Επιστήμονες ανακάλυψαν έναν «παρθένο κήπο» στα βάθη του ωκεανού (pics & vid)
Με μέγεθος όσο τρία γήπεδα του τένις φιλοξενεί άγνωστα θαλάσσια είδη και πολλούς ακόμα οργανισμούς ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Πριν μερικούς μήνες ομάδα ωκεανογράφων από το Ινστιτούτο Ωκεανών Schmidt διενεργώντας έρευνα σε θαλάσσια περιοχή της Χιλής ανακάλυψε 100 «νέα» θαλάσσια είδη «συστήνοντάς» το στο κοινό με ένα εντυπωσιακό βίντεο, στο οποίο πρωταγωνιστούσαν εντυπωσιακά ψάρια, πολύχρωμα κοράλλια, καρκινοειδή… Τώρα, επιστήμονες από το ίδιο ινστιτούτο προχώρησαν σε νέες ανακαλύψεις, αφού στην ίδια περιοχή και συγκεκριμένα στην κορυφογραμμή Νάζκα εντόπισαν ένα πλούσιο οικοσύστημα, με άγνωστα θαλάσσια όντα, αλλά και ένα υποβρύχιο βουνό ύψους 3.109 μέτρων. Η ανακάλυψη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο 28ημερης αποστολής στα διεθνή ύδατα της κορυφογραμμής με επικεφαλής το Ινστιτούτο Ωκεανών Schmidt σε συνεργασία με το Ocean Census και το Κέντρο Παράκτιας και Ωκεανικής Χαρτογράφησης – Κοινού Υδρογραφικού Κέντρου στο Πανεπιστήμιο του Νιου Χάμσαϊρ. Το υποθαλάσσιο βουνό, σε απόσταση 1.448 χλμ. από τις ακτές της Χιλής και με έκταση περίπου 70 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ξεχωρίζει για το ακμάζων οικοσύστημα, στο οποίο οι ερευνητές «περιηγήθηκαν» χάρη στο υποβρύχιο ρομπότ Remotely Operated Vehicle (ROV) SuBastian που κατέγραψε έναν «παρθένο κήπο» έκτασης περίπου 800 τ.μ. όσο δηλαδή τρία γήπεδα τένις, με σφουγγάρια, κοράλλια, βασιλικά καβούρια, ψάρια και άλλους οργανισμούς. Ανάμεσα στα είδη που αναπτύσσονται στο σημείο συγκαταλέγεται και ένα είδος καλαμαριού με επιστημονική ονομασία Promachoteuthis, το οποίο είναι τόσο σπάνιο που έχουν εντοπιστεί μόνο λίγα δείγματα και τα περισσότερα τα τέλη του 1800. Μέχρι πρότινος το είδος είχε βρεθεί νεκρό σε δίχτυα και αυτή είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται ζωντανό. Επιπλέον, βρήκαν για πρώτη φορά στο Νότιο Ειρηνικό ένα χταπόδι Casper, καθώς και δύο σπάνια είδη Bathyphysa, τα λεγόμενα ιπτάμενα τέρατα σπαγγέτι. https://www.youtube.com/watch?v=HYXW00c-4ag «Με την ολοκλήρωση της τρίτης μας αποστολής στην περιοχή, εξερευνήσαμε περίπου 25 θαλάσσια βουνά στις κορυφογραμμές Νάζκα και Σάλας ι Γκόμεζ», δήλωσε ο Τόμερ Κέτερ, επικεφαλής επιστήμονας και τεχνικός του Ινστιτούτου Ωκεανών Schmidt. Ο Κέτερ εξέφρασε την ελπίδα τα ευρήματά τους να καλύψουν τα κενά για τον τρόπο που λειτουργούν και συνδέονται τα θαλάσσια οικοσυστήματα, καθώς και να βοηθήσουν ώστε να βελτιωθούν οι πολιτικές σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος για τη διασφάλισή του για τις επόμενες γενιές. Αυτή ήταν η τρίτη αποστολή στο σημείο, ενώ συνολικά οι προηγούμενες δύο οδήγησαν στην καταγραφή 150 «νέων» ειδών, τα οποία όχι μόνο δεν ήταν γνωστά στους επιστήμονες, αλλά δεν ήταν γνωστό ότι ζούσαν στην κορυφογραμμή. Σε αυτά προστέθηκαν τα 20 νέα που εντοπίστηκαν στο βυθό σε αυτή την αποστολή. Όπως επισημαίνει το Ινστιτούτο, μέχρι πρότινος ήταν γνωστό ότι σε αυτό το τμήμα του Ειρηνικού Ωκεανού ζούσαν 1.019 είδη, ενώ πλέον ο αριθμός ξεπερνά τα 1.300 και προβλέπεται ότι θα αυξηθεί. «Τα θαλάσσια όρη του Νοτιοανατολικού Ειρηνικού φιλοξενούν αξιοσημείωτη βιολογική ποικιλότητα, με είδη που δεν έχουν βρεθεί πουθενά αλλού μέχρι σήμερα», δήλωσε ο καθηγητής Άλεξ Ντέιβιντ Ρότζερς, Επιστημονικός Διευθυντής του Ocean Census. Στόχος των ερευνών είναι η συγκέντρωση στοιχείων για τον καθορισμό μίας νέας διεθνούς προστατευόμενης θαλάσσιας περιοχής, καθώς όπως αναφέρει το Ινστιτούτο την τελευταία δεκαετία, η Χιλή προωθεί ενεργά τη δημιουργία εκτεταμένων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, όπως το θαλάσσιο πάρκο Νάζκα-Ντεσβεντουράδας κι η προστατευόμενη περιοχή και το θαλάσσιο πάρκο Χουάν Φερνάντες. Οι περιοχές αυτές συγκαταλέγονται ανάμεσα στις μεγαλύτερες προστατευόμενες θαλάσσιες ζώνες παγκοσμίως με τη «βιοποικιλότητα να παρουσιάζει αξιοσημείωτο επίπεδο ενδημισμού, καθώς περίπου τα μισά είδη απαντώνται αποκλειστικά σε αυτές τις περιοχές και πουθενά αλλού στον πλανήτη». Photo: ROV SuBastian/Schmidt Ocean Institute Πηγή: newmoney.gr
Ο υπερτουρισμός απειλεί δελφίνια και φάλαινες
Ποιες οι επιπτώσεις στο περιβάλλον και ποιοι οι κανόνες συμπεριφοράς ώστε να μη διαταραχθεί ο βιότοπος των κητωδών ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Κορυφαίοι τουριστικοί προορισμοί «βουλιάζουν» από ταξιδιώτες, η αναζήτηση καταλύματος σε λογική τιμή μετατρέπεται σε κυνήγι θησαυρού, ο ελεύθερος χώρος στην παραλία δυσεύρετος, το γεύμα σε εστιατόριο προϋποθέτει κράτηση, η επίσκεψη σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους απαιτεί προαγορά εισιτηρίων για την αποφυγή πολύωρης αναμονής στην ουρά… Ο υπερτουρισμός μαστίζει διεθνείς και εγχώριους προορισμούς με σοβαρές επιπτώσεις στην επάρκεια των υποδομών, με την εκτόξευση των τιμών σε ενοίκια και υπηρεσίες, τη συμφόρηση από τη ροή επισκεπτών, την απειλή για την πολιτιστική και φυσική κληρονομιά του τόπου. Δεν είναι τυχαίο ότι κάτοικοι της Βαρκελώνης τον περασμένο Ιούλιο διαδήλωσαν κατά της αυξημένης τουριστικής κίνησης, με κάποιους από αυτούς να διώχνουν κυριολεκτικά τους τουρίστες χρησιμοποιώντας… νεροπίστολα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών (UNWTO) το 2023 η τουριστική κίνηση έκλεισε στο 88% των επιπέδων προ πανδημίας, με εκτιμώμενες διεθνείς αφίξεις 1,3 δισεκατομμύρια. Σύμμαχος οι αεροπορικές εταιρίες χαμηλού κόστους, τα πακέτα προσφορών, τα προγράμματα all-inclusive έχουν μετατρέψει αυτό που κάποτε ήταν πολυτέλεια για λίγους ή για όσους είχαν αποταμιεύσει όλη τη χρονιά, σε καθημερινότητα. Η αρνητική επίδραση του μαζικού τουρισμού, όμως, δεν αφορά μόνο στην ποιότητα ζωής των ντόπιων, αλλά και του περιβάλλοντος και δη των θαλάσσιων ζώων, όπως δελφίνια και άλλα κητώδη. Μπορεί μέχρι πρότινος η υπεραλίευση και η θαλάσσια ρύπανση να αποτελούσαν τις σημαντικότερες απειλές για τις θάλασσες, αλλά σε αυτές προστίθεται και ο υπερτουρισμός. Από τους κοραλλιογενείς υφάλους που απειλούνται από τις ανεξέλεγκτες ανθρώπινες δραστηριότητες, τις χημικές ουσίες που περιέχονται στα αντηλιακά, την πλαστική ρύπανση, που οδηγούν στη λεύκανσή τους, μέχρι τα δελφίνια και τις φάλαινες που αποπροσανατολίζονται από τον θόρυβο των λουόμενων και των σκαφών, το θαλάσσιο περιβάλλον υποφέρει. Ειδικότερα τα κητοειδή επηρεάζονται σημαντικά από τη διέλευση σκαφών, αλλά και την εμμονή των ανθρώπων να φωτογραφηθούν σε πολύ κοντινή απόστασή τους. Η ηχορύπανση τα ενοχλεί καθώς βασίζονται στον ήχο για την επικοινωνία με τα μέλη της αποικίας τους και την πλοήγησή τους. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, η παρατήρηση δελφινιών εμποδίζει τα κοπάδια να ακούν το ένα το άλλο, με αποτέλεσμα να απομακρύνονται από την πορεία τους και από τα σημεία όπου μπορούν να τραφούν τα ίδια και τα μικρά τους, ενώ δεν είναι λίγα δυστυχώς τα περιστατικά τραυματισμού τους από σκάφη. Σύμφωνα με το Pacific Whale Foundation ο τουρισμός μπορεί να διαταράξει το φυσικό βιότοπο και τη συμπεριφορά των φαλαινών και των δελφινιών. Είναι πιθανό να διαταραχθούν συμπεριφορές σχετικά με τη διατροφή, την αναπαραγωγή και την ανάπαυσης των ζώων, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την υγεία και τη συνολική ευημερία τους. Τα σκάφη και άλλα πλωτά μέσα ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τα θαλάσσια θηλαστικά, με τις συγκρούσεις να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς ή ακόμα και θάνατο. Οι περιηγήσεις για την παρατήρηση φαλαινών και δελφινιών μπορεί μερικές φορές να οδηγήσουν σε παρενόχληση των ζώων, με την αύξηση του επιπέδου στρες. Επιπλέον, η επιθυμία των ανθρώπων να τα αγγίξουν ή να τα ταΐσουν ενέχει κινδύνους τόσο για τα ζώα, όσο και τον ίδιο τον άνθρωπο. Την ίδια στιγμή, ο θαλάσσιος τουρισμός είναι πιθανό να οδηγήσει στην απομάκρυνση των κητωδών από τα ενδιαιτήματά τους, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στα πρότυπα μετανάστευσης, την κατανομή και τη συμπεριφορά τους, με συνέπειες στην αναπαραγωγή τους και τον πληθυσμό τους. Κανόνες σωστής συμπεριφοράς Δεν ακούγεται παράξενο, λοιπόν, που στην Ιταλία το Ινστιτούτο Ερευνών Tethys, σε συνεργασία με το Λιμενικό Σώμα, τον Ιταλικό Οργανισμό Περιβάλλοντος (FAI) και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενεργειακής Ασφάλειας της χώρας, προώθησε την εκστρατεία «Cetacei Fai Attenzione» (Πρόσεχε τα κητοειδή) παραθέτοντας σειρά κανόνων συμπεριφοράς για να μην ενοχλούνται τα θαλάσσια ζώα από την ανθρώπινη παρουσία. Όπως αναφέρει η καμπάνια τα μεγάλα πλοία μπορούν να προκαλέσουν τραυματισμό ή σοβαρή ηχορύπανση, αλλά και τα μικρότερα πλωτά μέσα μπορούν να αποτελέσουν πηγή άγχους για τα κητοειδή. Επισημαίνεται πως είναι απαραίτητο να αποφευχθεί οποιαδήποτε επαφή ανάμεσα στο σκάφος και το ζώο, τονίζοντας δε ότι «η θάλασσα είναι το περιβάλλον στο οποίο ζουν και εμείς είμαστε… φιλοξενούμενοι». Για αυτόν το λόγο «δεν πρέπει να ενοχλούμε τις φάλαινες ή τα δελφίνια, αποσπώντας τους την προσοχή από ζωτικές δραστηριότητες όπως το να τρέφονται ή να φροντίζουν τα μικρά τους. Όλα αυτά δυστυχώς μπορούν να συμβούν ακόμα και με τις καλύτερες προθέσεις». Η εκστρατεία αναφέρει ότι ένα συνηθισμένο λάθος είναι ότι ο άνθρωπος «κυνηγάει» τα ζώα από φόβο μήπως τα χάσει, εντούτοις όπως εξηγούν οι αρμόδιοι ακόμα και αν βυθιστούν τα κητώδη θα επανεμφανιστούν αναγκαστικά στην επιφάνεια για να αναπνεύσουν, με εξαίρεση τη φάλαινα φυσητήρα που μπορεί να παραμείνει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα κάτω από το νερό. Ανάμεσα στις υπόλοιπες οδηγίες, ξεχωρίζει ότι δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να χωρίζουν οι μητέρες από τα μικρά τους, γιατί μπορεί η ενέργεια αυτή να είναι καταδίκη σε θάνατο για τα μωρά που δύσκολα επιβιώνουν χωρίς τη μαμά τους. Να διατηρείται απόσταση 300 μέτρων ανάμεσα στα σκάφη και τα ζώα και με ταχύτητα όχι μεγαλύτερης των 5 κόμβων, να μην προσεγγίζετε το ζώο από μπροστά ή από πίσω, αλλά από τα πλάγια σε απόσταση 100 μέτρων με τον κινητήρα στη νεκρά, μην πλησιάζετε αν δεν έρθουν κοντά σας, Επιπλέον, να θυμάστε ότι πέρα από αυτά που βλέπετε, είναι πιθανό να υπάρχουν και άλλα ζώα σε κοντινή απόσταση αλλά να μην είναι ορατά. Αν ακολουθήσετε τους κανόνες και τα ζώα δεν αντιλαμβάνονται το σκάφος ως ενόχληση ή απειλή, μπορεί να είναι αυτά που θα πλησιάσουν. Αν συμβεί αυτό μην προσπαθήσετε να τα αγγίξετε με κανέναν τρόπο, είτε με τα χέρια σας είτε με αντικείμενα, μην τους πετάτε φαγητό, μη βουτήξετε στο νερό. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Παγούρια: Φιλικά προς το περιβάλλον, αλλά γεμάτα βακτήρια
Ποιοι οι καταλληλότεροι τρόποι καθαρισμού ώστε να αποφευχθεί η ανάπτυξη μικροοργανισμών που μπορεί να έχουν επιπτώσεις για την υγεία ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Περίπου 500 δισ. πλαστικά μπουκάλια νερού χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο, ενώ μόνο στις ΗΠΑ 35 δισ. είναι εκείνα που καταλήγουν – στην καλύτερη των περιπτώσεων – στον κάδο απορριμμάτων και μόλις το 12% εξ αυτών ανακυκλώνεται. Μπορεί να παραμένει άγνωστος ο ακριβής αριθμός εκείνων που φτάνουν στον ωκεανό, ωστόσο σύμφωνα με παλαιότερη έρευνα υπολογίζεται ότι περισσότερα από 250 δισ. δεν έχουν ανακυκλωθεί και εκτιμάται ότι περίπου 8-9 εκατ. τόνοι πλαστικού απορρίπτονται στη θάλασσα κάθε χρόνο, ποσότητα που ισοδυναμεί με απορριμματοφόρο που αδειάζει το φορτίο του κάθε λεπτό. Όλα αυτά τη στιγμή που σύμφωνα με τον ΟΗΕ τα πλαστικά απόβλητα χρειάζονται από 20 έως 500 χρόνια για να αποσυντεθούν, και ακόμη και τότε, δεν εξαφανίζονται ποτέ καθώς αφήνουν πίσω τους σωματίδια, τα γνωστά πλέον μικροπλαστικά και νανοπλαστικά, που εξακολουθούν να επιβαρύνουν το περιβάλλον, αλλά και τον άνθρωπο, αφού ανιχνεύονται από τον οργανισμό ως τα σύννεφα! Σε μία προσπάθεια να περιοριστεί η χρήση πλαστικών μπουκαλιών πολλοί είναι εκείνοι που στράφηκαν στα επαναχρησιμοποιούμενα φιλικά προς το περιβάλλον μπουκάλια, παγούρια, θερμός. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με έρευνα του CivicScience το 60% των ενηλίκων στις ΗΠΑ έχουν υιοθετήσει επαναχρησιμοποιούμενα μπουκάλια νερού, ποσοστό που αναλογεί σε περίπου 155 εκατ. καταναλωτές. Παρ’όλα αυτά, περισσότεροι από 103 εκατ. ενήλικες δεν έχουν ακόμη κάνει το… βιώσιμο βήμα. Όσο για την παγκόσμια αγορά αποτιμήθηκε σε 8,64 δισ. δολάρια το 2021 και «σκαρφάλωσε» στα 8,92 δισ. δολάρια το 2022, αύξηση που αποδίδεται στην ευαισθητοποίηση του καταναλωτικού κοινού για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τα πλαστικά μπουκάλια μιας χρήσης. Ωστόσο, παρά το «πράσινο» όφελος, η χρήση τους εγκυμονεί κινδύνους αν δεν καθαριστούν σωστά. Σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη από το Waterfilterguru τα επαναχρησιμοποιούμενα μπουκάλια νερού περιέχουν κατά μέσο όρο 20,8 εκατομμύρια μονάδες που σχηματίζουν αποικίες βακτηρίων (CFUs), τα οποία εκτιμάται πως είναι 40.000 φορές περισσότερα από τα μικρόβια σε ένα κάθισμα τουαλέτας. Από την ίδια έρευνα προκύπτει ότι περιέχουν διπλάσια μικρόβια από εκείνα που ανιχνεύονται στο νεροχύτη της κουζίνας, τέσσερις φορές περισσότερα από ότι στο ποντίκι του υπολογιστή και 14 φορές περισσότερα από ότι στο σκεύος για νερό που προορίζεται για κατοικίδιο. Μπορεί, λοιπόν, να μη ρυπαίνει, χάρη σε αυτό να εξοικονομούμε χρήματα και να μας θυμίζει να πίνουμε το τόσο απαραίτητο νερό κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά παράλληλα απαιτεί σχολαστικό πλύσιμο. Γενικοί ιατροί που μίλησαν στον βρετανικό Ιndependent τόνισαν ότι οτιδήποτε είναι επαναχρησιμοποιούμενο μπορεί να είναι συγκεντρώσει βρωμιά, σκόνη και επομένως βακτήρια, με τα μπουκάλια νερού να αποδεικνύονται… ιδανικά για την ανάπτυξη βακτηρίων. Όταν αυτά, δε, φέρουν βιδωτά καπάκια, ή αναδιπλούμενα καλαμάκια, τότε δεν αποκλείεται να αναπτυχθεί μούχλα. Το εντυπωσιακό στοιχείο που αποκάλυψε η έρευνα του Waterfilterguru είναι το επικίνδυνα μικρό ποσοστό των Αμερικανών που πλένουν τα μπουκάλια τους καθημερινά, καθώς από τους ερωτηθέντες το 13% παραδέχθηκε ότι τα καθαρίζει μόνο μερικές φορές το μήνα! Οι ειδικοί, ωστόσο, επισημαίνουν ότι είναι απαραίτητο να πλένονται καθημερινά και να απολυμαίνονται εβδομαδιαίως. Μία ακόμα έρευνα, αυτή τη φορά από τη Διεθνή Ένωση για την Προστασία των Τροφίμων, εστίασε στον τύπο, την «ηλικία» του δοχείου, καθώς και στον τύπο ροφήματος που τοποθετείται σε αυτό (νερό, ενεργειακά ποτά), αλλά και τη συχνότητα χρήσης του, ενώ στο δεύτερο σκέλος της μελετήθηκε η συχνότητα και η μέθοδος καθαρισμού του. Ο επικεφαλής της μελέτης, Καρλ Μπένκε, αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Διοίκησης Φιλοξενίας και Τουρισμού στο Πανεπιστήμιο Περντού, εξήγησε ότι δεν αρκεί μόνο να ξεπλένεται το παγούρι, καθώς ακόμα και με το άγγιγμα των χεριών μπορούν να μεταφερθούν βακτήρια που ενδέχεται να πλήξουν το ανοσοποιητικό σύστημα ασθενέστερων οργανισμών. Σύμφωνα με την έρευνα μπουκάλια που περιείχαν ροφήματα όπως καφές, τσάι ή αναψυκτικά είχαν μεγαλύτερο μικροβιακό φορτίο συγκριτικά με εκείνα με μόνο νερό. Αυτό αποδίδεται στο ότι ο καφές και τα υπόλοιπα ροφήματα αφήνουν υπολείμματα που είναι δύσκολο να αφαιρεθούν και τα αναψυκτικά περιέχουν ζάχαρη, η οποία δε μπορεί να απομακρυνθεί μόνο με ένα ξέπλυμα. Από τη μελέτη, πάντως, προέκυψε ότι περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες (51,11%) μοιράζονται το μπουκάλι τους με άλλους με κίνδυνο διασταυρούμενης μόλυνσης, τη στιγμή που στην ανθρώπινη στοματική κοιλότητα εντοπίζονται περίπου 700 είδη βακτηρίων, τα οποία μπορούν να παραμείνουν στο εσωτερικό του μπουκαλιού και να μεταφερθούν. Οδηγίες για σωστό καθαρισμό Ποια είναι η καταλληλότερη μέθοδος για ένα πραγματικά καθαρό παγούρι; Οι ειδικοί συστήνουν το πλύσιμο με ζεστό νερό και σαπούνι έπειτα από κάθε χρήση. Όταν δε, εντοπίζονται επίμονοι λεκέδες ή οσμές, προτείνεται η χρήση μείγματος από ζεστό νερό και μαγειρική σόδα, το οποίο θα τοποθετείται στο εσωτερικό του και θα παραμείνει για αρκετή ώρα. Στη συνέχεια με τη βοήθεια βούρτσας μπορούν να απομακρυνθούν τα στίγματα. Επιπλέον, προτείνουν να αποφεύγεται η χρήση χλωρίνης, καθώς μπορεί να προκαλέσει φθορά στην επένδυση του θερμός. Τονίζουν ότι μετά το πλύσιμο, πρέπει να παραμένει ανοιχτό, ανάποδα και χωρίς καπάκι, ώστε να στεγνώσει φυσικά και να μη συσσωρευθεί υγρασία στο εσωτερικό του. Ο Μπένκε αποτρέπει τους καταναλωτές να μοιράζονται το παγούρι τους με άλλους ανθρώπους ώστε να μην μεταφέρονται βακτήρια. Μπορούν να τοποθετηθούν στο πλυντήριο πιάτων; Ενδέχεται το υλικό από το οποίο έχουν κατασκευαστεί να το επιτρέπει, αλλά οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα απορρυπαντικά που χρησιμοποιούνται μπορεί να είναι πολύ ισχυρά από το κοινό καθαριστικό πιάτων και είναι πιθανό να τα φθείρουν. Παράλληλα, το πλύσιμο στο χέρι μπορεί να είναι πιο σχολαστικό, ιδίως για τα επιμέρους τμήματά του όπως καπάκια και καλαμάκια, για τα οποία καλό είναι να χρησιμοποιείται ειδική βούρτσα. Σε περίπτωση που το μπουκάλι χρειάζεται βαθύτερο καθαρισμό, τότε μπορεί να παραμείνει μία νύχτα με διάλυμα από ξύδι και νερό, να πλυθεί και να στεγνώσει εντελώς πριν τη χρήση του. Καλό είναι να μην τοποθετείται σε χώρους όπου μπορεί να αναπτυχθούν μικρόβια, όπως σακίδια που χρησιμοποιούνται για το γυμναστήριο ή κοινόχρηστα ντουλάπια γυμναστηρίου, ενώ συστήνεται να μην παραμένουν κάτω από τις ακτίνες του ήλιου, ή στο εσωτερικό αυτοκινήτου για μεγάλο χρονικό διάστημα καθώς η θερμότητα μπορεί να ευνοήσει την παρουσία μικροοργανισμών. Photo: Unsplash/ Bluewater Sweden Πηγή: newmoney.gr
Οι φτωχότεροι πλήττονται περισσότερο από την ακραία ζέστη
Τα μεγάλα αστικά κέντρα εκτιμάται ότι θα απειληθούν στο μέλλον από τα κύματα καύσωνα που αναμένονται πιο σφοδρά και με μεγάλη διάρκεια ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Πολίτες με χαμηλό εισόδημα, μετανάστες, άνεργοι, άνθρωποι χωρίς ιδιόκτητη κατοικία είναι εκείνοι που πλήττονται περισσότερο από τις επιπτώσεις της ακραίας ζέστης. Τα παρατεταμένα κύματα καύσωνα, συνέπεια της κλιματικής αλλαγής, που παρατηρούνται τους τελευταίους μήνες σε όλο τον κόσμο, αφήνουν πίσω τους θύματα με τον αριθμό των νεκρών από τη θερμική καταπόνηση στην Ευρώπη το διάστημα μεταξύ 2000 και 2019 να ανέρχεται στους 175.000 ετησίως σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Η έκθεση σε υπερβολική ζέστη επιδεινώνει σειρά από προβλήματα υγείας όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο διαβήτης, το άσθμα, οι νεφρικές νόσοι και αυξάνει τον κίνδυνο ατυχημάτων σε ανθρώπους που εργάζονται σε υπαίθριους χώρους. Την ίδια ώρα, το θερμικό στρες μπορεί να οδηγήσει σε θερμοπληξία που μπορεί να αποβεί μοιραία αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Έρευνα του Πανεπιστημίου Τεχνολογίας του Βερολίνου και του Εθνικού Συμβουλίου Ερευνών της Ιταλίας είχε εστιάσει στη θερμική καταπόνηση ως κύρια αιτία πρόωρων θανάτων στην Ευρώπη που σχετίζονται με το κλίμα, προβλέποντας ότι με την αύξηση σε σφοδρότητα και διάρκεια του καύσωνα στο μέλλον οι μεγάλες πόλεις θα απειληθούν ιδιαίτερα εξαιτίας της αστικής μορφολογίας. Οι ερευνητές ανέδειξαν το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι αστικών κέντρων σε 14 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις αναφέροντας πως οι ευάλωτοι πολίτες δε βρίσκονται συγκεντρωμένοι στα προάστια όπου το πράσινο λειτουργεί θετικά περιορίζοντας τις επιπτώσεις της υψηλής θερμοκρασίας, παρέχοντας δροσιά και σκιά, αλλά σε «υποβαθμισμένες κεντρικές περιοχές που συμπίπτουν με σημεία χαμηλής ψύξης». Αντιθέτως, οι κάτοικοι με υψηλότερο εισόδημα κι οι ιδιοκτήτες κατοικιών έχουν πρόσβαση σε ποσοστό που ξεπερνά το μέσο όρο σε συστήματα ψύξης. Μάλιστα, η επιστημονική ομάδα προέβλεπε ότι ο κίνδυνος θανάτου κατά τη διάρκεια ακραίων κυμάτων καύσωνα μπορεί να αυξηθεί, καθώς οι ευάλωτοι κάτοικοι δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν οικονομικά παθητική ή ενεργητική ψύξη. Ανάλογη μελέτη, αυτή τη φορά από εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ισπανίας, κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα με τους ερευνητές να καταδεικνύουν ότι άτομα με χαμηλότερα εισοδήματα συχνά δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση σε ποιοτική στέγαση, με πολλούς να ζουν σε υπερπλήρη, ανεπαρκώς αεριζόμενα σπίτια που προσφέρουν ελάχιστη ανάπαυλα από τη ζέστη. Επιπλέον, κάποιοι εξ αυτών δεν έχουν πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, με αποτέλεσμα να πλήττονται περισσότερο από την ακραία ζέστη, ενώ άλλοι εργάζονται σε τομείς όπως η γεωργία και η κατασκευή κτιρίων, επομένως εκτίθενται τακτικά σε υψηλές θερμοκρασίες. «Τα νοικοκυριά με χαμηλά επίπεδα εισοδήματος δυσκολεύονται να επισκευάσουν και να βελτιώσουν τους χώρους διαβίωσης, ενώ το εισόδημα μπορεί επίσης να καθορίσει τα επίπεδα των υπηρεσιών υγείας και υγειονομικής περίθαλψης των ευάλωτων ατόμων», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση. Μιλώντας στον βρετανικό Guardian, ο ερευνητής καθηγητής, Χούλιο Ντίαθ Χιμένεθ, στο Ινστιτούτο Υγείας Κάρλος Γ’ της Μαδρίτης έκανε λόγο για «κοινή λογική», εξηγώντας ότι ο καύσωνας δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο από έναν άνθρωπο που ζει σε ένα δωμάτιο με άλλα τρία άτομα χωρίς κλιματισμό, και από έναν που ζει σε βίλα με πισίνα και κλιματισμό. Πρόσθεσε, δε, ότι από τις περιοχές που μελετήθηκαν, σε τρεις περιφέρειες όπου τα εισοδήματα είναι χαμηλά καταγράφηκε μεγαλύτερο ποσοστό θνησιμότητας από το κύμα καύσωνα. «Όταν πρόκειται για τη ζέστη και την ευαλωτότητα, ο βασικός παράγοντας είναι το επίπεδο εισοδήματος», συμπλήρωσε ο καθηγητής. Ακόμα και στην περίπτωση ένας άνθρωπος με χαμηλό εισόδημα να έχει στην κατοχή του σύστημα κλιματισμού, είναι πιθανό η οικονομική δυνατότητά του να μην του επιτρέπει τη χρήση. Ενισχύεται, επομένως, το φαινόμενο της «cooling poverty», της αδυναμίας πρόσβασης σε συστήματα ψύξης. Η περιβαλλοντική αυτή ανισότητα, σε συνδυασμό με την ενεργειακή φτώχεια, πλήττει σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού σε παγκόσμια κλίμακα, με τους ειδικούς να προβλέπουν ότι ως το 2050 τουλάχιστον 60 εκατ. Ευρωπαίοι θα εκτεθούν σε καύσωνες που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν χωρίς κλιματισμό. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
«Εισβολή» από μέδουσες σε γνωστό θέρετρο: 7.500 λουόμενοι ζήτησαν ιατρική βοήθεια
Η άνοδος της θερμοκρασίας ενισχύει την αναπαραγωγή τους – Με εφαρμογή καταγράφεται η παρουσία τους ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Η Κόστα Μπράβα στη βορειοανατολική Ισπανία, στα σύνορα με τη Γαλλία, γοητεύει τους ταξιδιώτες: Πευκοδάση, ορμίσκοι, μεσαιωνικά χωριά, κρυστάλλινα νερά, χρυσή αμμουδιά, άγρια τοπία και παραδοσιακά πιάτα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Σαλβαδόρ Νταλί ερωτεύτηκε ένα μικρό ψαροχώρι, το Καδακές, το οποίο μετατράπηκε σε κόμβο καλλιτεχνών με τους Ανρί Ματίς, Πάμπλο Πικάσο, Ρενέ Μαγκρίτ, Λουίς Μπουνιουέλ να το επισκέπτονται. Σύμφωνα με τον επίσημο διαδικτυακό τόπο τουρισμού της Κόστα Μπράβα και της επαρχίας Χιρόνα, την περιοχή το 2022 προτίμησαν περισσότεροι από 7 εκατ. τουρίστες (σημειώθηκε αύξηση κατά +8,8% σε σύγκριση με το 2019). Εντούτοις, την περιοχή δεν αγαπούν μόνο οι ταξιδιώτες, αλλά και οι… μέδουσες, ο αριθμός των οποίων αυξήθηκε στην ακτογραμμή της Κόστα Μπράβα, με τους ειδικούς να αποδίδουν το φαινόμενο στην αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων, αφού η θερμότερη θάλασσα ενισχύει την αναπαραγωγή τους και οδηγεί τα είδη σε βορειότερες περιοχές. Αναλυτικότερα, όπως αναφέρει ο Guardian στο διάστημα μεταξύ Μαΐου και Αυγούστου, περίπου 7.500 άνθρωποι που παραθέριζαν στην καταλανική ακτή αναζήτησαν ιατρική βοήθεια για τσιμπήματα μεδουσών, ποσοστό που σημείωσε αύξηση κατά 41% συγκριτικά με το περασμένο έτος. Photo: Instagram/ medusapp_jellyfish Σε μία προσπάθεια να υπάρξει μεγαλύτερη πληροφόρηση σε πραγματικό χρόνο, δύο πρώην φοιτητές του Πολυτεχνείου της Βαλένθια σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Αλικάντε, το Κέντρο Βιοϊατρικής Έρευνας CIBERER και το Εργαστήριο Ανοσολογίας και Αλλεργιολογίας του του Ιδρύματος Χιμένεθ Ντίαζ (IIS-FJD), ανέπτυξαν μία εφαρμογή για την καταγραφή των μεδουσών. Η MedusApp δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να στέλνουν φωτογραφίες, καθώς και πληροφορίες για το σημείο όπου είδαν μέδουσες και στη συνέχεια τα στοιχεία αυτά αναρτώνται στην εφαρμογή ώστε να ενημερώνονται άλλοι λουόμενοι. Όπως αναφέρουν τοπικά δημοσιεύματα καταγράφονται εκατοντάδες αναφορές καθημερινά, ενώ συνολικά 44.251 είναι οι θεάσεις και 2.744 τα τσιμπήματα που αναφέρθηκαν, ωστόσο ο πραγματικός αριθμός είναι μεγαλύτερος. Την ίδια στιγμή, ένας χάρτης που ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο εμφανίζει τα σημεία όπου έχουν εμφανιστεί μέδουσες ώστε να αποφεύγονται οι παραλίες όπου καταγράφεται μεγάλος αριθμός. Photo: Instagram/ medusapp_jellyfish Ανάμεσα σε αυτές και δύο παραλίες στην Ταραγόνα, οι οποίες τον περασμένο Ιούλιο έκλεισαν για το κοινό καθώς εντοπίστηκε ο Πορτογάλος πολεμιστής (ή πορτογαλική καραβέλα με επιστημονική ονομασία Physalia physalis που στην πραγματικότητα δεν είναι μέδουσα αλλά σιφωνοφόρο) το τσίμπημα του οποίου είναι επώδυνο και το δηλητήριο μπορεί να διατηρήσει την ισχύ του στις νηματοκύστεις τους ακόμα και ώρες ή ημέρες από το θάνατό του. Στην πλειονότητά τους οι μέδουσες που βρίσκονται στην καταλανική ακτή είναι σχετικά ακίνδυνες με τα είδη που εντοπίζονται συχνότερα να είναι τα Cotylorhiza tuberculata, η γνωστή μεσογειακή μέδουσα, και Rhizotoma pulmo, η γαλάζια μέδουσα. Ωστόσο, έντονη είναι η παρουσία και της μωβ μέδουσας, Pelagia noctiluca, που παρατηρήθηκε και στις ελληνικές ακτές. Ένας εκ των προγραμματιστών, ο Εδουάρδο Μπλάσκο, μιλώντας στον ισπανικό Τύπο ανέφερε ότι κύριος στόχος της εφαρμογής είναι οι χρήστες να παρέχουν τις πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο και ταυτόχρονα με τα στοιχεία τους να ανανεώνεται ο χάρτης για να ενημερώνονται και οι υπόλοιποι λουόμενοι. Παράλληλα, στην MedusApp παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης του τσιμπήματος, με τον ερευνητή από το Πανεπιστήμιο του Αλικάντε, Θέσας Μπορντεόρ, να αναφέρει πως είναι απαραίτητο να αφαιρεθούν με τσιμπιδάκι ή κάρτα τα υπολείμματα από τις νηματοκύστεις χωρίς άμεση επαφή με γυμνά χέρια. Photo: Instagram/ medusapp_jellyfish Γιατί σημειώνεται τόσο σημαντική παρουσία μεδουσών στην καταλανική ακτή; Η κλιματική αλλαγή και η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλασσών αποτελούν τους βασικούς παράγοντες για την αύξηση των ειδών, σύμφωνα με την Μακαρένα Μπαράμιο, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Θαλάσσιας Επιστήμης στη Βαρκελώνη. Η ειδικός, μιλώντας στον Guardian, εξήγησε πως «οι θερμότερες θάλασσες ευνοούν την αναπαραγωγή και ως αποτέλεσμα βλέπουμε αυξανόμενους αριθμούς μωβ μεδουσών» και πρόσθεσε ότι παρότι φυσιολογικά ακολουθούνται κύκλοι με κάποιες χρονιές να υπάρχουν περισσότερες μέδουσες, φέτος αυτό που παρατηρήθηκε στην Κόστα Μπράβα είναι ότι ο φυσιολογικός κύκλος έχει γίνει συντομότερος. «Ο κύκλος των ετών με πολλές μέδουσες μειώνεται σε ορισμένα είδη από οκτώ ή 10 χρόνια σε μόλις 2», συμπλήρωσε η Μπαράμιο. Επιπλέον, τόνισε ότι είναι αδύνατο να προβλεφθεί αν πρόκειται για παροδικό φαινόμενο και δεν είναι γνωστό πώς θα προσαρμοστεί το υπόλοιπο οικοσύστημα. «Για παράδειγμα, μπορεί να εμφανιστούν νέα αρπακτικά. Προς το παρόν, γνωρίζουμε ότι η άνοδος της θερμοκρασίας της θάλασσας είναι ευνοϊκή για την ανάπτυξη των μεδουσών, αλλά δεν ξέρουμε τι θα συμβεί εάν οι θερμοκρασίες αυξηθούν περαιτέρω», πρόσθεσε. Όσο για το αν υπάρχει λύση, ο Χοσέπ Μαρία Τζίλι του ίδιου ινστιτούτου, εξήγησε ότι η παρουσία τους συνδέεται με το κλίμα, επομένως «θα πρέπει να συνηθίσουμε να μοιραζόμαστε τις παραλίες μας με μέδουσες». Photo: Commons.wikimedia/ Emma Birdsey Πηγή: newmoney.gr
Η κλιματική αλλαγή πλήττει την αγροτική παραγωγή
Πρώιμες και περιορισμένες σοδειές λόγω ζέστης και παρατεταμένης ανομβρίας Δήμητρα Μανιφάβα Πατάτες και ντομάτες μικρότερου μεγέθους, σύκα και σταφύλια από τον Ιούλιο, εσπεριδοειδή πριν από τον χειμώνα. Είναι μερικές μόνον από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και κυρίως της παρατεταμένης ανομβρίας και των υψηλών θερμοκρασιών που επικρατούν στη χώρα και φέτος, με τους μεν αγρότες να βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρές απώλειες στο εισόδημά τους, τους δε καταναλωτές να πληρώνουν ακριβά, ακόμη και στις λαϊκές αγορές, τα νωπά φρούτα και λαχανικά. Μείωση παραγωγήςΠλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί αυτό της πατάτας Νάξου, αλλά και του Νευροκοπίου, αμφότερα προϊόντα αναγνωρισμένα ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ). Φέτος η παραγωγή πατάτας Νάξου έφτασε μόλις στους 1.800 τόνους από 6.000 τόνους που διαμορφωνόταν ετησίως τα προηγούμενα χρόνια. Τα ανησυχητικά σημάδια είχαν φανεί από πέρυσι όταν η παραγωγή μειώθηκε σε 4.000 τόνους, με τη μείωση αυτή να αποδίδεται επίσης στη λειψυδρία. Σοβαρά είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και οι πατατοπαραγωγοί στο Κάτω Νευροκόπι, με κυρίαρχο αυτό της μικροκαρπίας, εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών που έχουν επικρατήσει, αλλά και της έλλειψης νερού. Λόγω της έλλειψης νερού φέτος σπάρθηκαν λιγότερα στρέμματα, γύρω στις 15.000, ενώ πέρυσι έφταναν περίπου σε 20.000 στρέμματα. Βεβαίως, ακριβώς λόγω των δυσμενών για τη γεωργία καιρικών συνθηκών, και η παραγωγή του 2023 ήταν μικρότερη από αυτή των προηγούμενων ετών. Το γεγονός δε ότι καταφεύγουν όλο και περισσότεροι παραγωγοί στις γεωτρήσεις αναζητώντας νερό, ανεβάζει το κόστος άρδευσης ακόμη και τρεις φορές πάνω σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές. Σοβαρές απώλειες στο εισόδημα των αγροτών, ενώ οι αυξημένες τιμές νωπών φρούτων και λαχανικών επιβαρύνουν τους καταναλωτές. Υψηλό το κόστοςΗ λειψυδρία και η ζέστη φαίνεται ότι έδωσαν τη χαριστική βολή στην ελληνική πατατοκαλλιέργεια, έπειτα από σειρά προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί στην Ελλάδα. Το κόστος λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη και αυξήθηκε ακόμη περισσότερο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Επίσης, η καλλιέργεια πατάτας απαιτεί πολλή ενέργεια, το κόστος της οποίας έχει επίσης αυξηθεί. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, ενώ πριν από 24 χρόνια η καλλιέργεια της πατάτας στην Ελλάδα κάλυπτε 20,26 χιλιάδες εκτάρια (202.600 στρέμματα), φτάνοντας ακόμη και σε 36,15 χιλιάδες εκτάρια το 2006, από το 2016 βρίσκεται κάτω από τα 20.000 εκτάρια και μάλιστα τη διετία 2023-2024 πλησιάζει επικίνδυνα τα 10.000 εκτάρια. Το 2023 η πατατοκαλλιέργεια στην Ελλάδα ήταν 12,04 χιλιάδες εκτάρια και φέτος 12.700 εκτάρια. Οσο για την τιμή λιανικής, αυτή σε σύγκριση με το 2015 είναι υψηλότερη κατά 55,51%. «Ολα τα προϊόντα φέτος ήταν πρώιμα λόγω της ζέστης και αυτό θα συνεχισθεί και για άλλα προϊόντα, όπως τα πορτοκάλια και εν γένει τα εσπεριδοειδή, η ανάπτυξη των οποίων και η συγκομιδή αναμένεται περίπου 20 ημέρες νωρίτερα από το σύνηθες», ανέφερε, μιλώντας στην «Καθημερινή», ο κ. Γιώργος Πολυχρονάκης, ειδικός σύμβουλος του Συνδέσμου Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής Φρούτων, Λαχανικών και Χυμών Incofruit-Hellas. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι αν και φέτος τα εσπεριδοειδή αναπτύσσονται καλά, ενδεχομένως να υπάρξει πρόβλημα εάν μες στον επόμενο μήνα δεν σημειωθούν βροχοπτώσεις στις κύριες περιοχές παραγωγής. Σημειώνεται ότι σε αυτές συγκαταλέγεται και η Λακωνία, η οποία το τελευταίο διάστημα αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα λειψυδρίας. Ο ρόλος του καύσωναΟ καύσωνας που σημειώθηκε τον Ιούνιο έπληξε και την παραγωγή επιτραπέζιων σταφυλιών, καθώς δεν ωρίμασαν όπως έπρεπε ώστε να είναι τραγανά και να αντέχουν περισσότερο στα διάφορα στάδια διαλογής από τα οποία περνούν μέχρι να εξαχθούν. Ακριβώς δε λόγω της πρώιμης παραγωγής όχι μόνο στα σταφύλια αλλά και σε άλλα προϊόντα, συμβαίνει το εξής: οι Ελληνες παραγωγοί χάνουν τμήμα της αγοράς, εγχώριας και ξένης, καθώς όταν οι καταναλωτές περιμένουν το προϊόν, δεν υπάρχουν πλέον επαρκείς ποσότητες. Οι Ισπανοί, έχοντας αντιμετωπίσει εδώ και χρόνια το φαινόμενο της ερημοποίησης, προχώρησαν στην καλλιέργεια όψιμων ποικιλιών, καταφέρνοντας έτσι να εκτοπίσουν από τις διεθνείς αγορές την παραγωγή άλλων χωρών, μεταξύ αυτών και της Ελλάδας. Σε περιοχές, πάντως, της Μακεδονίας όπου κάποιοι παραγωγοί προχώρησαν στην καλλιέργεια όψιμων ποικιλιών, κατάφεραν πέρυσι να εξασφαλίσουν ένα ιδιαιτέρως καλό εισόδημα. Οι καταναλωτές από την άλλη θα πρέπει μάλλον να συνηθίσουν ότι οι τιμές των οπωρολαχανικών και εν γένει των τροφίμων θα εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από την κλιματική αλλαγή, με την Τράπεζα της Ελλάδος να τη χαρακτηρίζει νέο παράγοντα αβεβαιότητας για την πορεία του πληθωρισμού. Πηγή: kathimerini.gr
Καναδάς: 4ος παγκοσμίως στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα το 2023 λόγω των πυρκαγιών
Το 2023 ξέσπασε μεγάλος αριθμός πυρκαγιών με διάρκεια στον Καναδά, γεγονός που είχε συνέπεια 150 εκατομμύρια στρέμματα —με άλλα λόγια το 4% του συνόλου των δασικών εκτάσεων της χώρας— να μετατραπούν σε αποκαΐδια και να αναγκαστούν να απομακρυνθούν εσπευσμένα από τα σπίτια τους πάνω από 200.000 άνθρωποι Οι άνευ προηγουμένου πυρκαγιές στον Καναδά εκτόξευσαν τη χώρα στην πρώτη τετράδα των χωρών του κόσμου με τις μεγαλύτερες εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την υπερθέρμανση του πλανήτη, αποκαλύπτει επιστημονικό άρθρο που δημοσιεύθηκε χθες Τετάρτη και θέτει επίσης υπό αμφιβολία τη μελλοντική δυνατότητα των δασών της χώρας να αιχμαλωτίζουν και να αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα. Το 2023 ξέσπασε μεγάλος αριθμός πυρκαγιών με διάρκεια στον Καναδά, γεγονός που είχε συνέπεια 150 εκατομμύρια στρέμματα —με άλλα λόγια το 4% του συνόλου των δασικών εκτάσεων της χώρας— να μετατραπούν σε αποκαΐδια και να αναγκαστούν να απομακρυνθούν εσπευσμένα από τα σπίτια τους πάνω από 200.000 άνθρωποι. Εξετάζοντας δορυφορικά δεδομένα για την παρουσία CO2 στις στήλες καπνού των πυρκαγιών που κράτησαν από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο του 2023, επιστήμονες υπολόγισαν ότι εκλύθηκαν 2.371 μεγάτονοι CO2 και μονοξειδίου του άνθρακα (CO). Ο Καναδάς ανέβηκε έτσι από την ενδέκατη στην τέταρτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης ως προς τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, πίσω μόνο από την Κίνα, τις ΗΠΑ και την Ινδία. Οι συντάκτες της έρευνας προειδοποιούν πως ο θερμός και ξηρός καιρός που ευνόησε την εκδήλωση των πυρκαγιών θα γίνει κανόνας ως το 2050 και ενδέχεται να οδηγήσει σε «αύξηση» τις φωτιές. Γεγονός που «εγείρει το ερώτημα αν οι δυνητικά συχνότερες και σφοδρότερες πυρκαγιές τις δεκαετίες που έρχονται θα μειώσουν τη δυναμικότητα των καναδικών δασών να αποτελούν δεξαμενές CO2», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Μπρένταν Μπερν, ο κυριότερος συντάκτης της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Nature. Τα καναδικά βορινά δάση, αχανής έκταση από τον Ειρηνικό Ωκεανό ως τον Ατλαντικό Ωκεανό, κατακρατούν τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα. Γενικά, μόνο όταν η βλάστηση των καμμένων δασών αναγεννάται, έπειτα από δεκαετίες, απορροφάται ξανά το CO2 που εκλύθηκε. Η αύξηση του μεγέθους και του αριθμού των πυρκαγιών, που συνδέονται με τις ξηρασίες σε κάποιες περιοχές, μπορεί να επιβραδύνει την αναγέννηση των δασών και άρα «την απορρόφηση άνθρακα», σύμφωνα με τη μελέτη. Ο Καναδάς θα χρειαστεί να μειώσει το εγκεκριμένο επίπεδο εκπομπών με την καύση ορυκτών καυσίμων προκειμένου να «αντισταθμίσει τη μείωση της απορρόφησης (διοξειδίου του) άνθρακα από τα δάση», σημειώνεται στο κείμενο. Η καναδική κυβέρνηση δέχθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού να μειώσει ως το 2030 τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 40 ως 45% σε σύγκριση με το 2005. Η ανθρώπινη δραστηριότητα συνέβαλε στην υπερθέρμανση του πλανήτη κατά τις δυο τελευταίες δεκαετίες. Η συχνότητα και η ένταση των ακραίων δασικών πυρκαγιών υπερδιπλασιάστηκε σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Ecology & Evolution. Η περίοδος των δασικών πυρκαγιών στον Καναδά δεν έχει τόσο τρομακτική πορεία μέχρι στιγμής φέτος, μολαταύτα έχει πλήξει σκληρά κάποιες περιοχές, ιδίως την τουριστική πόλη Τζάσπερ, που καταστράφηκε εν μέρει τον Ιούλιο. Πηγή: newmoney.gr
«Άνθισαν» οι παγετώνες στις ιταλικές Άλπεις
Η φυτοκάλυψη έχει αυξηθεί 45 φορές ταχύτερα από ό,τι προβλέπουν τα μοντέλα σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο του Τορίνο ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Οι παγετώνες λιώνουν με ταχείς ρυθμούς, με παλαιότερη έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC) να προβλέπει πως το 1/3 όσων περιλαμβάνονται στον κατάλογο μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO θα έχει εξαφανιστεί ως το 2050 όποιο κι αν είναι το κλιματικό σενάριο. Ακόμα και αν περιοριστεί η κλιματική αλλαγή και η υπερθέρμανση του πλανήτη που προκαλεί την τήξη των πάγων, σε 26 χρόνια θα έχει χαθεί τουλάχιστον 34% του όγκου των πάγων στις Ευρωπαϊκές Άλπεις. Σαν να μην έφτανε η δυσοίωνη αυτή προοπτική, οι ερευνητές τώρα παρατηρούν ότι σε περιοχές όπου έχουν υποχωρήσει οι παγετώνες στο Εθνικό Πάρκο Gran Paradiso στις Ιταλικές Αλπεις, ανάμεσα σε Αόστα και Πεδεμόντιο, έχει αυξηθεί η φυτοκάλυψη. Photo: Instagram/ Granparadisopark Αναλυτικότερα, σε δύο παγετώδεις πρόποδες του Εθνικού Πάρκου η βλάστηση έχει αναπτυχθεί πολύ ταχύτερα από ότι προβλέπουν τα μοντέλα. Η έρευνα που διεξήχθη σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωργίας, Δασοκομίας και Επιστημών Τροφίμων του Πανεπιστημίου του Τορίνο, αναδεικνύει την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα οικοσυστήματα των Άλπεων, με μια άνευ προηγουμένου επιτάχυνση στη διαδικασία αποικισμού των φυτών στις περιοχές που αφήνει ελεύθερες η υποχώρηση των παγετώνων. Η μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Botanical Journal of the Linnean Society εστίασε σε περιοχές στις κοιλάδες Κόνιε και Ρεμ, οι οποίες έχουν «απογυμνωθεί» από παγετώνες σε χρονικές περιόδους που κυμαίνονται μεταξύ 5 και 165 ετών. Photo: Instagram/ Granparadisopark Οι ερευνητές επιχείρησαν να αξιολογήσουν τις αλλαγές στη βλάστηση και να τις συγκρίνουν με αυτές που προβλέπονται από τα υπολογιστικά μοντέλα. Κατέληξαν, λοιπόν, ότι παρατηρείται αξιοσημείωτη αύξηση τόσο στον αριθμό των νέων φυτικών ειδών που υπάρχουν όσο και στην κάλυψή τους που αμφότερα αυξήθηκαν κατά 21-45 φορές γρηγορότερα. «Αυτές οι δραματικές αλλαγές στη δυναμική της βλάστησης των φυτοκοινοτήτων των παγετώνων προκλήθηκαν πιθανώς από τις αυξημένες θερμοκρασίες και τις μεγαλύτερες καλλιεργητικές περιόδους που σημειώνονται στις Άλπεις», αναφέρει η μελέτη. Ποιες οι επιπτώσεις Οι επιστήμονες προειδοποιούν πως οι επιπτώσεις είναι εκτεταμένες, αφού η ταχύτητα της κάλυψης μπορεί να αλλάξει τη σταθερότητα των οικοσυστημάτων και τη βιοποικιλότητα, ενδεχομένως εις βάρος των αλπικών ειδών που απειλούνται από πιο ανταγωνιστικά είδη, τα οποία προέρχονται από χαμηλότερα επίπεδα υψομέτρου. Photo: Instagram/ Granparadisopark Από την άλλη, οι ειδικοί επισημαίνουν πως η υποχώρηση των παγετώνων οδηγεί σε μεγαλύτερη αστάθεια του εδάφους. Τα φυτά που αποικίζουν τα σημεία βοηθούν στη σταθεροποίηση του εδάφους και στην πρόληψη της διάβρωσης, με την ομάδα να τονίζει ότι «αν τα φυτά εγκατασταθούν γρήγορα, μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των κινδύνων από κατολίσθηση και πλημμύρες. Αντίθετα, εάν η διαδικασία αποικισμού είναι αργή ή αν δεν συμβεί, το ίζημα παραμένει ευάλωτο και αυτοί οι κίνδυνοι αυξάνονται». Όπως εξηγεί ο βοτανολόγος του Εθνικού Πάρκου, Αντρέα Μαινέτι, και ο καθηγητής Μικέλε Λονάτι του Πανεπιστημίου του Τορίνο η έκθεση αναδεικνύει τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής που είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστούν, ιδίως σε περιοχές όπως το Εθνικό Πάρκο Gran Paradiso. Photo: Instagram/ Granparadisopark Τα αποτελέσματα όχι μόνο βοηθούν τους ειδικούς «να κατανοήσουν την οικολογική δυναμική ως απάντηση στην υπερθέρμανση του πλανήτη, αλλά υπογραμμίζουν τη σημασία της συνεχούς και μακροπρόθεσμης παρατήρησης για την εκπόνηση σχεδίου διατήρησης σε μια περιοχή τόσο σημαντική όσο το Εθνικό Πάρκο Gran Paradiso». Στο Εθνικό Πάρκο οι μελέτες θα συνεχιστούν τα επόμενα χρόνια στις ίδιες περιοχές ώστε να παρατηρηθούν οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στην αλπική επικράτεια. Photo: Instagram/ Granparadisopark Πηγή: newmoney.gr
Οι βολικοί μύθοι που συντηρούν την περιβαλλοντική αναλγησία
Θεοδότα Νάντσου, Μαρία Γανωτή, Βασίλης Σφακιανόπουλος Όταν διαδίδεις ότι ένας λαός είναι περιβαλλοντικά αδιάφορος, τότε εύκολα διαχέεις την ευθύνη για τις οικολογικές καταστροφές, τη ρύπανση, την απώλεια φυσικών οικοσυστημάτων και χάνεται το νήμα των πολιτικών αιτιών τους. Ένας σύγχρονος ελληνικός μύθος τροφοδοτεί έναν περιβαλλοντικά καταστροφικό κυκλωτικό συλλογισμό: «οι Έλληνες δεν νοιάζονται για το περιβάλλον, οπότε και οι πολιτικοί με τη σειρά τους δεν νοιάζονται για ισχυρές πολιτικές για την προστασία της φύσης». Καθώς κατακάθονται οι στάχτες από την τεράστια πυρκαγιά της βορειοανατολικής Αττικής, γράφουμε αυτό το κείμενο με την ελπίδα πως θα ταρακουνήσουμε τη σημερινή κυβέρνηση και κάθε κόμμα της αντιπολίτευσης, ώστε να δουν επιτέλους τα φυσικά οικοσυστήματα της χώρας ως αυτό που πραγματικά είναι: ζήτημα ατομικής, κοινωνικής και οικονομικής επιβίωσης. Σε κάθε συζήτηση για αντιμετώπιση της οικολογικής κρίσης, αυστηρή προστασία σημαντικών φυσικών περιοχών, πάταξη του περιβαλλοντικού εγκλήματος, η μόνιμη πολιτική επωδός είναι πως «δεν είναι δημοφιλή τέτοια μέτρα, γιατί στην Ελλάδα όλοι έχουν αυθαίρετα, κανένας δεν νοιάζεται για τα δάση, όλοι πετάνε σκουπίδια παντού». Και άλλες πολλές τέτοιες ομορφιές. Βολικός μύθος. Όταν διαδίδεις ότι ένας λαός είναι περιβαλλοντικά αδιάφορος, τότε εύκολα διαχέεις την ευθύνη για τις οικολογικές καταστροφές, τη ρύπανση, την απώλεια φυσικών οικοσυστημάτων και χάνεται το νήμα των πολιτικών αιτιών τους. Το ενδιαφέρον των Ελλήνων για τη φύση αποτυπώνεται καθαρά σε κάθε ευρωπαϊκή και ελληνική δημοσκόπηση, όπως οι έρευνες του Ευρωβαρόμετρου από το 2009 και μετά. Το ελληνικό κοινό καταγράφει σταθερά πανευρωπαϊκές πρωτιές στις περισσότερες κατηγορίες ανησυχίας για την κατάσταση της φύσης, την κλιματική αλλαγή και τα σκουπίδια. Το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο αποτυπώνει αυτό που ξέρουμε: οι Έλληνες είναι πολύ ανήσυχοι για την κατάσταση. Ιεραρχούν πολύ ψηλότερα από τους λοιπούς Ευρωπαίους την ανάγκη για αποκατάσταση της φύσης. Προσβλέπουν πολύ περισσότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως πηγή πίεσης προς την Ελλάδα για να προστατεύσει το περιβάλλον στην επικράτειά της. Έκπληξη; Όχι. Σε συντριπτικά μεγάλο ποσοστό, η ελληνική κοινωνία νοιάζεται για τη φύση και βλέπει καθαρά την εξάρτηση της ζωής όλων μας από τα οικοσυστήματα. Είναι όμως σιωπηλή αυτή η πλειοψηφία, καθώς οι πολιτικές μας ηγεσίες σταθερά και διαχρονικά βολεύονται προβάλλοντας την ηχηρή, αλλά μικρή κοινωνική μειονότητα όσων πραγματικά κατέχουν αυθαίρετα, καταπατούν και κακοποιούν δάση, ποτάμια, ρεματιές, θάλασσες και ακτές. Η δραματικής έκτασης πυρκαγιά στην Αττική δεν τόνισε απλώς για πολλοστή φορά το δραματικό πλέον έλλειμμα δασικής διαχείρισης, αλλά ήταν και κοινωνικά αποκαλυπτική. Άνθρωποι από διαφορετικές περιοχές και προσωπικές αφετηρίες συγχρονίστηκαν μέσα από κοινωνικά μέσα, ώστε να μαζέψουν και να φιλοξενήσουν ζώα συντροφιάς που είχαν μείνει σε κήπους, ενώ οι δικοί τους άνθρωποι έλειπαν. Με μια δημόσια έκκληση από την ΑΝΙΜΑ και την οργάνωση Save Your Hood, μέσα σε λίγες ώρες 937 άνθρωποι βγήκαν από τα σπίτια τους και συμμετείχαν ενεργά σε εξορμήσεις στο διάβα της πυρκαγιάς, ώστε να μαζέψουν για περίθαλψη καμένα και αφυδατωμένα άγρια ζώα. Πραγματοποιήθηκαν 4 αποστολές διάσωσης στις πυρόπληκτες περιοχές της Αττικής, διασωζοντας συνολικά 136 ζώα σε μια έκταση 3980 στρεμμάτων (καλύπτοντας περίπου το 4% της συνολικής καμένης έκτασης) σε Βαρνάβα (14/8), Μαραθώνα (15/8), Διόνυσο (16/8) και Πεντέλη (17/8). Βάτραχοι, αμέτρητες χελώνες και σκαντζόχοιροι, φιδάκια, αλλά και πουλιά, κατέφθαναν με ασταμάτητο ρυθμό, από εκατοντάδες ευαίσθητους ανθρώπους που νοιάζονται για τη ζωντανή φύση. Στη συντριπτική τους πλειονότητα, πρόκειται για νέους ανθρώπους που μόνο «πολίτες του καναπέ» δεν μπορούν να χαρακτηριστούν. Ενδιαφέρον στοιχείο: ο μέσος όρος ηλικίας είναι 35 χρόνια, ενώ κατά 83% η συμμετοχή ήταν από γυναίκες. Αυτή η μαζική και συγκινητική κινητοποίηση συνοδεύεται από μεγάλη απογοήτευση για τη διαχρονική κυβερνητική αδιαφορία για την προστασία του φυσικού πλούτου της χώρας και την απαξίωση της γνώμης των πολιτών και της κοινωνικής συμμετοχής. Πέρα όμως από τις κινητοποιήσεις αυτές, που γίνονται συνήθως μετά από μεγάλες καταστροφές φυσικές ή μη και όταν το κοινό αίσθημα είναι ιδιαίτερα πληγωμένο και εκλύεται ευαισθησία, αξιοθαύμαστο είναι το πόσοι νέοι άνθρωποι αφιερώνουν χρόνο και ενέργεια στην υποστήριξη της φροντίδας και επανένταξης των άγριων πλασμάτων. Με συνθήκες καύσωνα, δύσκολες ιδιαίτερα και στους εσωτερικούς και τους εξωτερικούς χώρους της ΑΝΙΜΑ, δεκάδες νέα παιδιά διεκπεραιώνουν όλο χαρά άχαρες εργασίες. Γιατί εννοείται η δουλειά σε ένα Κέντρο Περίθαλψης έχει και τις όμορφες στιγμές αλλά κυρίως είναι καθαρίσματα χώρων και σκευών, πλυσίματα,, σφουγγαρίσματα, έκθεση σε οσμές όχι και τόσο ευχάριστες. Αξιοθαύμαστοι επίσης είναι οι εθελοντές ενήλικες οι οποίοι μεταφέρουν με δικά τους έξοδα τα ζώα που έρχονται στα λιμάνια και στα ΚΤΕΛ, χωρίς να βαρυγγομούν λόγω κίνησης στους δρόμους ή για τις συχνές καθυστερήσεις των δρομολογίων. Στις 15 Αυγούστου, με την καπνισμένη Αθήνα άδεια από κόσμο, ο Σταθμός της ΑΝΙΜΑ ήταν ένα πολύβουο μελίσσι σωτηρίας άγριων ζώων. Εκείνο που δεν αποτυπώνεται ευθέως στις έρευνες, αλλά είναι αδιαμφισβήτητο, είναι η διάχυτη αδυναμία μπροστά σε όσα συμβαίνουν και σε σχέση με τις (πολύ συχνά καταστροφικές, δυσνόητες και προς αντίθετη κατεύθυνση με κάθε επιστημονική ένδειξη) αποφάσεις που λαμβάνονται. Αν πολλοί άνθρωποι στην Ελλάδα φαίνονται σαν να είναι ανενεργοί παρατηρητές και σχολιαστές των καταστροφών, αυτό σε πρώτη φάση είναι ενδεικτικό του θεσμικού ελλείμματος πολιτικής διαφάνειας και ευκαιριών συμμετοχής. Κοινή μας διαπίστωση είναι ότι διαχρονικά στην Ελλάδα η πολιτική κουλτούρα είναι υπεροπτική και θεσμικά αποθαρρυντική για κάθε μορφή συμμετοχής στη διαδικασία διάπλασης νόμων έγκρισης έργων ή χρήσεων στις φυσικές περιοχές. Εκτός από τις ισχνές και συχνά υποκριτικές διαβουλεύσεις στο opengov, οι οποίες είναι υποχρεωτικές από το σύνολο σχεδόν της νομοθεσίας και από τις συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Ελλάδα οι αποφάσεις για το μέλλον όλων μας λαμβάνονται με επιλεκτικές συνεννοήσεις, πλήρη αδιαφάνεια και με επικίνδυνη αδιαφορία για όσα υπαγορεύουν οι επιστημονικές εξελίξεις και τα δεδομένα. Νομοσχέδια που υποβάλλονται για ψήφιση στη Βουλή μερικές ώρες αφού τελειώσει η ηλεκτρονική διαβούλευση και δίχως καν να εξεταστούν οι απόψεις που εκφράστηκαν από τους πολίτες αυτής της χώρας, τροπολογίες εξπρές που κατατίθενται σε εντελώς άσχετου περιεχομένου νομοσχέδια και δεν έχουν καν περάσει από διαβούλευση, κακή και δυσνόητη νομοθεσία που καθορίζει τις ζωές μας, εγκρίσεις έργων στις γειτονιές και σε φυσικά οικοσυστήματα δίχως καμία έγνοια για τις γνώμες των ανθρώπων που ζουν εκεί. Αυτή είναι η καθημερινότητα που τροφοδοτεί μια γενικευμένη οργή και απογοήτευση. Στις αρχές του καλοκαιριού, εγκρίθηκε ο ζωτικής σημασίας ευρωπαϊκός κανονισμός 2024/1991 για την αποκατάσταση της φύσης. Όπως μας λέει δίχως περιστροφές
Στα δάση και στα ποτάμια της Ρουμανίας
Υπεραιωνόβια δέντρα απειλούνται εξαιτίας της παράνομης υλοτομίας και η στάθμη του Δούναβη υποχωρεί στη Ρουμανία, στην όμορφη χώρα της Ανατολικής Ευρώπης. Το ΒΗΜΑgazino περιηγείται στα σπάνια οικοσυστήματά της και καταγράφει τους κινδύνους. Δάση, ένα φυσικό αγαθό με πολύπλευρη σημασία. Τα δάση που παράγουν το απαραίτητο και αναντικατάστατο για την επιβίωσή μας οξυγόνο, ενώ δεσμεύουν το επικίνδυνο για τη ζωή διοξείδιο του άνθρακα. Τα δάση που δυστυχώς και στη χώρα μας τα βλέπουμε κάθε χρόνο να καίγονται, τα δάση που είναι τόσο σημαντικά για την Ευρωπαϊκή Ενωση, καλύπτοντας το 39% της χερσαίας έκτασής της. Μερικά από τα ομορφότερα αλλά και τα αρχαιότερα βρίσκονται στη Ρουμανία, καλύπτοντας σχεδόν το 1/3 της έκτασής της και φιλοξενώντας σχεδόν το 30% όλων των μεγάλων σαρκοφάγων ζώων της γηραιάς ηπείρου και συγκεκριμένα μεγάλους πληθυσμούς από αρκούδες, λύγκες και λύκους. Το μυστηριώδες ξέφωτοTo πιο διάσημο ίσως δάσος της Ρουμανίας είναι το Hoia Baciu. Βρίσκεται δυτικά της πόλης Κλουζ-Ναπόκα, τη δεύτερης πολυπληθέστερης της Ρουμανίας, στα βάθη της Τρανσυλβανίας. Καλύπτοντας μία έκταση περίπου 3 τετραγωνικών χιλιομέτρων, δεν είναι μόνο γνωστό για την ομορφιά του, αλλά και για τις μυστηριώδεις και ανεξήγητες ιστορίες που το περιβάλλουν. Καλύπτεται από ψηλά δέντρα που δημιουργούν μια πυκνή και σχεδόν απόκοσμη ατμόσφαιρα, με τα κλαδιά τους να σχηματίζουν περίπλοκα ζιγκ ζαγκ ή να αναπτύσσονται σε σπειροειδή μοτίβα. Τα μονοπάτια που το διασχίζουν προσφέρουν μοναδικές εικόνες, με το φως του ήλιου να διαπερνά τις φυλλωσιές και να δημιουργεί παιχνίδια σκιών στο έδαφος. Κάπως έτσι το Hoia Baciu έχει γίνει γνωστό ως «το πιο στοιχειωμένο δάσος του κόσμου», με τους θιασώτες του παραφυσικού να στέκονται ιδιαίτερα σε ένα σημείο του, όπου τα δέντρα σταματούν απότομα, σχηματίζοντας ένα ξέφωτο, σε τέλειο οβάλ, το οποίο χαρακτηρίζεται από παντελή έλλειψη βλάστησης. Ιδανικό spot για selfies με εσάνς μυστηρίου, λοιπόν – στο ίδιο σημείο μπορεί να συναντήσεις μέχρι και ανθρώπους να κάνουν γιόγκα, προσπαθώντας να «ξορκίσουν» την «κακή ενέργεια». Ένα πέπλο ομίχλης καλύπτει το στοιχειωμένο δάσος Hoia Baciu. Το δάσος φέρεται να πήρε όνομά του από τον θρύλο που θέλει έναν βοσκό να εξαφανίστηκε εκεί μαζί με ένα κοπάδι 200 προβάτων. Εγινε πάντως γνωστό διεθνώς το 1968, όταν Εμίλ Μπαρνέα, ένας τεχνικός του στρατού, φωτογράφισε κάτι που ισχυρίστηκε ότι ήταν ένα UFO να αιωρείται πάνω από το ξέφωτο του δάσους. Οι θιασώτες του παραφυσικού δεν έχασαν ευκαιρία. Μάλιστα, προκειμένου να ισχυροποιήσουν την ιστορία του, υπερτονίζουν το γεγονός ότι ο Μπαρνέα δεν είχε τίποτα να κερδίσει από την αναφορά της παρατήρησής του, αντίθετα είχε να χάσει τα πάντα, καθώς η τότε κομμουνιστική κυβέρνηση εξομοίωνε την πίστη σε τέτοια φαινόμενα με τρέλα και υπονόμευση του καθεστώτος, με αποτέλεσμα εκείνος να χάσει τη δουλειά του. Και κάπως έτσι ο μύθος του «στοιχειωμένου» δάσους δημιουργήθηκε και με τη δύναμη της αυθυποβολής έχουν υπάρξει επισκέπτες που έχουν επικαλεστεί συμπτώματα όπως ναυτία, άγχος, την αίσθηση ότι παρακολουθούνται. Ακόμη, έχουν αναφέρει δυσλειτουργίες των ηλεκτρονικών συσκευών τους, ενώ υπάρχουν φωτογραφίες που εμφανίζουν παράξενες φιγούρες ανάμεσα στις φυλλωσιές, όπως για παράδειγμα τη σκιά ενός άνδρα ντυμένου με την παραδοσιακή φορεσιά της Βόρειας Ρουμανίας. Μάλιστα το δάσος Hoia Baciu έχει αποτελέσει αντικείμενο εκπομπών που ασχολούνται με το παραφυσικό, από τα αμερικανικά «Ghost Adventures» και «Destination Truth», ως τη σουηδική σειρά «Spökjakt». Nα σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια στο δάσος έχει προστεθεί ένα πάρκο ποδηλασίας, καθώς και χώροι για άλλα αθλήματα, όπως paintball, airsoft και τοξοβολία. Να μη διασκεδάζουν λίγο και τα πνεύματα; Στο Δέλτα του ΔούναβηΚαι από το πιο αινιγματικό δάσος της Ρουμανίας στο δάσος Letea, το παλαιότερο φυσικό καταφύγιο της Ρουμανίας, με τη θεσμοθέτησή του να χρονολογείται το 1938. Βρίσκεται μεταξύ Τσίλια και Σουλινά στο δέλτα του ποταμού Δούναβη, το οποίο αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Καλύπτοντας μία περιοχή 28 τετραγωνικών χιλιομέτρων, το δάσος συμπεριελήφθη το 1992 από την UNESCO και στα Παγκόσμια Αποθέματα Βιόσφαιρας. Το τοπίο συνδυάζει στοιχεία της ευρωπαϊκής και της υποτροπικής βλάστησης. Το δάσος απαρτίζεται κυρίως από δέντρα όπως η ασημόλευκα, η μαύρη λεύκα, η φτελιά, η φλαμουριά, o φράξος ο στενόφυλλος και o άλνος. Μία ιδιαίτερη πτυχή του είναι η παρουσία του αναρριχητικού φυτού Περιπλοκάδα η γραική ή Περιπλόκα η ελληνική (Periploca graeca). Πρόκειται για ένα μεσογειακό φυτό που βρίσκει το πιο βόρειο καταφύγιό του στο Δέλτα του Δούναβη. Eίναι επίσης η πατρίδα μιας πλούσιας πανίδας, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων το μαυροκιρκίνεζο (ένα είδος γερακιού), τον θαλασσαετό, τις κορακίδες, τους τσαλαπετεινούς, τις νανόχεντρες και περίφημα άγρια άλογα του Δέλτα του Δούναβη, ενώ έχουν ταυτοποιηθεί περίπου 1.600 είδη εντόμων. Δάση σε κίνδυνοΗ Ρουμανία φιλοξενεί κατ’ εκτίμηση 5 εκατομμύρια στρέμματα παρθένων δασών που βρίσκονται στις ορεινές περιοχές της, αποτελώντας το μεγαλύτερο τέτοιου είδος οικοσύστημα στην Ευρωπαϊκή Ενωση πέραν της Σκανδιναβίας. Τα δάση της είναι πολύ σημαντικά και για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Ας αναλογιστούμε μόνο ότι στο δάσος κοντά στο Βουκουρέστι η θερμοκρασία είναι 10 βαθμούς κάτω σε σχέση με την πρωτεύουσα της Ρουμανίας. Η δασοκομία λοιπόν στη Ρουμανία αποτελεί έναν σημαντικό τομέα της τοπικής οικονομίας, δυστυχώς όμως η μισή δασική παραγωγή είναι αποτέλεσμα παράνομης υλοτομίας. Πανίσχυρα, εκτεταμένα κυκλώματα φαίνεται να αποψιλώνουν τα πλούσια ρουμανικά δάση με ρυθμούς που προκαλούν τρόμο στις διεθνείς οικολογικές οργανώσεις, για να εξαγάγουν την ξυλεία τους σε ολόκληρη την Eυρώπη. Υπολογίζεται λοιπόν ότι 20 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ξύλου κόβονται παράνομα κάθε χρόνο. Η αποψίλωση των δασών και η παράνομη υλοτομία είναι η Νο1 απειλή για τα Καρπάθια. Η παράνομη υλοτομία αποτελεί ένα έγκλημα με τεράστιο τζίρο. Πέρυσι, οι ιδιώτες που ασχολούνται με την κοπή και την επεξεργασία ξυλείας κατέγραψαν συνολικά έσοδα ύψους 6 δισεκατομμυρίων ευρώ. Περισσότερο από το ήμισυ όμως του ποσού αποτελεί προϊόν παράνομης υλοτομίας, που δεν έχει εντοπιστεί και δεν έχει φορολογηθεί, σύμφωνα με τους αριθμούς που προέρχονται από το ρουμανικό υπουργείο Περιβάλλοντος. Μάλιστα η παράνομη αυτή δραστηριότητα πιστεύεται ότι έχει κοστίσει στη Ρουμανία πολλά δισεκατομμύρια δολάρια όλο αυτό το διάστημα από τη μετάβαση της χώρας από τον κομμουνισμό. Πέρα όμως από την απώλεια εσόδων για το κράτος, έχει κοστίσει και τις ζωές όσων ερευνούν και προσπαθούν να σταματήσουν την έκνομη αυτή δραστηριότητα. Εξι δασοφύλακες έχουν σκοτωθεί και 650 έχουν δεχθεί επιθέσεις και απειλές τα τελευταία χρόνια από παράνομους υλοτόμους που πιάστηκαν επ’ αυτοφώρω, γεγονός που ώθησε