Το Έβερεστ «ψήλωσε» περίπου 50 μέτρα εξαιτίας δύο ποταμών
Αυξάνεται διαρκώς Το Έβερεστ είναι το ψηλότερο βουνό της Γης και όχι άδικα, καθώς συνεχίζει να παίρνει ακόμα ύψος, με δύο ποταμούς να ευθύνονται για την αύξησή του, που υπολογίζεται κοντά στα 50 μέτρα. Διεθνής ομάδα ερευνητών με επικεφαλής το University College του Λονδίνου έκανε σχετική έρευνα και διαπίστωσε, ότι η μεταβολή έγινε σε βάθος 89.000 ετών, ενώ συντελείται ακόμα και σήμερα. Αυτό συμβαίνει, επειδή συναντιούνται οι ποταμοί Arun και Kosi, με τη διάβρωση να προσθέτει ύψος στο μεγαλύτερο βουνό του κόσμου. «Το Έβερεστ είναι ένα αξιοσημείωτο βουνό του μύθου και του θρύλου και εξακολουθεί να μεγαλώνει. Η έρευνά μας δείχνει ότι η συνάντηση των δύο ποταμών κάνει το βουνό να αναπηδά περισσότερο προς τα πάνω», είπε ο Adam Smith, συν-συγγραφέας της μελέτης. Το Έβερεστ είναι το ψηλότερο βουνό του κόσμου Σύμφωνα με δημοσίευμα του interestingengineering.com πρόκειται για μια εξαιρετικά αργή διαδικασία, που μεταβάλλει όμως σημαντικά την επιφάνεια της Γης. «Ο ποταμός Arun ρέει ανατολικά σε μεγάλο υψόμετρο με μια επίπεδη κοιλάδα. Στη συνέχεια στρέφεται απότομα νότια στον ποταμό Kosi και γίνεται πιο απότομος. Αυτή η μοναδική τοπογραφία, ενδεικτική μιας ασταθούς κατάστασης, πιθανότατα σχετίζεται με το ακραίο ύψος του Έβερεστ», εξήγησε ο Jin-Gen Dai, επίσης συν-συγγραφέας της μελέτης. Πηγή: newsbeast.gr
Η ενεργειακή μετάβαση θέτει σε κίνδυνο χιλιάδες ψάρια και πτηνά
Απειλούνται από την εξόρυξη ορυκτών απαραίτητα για την «πράσινη» ενέργεια ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Η εξορυκτική διαδικασία διευρύνεται σε παγκόσμιο επίπεδο για να καλύψει την ολοένα αυξανόμενη ζήτηση για ορυκτά και μέταλλα, με τα συνολικά έσοδα 40 κορυφαίων διεθνών εταιρειών εξόρυξης να φτάνουν σε επίπεδο ρεκόρ για το 2022 αγγίζοντας τα 943 δισ. δολάρια. Η ανάγκη ωστόσο για περισσότερα προϊόντα εξόρυξης δε συνοδεύεται μόνο από κέρδη, αλλά και από κινδύνους για το περιβάλλον. Σύμφωνα με παλαιότερες έρευνες το διάστημα 2000 και 2018, η εξόρυξη προκάλεσε την υποβάθμιση προστατευόμενων περιοχών κατά 78%, ενώ ο αριθμός των ορυχείων στην υποσαχάρια Αφρική που βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 10 χλμ. από προστατευόμενη περιοχή αυξήθηκε κατά 250% μεταξύ του 2000 και του 2018. Τώρα, νεότερη μελέτη που διεξήχθη από το Τμήμα Βοτανικής και Ερευνών για τη Διατήρηση του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ και το Τμήμα Οικολογίας και Εξελικτικής Βιολογίας από τη Σχολή Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου του Σέφιλντ και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Current Biology, αποκαλύπτει ότι απειλούνται χιλιάδες είδη ψαριών και πτηνών από τη δραστηριότητα αυτή. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, Ντέιβιντ Έντουαρντς από το Κέιμπριτζ συνολικά 4.642 είδη κινδυνεύουν, ανάμεσα στα οποία 2.053 ψάρια, ακολουθούμενα από ερπετά, αμφίβια, πτηνά και θηλαστικά. «Χρησιμοποιούμε τις αξιολογήσεις απειλών του Κόκκινου Καταλόγου της Διεθνούς Ένωσης Προστασίας της Φύσης (IUCN) για όλα τα σπονδυλωτά για να ποσοτικοποιήσουμε την τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα από την εξόρυξη ορυκτών, να χαρτογραφήσουμε τα παγκόσμια hotspots απειλούμενης βιοποικιλότητας και να διερευνήσουμε τις σχέσεις μεταξύ της χρήσης των ενδιαιτημάτων και των χαρακτηριστικών της ιστορίας ζωής των ειδών και της απειλής από την εξόρυξη ορυκτών. Σχεδόν το 8% (4.642) των σπονδυλωτών εκτιμάται ότι απειλούνται από την εξόρυξη ορυκτών πόρων, ιδίως από την εξόρυξη και τη εκσκαφή σε λατομείο, με τα ψάρια να διατρέχουν ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο», αναφέρει η έκθεση. Το μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν ζωικά είδη που ζουν σε περιορισμένες περιοχές όπως λίμνες ή σε σημεία κοντά σε ορυχεία, ενώ επιβλαβείς ουσίες μπορούν να μεταφερθούν μέσα από υδάτινα ρεύματα επιδρώντας αρνητικά στους βιοτόπους. Επιπλέον, μπορεί να αυξηθεί η αποψίλωση των δασών σε απόσταση έως και 70 χλμ. από τις περιοχές εξόρυξης στον Αμαζόνιο, ενώ η ρύπανση από τα μεταλλεία ορυκτών μπορεί να επηρεάσει 479.200 χλμ. ποταμών. Την ίδια στιγμή, η εξόρυξη χρυσού είναι η μεγαλύτερη πηγή ρύπανσης από υδράργυρο παγκοσμίως με ολόκληρους πληθυσμούς πτηνών να απειλούνται ιδίως στη Γκάνα όπου πραγματοποιείται μικρής κλίμακας εξόρυξη. Όσο για την εξόρυξη άμμου αυτή με τη σειρά της αλλάζει τη δομή της κοίτης των ποταμών και τη στάθμη των υδάτων, με αποτέλεσμα πτηνά που ζουν στις όχθες τους να κινδυνεύουν από φυσικά αρπακτικά. «Τόσα πολλά είδη, ιδιαίτερα τα ψάρια, τίθενται σε κίνδυνο λόγω της ρύπανσης που προκαλείται από την εξόρυξη. Θα ήταν αποτελεσματικό να εργαστούμε για τη μείωση της ρύπανσης του γλυκού νερού, ώστε να μπορούμε ακόμα να λαμβάνουμε τα προϊόντα που χρειαζόμαστε για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια, αλλά με τρόπο που να μην προκαλεί τόση απώλεια βιοποικιλότητας», δήλωσε ο Ντέιβιντ Έντουαρντς σύμφωνα με δημοσίευση του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ. «Η ανάγκη για ασβεστόλιθο ως βασικό συστατικό της κατασκευαστικής δραστηριότητας ενέχει πραγματικό κίνδυνο για την άγρια ζωή. Πολλά είδη είναι πολύ περιορισμένα στον τόπο διαμονής τους επειδή από τη φύση τους ζουν σε ασβεστόλιθο. Ένα ορυχείο τσιμέντου μπορεί κυριολεκτικά να αφαιρέσει μια ολόκληρη πλαγιά και μαζί της τις εστίες αυτών των ειδών», συμπλήρωσε ο Γιούαν Λαμπ από το Πανεπιστημίο του Σέφιλντ. Την ίδια ώρα, οι ειδικοί εξηγούν ότι παρότι η έρευνα εστίασε στα είδη σπονδυλωτών, η εξόρυξη δε σημαίνει ότι δεν είναι πιθανό να αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τα φυτά και τα ασπόνδυλα. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα συνεχίσουμε την εξόρυξη, αφού ολόκληρες κοινωνίες βασίζονται σε προϊόντα εξόρυξης. Αλλά υπάρχουν περιβαλλοντικές συνέπειες που ενσωματώνονται στη χρήση αυτών των προϊόντων. Η έκθεσή μας είναι ένα ζωτικής σημασίας πρώτο βήμα για την αποφυγή απώλειας βιοποικιλότητας εν μέσω της προβλεπόμενης δραστικής επέκτασης της εξορυκτικής βιομηχανίας», πρόσθεσε ο Έντουαρντς. Παράλληλα, ο Λαμπ κάλεσε τους αρμοδίους να επικεντρωθούν περισσότερο στην κυκλική οικονομία με την ενίσχυση της ανακύκλωσης υλικών ώστε να περιοριστεί η εξορυκτική διαδικασία και επομένως οι επιπτώσεις της στη φύση. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Απειλείται η παραγωγή της πατάτας
H κλιματική αλλαγή και οι υψηλές θερμοκρασίες δεν επηρεάζουν την παραγωγή πατάτας. Σε ολόκληρη την Ευρώπη ο καύσωνας επηρέασε τη σοδειά που σε συνδυασμό με την κακή ποιότητα σπόρων προκαλεί δυσκολίες στους παραγωγούς, που βλέπουν το εισόδημά τους να μειώνεται, με τις τιμές να εκτοξεύονται λόγω της χαμηλής παραγωγής. Το πρόβλημα επιτείνεται και από την έλλειψη εργατικού δυναμικού που αυξάνει προφανώς, αλλά από τον «αθέμιτο ανταγωνισμό» που δημιουργεί η αυξημένη εισαγωγή πατάτας από Αίγυπτο, λόγω του χαμηλού κόστους. Σε Ισπανία και Γαλλία η διαφορά μεταξύ της τιμής προέλευσης και του κόστους στον προορισμό της πατάτας φτάνει το 267%. Ένας ακόμη ανησυχητικός παράγοντας είναι η πτώση της κατανάλωσης πατάτας, δεδομένου ότι ο μέσος όρος έχει μειωθεί κατά 11%-14% τα τελευταία πέντε χρόνια στην Ευρώπη και παρατηρείται στροφή προς τα κατεψυγμένα προϊόντα πατάτας, αλλάζοντας ταυτόχρονα τις καταναλωτικές συνήθειες υπέρ αυτών των φθηνότερων λύσεων. Ας σημειωθεί επίσης η στροφή σε άλλες καλλιέργειες λόγω της κλιματικής κρίσης ή η αλλαγή των ποικιλιών σε ορισμένες περιοχές μειώνει τη διαθεσιμότητα και επηρεάζει την ποιότητα του προϊόντος, με πτώση που αναμένεται ως το τέλος του 2024 να κυμανθεί μεταξύ 20%-30%. Οι αλλαγές στη γεωργία λόγω της κλιματικής αλλαγής αποτελούν κοινή πρόκληση για πολλές ευρωπαϊκές χώρες που βασίζονται σε αυτή την καλλιέργεια. Προβλήματα αντιμετωπίζουν χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Ολλανδία. Επισημαίνουμε ότι στην Ελλάδα, η παραγωγή πατάτας έχει επηρεαστεί από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, μειώνοντας την παραγωγή, ενώ οι καλλιεργητές αναπότρεπτα έρχονται αντιμέτωποι με το κόστος παραγωγής και την ανταγωνιστικότητα στις τιμές.
Northern Lights: Η πρώτη παγκοσμίως διασυνοριακή εγκατάσταση μεταφοράς και αποθήκευσης CO2
Η μονάδα μεταφοράς και αποθήκευσης CO2 Northern Lights, στο Øygarden, κοντά στο Bergen, είναι μια κοινοπραξία των μεγάλων ενεργειακών ομίλων Shell, Equinor και TotalEnergies, η οποία ολοκληρώθηκε, σηματοδοτώντας «ένα σημαντικό ορόσημο για την παγκόσμια ανάπτυξη ενός επιχειρηματικού μοντέλου δέσμευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης άνθρακα». Το έργο Northern Lights, το οποίο εγκαινιάστηκε επισήμως από τον Νορβηγό Υπουργό Ενέργειας στις 26 Σεπτεμβρίου αποτελεί μέρος των προσπαθειών της Νορβηγίας να αναπτύξει μια αλυσίδα πλήρους κλίμακας δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS), την Longship. Ειδικότερα η αλυσίδα αυτή περιλαμβάνει τερματικό σταθμό υποδοχής, υποβρύχιας υποδομής (συμπεριλαμβανομένου του αγωγού, των υποεγκαταστάσεων και των φρεατίων), ενδιάμεσες δεξαμενές αποθήκευσης και χερσαίων εγκαταστάσεων. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Equinor, Anders Opedal, επισημαίνει: «Η ολοκλήρωση του Northern Lights αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για την παγκόσμια ανάπτυξη ενός επιχειρηματικού μοντέλου δέσμευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης άνθρακα. Ανοίγει μια αλυσίδα αξίας για την απαλλαγή της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και ενέργειας από τις ανθρακούχες εκπομπές και δείχνει τον ρόλο που αναλαμβάνουμε εμείς και οι εταίροι μας στην ανάπτυξη λύσεων χαμηλών εκπομπών άνθρακα κατά την ενεργειακή μετάβαση. Αυτό το έργο δείχνει τι μπορεί να επιτευχθεί όταν οι κρατικές αρχές και η βιομηχανία εργάζονται για τον ίδιο στόχο και συνεπενδύουν για τη μείωση των κινδύνων. Η εμπειρία από το έργο θα είναι πολύτιμη για την ωρίμανση και την κλιμάκωση μελλοντικών projects CCS». Ας σημειωθεί επίσης ότι μια δεσμευτική εμπορική συμφωνία υπογράφηκε με τη Yara International, εγκαινιάζοντας την πρώτη διασυνοριακή μεταφορά και αποθήκευση CO2 στον κόσμο. Το έργο περιλαμβάνει τη δέσμευση CO2 από βιομηχανικές πηγές και τη μεταφορά υγρού CO2 στον τερματικό σταθμό στο Øygarden, με φορείς CO2 που λειτουργούν με LNG. Ακολούθως, το υγροποιημένο CO2 θα μεταφερθεί κάτω από τον πυθμένα στη Βόρεια Θάλασσα, μέσω αγωγού στην υπεράκτια θέση μόνιμης αποθήκευσης. Αξίζει να επισημανθεί ότι η πρώτη φάση με δυνατότητα έγχυσης 1,5 εκατομμυρίων τόνων CO2 ετησίως έχει ήδη κλείσει, με τους εταίρους της κοινοπραξίας να σχεδιάζουν να αυξήσουν μελλοντικά την ικανότητα μεταφοράς και αποθήκευσης.
Τα σκουπίδια δοκιμάζουν τις αντοχές της Σαλαμίνας
Το πρόβλημα υφίσταται εδώ και πάνω από μία δεκαετία, αλλά ειδικά φέτος το καλοκαίρι η κατάσταση έγινε ανυπόφορη. Τι λένε κάτοικοι και αρμόδιοι φορείς στην «Κ» Από τη Δήμητρα Τριανταφύλλου Αναπόσπαστο στοιχείο του τοπίου και του δημόσιου χώρου τείνουν να γίνουν οι σκουπιδόλοφοι στη Σαλαμίνα. «Τέσσερα χρόνια τώρα που μένω στο νησί, τα δύο από αυτά μόνιμα, δεν το έχω δει ποτέ σταθερά απαλλαγμένο από μπάζα και όγκους σκουπιδιών» λέει στην «Κ» ο Δημήτρης Γιώτης, ένας από τους κατοίκους του μεγαλύτερου και πολυπληθέστερου νησιού του Αργοσαρωνικού. Οι υποδηλωμένοι πραγματικοί κάτοικοι της Σαλαμίνας καταλήγουν σε παραγωγή απορριμμάτων για την οποία ο δήμος δεν διαθέτει τους πόρους και τα μέσα να διαχειριστεί. Ενδεικτικά, στο δημοτολόγιο είναι εγγεγραμμένοι περίπου 39.000 κάτοικοι, ενώ στην πραγματικότητα τον χειμώνα διαμένουν τουλάχιστον 60.000. Ο ίδιος λέει πως όταν αγόρασε το σπίτι του στην περιοχή Μεγάλο Ντοροτό, δεν περίμενε πως θα αντίκριζε στη γειτονιά του μια σχεδόν «σταθερή», μικρή χωματερή. «Καθάρισαν πριν από τρεις εβδομάδες, αλλά τώρα πάλι το οικόπεδο είναι γεμάτο με απορρίμματα. Κάλεσα δύο φορές την υπηρεσία καθαριότητας του δήμου. Δεν απάντησε κανείς», περιγράφει αγανακτισμένος. Χαρακτηριστική εικόνα μικρού σκουπιδόλοφου στο νησί της Σαλαμίνας | φωτογραφία: Δημήτρης Γιώτης Πολλαπλάσιοι απ’ ό,τι αναφέρει το δημοτολόγιο οι πραγματικοί κάτοικοιΟ Γρηγόρης Αργυρός, πρόεδρος εξωραϊστικού συλλόγου στην περιοχή Πόρτο Φίνο της Σαλαμίνας και γενικός γραμματέας στην «Επανένωση» – Πανσαλαμίνια Ενωση Εξωραϊστικών Συλλόγων, λέει πως η παραπάνω κατάσταση υφίσταται στη Σαλαμίνα εδώ και πάνω από μια δεκαετία, όμως το πρόβλημα ποτέ δεν λύνεται και έχει πολλές πτυχές. Ενας από τους βασικούς λόγους που δεν λύνεται, όπως εξηγεί ο κ. Αργυρός, είναι πως οι υποδηλωμένοι πραγματικοί κάτοικοι της Σαλαμίνας καταλήγουν σε παραγωγή απορριμμάτων για την οποία ο δήμος δεν διαθέτει τους πόρους και τα μέσα να διαχειριστεί. Ενδεικτικά, στο δημοτολόγιο είναι εγγεγραμμένοι περίπου 39.000 κάτοικοι, ενώ στην πραγματικότητα τον χειμώνα διαμένουν τουλάχιστον 60.000. Ο δήμαρχος του νησιού, Γιώργος Παναγόπουλος, αναφέρει με τη σειρά του πως από το Πάσχα κι έπειτα, όταν ο κόσμος ανοίγει τα εξοχικά του, ο πληθυσμός του νησιού ξεπερνάει ακόμα και τις 200.000. «Αυτοί οι πολίτες δεν απογράφονται στο νησί ούτε κάνουν μεταδημότευση. Ο δήμος παίρνει λιγότερους πόρους από αυτούς που του αναλογούν. Και μιλάμε για νησί έκτασης 100 τετραγωνικών χιλιομέτρων, το οποίο είναι κατοικημένο σε κάθε γωνιά του. Καταλαβαίνετε πόσο μεγάλες είναι οι ανάγκες στο κομμάτι της αποκομιδής απορριμμάτων». Ο δήμαρχος κάνει λόγο για ελάχιστο προσωπικό στην υπηρεσία καθαριότητας. «Χρειαζόμαστε περισσότερα δρομολόγια από την υπηρεσία καθαριότητας αλλά και περισσότερα οχήματα» τονίζει. Φωτογραφία: Δημήτρης Γιώτης Περιγράφοντας αυτή την εντατική… παραγωγή απορριμμάτων, ο Αντώνης Βακαλής, αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος, Πρασίνου και Καθαριότητας, λέει πως μια τυπική καλοκαιρινή μέρα στη Σαλαμίνα καταλήγει με 120 τόνους σκουπιδιών. «Ο δήμος έχει πάνω από 15 απορριμματοφόρα και 4 από αυτά μπαίνουν στα φέρι μποτ για να πάνε να αδειάσουν τα σκουπίδια. Το καλοκαίρι κάθε μέρα αναχωρούν 6 έως 7 δρομολόγια από τη Σαλαμίνα προς τον ΧΥΤΑ Φυλής», σημειώνει. Ο κ. Αργυρός σχολιάζει πάντως πως ο δήμος μπορεί και πρέπει να λύσει το ζήτημα της εισροής πόρων από την Πολιτεία για να ενισχύσει τις υπηρεσίες καθαριότητας. Οπως λέει: «Και μόνο με τα στοιχεία που μπορεί να δώσει ο ΔΕΔΔΗΕ για τις ενεργές συνδέσεις ρεύματος, αποδεικνύεται πόσοι διαμένουν στο νησί». Εκθεση μπάζων, στρωμάτων και λοιπών επίπλωνΔίνοντας την εικόνα σχεδόν όλων των οικισμών έξω από την πόλη, ο κ. Αργυρός περιγράφει πως «το φετινό χάλι με τα απορρίμματα ήταν απερίγραπτο». Ο ίδιος ξεκαθαρίζει πως η πληγή του νησιού δεν είναι τα οικιακά απόβλητα αλλά τα εξωοικιακά σκουπίδια (απορρίμματα, οποιασδήποτε προέλευσης, που βρίσκονται σε δρόμους και κοινόχρηστους χώρους, οικόπεδα κ.λπ.) Γι’ αυτό το πρόβλημα, κατά τον κ. Αργυρό, η ευθύνη είναι τόσο του δήμου ο οποίος δεν λύνει εδώ και χρόνια το πρόβλημα όσο και των πολιτών. Οπως λέει «πολλοί κάτοικοι, μόνιμοι και μη, παρατούν στον δρόμο ό,τι δεν χρειάζονται πια. Βλέπεις λόφους με στρώματα, καναπέδες, καρέκλες, γλάστρες κι όλα αυτά “στολισμένα” με τα κλαδέματα που προέκυψαν φέτος από τους καθαρισμούς των οικοπέδων». «Η πληγή του νησιού δεν είναι τα οικιακά απόβλητα αλλά τα εξωοικιακά σκουπίδια. Βλέπεις λόφους με στρώματα, καναπέδες, καρέκλες, γλάστρες κι όλα αυτά “στολισμένα” με τα κλαδέματα που προέκυψαν φέτος από τους καθαρισμούς των οικοπέδων». Σημαντικό ποσοστό των απορριμμάτων που βρίσκονται χύδην στον δρόμο είναι τα οικοδομικά μπάζα, τα οποία προκύπτουν από τις πολλές ανακαινίσεις σπιτιών στο νησί. «Πριν από λίγες ημέρες, από το δάσος της Φανερωμένης γεμίσαμε 12 φορτηγά με μπάζα που πολίτες είχαν ρίξει παράνομα μέσα στο δάσος», σχολιάζει και ο αντιδήμαρχος. Οσον αφορά στα άλλα ογκώδη απορρίμματα, όπως τα έπιπλα, ο πολίτης μπορεί να καλεί την υπηρεσία καθαριότητας και να αιτείται να έρθει φορτηγό για να τα μαζέψει. Αυτό μπορεί να καθυστερήσει πολλές μέρες και δεν είναι πάντα σίγουρο ότι θα συμβεί. «Το καλοκαίρι που δεν προλαβαίνουμε να μαζεύουμε σκουπίδια, μπορεί να συλλέξουμε τα ογκώδη αντικείμενα ύστερα από 7-8 μέρες, όμως ένας καναπές ή ένα στρώμα είναι κάτι το οποίο ένας πολίτης μπορεί να κρατήσει για λίγες μέρες σπίτι του», σημειώνει ο δήμαρχος. Πράσινο, μη αδειοδοτημένο, σημείο συγκέντρωσηςΤο 2015 ο Δήμος Σαλαμίνας ψήφισε έναν σύγχρονο κανονισμό καθαριότητας. Σύμφωνα με τον κ. Αργυρό, αυτός ποτέ δεν εφαρμόστηκε. Οπως λέει, σπάνια η υπηρεσία του δήμου συλλέγει ένα ογκώδες αντικείμενο το οποίο θέλει να ξεφορτωθεί ένας πολίτης. «Αυτή η υπηρεσία δεν μπόρεσε ποτέ να λειτουργήσει. Το ίδιο σχέδιο περιλαμβάνει ακόμα δημιουργία Πράσινου Σημείου ως οφείλει να έχει ένας δήμος σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ε.Ε.. »Αδειοδοτημένο Πράσινο Σημείο η Σαλαμίνα δεν έχει ακόμα, όπως δεν έχει και καλή εποπτεία της απόρριψης σκουπιδιών από τους πολίτες, ούτε και επιβάλλει τα αυστηρά πρόστιμα που έχουν θεσπιστεί σε όσους δεν τηρούν τα προβλεπόμενα. Για αυτό πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα και τα απορρίμματα». Σημειώνεται πως τα Πράσινα Σημεία πρέπει να λειτουργούν ως οργανωμένοι χώροι, στους οποίους οι πολίτες μπορούν να αφήνουν ειδικά απόβλητα οικιακής προέλευσης όπως τηλεοράσεις και άλλος ηλεκτρικός ή ηλεκτρονικό εξοπλισμός, στρώματα, έπιπλα, κλαδέματα ή άλλα ογκώδη αντικείμενα, δωρεάν. Στη Σαλαμίνα το Πράσινο Σημείο βρίσκεται στο παλιό σκοπευτήριο του νησιού. Μόνο που δεν είναι αδειοδοτημένο από την Περιφέρεια, με αποτέλεσμα ο δήμος να καλείται συχνά να πληρώσει πρόστιμα –το 2017, το 2019 και το 2020– για τη χρήση αυτού του χώρου.
Κλιματική αλλαγή: Κοράλλια που καλλιεργήθηκαν εργαστηριακά επιβίωσαν στα ρεκόρ θερμοκρασίας
Επιστήμονες κατόρθωσαν να δημιουργήσουν κοράλλια μέσω μια μεθόδου υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στο εργαστήριο και στη συνέχεια τα φύτευσαν στο φυσικό περιβάλλον. Και το αποτέλεσμα αποδείχθηκε ελπιδοφόρο. Κοράλλι της ποικιλίας Acropora palmata στην Καραϊβική / Shutterstock Ελπίδες για τη διάσωση των κοραλλιογενών υφάλων, που έχουν δεχθεί πολύ σοβαρό από την κλιματική κρίση και την υπερθέρμανση των υδάτων των ωκεανών, δίνει μια επιστημονική μελέτη. Νεαρά κοράλλια, τα οποία εκτράφηκαν στο εργαστήριο, με μια μέθοδο που μοιάζει με την εξωσωματική γονιμοποίηση, άντεξαν τις υψηλές θερμοκρασίες του νερού στην Καραϊβική όπου στη συνέχεια φυτεύτηκαν και σε ποσοστό 90% παρέμειναν υγιή. Αντίθετα, τα ήδη υπάρχοντα κοράλλια στην περιοχή, άντεξαν μόνο σε ποσοστό 25%. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε το 2023, χρονιά κατά την οποία καταγράφηκε καύσωνας στα θαλάσσια ύδατα της Καραϊβικής. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το 90% των νεαρών κοραλλιών που εξετάστηκαν παρέμειναν υγιή και πολύχρωμα, κατορθώνοντας να συγκρατήσουν τα φύκια και να τους παράσχουν θρεπτικά συστατικά. Αντίθετα τα τρία τέταρτα των «ηλικιωμένων» κοραλλιών, ασθένησαν και είτε έχασαν το χρώμα τους, μένοντας λευκά, είτε απέβαλαν τα φύκια που ζούσαν πάνω τους. Κάποια καταστράφηκαν. Η Δρ Μάργκαρετ Μίλερ, επικεφαλής συγγραφέας και διευθύντρια έρευνας στην οργάνωση Secore International, που δραστηριοποιείται για τη διατήρηση των κοραλλιογενών υφάλων, είπε ότι οι περίοδοι καύσωνα «ήταν φρικτές. Αλλά εντυπωσιάστηκα και με εξέπληξε που είχαμε αυτό το αποτέλεσμα». «Εξωσωματική γονιμοποίηση»Τα νεαρά κοράλλια εκτράφηκαν τα τελευταία πέντε χρόνια στο εργαστήριο χρησιμοποιώντας μια μορφή υποβοηθούμενης αναπαραγωγής που αναπτύχθηκε από τη Secore. Οι δύτες συνέλεξαν γόνο κοραλλιών, που στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε για τη γονιμοποίηση των αυγών στο εργαστήριο. SECORE International Τα «μωρά» κοράλλια που προέκυψαν φυτεύτηκαν σε υφάλους σε όλη την Καραϊβική για να σχηματίσουν αποικίες. https://www.youtube.com/watch?v=48PxHyaK3GA Αυτή η μέθοδος ήταν πολύ διαφορετική από όσες χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν. Οι περισσότερες προσπάθειες αποκατάστασης κοραλλιών επικεντρώνονταν σε τεχνικές κατακερματισμού: έσπαγαν τα κοράλλια σε μικρότερα κομμάτια και τα μεταφύτευαν σε μια νέα τοποθεσία. Αντί να παράγει ακριβείς κλώνους, όπως γίνεται με τον κατακερματισμό, η αναπαραγωγή κοραλλιών με εξωσωματική γονιμοποίηση αύξησε τη γενετική ποικιλότητα, δίνοντάς τους μεγαλύτερη πιθανότητα προσαρμογής στη θερμότητα με την πάροδο του χρόνου. «Μεταφυτεμένο» κοράλλι στην Καραϊβική / SECORE International Σύμφωνα με τη δρα Μίλερ, «η φυσική επιλογή στο περιβάλλον των υφάλων θα επιτρέψει να επιβιώσουν τα καλύτερα». Στη μελέτη εξετάστηκαν 771 νεαρά κοράλλια της μελέτης, πολύ μικρό ποσοστό των χιλιάδων κοραλλιών που εκτρέφονται κάθε χρόνο από τη Secore και τα συνεργαζόμενα με αυτήν ιδρύματα. Είναι κοράλλια που ζουν σε αποκατεστημένους υφάλους στα ανοιχτά του Μεξικού, της Δομινικανής Δημοκρατίας, των Παρθένων Νήσων των ΗΠΑ και των ολλανδικών περιοχών της Καραϊβικής, Μπονέρ και Κουρασάο. Οι ερευνητές στον ύφαλο Σομπρέρο στη Δομινικανή Δημοκρατία συνέκριναν νεαρά και μεγάλα κοράλλια της ποικιλίας elkhorn (σ.σ. κέρατα ελαφιού) ή Acropora palmata. Ο ύφαλος ήταν κάποτε γεμάτος με μεγάλα είδη κοραλλιών, αλλά τα περισσότερα πέθαναν κατά τη διάρκεια μιας «επιδημίας» τη δεκαετία του 1980. Ο ύφαλος φιλοξενεί τώρα διάσπαρτα παλαιότερα κοράλλια που γλίτωσαν από την ασθένεια και πολλά νεαρά κοράλλια της ίδιας ποικιλίας, που εκτράφηκαν για να αποκαταστήσουν τον ύφαλο. Οταν η Μαρία Βιγιαλπάντο, ερευνήτρια στο Δομινικανό Ιδρυμα Θαλάσσιων Μελετών (Fundemar), μελέτησε τα κοράλλια μετά την κορύφωση της θερμικής καταπόνησης πέρυσι το φθινόπωρο, διαπίστωσε ότι τα νεαρά κοράλλια elkhorn ήταν υγιή. «Δεν ήταν καν χλωμά», είπε. Τα παλαιότερα κοράλλια elkhorn, όμως, δεν άντεξαν. «Δυστυχώς, χάσαμε τα περισσότερα από αυτά», είπε. Οι επιστήμονες ακόμη δεν μπορούν να εξηγήσουν γιατί τα νεαρά κοράλλια είναι πιο ανθεκτικά στις υψηλές θερμοκρασίες. Η Δρ Μίλερ κάνει μια υπόθεση: ότι ίσως μπορούν να υποδεχθούν καλύτερα τα φύκια με τα οποία συμβιώνουν. Συνεπώς, θα πρέπει να εξεταστεί ποια είναι αυτά που αντέχουν καλύτερα στις υψηλές θερμοκρασίες. Προηγούμενη έρευνα έδειξε πάντως ότι τα νεαρά κοράλλια, αν ζήσουν αρκετά χρόνια, πιθανότατα θα γίνουν λιγότερο ανθεκτικά στο θερμικό στρες και καθώς γερνούν θα καθίστανται όλο και πιο ευάλωτα στις αυξανόμενες θερμοκρασίες λόγω της κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με τη δρα Μίλερ, στην Αυστραλία, τα τελευταία έξι χρόνια παρατηρείται ένα επεισόδιο «λεύκανσης» των κοραλλιών κάθε δεύτερο χρόνο, ενώ στην Καραϊβική αυτά παρατηρούνται περίπου κάθε πέντε χρόνια. Και εξήγησε ότι έπειτα από ένα τέτοιο συμβάν, ακόμη και αν μια αποικία επιβιώσει, η ικανότητά της να αναπαραχθεί τελεί σε κίνδυνο για αρκετά χρόνια. «Τώρα που τα μεσοδιαστήματα μεταξύ αυτών των κυμάτων καύσωνα έχουν γίνει τόσο σύντομα, η επέκταση των κοραλλιών από μόνη της είναι απίθανο να αλλάξει τη μοίρα αυτών των πληθυσμών», λέει η δρ Μίλερ. «Πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις βαθύτερες αιτίες της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής. Αλλά νομίζω ότι είναι σημαντικό να συμπληρώνουμε τους πληθυσμούς των κοραλλιών εν τω μεταξύ, γιατί ίσως να μας βοηθήσει να κερδίσουμε λίγο χρόνο». Πηγή: The Guardian, SECORE International & kathimerini.gr
Αρρυθμίες σε έξι από τις εννέα ζωές του πλανήτη
Πρόσφατη έρευνα αναδεικνύει ότι 6 από τα συνολικά 9 πλανητικά όρια που οριοθετούν την υγεία των συστημάτων υποστήριξης ζωής στον κόσμο, έχουν ήδη ξεπεραστεί, «σηματοδοτώντας την είσοδο σε έδαφος αυξανόμενου κινδύνου» Βασίλης ΑνδριανόπουλοςΦωτογραφία: Shutterstock Συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα, πυρκαγιές, μειωμένη παραγωγικότητα των φυτών και λειψυδρία. Αυτές είναι ορισμένες από τις τεράστιες προκλήσεις που ήδη αντιμετωπίζει ο συνεχώς αυξανόμενος παγκόσμιος πληθυσμός. Τα τελευταία 10.000 περίπου χρόνια, η ανθρωπότητα ευδοκίμησε εντός μιας περιόδου κλιματικής σταθερότητας, γεγονός που της επέτρεψε να αναπτύξει πολιτισμούς και προηγμένες τεχνολογίες. Σύμφωνα όμως με πρόσφατη έκθεση του Ινστιτούτου του Πότσνταμ για την Ερευνα του Κλιματικού Αντικτύπου (ΡΙΚ), πλέον «εισερχόμαστε σε μια νέα, επικίνδυνη εποχή». Οι επιστήμονες που συνέταξαν την επίμαχη έκθεση –βασίστηκε σε πολυάριθμες σχετικές επιστημονικές μελέτες–, διερεύνησαν την κατάσταση των εννέα πλανητικών ορίων, τα οποία οριοθετούν την κατάσταση των συστημάτων υποστήριξης ζωής στον κόσμο. Οπως προέκυψε από την ανάλυση των δεδομένων, τα πλανητικά όρια σε έξι περιπτώσεις έχουν ήδη ξεπεραστεί και δεν μπορούν πλέον να λειτουργήσουν σωστά. Ο βιομηχανικός πολιτισμός, φαίνεται βάσει της έκθεσης, πως βρίσκεται κοντά στο να παραβιάσει –αν δεν το έχει ήδη παραβιάσει– και ένα έβδομο πλανητικό όριο. Πλέον, οι επιστήμονες του PIK θα δημοσιεύουν ετήσιους «ελέγχους της υγείας του πλανήτη». Στόχος τους είναι να αναγνωριστεί η σημασία της τακτικής ενημέρωσης της υγείας του πλανήτη και να προστατευθούν η σταθερότητα και η ανθεκτικότητα των συστημάτων προστασίας της ζωής. «Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις είναι αλληλένδετες»Η επιστήμη των πλανητικών ορίων ξεκίνησε το 2009. Τότε, ένας από τους κύριους ερευνητές ήταν ο Γιόχαν Ρόκστρομ, διευθυντής του PIK. Πρόκειται για μια επιστήμη που ασχολείται με τον εντοπισμό και την ποσοτικοποίηση των πλανητικών ορίων που σχετίζονται μεταξύ άλλων με την κλιματική αλλαγή, τη βιόσφαιρα, την αλλαγή του συστήματος γης, την αλλαγή του γλυκού νερού και την εξάντληση της στιβάδας του όζοντος. Σύμφωνα με όσα αναγράφονται στη μελέτη, συνήθως, οι περιβαλλοντικές προκλήσεις που προκύπτουν από την υπέρβαση των εννέα πλανητικών ορίων, αντιμετωπίζονται χωριστά, όμως «τα ζητήματα αυτά είναι αλληλένδετα και επηρεάζουν συλλογικά την υγεία του πλανήτη μας και την ανθρώπινη υγεία». Οταν εξετάζουμε τις τάσεις των δεικτών υγείας της γης, βλέπουμε ότι σύντομα η πλειονότητά τους θα βρίσκεται στη ζώνη υψηλού κινδύνου. Πρέπει να αντιστρέψουμε αυτήν την κατάσταση. Γνωρίζουμε ότι όλες οι διεργασίες των πλανητικών συνόρων δρουν από κοινού και καθεμία χρειάζεται προστασία για να προστατευθεί ολόκληρο το σύστημα. Κι αυτό, επειδή μόλις παραβιαστεί ένα όριο, αυξάνεται, σύμφωνα με την έκθεση, ο κίνδυνος μόνιμης βλάβης των λειτουργιών υποστήριξης της ζωής στη γη, «καθώς και η πιθανότητα υπέρβασης σημείων καμπής που προκαλούν μη αναστρέψιμες αλλαγές». Η υπέρβαση ενός νέου πλανητικού ορίου δεν ισοδυναμεί σύμφωνα με τους συγγραφείς της έκθεσης, με άμεσες, δραστικές αλλαγές, εντούτοις, «σηματοδοτεί την είσοδο σε έδαφος αυξανόμενου κινδύνου». Οπως άλλωστε δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης, Μπόρις Σακσέφσκι, «όταν εξετάζουμε τις τάσεις των δεικτών υγείας της γης, βλέπουμε ότι σύντομα η πλειονότητά τους θα βρίσκεται στη ζώνη υψηλού κινδύνου. Πρέπει να αντιστρέψουμε αυτήν την κατάσταση. Γνωρίζουμε ότι όλες οι διεργασίες των πλανητικών συνόρων δρουν από κοινού και καθεμία χρειάζεται προστασία για να προστατευθεί ολόκληρο το σύστημα». Οι διεργασίες των έξι πλανητικών ορίων που έχουν ήδη παραβιαστεί, είναι σύμφωνα με την έκθεση η κλιματική αλλαγή, η αλλαγή στην ακεραιότητα της βιόσφαιρας, η αλλαγή του συστήματος γης, η αλλαγή των γλυκών υδάτων, η τροποποίηση των βιογεωχημικών ροών και η εισαγωγή νέων οντοτήτων. Σε ασφαλή όρια παραμένουν η οξίνιση των ωκεανών, η ατμοσφαιρική φόρτιση αερολυμάτων και η εξάντληση του στρατοσφαιρικού όζοντος. Κλιματική αλλαγήΑναφορικά με την κλιματική αλλαγή, στην έκθεση σημειώνεται ότι το ατμοσφαιρικό διοξείδιο του άνθρακα «βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα 15 εκατομμυρίων ετών και η παγκόσμια ακτινοβολία συνεχίζει να αυξάνεται, με μια επίμονη τάση θέρμανσης που έχει επιταχυνθεί από τα τέλη του 20ού αιώνα. Οι παγκόσμιες μέσες θερμοκρασίες είναι τώρα υψηλότερες από τότε που εμφανίστηκαν στη γη ανθρώπινοι πολιτισμοί». Αλλαγή στην ακεραιότητα της βιόσφαιραςΣχετικά με την αλλαγή στην ακεραιότητα της βιόσφαιρας, στη μελέτη αναγράφεται ότι «η παγκόσμια απώλεια της γενετικής ποικιλομορφίας και η απώλεια της λειτουργικής ακεραιότητας της βιόσφαιρας (σ.σ. η ικανότητα ενός οικοσυστήματος να υποστηρίζει και να διατηρεί οικολογικές διεργασίες και μια ποικιλόμορφη κοινότητα οργανισμών), υπερβαίνουν αμφότερες τα ασφαλή επίπεδα και επιταχύνονται, ιδίως σε περιοχές που βιώνουν εντατική χρήση γης». Ως αποτέλεσμα, στην έκθεση εκφράζονται ανησυχίες ότι «η βιόσφαιρα της γης χάνει την ανθεκτικότητα, την προσαρμοστικότητα και την ικανότητά της να μετριάζει διάφορες πιέσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προέρχονται από την υπέρβαση άλλων πλανητικών ορίων». Αλλαγή του συστήματος γηςΗ αλλαγή του συστήματος γης, βάσει της έκθεσης, επιδεινώνεται λόγω της αυξανόμενης χρήσης γης και της κλιματικής αλλαγής. Πρόκειται για κάτι που έχει σαν αποτέλεσμα τα παγκόσμια και περιφερειακά δάση να μειώνονται σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες. Οι περισσότερες περιοχές βρίσκονται ήδη σύμφωνα με την έκθεση, «στη ζώνη υψηλού κινδύνου, πολύ πέραν των ασφαλών ορίων τους», ενώ ορισμένες περιοχές, όπως η εύκρατη και τροπική Αμερική, μόλις πρόσφατα ξεπέρασαν τα ασφαλή επίπεδα. Αλλαγή των γλυκών υδάτωνΗ αλλαγή των γλυκών υδάτων οφείλεται, σύμφωνα με την έκθεση, στις τοπικές αποκλίσεις της ροής των υδατορευμάτων και της εδαφικής υγρασίας, που «έχουν αυξηθεί σημαντικά από τα τέλη του 19ου αιώνα, ξεπερνώντας τα αντίστοιχα πλανητικά όριά τους στις αρχές του 20ού αιώνα. Η αυξανόμενη μεταβλητότητα και αστάθεια των παγκόσμιων γλυκών υδάτων και χερσαίων υδάτινων συστημάτων σηματοδοτούν αυξανόμενες ανησυχίες για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων και την περιβαλλοντική σταθερότητα». Τροποποίηση των βιογεωχημικών ροώνΗ τροποποίηση των βιογεωχημικών ροών αφορά τη χρήση του φωσφόρου και του αζώτου στη γεωργία που «έχει υπερβεί τα ασφαλή οριακά επίπεδα, οδηγώντας σε σημαντικές οικολογικές αλλαγές. Η υπέρβαση αυτού του ορίου έχει οδηγήσει σε σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όπως η ρύπανση των υδάτων, ο ευτροφισμός, η επιβλαβής άνθιση των φυκών και οι “νεκρές ζώνες” στα οικοσυστήματα γλυκού νερού και θάλασσας. Το ζήτημα αυτό είναι διαδεδομένο στις βιομηχανικές χώρες εδώ και πολύ καιρό και γίνεται ολοένα και περισσότερο ανησυχητικό και στις αναπτυσσόμενες χώρες». Εισαγωγή νέων οντοτήτωνΗ παγκόσμια εισαγωγή νέων οντοτήτων –όπως είναι οι συνθετικές χημικές ουσίες, τα πλαστικά και οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί– είναι σύμφωνα με την έκθεση τεράστια. Εντούτοις, όπως αναγράφεται, «ένα σημαντικό μέρος αυτών των ουσιών παραμένει αδοκίμαστο ως προς τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του». Αυτές οι νέες οντότητες «μπορούν να διαταράξουν κρίσιμες διεργασίες του γήινου οικοσυστήματος (π.χ. οι
Κοράλλια με αντιβιοτικά, αντικαταθλιπτικά και καθαρτικά
Ποια κοινή ουσία ανιχνεύθηκε στο 93% των δειγμάτων ακόμα και σε βαθύτερα σημεία και ποιες οι επιπτώσεις για το θαλάσσιο οικοσύστημα ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Φάρμακα, ναρκωτικά, αντιβιοτικά «κολυμπούν» σε ποτάμια και ωκεανούς ανάμεσα σε ψάρια, θαλάσσια είδη με σοβαρές επιπτώσεις για το οικοσύστημα. Διεθνείς έρευνες έχουν αποκαλύψει την παρουσία φαρμακευτικών ουσιών, οι οποίες απελευθερώνονται μέσω των ούρων και καταλήγουν μέσα από τα λύματα στο υδάτινο δίκτυο, με τους ειδικούς να παρατηρούν σημαντικές αλλαγές στο αναπαραγωγικό σύστημα, τη διάπλαση, τη γονιμότητα, τη συμπεριφορά ολόκληρων ζωικών πληθυσμών. Ανάμεσα σε αυτά ψάρια, καρχαρίες, ακόμα και πτηνά που τρέφονται με θαλάσσια είδη. Νέα έρευνα, ωστόσο, αναδεικνύει την πραγματική έκταση του προβλήματος, καθώς οι ουσίες ανιχνεύονται πλέον και στους κοραλλιογενείς υφάλους. Επιστημονική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Steinhardt εντόπισε ίχνη 10 κοινών φαρμάκων, για την αρτηριακή πίεση, μέχρι αντικαταθλιπτικά και καθαρτικά, σε 96 δείγματα κοραλλιών από τον Κόλπο του Εϊλάτ στο βόρειο άκρο της Ερυθράς Θάλασσας. Η ουσία που βρέθηκε στο συντριπτικό ποσοστό του 93% σε όλα τα δείγματα ήταν η σουλφαμεθοξαζόλη, αντιβίωση που χορηγείται για λοιμώξεις του αναπνευστικού και του ουροποιητικού συστήματος. Το εντυπωσιακό είναι ότι εντοπίστηκε όχι μόνο σε ρηχά σημεία (5-12 μέτρα), αλλά και σε βαθύτερα που άγγιζαν ακόμα και τα 30-40 μέτρα, όπου συνήθως δε συναντώνται ρύποι στα κοράλλια. Επιπλέον, συγκλονίζει το γεγονός ότι δεν υπήρξε ούτε ένα δείγμα χωρίς ίχνος φαρμακευτικής ουσίας. «Τα ευρήματα αποκαλύπτουν την παρουσία δέκα διαφορετικών φαρμακευτικών δραστικών ενώσεων (PhAC), με αυξημένες συγκεντρώσεις που ανιχνεύονται σε κοράλλια από ρηχές τοποθεσίες και σε περιοχές με έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα. Συγκεκριμένα, όλα τα δείγματα περιείχαν τουλάχιστον ένα PhAC, με το αντιβιοτικό σουλφαμεθοξαζόλη να είναι η πιο διαδεδομένη ένωση που ανιχνεύθηκε στο 93% των δειγμάτων, σε συγκεντρώσεις που κυμαίνονταν από 1,5 έως 2080 ng/g ξηρού βάρους (dw) ιστού, με μέση συγκέντρωση 106 ng/g dw», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση που δημοσιεύθηκε στο Environmental Pollution. Χαριτολογώντας η καθηγήτρια Νόα Σένκαρ από το Τμήμα Ζωολογίας του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ δήλωσε, σύμφωνα με το Earth.com «σαφώς, τα κοράλλια δεν έλαβαν συνταγή για αντιβιοτικά από τον γιατρό τους. Αυτά τα φάρμακα λαμβάνονται από τον άνθρωπο για να επηρεάσουν έναν συγκεκριμένο υποδοχέα ή βιολογική οδό και μπορούν επίσης να επηρεάσουν άλλους οργανισμούς». Όπως είπε η καθηγήτρια, προηγούμενες μελέτες αποκάλυψαν την αρνητική επίδραση ουσιών στο περιβάλλον, όπως στην περίπτωση αρσενικών ψαριών που καταναλώνοντας αντισυλληπτικά ανέπτυξαν θηλυκά χαρακτηριστικά, ενώ σε κάποια είδη μειώθηκε η αναπαραγωγική ικανότητα. Την ίδια στιγμή το πρόζακ προκαλεί επιθετικότητα σε καβούρια, ενώ τα αντικαταθλιπτικά αποδείχθηκε ότι επηρεάζουν τη μνήμη και τις μαθησιακές ικανότητες στα καλαμάρια. Δεν υπάρχει, επομένως, λόγος οι ειδικοί να πιστεύουν ότι τα κοράλλια έχουν ανοσία σε τέτοιες ουσίες. Ιδίως στην περίπτωση της ευαίσθητης περιόδου της ωοτοκίας των πληθυσμών των κοραλλιών, οι επιστήμονες εκφράζουν προβληματισμό καθώς, όπως επισημαίνει η ειδικός «μπορεί να είναι πολύ αργά». Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, εξηγεί η Σένκαρ, παρέχοντας τροφή, καταφύγιο, χώρους ωοτοκίας σε πολλά είδη και υποστηρίζουν την ανθρώπινη αλιεία και τουριστική βιομηχανία. Τη στιγμή, λοιπόν, που ήδη απειλούνται από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, την υπερθέρμανση των υδάτων και την έντονη ανθρώπινη παρουσία, με εμφανείς επιπτώσεις όπως το φαινόμενο της λεύκανσης, η ανίχνευση φαρμακευτικών ουσιών αποτελεί μία επιπλέον αφορμή για ανησυχία. Υπάρχει, όμως, λύση στο πρόβλημα; Σύμφωνα με την επιστήμονα είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν μέθοδοι επεξεργασίας λυμάτων ώστε να αποφεύγεται η διοχέτευση φαρμάκων στον ωκεανό. Άλλωστε, όπως τονίζει είναι πιθανό αυτές οι ουσίες να βρουν το δρόμο της επιστροφής στον άνθρωπο μέσω της κατανάλωσης ψαριών που προηγουμένως είχαν έρθει σε επαφή με αυτές. Αυτά τα ευρήματα, εξηγούν οι επιστήμονες, αναδεικνύουν την επείγουσα ανάγκη για πρωτοβουλίες διατήρησης που στοχεύουν στην προστασία των οικοσυστημάτων των κοραλλιογενών υφάλων από την κλιμακούμενη απειλή ανθρωπογενούς μόλυνσης, συμπεριλαμβανομένων πιθανών κινδύνων όπως η ανάπτυξη αντοχής στα αντιβιοτικά σε θαλάσσιους οργανισμούς και η διακοπή του κρίσιμου συγχρονισμού ωοτοκίας μεταξύ των πληθυσμών των κοραλλιών. Photo: Pexels Πηγή: newmoney.gr
Κλιματική αλλαγή: Η αύξηση της θερμοκρασίας έχει κάνει πιο πιθανή την εμφάνιση καταιγίδων όπως η Μπόρις
Τι αναφέρει η έκθεση του World Weather Attibution Η κλιματική αλλαγή έχει κάνει δύο φορές πιο πιθανές τις σφοδρές βροχοπτώσεις, όπως αυτές που έπληξαν πριν μερικές ημέρες την κεντρική Ευρώπη προκαλώντας καταστροφικές πλημμύρες, σύμφωνα με επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε. Η καταιγίδα Μπόρις έπληξε χώρες μεταξύ των οποίων η Πολωνία, η Τσεχία, η Ρουμανία, η Αυστρία και η Ιταλία, προκαλώντας τον θάνατο 24 ανθρώπων και ζημιές ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ. Η έκθεση του World Weather Attibution (WWA), διεθνούς ομάδας επιστημόνων που ερευνά τη σύνδεση της κλιματικής αλλαγής με τα ακραία καιρικά φαινόμενα, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι τέσσερις ημέρες βροχόπτωσης που προκάλεσε η καταιγίδα Μπόρις ήταν οι πιο βροχερές που έχουν καταγραφεί ποτέ στην κεντρική Ευρώπη. Τόνισε εξάλλου ότι η κλιματική αλλαγή έχει διπλασιάσει τις πιθανότητες εμφάνισης τόσο έντονων φαινομένων, ενώ έχει εντείνει και τη σφοδρότητά τους. «Οι πλημμύρες αυτές υπογραμμίζουν τις καταστροφικές συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη»«Για μία ακόμη φορά οι πλημμύρες αυτές υπογραμμίζουν τις καταστροφικές συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη που οφείλεται στα ορυκτά καύσιμα», δήλωσε η Τζόις Κιμουτάι, ερευνήτρια στο ινστιτούτο Grantham του Imperial College του Λονδίνου. «Μέχρι το πετρέλαιο, το αέριο και ο άνθρακας να αντικατασταθούν από καθαρή ενέργεια, καταιγίδες όπως η Μπόρις θα προκαλούν ακόμη σφοδρότερες βροχές και πλημμύρες που παραλύουν την οικονομία», πρόσθεσε. Η έκθεση του WWA επεσήμανε ότι αν και ο συνδυασμός των καιρικών συνθηκών που προκάλεσαν την καταιγίδα -μεταξύ των οποίων η κίνηση κρύου αέρα πάνω από τις Άλπεις και πολύ ζεστού πάνω από τη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα- είναι ασυνήθιστος, η κλιματική αλλαγή έχει κάνει αυτού του είδους τις καταιγίδες πιο πιθανές και πιο έντονες. Σύμφωνα με το WWA, τέτοιου είδους καταιγίδες αναμένεται να σημειώνονται κατά μέσο όρο μία φορά κάθε 100 με 300 χρόνια στο σημερινό κλίμα, με τη θερμοκρασία να είναι αυξημένη κατά 1,3° Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή. Ωστόσο αυτές καταιγίδες θα προκαλούν τουλάχιστον 5% περισσότερη βροχή και θα συμβαίνουν περίπου 50% πιο συχνά σε σχέση με τώρα, αν η θερμοκρασία του πλανήτη αυξηθεί κατά 2° Κελσίου, κάτι που αναμένεται να συμβεί τη δεκαετία του 2050. Πηγή: newsbeast.gr
Κλιματική κρίση: Έχουν παραβιαστεί επτά από τα εννέα πλανητικά όρια για τη ζωή στη Γη
Η οξίνιση των ωκεανών είναι το σπουδαιότερο πρόβλημα αυτή τη στιγμή, λένε οι επιστήμονες Ο βιομηχανικός πολιτισμός πιθανότατα έχει ήδη ξεπεράσει και το έβδομο από τα εννέα πλανητικά όρια για τη ζωή στη Γη, σύμφωνα με επιστήμονες που συνέταξαν την τελευταία έκθεση για την κατάσταση των συστημάτων του πλανήτη, στο πλαίσιο της κλιματικής κρίσης. «Η οξίνιση των ωκεανών πλησιάζει σε ένα κρίσιμο όριο και μπορεί να το έχει ήδη ξεπεράσει», ιδιαίτερα σε περιοχές με υψηλότερο γεωγραφικό πλάτος, λέει η τελευταία έκθεση για τα πλανητικά όρια. «Η αυξανόμενη οξίνιση αποτελεί αυξανόμενη απειλή για τα θαλάσσια οικοσυστήματα». Η έκθεση, από το Potsdam Institute for Climate Impact Research (PIK), βασίζεται σε χρόνια έρευνας που δείχνει ότι υπάρχουν εννέα συστήματα και διαδικασίες – τα πλανητικά όρια – που συμβάλλουν στη σταθερότητα των λειτουργιών υποστήριξης της ζωής του πλανήτη. Τα όρια πέρα από τα οποία δεν μπορούν πλέον να λειτουργήσουν σωστά έχουν ήδη παραβιαστεί σε έξι περιπτώσεις. Η κλιματική αλλαγή, η εισαγωγή νέων οντοτήτων, η αλλαγή στην ακεραιότητα της βιόσφαιρας και η τροποποίηση των βιογεωχημικών ροών κρίνεται πως βρίσκονται σε ζώνες υψηλού κινδύνου, ενώ τα πλανητικά όρια ξεπερνιούνται επίσης στην αλλαγή του συστήματος της Γης και στην αλλαγή του γλυκού νερού, αλλά σε μικρότερο βαθμό. Όλες οι ενδείξεις έχουν επιδεινωθεί, σύμφωνα με τα στοιχεία. Η καταστροφή του όζοντος στη στρατόσφαιρα παρέμεινε σταθερή, ωστόσο, και υπήρξε μια ελαφρά βελτίωση στη φόρτωση του ατμοσφαιρικού αεροζόλ, λέει η έρευνα. Σε μια ενημέρωση που περιγράφει τα ευρήματα, ο Levke Caesar, ένας κλιματικός φυσικός στο PIK και συν-συγγραφέας της έκθεσης, είπε ότι υπάρχουν δύο λόγοι που τα επίπεδα οξίνισης των ωκεανών είναι ανησυχητικά. «Το ένα είναι ο δείκτης για την οξίνιση των ωκεανών, που είναι η τρέχουσα κατάσταση διαχωρισμού του αραγωνίτη, ενώ εξακολουθεί να βρίσκεται στον ασφαλή χώρο λειτουργίας, πλησιάζει το κατώφλι της υπέρβασης του ασφαλούς ορίου», εξήγησε. «Το δεύτερο είναι ότι υπάρχουν στην πραγματικότητα αρκετές νέες μελέτες που δημοσιεύθηκαν τα τελευταία χρόνια που δείχνουν ότι ακόμη και αυτές οι τρέχουσες συνθήκες μπορεί να είναι ήδη προβληματικές για μια ποικιλία θαλάσσιων οργανισμών, υποδηλώνοντας την ανάγκη να επανεκτιμηθούν ποια επίπεδα μπορούν πραγματικά να είναι ασφαλή». Η οξίνιση των ωκεανών επιδεινώνεται παγκοσμίως, με τις επιπτώσεις πιο έντονες στον Νότιο Ωκεανό και στον Αρκτικό Ωκεανό, πρόσθεσε. Οξίνιση των ωκεανών είναι το φαινόμενο αύξησης της οξύτητας (μείωση του pH) στο νερό της θάλασσας λόγω της απορρόφησης του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα. Η διαδικασία όχι μόνο βλάπτει τους ασβεστοποιητικούς οργανισμούς, οδηγώντας δυνητικά σε διάσπαση του τροφικού ιστού, αλλά μειώνει επίσης την αποτελεσματικότητα του ωκεανού να λειτουργεί ως ζωτικής σημασίας δεξαμενή άνθρακα. «Αυτό δείχνει τη σύνδεση μεταξύ της οξίνισης των ωκεανών… και της ακεραιότητας της βιόσφαιρας», είπε ο Caesar. «Πράγματι, ένα από τα κύρια μηνύματα της έκθεσής μας είναι ότι και τα εννέα πλανητικά όρια είναι πολύ διασυνδεδεμένα. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε ανθρώπινη διαταραχή του παγκόσμιου περιβάλλοντος που παρατηρούμε αυτή τη στιγμή… δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί σαν να ήταν ξεχωριστά ζητήματα, όπως είναι ο κύριος τρόπος αντιμετώπισης της αυτή τη στιγμή. Επειδή αυτός ο τύπος προσέγγισης αγνοεί ότι τα στοιχεία του συστήματος της Γης αλληλεπιδρούν συνεχώς σχηματίζοντας ένα μεγάλο δίκτυο όπου οι αλλαγές σε μια περιοχή επηρεάζουν τις άλλες». Πηγή: lifo.gr