λόγω μεγέθους και απόστασης πολλών υφάλων και λόγω των περιορισμών χρηματοδότησης της έρευνας και των καιρικών συνθηκών η επιτόπια μελέτη δεν είναι εύκολη. Δείτε επίσης: Το φυσικό μεταλλικό νερό Βίκος συμμετέχει ως επίσημος χορηγός στο Navarino Challenge Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Remote Sensing αναφέρει: «Οι αλλαγές στην κοραλλιογενή κάλυψη μπορούν να λειτουργήσουν ως δείκτης τροχιών ανάκαμψης ή/και παρακμής, παρέχοντας πληροφορίες για τη συνολική υγεία των κοραλλιογενών υφάλων, ενώ παράλληλα υπολογίζονται εύκολα στο πεδίο. Παρ’όλα αυτά, οι μελέτες παρακολούθησης οικοσυστημάτων χρησιμοποιούν γενικά δεδομένα πεδίου που αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 1% της επιφάνειας ενός υφάλου». Επίσης οι μελέτες στο πεδίο συνήθως διεξάγονται έπειτα από περιστατικά λεύκανσης, ή ασθενειών, οπότε υπάρχει περιορισμένη κατανόηση των μακροπρόθεσμων τάσεων στη δυναμική των κοραλλιών. Έτσι, η χρήση δορυφόρων κρίνεται εξαιρετικά βοηθητική για την παρακολούθηση της υγείας των κοραλλιών ακόμη και πριν την εκδήλωση κάποιας διαταραχής. Σύμφωνα με την έκθεση: «Σε συνδυασμό με λεπτομερείς πληροφορίες από την έρευνα πεδίου, η τηλεπισκόπηση ενισχύει την ικανότητά μας να κατανοούμε και να διαχειριζόμαστε τα οικοσυστήματα των κοραλλιογενών υφάλων. Αυτό το ολοκληρωμένο πλαίσιο παρέχει μια ευρεία προσέγγιση για την παρακολούθηση της υγείας των υφάλων, με επακόλουθα στις στρατηγικές διατήρησης και διαχείρισης που εφαρμόζονται σε άλλα συστήματα υφάλων.» Όπως ισχυρίζεται ο Κρις Ρολφσέμα, επικεφαλής του προγράμματος παρατήρησης στον ύφαλο Ήρων, «όπως κοιτάζουμε τον εαυτό μας στον καθρέπτη καθημερινά και εντοπίζουμε μικρές αλλαγές στην εμφάνισή μας όταν είμαστε άρρωστοι, το ίδιο συμβαίνει και με τον ύφαλο, πρέπει να τον βλέπουμε τακτικά για να παρατηρούμε αλλαγές». Έτσι, μελετάται πληρέστερα ο φυσιολογικός κύκλος του περιβάλλοντος και ανιχνεύεται αν κάποιος άλλος παράγοντας οδηγεί σε αλλαγές, στην κάλυψη και το χρώμα των κοραλλιών. «Οι δορυφόροι μας επιτρέπουν να το κάνουμε αυτό με ακρίβεια 59-81% ανάλογα με τις περιβαλλοντικές συνθήκες.» Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Στρατηγική συνεργασία του ΤΙΤΑΝ με την “Investing For Purpose”