Η φουτουριστική πόλη Neom στη Σαουδική Αραβία μπορεί να μεταβάλει τα καιρικά φαινόμενα
Η προειδοποίηση κορυφαίου επιστήμονα για το φιλόδοξο έργο «Neom» στη Σαουδική Αραβία ότι η κατασκευή μιας γιγαντιαίας φουτουριστικής πόλης μπορεί να μεταβάλει τις τοπικές καιρικές συνθήκες και να εντείνει φαινόμενα όπως οι αμμοθύελλες και οι ξαφνικές καταιγίδες, προκαλεί διεθνώς μεγάλη ανησυχία. Ο Ντόναλντ Γουέμπλς, καθηγητής ατμοσφαιρικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόι και σύμβουλος στο περιβαλλοντικό συμβούλιο της Neom, επισημαίνει ότι η γραμμική πόλη «The Line» και άλλα έργα –όπως το χειμερινό θέρετρο και οι τεχνητές νησίδες– ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά το μικροκλίμα της περιοχής, με την ενίσχυση των ανέμων και των καταιγίδων στην ήδη ακραία ερημική ζώνη: «Αρχίζεις να αλλάζεις τον τοπικό καιρό και το μικροκλίμα. Το φαινόμενο δεν έχει μελετηθεί επαρκώς». Δείτε επίσης: Η εταιρεία Καραμολέγκος εξαγοράζεται από τον Grupo Bimbo Το συγκεκριμένο σχέδιο περιλαμβάνει κατασκευές σε μήκος 170 χιλιομέτρων, με ουρανοξύστες ύψους έως και 500 μέτρων, ντυμένους με κατοπτρικές προσόψεις. Σύμφωνα με έρευνες οι πόλεις φαίνεται να επηρεάζουν τα ατμοσφαιρικά ρεύματα και την ανάπτυξη καταιγίδων, ενώ φαινόμενα υπερθέρμανσης αυξάνουν τη ροή και τη δυναμική της κυκλοφορίας του αέρα. Η χρήση επίσης τσιμέντου συνδέεται με τις εκπομπές CO2 . Παρά τις διαβεβαιώσεις της Neom για διασφάλιση της βιωσιμότητας, δεν έχει ακόμη υπάρξει αναθεώρηση του έργου από τον προσωρινό CEO Αϊμάν αλ- Μουνταΐφερ. Εκτός από τον Γουέμπλς, που δεν κρύβει τον ενθουσιασμό του για την τεχνολογική φιλοδοξία της Neom, και άλλα μέλη της περιβαλλοντικής επιτροπής έχουν εκφράσει ανησυχίες για τις επιπτώσεις του έργου, ενώ τίθεται υπό αμφισβήτηση το μέλλον της επιτροπής αυτής στο πλαίσιο του γενικότερου ανασχεδιασμού. Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Η Βρετανία αποδεικνύεται «απροετοίμαστη» για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής
Η Βρετανία αποδεικνύεται «απροετοίμαστη» για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής
Η Βρετανία «δεν είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στην επικράτειά της και δεν μπορεί να περιμένει» για να αναλάβει δράση, προειδοποιεί σήμερα οργανισμός αρμόδιος για το ζήτημα. Η χώρα βλέπει να πολλαπλασιάζονται τα ακραία καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες, ξηρασίες, κύματα καύσωνα. «Χρειαζόμαστε να προσαρμοστούμε τώρα ώστε να εξασφαλιστεί ότι θα είναι προετοιμασμένη» για την αντιμετώπισή τους, ανέφερε η Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (CCC) στην ετήσια έκθεση αποτίμησης των πολιτικών προσαρμογής στην εξέλιξη του κλίματος. Η Τζούλια Κινγκ, μέλος της Βουλής των Λόρδων και πρόεδρος της CCC, προειδοποιεί: «Γνωρίζουμε πως τα χειρότερα έρχονται και δεν είμαστε έτοιμοι.» Τα τελευταία χρόνια, η χώρα δοκιμάστηκε από σφοδρές καταιγίδες, που προκάλεσαν εκτεταμένες πλημμύρες, από καύσωνες ειδικά τον Ιούλιο του 2022, όταν καταγράφτηκε ιστορικό υψηλό θερμοκρασίας (40° Κελσίου). Οι ξηρασίες εξάλλου ευνόησαν την εκδήλωση δασικών πυρκαγιών. Σύμφωνα επίσης με τους ειδικούς, πάνω από τις μισές αγροτικές εκτάσεις καλύτερης ποιότητας, πάνω από το ένα τρίτο των σιδηροτροχιών και των δρόμων, ήδη αντιμετωπίζουν κίνδυνο να πλημμυρίσουν σ’ όλη τη χώρα, με 6,3 εκατομμύρια ιδιοκτησίες να βρίσκονται σε περιοχές όπου υπάρχει κίνδυνος πλημμυρών στην Αγγλία, αριθμός που θα αγγίξει τις 8 εκατ. μέχρι το 2050. Πάνω δε από 10.000 άνθρωποι θα χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο εξαιτίας της ζέστης. Δείτε επίσης: Συμφωνία 30ετούς διάρκειας Συρίας με τη CMA CGM «Δεν μπορούμε να περιμένουμε για να αναλάβουμε δράση. Το πρόβλημα είναι ήδη εδώ και αν δεν κάνουμε τίποτα, θα οδηγηθούμε σε καταστροφή», προειδοποίησε η πρόεδρος της CCC και επέμεινε ότι η σημερινή κυβέρνηση απαιτείται να «πάρει στα σοβαρά» την κατάσταση και τους κινδύνους που έρχονται. «Δεν έχουμε νοσοκομεία, σχολεία, οίκους ευγηρία με ανθεκτικότητα», στηλίτευσε ακόμη η κυρία Κινγκ. Καμία ικανοποιητική απάντηση δεν έχει δοθεί σε κανένα από τα πεδία που μελετήθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας (γεωργία, ύδρευση/άρδευση, μεταφορές, κατασκευές κ.λπ.). Η επιτροπή συνιστά έτσι να οριστούν συγκεκριμένοι στόχοι, να ενισχυθεί ο συντονισμός μεταξύ υπουργείων και να ενσωματωθεί η προσαρμογή σε όλες τις πολιτικές, ιδίως στην ανέγερση 1,5 εκατ. κατοικιών που έχει αναγγελθεί από την κυβέρνηση. Η Greenpeace κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: «Τα αγροκτήματά μας είναι κάτω από τα νερά, οι τιμές των τροφίμων μας έχουν πάρει φωτιά, τα σπίτια μας καταστρέφονται — και είναι οι πολίτες αυτοί που πληρώνουν το τίμημα», ενώ άλλη ΜΚΟ, η Friends of the Earth, εξέφρασε την απογοήτευσή της για τα «αδύναμα» μέτρα που υιοθετούνται και παρότρυνε την κυβέρνηση να καταρτίσει και να εφαρμόσει «φιλόδοξο σχέδιο». Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Παράγοντας απειλής για τη θαλάσσια βλάστηση η κλιματική αλλαγή
Παράγοντας απειλής για τη θαλάσσια βλάστηση η κλιματική αλλαγή
Η θαλάσσια βλάστηση φιλτράρει ιζήματα πλούσια σε άνθρακα καθαρίζοντας το νερό, βελτιώνει την ποιότητά του και ενισχύει την ανάπτυξη των κοραλλιών, λειτουργεί σαν ενδιαίτημα και αποτελεί πηγή τροφής για πολλά είδη. Είναι επομένως όχι μόνο σημαντική για το οικοσύστημα, αλλά όσο συρρικνώνεται εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής και της ανθρώπινης δραστηριότητας, επηρεάζει ζώα και οργανισμούς που εξαρτώνται από αυτήν. Συγκεκριμένα η απουσία χλωρίδας απειλεί με εξαφάνιση ολόκληρες αποικίες ψαριών, καρκινοειδών και άλλων ειδών, και αποσταθεροποιεί τον πυθμένα του ωκεανού, οδηγώντας σε διάβρωση, αυξάνοντας μάλιστα το ενδεχόμενο πρόκλησης καταστροφών σε παράκτιες περιοχές. Σύμφωνα με προγενέστερη μελέτη του ΟΗΕ, μία πράσινη θαλάσσια περιοχή έκτασης ενός ποδοσφαιρικού γηπέδου εξαφανίζεται κάθε μισή ώρα, λόγω της ρύπανσης και τα θαλάσσια λιβάδια περιλαμβάνονται στη λίστα με τους πλέον απειλούμενους οικοτόπους στον κόσμο. Μία ομάδα επίσης 30 επιστημόνων με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Βαγκενίνγκεν στην Ολλανδία μελέτησε για έναν χρόνο 10 διαφορετικά σημεία της δυτικής ακτής του Ατλαντικού, από την Καραϊβική έως τις Ηνωμένες Πολιτείες, προσπαθώντας να διερευνήσει τους τρόπους προσαρμογής και ανάκαμψης της θαλάσσιας βλάστησης. Δείτε επίσης: Νέο κατάστημα ΙΚΕΑ στο Ηράκλειο Κρήτης Συγκεκριμένα σε κάθε σημείο δημιουργήθηκαν κενά στα θαλάσσια λιβάδια, τα μισά εκ των οποίων ενισχύθηκαν με σημαντική ποσότητα θρεπτικών συστατικών και έπειτα παρατηρήθηκαν οι αλλαγές. Οι ερευνητές κατέγραψαν το πώς η βλάστηση ανταποκρίνεται και ανακάμπτει υπό διαφορετικές συνθήκες, όπως στην αύξηση της θερμοκρασίας, αλλά και όταν τμήμα της έχει καταναλωθεί από θαλάσσιες χελώνες και ψάρια. Κατέληξαν, σε αντίθεση με αυτό που κανείς θα περίμενε, ότι η αύξηση της θερμοκρασίας, σε ορισμένες περιπτώσεις, λειτουργεί θετικά στη βλάστηση. Η θαλάσσια οικολόγος και επικεφαλής της έρευνας, Φι Σμάλντερς, επισημαίνει: «Σε αντίθεση με τα κοράλλια, η θαλάσσια βλάστηση φαίνεται να αναπτύσσεται καλύτερα σε ελαφρώς θερμότερα νερά…Υπάρχει ασφαλώς ένα όριο στην αύξηση της θερμοκρασίας, καθώς αν το νερό γίνει πολύ ζεστό, για παράδειγμα κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα, ολόκληρα θαλάσσια λιβάδια θα μπορούσαν να εξαφανιστούν». Η ειδικός διευκρίνισε σχετικά με την υπερθέρμανση των θαλασσών, ότι πολλά θαλάσσια είδη αναγκάζονται να μετατοπιστούν σε βορειότερες και ψυχρότερες περιοχές προς αναζήτηση τροφής και ότι αυτή η σημαντική μετακίνηση επιδρά αρνητικά στη θαλάσσια βλάστηση. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ρύπανση από τη γεωργική δραστηριότητα που καταλήγει στον ωκεανό αποτελεί έναν σημαντικό ανασταλτικό παράγοντα ανάκαμψης. Επίσης, πολλά θρεπτικά συστατικά, συμπληρώνει η Σμάλντερς, προάγουν την ανάπτυξη φυκιών, τα οποία «πνίγουν» τα λιβάδια και μειώνουν την ανθεκτικότητά τους. Εν τέλει, επιβεβαιώνεται ότι η καλή ποιότητα του νερού είναι καθοριστική για τη διατήρηση της βλάστησης, η οποία αποδεικνύεται τόσο σημαντική για τη θαλάσσια ζωή, τις παράκτιες κοινότητες, για το περιβάλλον, για τον άνθρωπο. Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Η κλιματική αλλαγή συνιστά τον βασικό κίνδυνο για περίπου 2.700 είδη
Η κλιματική αλλαγή φαίνεται να απειλεί ιστορικές λουτροπόλεις
Τις θεραπευτικές ιδιότητες του νερού ανακάλυψαν στην αρχαία Ελλάδα και Αίγυπτο, καθώς και στην Άπω Ανατολή. Τα λουτρά και τις φυσικές ιαματικές πηγές αποτελούσαν κέντρα ευεξίας και ομορφιάς, αλλά και εξαγνισμού της ψυχής και του σώματος. Στην αρχαία Ρώμη μάλιστα πίστευαν ότι την υγεία διασφαλίζει το νερό, και έτσι δημιούργησαν τις θέρμες, όπου οι πολίτες όχι μόνο αναζητούσαν χαλάρωση και ανακούφιση από διάφορες παθήσεις, αλλά ανακάλυπταν χώρους κοινωνικοποίησή τους και αναζωογόνησης του πνεύματος. Η χρήση φυσικών πηγών νερού διευρύνθηκε και κατέληξε στη δημιουργία σπουδαίων λουτροπόλεων στην Ευρώπη, με εντυπωσιακές εγκαταστάσεις, κήπους και θεραπευτικές πρακτικές. Ως ένα μοναδικό πολιτιστικό φαινόμενο, 11 λουτροπόλεις σε επτά ευρωπαϊκές χώρες, ιστορικά σύμβολα υγείας, αρμονίας και πολυτέλειας, εντάχθηκαν στον κατάλογο της UNESCO και συμμετέχουν στο πρόγραμμα Preserving Legacies της National Geographic Society σε μία προσπάθεια να προστατευτούν από κινδύνους που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή: το Μπάντεν στην Αυστρία με το SPA («Sanitas Per Aquam»), των Αυτοκρατόρων, το Σπα στο Βέλγιο με το Καφέ της Ευρώπης, η Φραντίσκοβι Λάζνιε με το Ευρωπαϊκό μοντέλο SPA και η Κάρλοβι Βάρι με το Ευρωπαϊκό υπαίθριο σαλόνι στην Τσεχία, η Βισύ με τη Βασίλισσα των λουτροπόλεων στη Γαλλία, το Μπατ Εμς με το Αυτοκρατορικό SPA, το Μπατ Κίσινγκεν με το Μεταξύ κλασικισμού και νεωτερισμού στη Γερμανία, το Μπάντεν-Μπάντεν με τη Θερινή πρωτεύουσα της Ευρώπης στη Γερμανία, τη Μοντεκατίνι Τέρμε με τον Κήπο SPA της Ευρώπης και το Μπαθ με τη Γεωργιανή Λουτρόπολη στη Μεγάλη Βρετανία. Σημειώνεται ότι η λουτρόπολη Σπα στο Βέλγιο με τις πηγές της που αναβλύζουν σε διάφορα σημεία αντιμετωπίζει σήμερα τις σοβαρές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, κυρίως τον κίνδυνο πλημμύρας από σφοδρές βροχοπτώσεις και την άνοδο της στάθμης των υπόγειων υδάτων που απειλεί το παραδοσιακό σύστημα διαχείρισης πηγών. Με το Preserving Legacies, η βελγική λουτρόπολη επιδιώκει να αναπτύξει στρατηγικές προσαρμογής που ενσωματώνουν την παραδοσιακή γνώση και τη σύγχρονη κλιματική πολιτική, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και την προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς της πόλης. Δείτε επίσης: Η αλυσίδα εστιατορίων Taco Bell έρχεται στην Ελλάδα μέσα στο καλοκαίρι Κάτι ανάλογο η Βισύ στη Γαλλία, φημισμένη για τα ιαματικά νερά της και το τοπίο της, καλείται πλέον να αντιμετωπίσει τις πλημμύρες που απειλούν τα ιστορικά λουτρά, ενώ οι ισχυρές καταιγίδες θέτουν σε κίνδυνο την ακεραιότητα των κτιρίων της. Επιπρόσθετα, η απώλεια δέντρων και οι αλλαγές στο περιβάλλον δίπλα στο ποτάμι, επιδρούν αρνητικά στην πολιτιστική και φυσική κληρονομιά της πόλης. Η υπεύθυνη επικοινωνίας του Preserving Legacies για τις λουτροπόλεις, Ναόμι Ο’Τουλ, μιλώντας στο δίκτυο Euronews υπογραμμίζει: «η άνοδος της θερμοκρασίας, οι πλημμύρες και η ξηρασία μπορεί να επηρεάσουν τα σημεία από όπου αναβλύζουν οι πηγές, καθώς και το ρυθμό ροής του νερού, αλλά δεν υπάρχουν ακόμη αρκετά στοιχεία που να μας βοηθούν να καταλάβουμε ακριβώς πώς». Η εκτελεστική διευθύντρια του προγράμματος, Βικτώρια Χέρμαν, επισημαίνει σχετικά με την αξία των λουτροπόλεων : «τα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς δεν μας εμπνέουν μόνο με την ομορφιά τους. Για τις κοινότητες σε όλο τον κόσμο, η κληρονομιά αποτελεί το θεμέλιο της τοπικής οικονομίας μέσω του πολιτιστικού τουρισμού, της χειροτεχνίας και των γεωργικών συστημάτων κληρονομιάς». Ενώ η Κιάρα Ρονκίνι, γενική γραμματέας για τις ιστορικές λουτροπόλεις, επισημαίνει ότι το Preserving Legacies «θα μας επιτρέψει να ενσωματώσουμε την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή άμεσα στο σχέδιο διαχείρισης της περιουσίας μας για το 2027, διασφαλίζοντας ότι τα εξαιρετικά πολιτιστικά τοπία και οι πηγές ιαματικού νερού προστατεύονται για τις μελλοντικές γενιές». Το πρόγραμμα αναμφίβολα εστιάζει στην ενίσχυση των τοπικών κοινοτήτων, προκειμένου να αναπτύξουν δεξιότητες, εργαλεία και λύσεις για την προστασία των περιοχών τους. «Εφοδιασμένοι με αυτές τις γνώσεις, οι επικεφαλής καθοδηγούν τις κοινότητές τους μέσω της αξιολόγησης κλιματικών κινδύνων», συνεχίζει η Χέρμαν, «με την κατάρτιση και την επιστημονικά τεκμηριωμένη αξιολόγηση «οι κοινότητες αποκτούν επιτέλους τη δυνατότητα να διαθέτουν πόρους και τεχνική βοήθεια για την εφαρμογή δράσεων προσαρμογής που διασφαλίζουν την κληρονομιά τους και εξασφαλίζουν ένα ανθεκτικό μέλλον». Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Ιαπωνία: Απτό πρότυπο μιας βιώσιμης κοινωνίας με ορθή οικολογική συμπεριφορά
Για μια νέα μεθοδολογία της κλιματικής δράσης: δίκαιη, δημοκρατική, αποτελεσματική
Η πράσινη μετάβαση τίθεται διεθνώς υπό ανοιχτή αμφισβήτηση από λαϊκιστικές πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες αξιοποιούν αδυναμίες της κλιματικής πολιτικής για να υπονομεύσουν την υποστήριξή της από την κοινωνία Γιάννης Ευσταθόπουλος Η στήριξη της πράσινης μετάβασης εξακολουθεί να διατηρείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στα περισσότερα κράτη-μέλη, τουλάχιστον στο πεδίο των μακροπρόθεσμων πολιτικών δεσμεύσεων και του θεσμικού λόγου. Ωστόσο, γίνεται ολοένα και πιο ορατός ο κίνδυνος υποχώρησής της, υπό την πίεση της διεθνούς πολιτικής συγκυρίας, των γεωπολιτικών εξελίξεων και της μετατόπισης των πολιτικών προτεραιοτήτων – για παράδειγμα, προς την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών, της στρατηγικής αυτονομίας ή της τόνωσης της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Αν και πρόσφατες προτεραιότητες της ΕΕ –όπως η σύσταση για μείωση των εκπομπών έως το 2040 κατά 90% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990– διαμορφώνουν ένα σαφές στρατηγικό πλαίσιο προς την κατεύθυνση της κλιματικής ουδετερότητας, εξακολουθεί να υφίσταται ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ σχεδιασμού και εφαρμογής, το οποίο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και το κρίσιμο ζήτημα του «επενδυτικού κενού» της μετάβασης. Την ίδια στιγμή, διαφαίνεται ο κίνδυνος υιοθέτησης αμφιλεγόμενων εργαλείων και πολιτικών -ως αποτέλεσμα πολιτικών πιέσεων για «χαλάρωση» της κλιματικής δράσης- που προσομοιάζουν περισσότερο σε πρακτικές greenwashing (π.χ διεθνή δικαιώματα εκπομπών, αποθήκευση άνθρακα). Συνολικά, οι πράσινες πολιτικές δεν παρέχουν επίσης επαρκείς απαντήσεις σχετικά με τις κοινωνικές και χωρικές ανισότητες που συνοδεύουν τις πολιτικές απανθρακοποίησης, παρά τη θεσμοθέτηση σημαντικών εργαλείων, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα. Υπό αυτές τις συνθήκες, η πράσινη μετάβαση τίθεται διεθνώς υπό ανοιχτή αμφισβήτηση από λαϊκιστικές πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες αξιοποιούν αδυναμίες της κλιματικής πολιτικής για να υπονομεύσουν την υποστήριξή της από την κοινωνία. Σε ένα περιβάλλον διογκούμενων εισοδηματικών ανισοτήτων, αυξανόμενης ενεργειακής φτώχειας, απώλειας αγοραστικής δύναμης και συστηματικής παραπληροφόρησης, κοινωνικά στρώματα και επαγγελματικές ομάδες όπως οι νέοι, οι αγρότες και οι εργαζόμενοι σε βιομηχανίες υψηλής έντασης άνθρακα καθίστανται ιδιαίτερα ευάλωτοι σε οργανωμένες αντικλιματικές εκστρατείες. Αποκλεισμοί, ανισότητες και κόστος της οικολογικής μετάβασης ως νέα «κανονικότητα»Ο κίνδυνος της αποδιάρθρωσης της κοινωνικής στήριξης για την κλιματική και περιβαλλοντική δράση σχετίζεται με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του τρόπου υλοποίησης της μετάβασης: αποκλεισμός των πολιτών από την ουσιαστική συμμετοχή στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που συνδέονται με το περιβάλλον, συγκέντρωση των ωφελημάτων σε ισχυρούς επιχειρηματικούς παίκτες (κυρίως μεγάλες ενεργειακές επιχειρήσεις), αντίστροφα προοδευτικές διανεμητικές επιπτώσεις των πολιτικών μετριασμού όπως ο φόρος άνθρακα (tax carbon), επιδείνωση των δεικτών ενεργειακής φτώχειας, καθώς και υλοποίηση μεγάλων έργων «πράσινης» υποδομής χωρίς προηγούμενη διαβούλευση ή ακόμη και χωρίς στοιχειώδη ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών. Ταυτόχρονα, το υψηλό κόστος απόκτησης πράσινων τεχνολογιών όπως ηλεκτρικά οχήματα, «έξυπνες» συσκευές ή φωτοβολταϊκά στέγης περιορίζει την πρόσβαση σημαντικής μερίδας του πληθυσμού στα οφέλη της ενεργειακής μετάβασης. Η άνιση αυτή πρόσβαση μπορεί να ενισχύσει κοινωνικές ανισότητες και να δημιουργήσει έμμεσα πρότυπα περιβαλλοντικής και τεχνολογικής «κανονικότητας», τα οποία τείνουν να περιθωριοποιούν τα νοικοκυριά με περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες. Υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, μια μερίδα του πληθυσμού —ιδίως τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα— δεν βιώνει την πράσινη μετάβαση ως ευκαιρία, αλλά ως απειλή, πηγή κοινωνικού στιγματισμού και αδικία ή διαδικασία επιβολής «από τα πάνω». Για ένα νέο modus operandi της κλιματικής δράσηςΓια να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά τόσο οι ανοιχτές κοινωνικές αντιδράσεις όσο και ο αυξανόμενος κίνδυνος υποχώρησης της στήριξης των πολιτών στις πολιτικές για το κλίμα και το περιβάλλον, απαιτείται ένα κοινά αποδεκτό πλαίσιο διαλόγου που θα οδηγεί σε λύσεις συμβατές με το γενικό συμφέρον της κοινωνίας. Πυρήνα αυτού του πλαισίου συνιστά η αναγνώριση της επείγουσας ανάγκης για άμεση και αποφασιστική δράση έναντι της κλιματικής κρίσης. Συνεπώς, αντιεπιστημονικές αντιλήψεις που αρνούνται τα ανθρωπογενή αίτια της κρίσης ή επιχειρούν να υποβαθμίσουν τη σοβαρότητά της δεν μπορούν να συγκροτήσουν αποδεκτή βάση συζήτησης. Παρότι οι τοπικές αντιδράσεις σε έργα πράσινων υποδομών μπορεί να στηρίζονται σε εύλογα επιχειρήματα, όλες οι περιοχές οφείλουν να συμβάλουν στην επίτευξη των κλιματικών στόχων, αποδεχόμενες —στο μέτρο των δυνατοτήτων και ιδιαιτεροτήτων τους— επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε αντίθετη περίπτωση, η μη συμμετοχή ορισμένων περιοχών στη μετάβαση οδηγεί σε κλιματικές αδικίες, καθώς διατηρούνται επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα, με αποτέλεσμα το περιβαλλοντικό, οικονομικό και κοινωνικό κόστος να μετακυλίεται σε άλλες κοινότητες και κοινωνικές ομάδες και, συνολικότερα, στην εθνική οικονομία λόγω του υψηλού ελλείμματος στο ισοζύγιο καυσίμων. Το έλλειμμα αυτό -που αντιστοιχούσε περίπου στο 21% του συνολικού εμπορικού ελλείμματος της χώρας το 2024- απορροφά πολύτιμους πόρους από τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και το δημόσιο τομέα, εκτρέποντάς τους από εναλλακτικές χρήσεις με υψηλό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο, όπως έργα ενεργειακής αποδοτικότητας και ΑΠΕ μικρής κλίμακας, επενδύσεις για την αποκατάσταση φυσικών οικοσυστημάτων και την ανάπτυξη συλλογικών υποδομών για την ανθεκτικότητα. Αντιστοίχως, προσεγγίσεις που απαξιώνουν εκ των προτέρων και στιγματίζουν κάθε μορφή αντίδρασης ως σύνδρομο «Όχι στη δική μου αυλή» (NIMBY) αποδεικνύονται ανεδαφικές. Ο αποκλεισμός των τοπικών κοινοτήτων από τον δημόσιο διάλογο αποτελεί μια προσέγγιση φύσει ασύμβατη με την έννοια της δίκαιης μετάβασης. Σε πολλές περιπτώσεις, η κοινωνική αντίσταση αποτελεί απόρροια των ελλειμμάτων εμπιστοσύνης στους θεσμούς, καθώς και σωρευμένων εμπειριών αδιαφάνειας ή περιβαλλοντικής υποβάθμισης από προηγούμενα έργα μεγάλης κλίμακας. Η διαχείριση των τοπικών συγκρούσεων για τη χρήση πόρων – όπως το νερό, το έδαφος, η βιομάζα και η ενέργεια – αναγνωρίζεται σήμερα ως βασικό επίδικο του χωρικού σχεδιασμού της πράσινης μετάβασης και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η δίκαιη μετάβαση στην πράξηΗ πράσινη μετάβαση απαιτεί σε επίπεδο δημόσιας πολιτικής τη συγκρότηση μιας νέας μεθοδολογίας κλιματικής δράσης: αποτελεσματική, αποφασιστική και βιώσιμη, ακριβώς επειδή θεμελιώνεται στη συμμετοχή και τη δικαιοσύνη. Το εγχείρημα αυτό –αν και απαιτητικό– είναι πολιτικά εφικτό όπως αποδεικνύουν σε διεθνές επίπεδο θετικές εμπειρίες, αναδυόμενες τάσεις, καινοτόμες ιδέες και πολιτικές. Η προσαρμογή αυτών των εμπειριών στο εθνικό και τοπικό πλαίσιο προϋποθέτει ισχυρή πολιτική βούληση, αποτελεσματικές δομές σχεδιασμού και εφαρμογής πολιτικών, καθώς και την ενεργοποίηση των πολιτών μέσω της ανάκτησης της εμπιστοσύνης τους προς τους θεσμούς. Ενδεικτικά, προτάσσονται, μεταξύ άλλων, τα εξής πεδία παρέμβασης: · Η προώθηση δίκαιης πράσινης φορολογίας. Η αρχή της κλιματικής δικαιοσύνης νομιμοποιεί την επιβολή υψηλής περιβαλλοντικής φορολόγησης στην οικονομική ελίτ. Υπογραμμίζεται ότι το πλουσιότερο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού ευθύνεται για το 16% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 66% των εκπομπών του φτωχότερου τμήματος της ανθρωπότητας, δηλαδή σε περίπου 5 δισεκατομμύρια ανθρώπους. · Η αντιμετώπιση των στρεβλώσεων στην εγχώρια αγορά ενέργειας, που τροφοδοτούν τα υπερκέρδη των
Η κλιματική αλλαγή συνιστά τον βασικό κίνδυνο για περίπου 2.700 είδη
Σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Καινοτομίας για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής των ΗΠΑ που δημοσιεύθηκε στο BioScience από την κλιματική αλλαγή απειλούνται πάνω από 2.700 είδη, σε ποσοστό 91% όσων συγκαταλέγονται στον κατάλογο του νόμου για τα απειλούμενα με εξαφάνιση είδη (ESA) της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN). Σημειώνεται ότι για πρώτη φορά η κλιματική αλλαγή ενοχοποιείται πρωτίστως σε μια κλίμακα επιβλαβών παραγόντων που επαπειλούν τη βιοποικιλότητα – κλιματική αλλαγή, αλλαγή χρήσης γης και θάλασσας, υπερεκμετάλλευση, ρύπανση και χωροκατακτητικά είδη. Διαπιστώθηκε επίσης ότι σε ποσοστό 86% τα απειλούμενα είδη αντιμετωπίζουν περισσότερους από δύο κινδύνους συγχρόνως, όπως τα κοράλλια, τα αμφίβια και ορισμένα μαλάκια. Η μελέτη αναφέρει συγκεκριμένα : «Τα απειλούμενα είδη στις ΗΠΑ αντιμετώπισαν συνολικά κατά μέσο όρο 2,73 παράγοντες και τα είδη που περιλαμβάνονται στον κατάλογο της ESA αντιμετώπισαν 2,94. Υπήρχε μια σημαντική διαφορά στον αριθμό των απειλών που αντιμετωπίζουν τα είδη ανάλογα με τον κύριο τύπο οικοτόπου (χερσαία, γλυκά νερά, θαλάσσια ή συνδυασμό αυτών) που το είδος περνά τον κύκλο ζωής του. Από τα είδη που περιορίζονται σε μεμονωμένο βιότοπο, τα θαλάσσια είδη αντιμετώπισαν τον υψηλότερο αριθμό μέσων απειλών (3,15), ακολουθούμενα από τα είδη του γλυκού νερού (2,82) και μετά τα χερσαία είδη (2,56).» Δείτε επίσης: Σχέδιο 1,3 δισ. ευρώ για την κατασκευή κατοικιών στην Ισπανία Τα είδη που αναπτύσσονται σε πολλούς τύπους οικοτόπων, κατά μέσο όρο, αντιμετώπισαν μεγαλύτερο αριθμό απειλών (3,11) από εκείνα που περιορίζονται σε έναν. Όσο για εκείνα που ζουν σε περιβάλλον γλυκού νερού, αλλά και σε θαλάσσιους βιότοπους αντιμετώπισαν σημαντικό αριθμό απειλών (3,74), ακολουθούμενα από τα χερσαία και θαλάσσια (3,34) και μετά τα χερσαία και τα γλυκά νερά (2,85). Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι οι ΗΠΑ δε διαθέτουν ενημερωμένη κατάσταση για την κατάσταση και τις δράσεις διατήρησης για είδη και οικοσυστήματα. Συνιστούν, επομένως, να συμπεριληφθεί ο συγκεκριμένος αυτός παράγοντας στις επόμενες αποφάσεις για τα είδη που καταχωρούνται στον ESA και στα σχέδια διαχείρισης, ώστε να μπορεί να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος που τίθεται από το ταχέως μεταβαλλόμενο κλίμα, να αναπτυχθούν δηλ. στοχευμένες προσπάθειες, παρατηρώντας την τάση των πληθυσμών ώστε να εντοπίσουν συγκεκριμένους μηχανισμούς ενίσχυσης και ανάκαμψή τους. Κατ’αυτόν τον τρόπο θα περιοριστούν οι αρνητικές επιπτώσεις για την ανθρώπινη υγεία, την ευημερία των πολιτών και την τοπική οικονομία. Η έκθεση αναφέρει συγκεκριμένα : «Με τις ενημερωμένες αξιολογήσεις απειλών που δείχνουν υψηλή επικράτηση της ευαισθησίας του κλίματος μεταξύ των ειδών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο της ESA, η αντιμετώπιση των αλλαγών που προκαλούνται από το κλίμα είναι απαραίτητη για μια αποτελεσματική στρατηγική διατήρησης». Οι ειδικοί επισημαίνουν, με αδιαμφισβήτητο το δεδομένο ότι η βιοποικιλότητα αντιμετωπίζει απειλές, ότι «η άμεση αντιμετώπιση των πέντε παραγόντων απώλειας βιοποικιλότητας σε όλα τα επηρεαζόμενα είδη θα είναι κρίσιμη για την πρόληψη περαιτέρω εξαφάνισης». Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Καντόνι της Ζυρίχης: Εξετάζει την αποθήκευση CO2 στο υπέδαφος του
Καντόνι της Ζυρίχης: Εξετάζει την αποθήκευση CO2 στο υπέδαφος του
Το καντόνι της Ζυρίχης, ένα από τα 26 διοικητικά διαμερίσματα της Ελβετίας, το πολυπληθέστερο της χώρας, οικονομικό και τεχνολογικό κέντρο της Κεντρικής Ευρώπη, με κορυφαία πανεπιστήμια και δυναμικό κλάδο καινοτομίας, πρωτοστατεί σε έργα βιώσιμης ανάπτυξης, όπως η αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Το πιλοτικό αυτό έργο φιλοδοξεί να χαράξει την κατάλληλη στρατηγική για την αποθήκευση άνθρακα τα επόμενα 15-20 χρόνια από βιομηχανικές δραστηριότητες και οικιακά απόβλητα σε υπόγεια κοιτάσματα, σημαντικό βήμα προς την επίτευξη μηδενικών εκπομπών άνθρακα. Οι εξειδικευμένοι ερευνητές εξετάζουν δύο κύριες επιλογές, με γνώμονα την ασφαλέστερη οικονομικότερη και αποδοτικότερη λύση: εντός της Ελβετίας, σε υπόγειους γεωλογικούς σχηματισμούς ή εξαγωγή του σε υπεράκτιες υποθαλάσσιες περιοχές, όπως για παράδειγμα η Βόρεια Θάλασσα. Δείτε επίσης: Η DeepSeek επιβεβαίωσε μεταβίβαση δεδομένων χρηστών σε κινεζική εταιρεία Προφανώς δεν είναι τυχαία η επιλογή του καντονιού της Ζυρίχης για τη δοκιμή της τεχνολογίας. Η περιοχή διαθέτει ισχυρές υποδομές έρευνας και τεχνολογίας, διαθέτει κορυφαίους οργανισμούς όπως το Πολυτεχνείο ETH Zurich, αλλά και διεπιστημονικές ομάδες που διασφαλίζουν την άριστη τεχνολογική επίδοση, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα και την κοινωνική αποδοχή της. Σήμερα, πλέον, η αποθήκευση CO2, γνωστή και ως CCS (Carbon Capture and Storage), θεωρείται καθοριστικό και αναπόσπαστο κομμάτι της στρατηγικής για την κλιματική ουδετερότητα. Αναμφίβολα η επιτυχία του ελβετικού πιλοτικού προγράμματος θα ανοίξει τον δρόμο για ανάλογα έργα συνεργασίας και αντιμετώπισης σε πανευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Στερεύει η Ευρώπη: Η ξηρασία αφανίζει καλλιέργειες και ποτάμια
Στερεύει η Ευρώπη: Η ξηρασία αφανίζει καλλιέργειες και ποτάμια
Το μέτωπο της ξηρασίας εξαπλώνεται: Έξι χώρες της Ευρώπης περνούν σε υψηλό επίπεδο συναγερμού, προειδοποιούν οι ειδικοί. Η ξηρασία που πλήττει την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη αυτή την άνοιξη μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις γεωργικές καλλιέργειες και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, με ενδεχόμενες συνέπειες στη βιομηχανία και τη διεθνή διατροφική ασφάλεια. Η Πολωνία, η Ουκρανία, η Ελλάδα, η Σουηδία, η Ιρλανδία και η Γερμανία βρίσκονται σε κατάσταση προειδοποίησης για ξηρασία, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ξηρασίας, ενώ η νοτιοανατολική Ισπανία είναι σε κόκκινο συναγερμό. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι, παρότι η κακή διαχείριση των υδάτων παίζει ρόλο, η κλιματική αλλαγή είναι ο κύριος παράγοντας πίσω από την επιδείνωση των συνθηκών, με τις διακυμάνσεις των βροχοπτώσεων και τις αυξημένες θερμοκρασίες να επιφέρουν πιο συχνές και έντονες ξηρασίες. Ο συνδυασμός της παρατεταμένης ξηρασίας και των πρωτοφανών θερμοκρασιών, με τον φετινό Μάρτιο να σημειώνει το υψηλότερο επίπεδο θερμοκρασίας στην Ευρώπη, επιδεινώνει την κατάσταση, όπως αναφέρει ο επικεφαλής του Παρατηρητηρίου, Αντρέα Τορέτι. Χωρίς άμεσες βροχοπτώσεις, οι καλλιέργειες κινδυνεύουν σοβαρά. Δείτε επίσης: OpenAI: Στοχεύει στην εξαγορά του Chrome από την Google – Μια κίνηση που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα! Ο Τορέτι προειδοποίησε ότι σε περιοχές που πλήττονται από 60-80 ημέρες μειωμένων βροχοπτώσεων, η κατάσταση συνεχώς επιδεινώνεται. Το μέλλον της φετινής παραγωγής εξαρτάται από τις εξελίξεις το προσεχές διάστημα. Τα δεδομένα του Κέντρου Helmholtz αποκαλύπτουν ότι η Γερμανία είναι από τις πιο πληγείσες χώρες από την ξηρασία, με περισσότερο από το 50% του εδάφους της να είναι «εξαιρετικά ξηρό». Η πτώση της στάθμης του ποταμού Ρήνου έχει επηρεάσει σοβαρά τις μεταφορές, με τα πλοία να μεταφέρουν λιγότερο από το μισό φορτίο, αυξάνοντας έτσι το κόστος μεταφοράς. Στο Βέλγιο, η περίοδος ξηρασίας διήρκεσε 33 ημέρες, ενώ στην Ουκρανία και την Πολωνία, οι συνθήκες ξηρασίας απειλούν την παραγωγή σιτηρών, θέτοντας σε κίνδυνο την επισιτιστική σταθερότητα στην περιοχή. Η έλλειψη βροχών επιτείνει την πιθανότητα πυρκαγιών, με την Ουκρανία να βρίσκεται σε αυξημένο κίνδυνο λόγω του πολέμου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να δημοσιεύσει τη νέα στρατηγική της για τα ύδατα τον Ιούνιο. Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Ιαπωνία: Απτό πρότυπο μιας βιώσιμης κοινωνίας με ορθή οικολογική συμπεριφορά
Metlen: To μοντέλο asset rotation που γεννά κέρδη και νέα έργα ΑΠΕ
Από Λαλέλα Χρυσανθοπούλου Τη δυναμική του κλάδου ΑΠΕ της Metlen αλλά και την υψηλή προστιθέμενη αξία του μοντέλου asset rotation (που αφορά στα πράσινα έργα που ωριμάζει και κατασκευάζει η εταιρεία και εν συνεχεία πωλεί, χρηματοδοτώντας με τα έσοδα τα νέα projects που προσθέτει στη «δεξαμενή») αποτυπώνει η συμφωνία ορόσημο που ανακοίνωσε χθες (Τετάρτη 24 Απριλίου) για την πώληση όλων των φωτοβολταϊκών έργων σε λειτουργία στη Χιλή (Tocopilla ισχύος 227 MW, Tamarico 167 MW Willika 109,2 ΜW και Dona Antonia 86 ΜW), σε συνδυασμό με μπαταρίες χωρητικότητας 1610 MWh που βρίσκονται υπό κατασκευή. Ένα deal αξίας 715 εκατ. ευρώ (ποσό που αντιστοιχεί στο 11% της χρηματιστηριακής αξίας της Metlen), από τα μεγαλύτερα αυτού του είδους που έχει ολοκληρώσει η εταιρεία, την σημασία του οποίου ανέδειξε σε έκθεσή της η Bank of America, που αύξησε την τιμή-στόχο για τη μετοχή στα 48 ευρώ (χθες έκλεισε στα 44,1 ευρώ με κέρδη 3,96%) διατηρώντας τη σύσταση αγοράς ενόψει της δημοσίευσης των αποτελεσμάτων α’ τριμήνου σήμερα και του Capital Markets Day της 28ης Απριλίου στο Λονδίνο. Η συνταγή του αυτοχρηματοδοτούμενου μοντέλου ανάπτυξης ΑΠΕ της MetlenΤο asset rotation αποτελεί βασικό «συστατικό» όχι μόνο της εξωστρέφειας της Metlen (που δραστηριοποιείται σε πάνω από 40 χώρες και στις 5 ηπείρους), αλλά και της ισχυρής ανάπτυξης του βραχίονα των ΑΠΕ M Renewables, o κύκλος εργασιών του οποίου αυξήθηκε το 2024 στο 1,2 δισ. ευρώ (από 734 εκατ. ευρώ το 2023), με τα EBITDA να σημειώνουν άλμα 45% στα 349 εκατ. ευρώ (από 240 εκατ. ευρώ το ένα χρόνο πριν). Όπως σημειώνουν οι αναλυτές της BoFA εξηγώντας το πώς λειτουργεί το μοντέλο, «H εταιρεία στοχεύει στην πώληση έργων ΑΠΕ ισχύος 1 GW κάθε χρόνο. Επιλέγει projects προς ανάπτυξη που θεωρεί ότι μπορεί να υλοποιήσει αποδοτικά (σ.σ. δηλαδή εντός προθεσμιών και προϋπολογισμού) και τα οποία θα ήταν χαρούμενη να κατέχει και να λειτουργεί σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Από τη στιγμή όμως που ένα έργο δεν φέρει πια κίνδυνο και έχει τεθεί σε λειτουργία, ίσως να έχει μεγαλύτερη αξία για μια άλλη εταιρεία η οποία έχει ως βασικό αντικείμενο την ιδιοκτησία και λειτουργία ΑΠΕ. Κάτι που ισχύει ακόμα περισσότερο για περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται εκτός της βασικής αγοράς της Metlen που είναι η Ελλάδα, κάτι που ισχύει για το χαρτοφυλάκιο στη Χιλή. Σε αυτή τη φάση, η εταιρεία προχωρά στην πώληση του ή των έργων, ανακυκλώνοντας τα έσοδα που αντλεί σε δραστηριότητες με υψηλότερη απόδοση κεφαλαίου». Στο πλαίσιο αυτό, η συμφωνία για την πώληση του χαρτοφυλακίου των έργων ΑΠΕ σε λειτουργία στη Χιλή (καθώς η Metlen διατηρεί στη λατινοαμερικανική χώρα και έργα 188 MW σε τελικό στάδιο ανάπτυξης) επιβεβαιώνει εμφατικά την σημασία του μοντέλου «ανακύκλωσης asset», που παράγει έσοδα από τα ώριμα projects που πωλεί, τα οποία «αιμοδοτούν» νέα projects, ώστε να ανανεώνεται συνεχώς το παγκόσμιο χαρτοφυλάκιο έργων ΑΠΕ της εταιρείας, συνολικής ισχύος άνω των 11 GW που περιλαμβάνει έργα σε Ελλάδα, Αυστραλία, Χιλή, Ιταλία, Ρουμανία, Ηνωμένο Βασίλειο. Νότιο Κορέα, Βουλγαρία, Ιρλανδία, Ισπανία κ.α. Στη βάση αυτού του κατ’ ουσία αυτοχρηματοδοτούμενου, capex-light μοντέλου (στο οποίο έχει αναφερθεί επανειλημμένως ο επικεφαλής της Metlen Ευάγγελος Μυτιληναίος), η Metlen προχώρησε το 2024 στη διάθεση έργων συνολικής ισχύος σχεδόν 1 GW στην Ευρώπη, θέτοντας παράλληλα σε τροχιά υλοποίησης νέα έργα 2 GW. Όσον αφορά στις συμφωνίες asset rotation που έχουν ήδη γίνει, ξεχωρίζουν -μεταξύ άλλων- αυτή με τη ΔΕΗ για την ανάπτυξη, κατασκευή και πώληση χαρτοφυλακίου φωτοβολταϊκών συνολικής ισχύος 2 GW σε Ιταλία, Βουλγαρία, Κροατία και Ρουμανία, ένα deal δυνητικής αξίας 2 δισ. ευρώ, το deal με τη Schroders Greencoat για την πώληση χαρτοφυλακίου φωτοβολταικών 110 MWp στη Μ. Βρετανία και αυτό με τη Helleniq Energy για την πώληση χαρτοφυλακίου τεσσάρων φωτοβολταϊκών 211 MW στη Ρουμανία. Στο ίδιο κάδρο μπαίνει και το μεγάλο χαρτοφυλάκιο έργων υπό ανάπτυξη στην Αυστραλία, που προορίζει προς πώληση η Metlen, όταν εξασφαλίσει τα επίπεδα τιμών που κρίνει ικανοποιητικά. Οι εκτιμήσεις των ξένων οίκων ενόψει του Capital Markets Day στο ΛονδίνοΣε κάθε περίπτωση, τo asset rotation και η επιθετική οργανική ανάπτυξη σε σειρά χωρών στις ΑΠΕ που αυτό τροφοδοτεί, σε συνδυασμό με τις στρατηγικές κινήσεις που δρομολογεί η Metlen σε άλλους τομείς πέραν της πράσινης ενέργειας (όπως πχ η επένδυση στο γάλλιο που αναμένεται να αποφέρει EBITDA 100 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση όταν υλοποιηθεί σύμφωνα με τη Morgan Stanley, καθώς και τα προσφάτως ανακοινωθέντα αμυντικά deal) αποτελούν σημαντικά στοιχεία της «συνταγής» διπλασιασμού των ΕΒΙTDA της εταιρείας από τα επίπεδα του 1 δισ. ευρώ που κινείται σήμερα σε πάνω από 2 δισ. το 2028. Όπως αναφέρεται μάλιστα στην έκθεση της Bank of America, περί τα 400 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από τις δυο συμφωνίες που θα ανακοινώσει ο κ. Μυτιληναίος στο Capital Markets Day της Metlen την προσεχή Δευτέρα, όπου θα εξειδικεύσει τη στρατηγική για την επίτευξη του στόχου για 2 δισ. EBITDA σε τρία χρόνια από σήμερα. Ενός στόχου που όπως αναφέρει η Morgan Stanley θα ανέβαζε τη Metlen στο top 41 των εταιρειών του FTSE 100 -με κριτήριο την κερδοφορία- από τη θέση 60 που τοποθετείται στη βάση των εκτιμώμενων EBITDA για τη φετινή χρήση. Η MS περιμένει επίσης περισσότερη ορατότητα για το μοντέλο ανάπτυξης της M Renewables, υπογραμμίζοντας ότι θεωρεί τα ώριμα projects σε Αυστραλία, Μ. Βρετανία και αλλού ως ελκυστική πηγή από την οποία θα μπορούσαν να προκύψουν έσοδα άνω του 1 δισ. ευρώ μέσω συμφωνιών asset rotation το επόμενο 12μηνο. Πηγή: energygame.gr
Economist: Η νέα μέθοδος ανακύκλωσης πλαστικού γεννά ελπίδα και αντιδράσεις
Από Ιωάννα Κωσταδήμα Ένα νέο κύμα τεχνολογιών ανακύκλωσης υπόσχεται να αλλάξει το τοπίο της παγκόσμιας διαχείρισης πλαστικού απορρίμματος, όπως αναφέρει πρόσφατο εκτενές ρεπορτάζ του Economist. Με την παραγωγή πλαστικού να υπερβαίνει ήδη τους 400 εκατομμύρια τόνους ετησίως και να αναμένεται να φτάσει τους 1,1 δισεκατομμύρια μέχρι το 2050, η ανάγκη για καινοτομία είναι πιο επείγουσα από ποτέ. Κάθε λεπτό πωλείται περίπου ένα εκατομμύριο πλαστικά μπουκάλια νερού, ενώ πέντε τρισεκατομμύρια πλαστικές σακούλες χρησιμοποιούνται ετησίως σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος του ΟΗΕ. Η πλειονότητα της παραγωγής αυτής προορίζεται για εφαρμογές μιας χρήσης, εντείνοντας τις πιέσεις από κοινό και ρυθμιστικές αρχές για την αναβάθμιση των συστημάτων ανακύκλωσης. Ωστόσο, η υφιστάμενη τεχνογνωσία δεν αρκεί. Το πρόβλημα έγκειται στην πολυπλοκότητα του ίδιου του υλικού: το πλαστικό απόβλητο είναι συχνά λερωμένο, συνδυάζει πολλά διαφορετικά στρώματα και δεν είναι εύκολο να τεμαχιστεί και να αναδιαμορφωθεί όπως προβλέπει η παραδοσιακή ανακύκλωση. Παρά τις όποιες προσπάθειες αύξησης της ανακύκλωσης, πάνω από το 90% των πλαστικών καταλήγει σε καύση, σε χωματερές ή στη φύση. Στο πλαίσιο αυτό, γίγαντες της βιομηχανίας καταναλωτικών αγαθών, όπως οι Nestlé, PepsiCo και Procter & Gamble, στρέφονται σε νέες μεθόδους ανακύκλωσης με στόχο τη μετατροπή των απορριμμάτων σε πρώτη ύλη για νέα πλαστικά προϊόντα. Το ενδιαφέρον των μεγάλων εταιρειών κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι, καθώς σημαντικό μέρος των συσκευασιών τους δεν πληροί τις προδιαγραφές για την παραδοσιακή ανακύκλωση. Η συμμετοχή τους σε νέα μοντέλα επεξεργασίας, όπως αυτό που εγκαινιάστηκε το 2023 στο Μεξικό από την Greenback Recycling Technologies σε συνεργασία με τη Nestlé, αντανακλά την ανάγκη τους να αποδείξουν συμμόρφωση με τις απαιτήσεις βιωσιμότητας, επιδιώκοντας ουσιαστικά να αντισταθμίσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα μέσα από προηγμένες τεχνολογικές λύσεις. Πέρα από την Greenback, και άλλες εταιρείες επιχειρούν να μπουν στο παιχνίδι. Η βρετανική Plastic Energy ήδη προμηθεύει ανακυκλωμένες πρώτες ύλες για συσκευασίες στην Ευρώπη, περιλαμβάνοντας προϊόντα της PepsiCo και της Unilever. Η τεχνολογία αυτή, παρ’ ότι παρουσιάζεται ως ευλογία για το περιβάλλον, δεν παύει να προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Οργανώσεις περιβάλλοντος την καταγγέλλουν ως ρυπογόνο προσχηματική λύση που ουσιαστικά διαιωνίζει τη χρήση πλαστικού. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, η Πολιτεία της Καλιφόρνιας μήνυσε την ExxonMobil κατηγορώντας την, μεταξύ άλλων, για «παραπλάνηση του κοινού» σχετικά με την ικανότητα των προηγμένων τεχνολογιών ανακύκλωσης να αντιμετωπίσουν την κρίση των αποβλήτων. Το σημείο τριβής είναι η ίδια η μέθοδος ανακύκλωσης. Η πιο διαδεδομένη τεχνική είναι η πυρόλυση, κατά την οποία το πλαστικό απόβλητο θερμαίνεται σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες έως ότου αποδομηθεί σε χημικό επίπεδο. Το αποτέλεσμα είναι η παραγωγή ελαίου και συνθετικού αερίου, το οποίο συχνά αξιοποιείται για την ενεργειακή τροφοδοσία των εργοστασίων. Ωστόσο, σύμφωνα με την επιστήμονα περιβαλλοντικής υγείας Veena Singla από το Πανεπιστήμιο Columbia, η διαδικασία αυτή απελευθερώνει τοξικά κατάλοιπα εξαιτίας των επικίνδυνων ουσιών που υπάρχουν στο πλαστικό. Επιπλέον, δεν έχει αποδειχθεί με σαφήνεια ότι οι εκπομπές ρύπων από την ανακύκλωση είναι λιγότερες από αυτές της παραγωγής παρθένου πλαστικού. Η επιφυλακτικότητα επεκτείνεται και στους ρυθμιστικούς φορείς. Όπως σημειώνει ο James Kennedy, αναλυτής της εταιρείας έρευνας αγοράς IDTechEx, το μεγαλύτερο αγκάθι βρίσκεται στη σήμανση των προϊόντων. Από αυτή εξαρτάται το κατά πόσον μια εταιρεία πληροί τις υποχρεώσεις της περί ανακύκλωσης ή δικαιούται φορολογικά κίνητρα. Το πρόβλημα είναι ότι το έλαιο που παράγεται από την προηγμένη ανακύκλωση πρέπει να αναμειχθεί με παρθένο πετρέλαιο για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για νέα πλαστικά. Έτσι, π.χ. μια παρτίδα συσκευασιών για χούμους μπορεί να περιέχει ανακυκλωμένο υλικό, ενώ μια άλλη όχι. Παρ’ όλα αυτά, αν το 10% των συνολικών πρώτων υλών προέρχεται από ανακύκλωση, η βιομηχανία θέλει να δηλώνει ότι το 10% των προϊόντων είναι 100% ανακυκλωμένο — μια λογιστική μέθοδος που ονομάζουν «mass balance» (ισοζύγιο μάζας). Η προσέγγιση αυτή έχει απορριφθεί από την Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Προστασίας των ΗΠΑ, που την χαρακτήρισε «παραπλανητική». Παρόμοιοι προβληματισμοί εκφράζονται και στην Ευρώπη από οργανώσεις όπως η Zero Waste Europe, που καταγγέλλουν ότι το πραγματικό ποσοστό ανακυκλωμένου υλικού είναι τόσο χαμηλό που σχεδόν δεν μπορεί να θεωρηθεί ανακύκλωση. Αυτή η αντίσταση απειλεί ένα αναδυόμενο βιομηχανικό τομέα που απαιτεί μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές και εργοστάσια για τη συλλογή και επεξεργασία των αποβλήτων. Όμως, όπως υπογραμμίζει ο καθηγητής Stuart Coles από το Πανεπιστήμιο του Warwick, η ανάγκη για προηγμένη ανακύκλωση παραμένει υπαρκτή. «Στόχος είναι να διατηρήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο υλικό μέσα στην κοινωνία», σημειώνει. Αυτό σημαίνει προώθηση της επαναχρησιμοποίησης, αλλά και στήριξη αποτελεσματικών συστημάτων ανακύκλωσης. Υπάρχουν, άλλωστε, ενδείξεις μεταστροφής στη στάση των αρχών. Τον περασμένο Οκτώβριο, η Βρετανία αποδέχθηκε μια παραλλαγή της μεθόδου mass balance, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση ακόμη τη μελετά, με τα περισσότερα κράτη-μέλη να δείχνουν θετικά προσκείμενα. Παράλληλα, νέες τεχνολογίες ενδέχεται να κάνουν την ανακύκλωση πιο αποτελεσματική και λιγότερο επιβαρυντική για το περιβάλλον. Η βρετανική Mura Technology, με εγκατάσταση στο Teesside, ισχυρίζεται ότι η υδροθερμική της μέθοδος αποδίδει υψηλότερα ποσοστά ανακύκλωσης με χαμηλότερες εκπομπές CO₂ σε σχέση με την πυρόλυση. Η αυστραλιανή Samsara Eco αναπτύσσει ενζυματική τεχνολογία που αποδομεί τα πλαστικά χωρίς την ανάγκη προσθήκης παρθένου πετρελαίου. Καθώς η πίεση για βιώσιμες λύσεις αυξάνεται και οι τεχνολογίες ωριμάζουν, ίσως το στοίχημα για μια νέα εποχή στην ανακύκλωση πλαστικού να παραμένει ανοιχτό — και περισσότερο εφικτό από όσο πιστεύαμε μέχρι πρότινος. Πηγή: energygame.gr