Η ολλανδική Vattenfall μετατρέπει ανεμογεννήτρια σε μίνι σπίτι
Η ολλανδική εταιρεία Vattenfall καινοτομεί καταθέτοντας την πρότασή της στην Dutch Design Week 2024, 2024 που έγινε από τις 19 έως τις 27 Οκτωβρίου, για ανακύκλωση των ανεμογεννητριών, ένα από τα δύσκολα ζητήματα στον χώρο των ΑΠΕ. Το στούντιο σχεδιασμού Superuse μετέτρεψαν την άτρακτο, -το άνω μέρος-, μιας ανεμογεννήτριας, σε ένα μικροσκοπικό σπίτι. πλάτους τεσσάρων και μήκους δέκα μέτρων και ύψους τριών μέτρων, προερχόμενη από μια εικοσαετή τουρμπίνα από το αυστριακό αιολικό πάρκο Gols του 2005. Σημειώνεται σχετικά, «εξωτερικά, μπορείτε ακόμα να δείτε καθαρά ότι το μικροσκοπικό σπίτι ήταν κάποτε μέρος μιας ανεμογεννήτριας, αλλά μέσα όλα έχουν προετοιμαστεί για μια άνετη διαμονή. Για παράδειγμα, υπάρχει κουζίνα, μπάνιο και καθιστικό. Επιπλέον, το σπίτι είναι εξοπλισμένο με έξυπνα χαρακτηριστικά όπως αντλία θερμότητας, ηλιακούς συλλέκτες και ηλιακό θερμοσίφωνα». Η σημασία της επαναχρησιμοποίησης Η Vattenfall κάλεσε τέσσερις εταιρείες σχεδιασμού να μελετήσουν μια «δεύτερη ζωή» για τις ανεμογεννήτριες που έχουν φτάσει στο τέλος της ζωής τους. Εφόσον, τις επόμενες δεκαετίες, χιλιάδες ανεμογεννήτριες θα κατεδαφιστούν ή θα αντικατασταθούν και τα περισσότερα μέρη τους – το θεμέλιο, ο πύργος, τα μέρη του κιβωτίου ταχυτήτων και η γεννήτρια – από μέταλλο ή σκυρόδεμα είναι εύκολα ανακυκλώσιμα, τίθεται το ζήτημα της επαναχρησιμοποίησής τους με τη λιγότερο δυνατή επεξεργασία. Ο χάλυβας, για παράδειγμα, μπορεί να λιώσει με το μειονέκτημα ότι αυτό απαιτεί πολλή ενέργεια και δημιουργεί εκπομπές. Ο Thomas Hjort, Διευθυντής Καινοτομίας της Vattenfall, επισημαίνει: «Αναζητούμε καινοτόμους τρόπους με τους οποίους μπορείτε να επαναχρησιμοποιήσετε υλικά από ανεμογεννήτριες, δημιουργώντας κάτι νέο από αυτά με όσο το δυνατόν λιγότερες τροποποιήσεις. Αυτό εξοικονομεί πρώτες ύλες και κατανάλωση ενέργειας, διασφαλίζοντας ότι αυτά τα υλικά είναι χρήσιμα για πολλά ακόμη χρόνια μετά την πρώτη τους ζωή». Το μικροσκοπικό σπίτι σχεδιάστηκε από την Superuse και υλοποιήθηκε από την Blade-Made και την Woodwave, ένα οίκημα συμβατό με τον οικοδομικό κώδικα, με τους ισχύοντες κανόνες και ως εκ τούτου πλήρως χρησιμοποιήσιμο για κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία. Η άτρακτος που χρησιμοποιήθηκε ήταν αρκετά μεγάλη, προερχόμενη από μια τουρμπίνα V80 2MW, η οποία παρήγαγε 73GWh ηλεκτρικής ενέργειας, αρκετή για να τροφοδοτήσει περισσότερα από 29 χιλιάδες νοικοκυριά για ένα χρόνο. Τα ίδια μέρη από μεταγενέστερες ανεμογεννήτριες συχνά προσφέρουν πολύ περισσότερο χώρο. Ας σημειωθεί ότι τουλάχιστον δέκα χιλιάδες από αυτή τη γενιά ανεμογεννητριών είναι διαθέσιμες, διασκορπισμένες ανά τον κόσμο. Αν υποτεθεί δε ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μια τόσο περίπλοκη δομή, όπως ένα σπίτι, τότε προφανώς πολλές απλούστερες λύσεις είναι επίσης εφικτές. Το μικροσκοπικό σπίτι είναι επιπλωμένο, σε συνεργασία με την Reliving, με έπιπλα βιώσιμης παραγωγής και μεταχειρισμένα, συμπεριλαμβανομένου ενός τραπεζιού που ενσωματώνει υλικό από ανακυκλωμένο πτερύγιο ανεμογεννήτριας. Η ηλεκτρική εγκατάσταση έγινε από τη θυγατρική της Vattenfall, Feenstra. Κατά τη διάρκεια της Dutch Design Week 2024, παρουσιάστηκαν τέσσερις ιδέες που αναπτύχθηκαν από τα στούντιο σχεδιασμού. Εκτός από το σπίτι, προτάθηκε η κατασκευή πλωτών νησιών από χρησιμοποιημένα πτερύγια στροβίλων, έργα τέχνης από ανεμογεννήτριες καθώς και η επαναχρησιμοποίηση τμημάτων στροβίλων.
Θάνατοι ρεκόρ από καύσωνα και πείνα – Η σοκαριστική έκθεση για τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης
Θερμότεροι μήνες, λιγότερος ύπνος, περισσότερες ασθένειες Οι θάνατοι λόγω καύσωνα, η επισιτιστική ανασφάλεια και η εξάπλωση μολυσματικών ασθενειών που προκαλούνται από την κλιματική κρίση έχουν φθάσει σε επίπεδα ρεκόρ, σύμφωνα με νέα έκθεση-ορόσημο. Πρόκειται για την ένατη έκθεση του Lancet Countdown για την υγεία και την κλιματική κατάρρευση και αποκαλύπτει ότι οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν πρωτοφανείς απειλές για την υγεία τους από την ταχεία αλλαγή του κλίματος, όπως αναφέρει ο Guardian. «Ο φετινός απολογισμός των επικείμενων απειλών για την υγεία από την αδράνεια του κλίματος αποκαλύπτει τα πιο ανησυχητικά ευρήματα μέχρι σήμερα», προειδοποίησε η δρ Μαρίνα Ρομανέλο, εκτελεστική διευθύντρια του Lancet Countdown στο University College του Λονδίνου. «Για άλλη μια φορά, το περασμένο έτος έσπασε το ρεκόρ με ακραίους καύσωνες, θανατηφόρα καιρικά φαινόμενα και καταστροφικές πυρκαγιές που επηρέασαν ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Κανένα άτομο και καμία οικονομία στον πλανήτη δεν έχει ανοσία στις απειλές της κλιματικής αλλαγής για την υγεία». Ακραία ξηρασία Η έκθεση διαπιστώνει ότι το 2023, η ακραία ξηρασία διάρκειας τουλάχιστον ενός μήνα επηρέασε το 48% της παγκόσμιας χερσαίας έκτασης, ενώ οι άνθρωποι έπρεπε να αντιμετωπίσουν πρωτοφανείς θερμοκρασίες απειλητικές για την υγεία. Ως αποτέλεσμα, 151 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι αντιμετώπισαν μέτρια ή σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια, με κίνδυνο τον υποσιτισμό και άλλες βλάβες στην υγεία τους. Οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη μεταξύ των ατόμων άνω των 65 ετών εκτινάχθηκαν κατά 167% το 2023, σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1990. Οι θάνατοι που σχετίζονται με τη γήρανση του παγκόσμιου πληθυσμού θα είχαν αυξηθεί, αλλά μόνο κατά 65%, χωρίς την κλιματική κρίση. Οι υψηλές θερμοκρασίες οδήγησαν επίσης σε περισσότερες ώρες χαμένου ύπνου το 2023 κατά 6%, σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1986-2005. Ο κακός ύπνος έχει βαθιά αρνητική επίδραση στη σωματική και ψυχική υγεία. Ο θερμότερος και ξηρότερος καιρός επέφερε μεγαλύτερο αριθμό «καταιγίδων άμμου και σκόνης», οι οποίες συνέβαλαν στην αύξηση κατά 31% του αριθμού των ανθρώπων που εκτίθενται σε επικίνδυνα υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων, ενώ απειλητικές για τη ζωή ασθένειες όπως ο δάγκειος πυρετός, η ελονοσία και ο ιός του Δυτικού Νείλου συνεχίζουν να εξαπλώνονται σε νέες περιοχές ως αποτέλεσμα των υψηλότερων θερμοκρασιών. Όμως, παρ’ όλα αυτά, «οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες συνεχίζουν να επενδύουν στα ορυκτά καύσιμα, με αποτέλεσμα να σημειώνονται ιστορικά υψηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και τεράστιες απώλειες δέντρων, μειώνοντας τις πιθανότητες επιβίωσης των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο», διαπίστωσαν οι συγγραφείς της έκθεσης. Ο δρ Tedros Adhanom Ghebreyesus, γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, δήλωσε: «Η κλιματική κρίση είναι μια κρίση υγείας. Καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται, η συχνότητα και η ένταση των καταστροφών που σχετίζονται με το κλίμα αυξάνονται και δεν αφήνουν καμία περιοχή ανεπηρέαστη». Η έκθεση καθιστά σαφές, πρόσθεσε, ότι «η κλιματική αλλαγή δεν είναι μια μακρινή απειλή, αλλά ένας άμεσος κίνδυνος για την υγεία». Πηγή: newsbeast.gr
Tο φαινόμενο «γκότα φρία» (ψυχρή σταγόνα) προκάλεσε τις φονικές πλημμύρες στην Ισπανία – Τι είναι η «ψυχρή λίμνη» και η «ψυχρή πισίνα»
Οι μετεωρολόγοι αναλύουν τα φαινόμενα Η περιοχή της Βαλένθια και η ισπανική ακτή στη Μεσόγειο υφίστανται συχνά το φθινόπωρο το καιρικό φαινόμενο του «γκότα φρία» (ψυχρή σταγόνα), που προκαλεί ξαφνικές και εξαιρετικά σφοδρές πλημμύρες, ορισμένες φορές για αρκετές ημέρες. Σήμερα έγινε γνωστό πως τουλάχιστον 51 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μετά τις καταρρακτώδεις βροχές της Τρίτης. Στην Ελλάδα, οι περισσότεροι έχουμε ακούσει τον όρο «Ψυχρή Λίμνη», ο οποίος αποτελεί μετάφραση του αγγλικού όρου «Cold pool», δηλαδή μια πιο ακριβής μετάφραση θα ήταν «Ψυχρή Πισίνα». Για τον ίδιο όρο υπάρχει και δεύτερη ονομασία ως «Cold drop» ή «Ψυχρή Σταγόνα». Τι ακριβώς όμως είναι αυτό το φυσικό φαινόμενο και τι διαφορά έχει με τις «Ψυχρές Λίμνες ή Πισίνες» κοντά στο έδαφος; Ψυχρή ΛίμνηΣύμφωνα με το meteo, ως «Ψυχρή Λίμνη» στη μετεωρολογία ονομάζουμε μια ψυχρή περιοχή της ατμόσφαιρας που περιβάλλεται από θερμές αέριες μάζες. Η κατακόρυφη έκταση αυτών των ψυχρών αερίων μαζών καταλαμβάνει σχεδόν το σύνολο της Τροπόσφαιρας και η κίνηση του αέρα είναι κυκλωνική (αντίθετη με τους δείκτες του ρολογιού). Η ύπαρξη ψυχρών αερίων μαζών πάνω από θερμές και υγρές αέριες μάζες κοντά στο έδαφος οδηγεί στη δημιουργία «αστάθειας», δηλαδή μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας καθ’ ύψος. Η αστάθεια είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία των καταιγίδων, ενώ οι άλλες δύο προϋποθέσεις είναι η ύπαρξη υγρών αερίων μαζών και ένα αίτιο ανύψωσης των αερίων μαζών. Αν λείπει έστω ένα από αυτά τα τρία στοιχεία, τότε η δημιουργία καταιγίδων είναι αδύνατη. Το καλοκαίρι το αίτιο ανύψωσης των θερμών και υγρών αερίων μαζών κοντά στο έδαφος είναι κυρίως η θέρμανση του εδάφους κατά την ηλιοφάνεια. Ο θερμός αέρας είναι πιο ελαφρύς από τον ψυχρό, επομένως ανέρχεται αυθόρμητα και επιταχυνόμενα, αν βρεθεί σε ψυχρό περιβάλλον, όπως κατά την παρουσία μιας «Ψυχρής Λίμνης». Στον παρακάτω χάρτη παρουσιάζεται η έκταση μιας «Ψυχρής Λίμνης» πάνω από την Ανατολική Ευρώπη. Οι «Ψυχρές Λίμνες» συνοδεύονται από «διαταραχές» που κινούνται περιμετρικά τους, και λειτουργούν ως μηχανισμός ανύψωσης των θερμών και υγρών αερίων μαζών, άρα ευνοούν την ανάπτυξη των καταιγίδων. Η περιοχή της Βαλένθια και η ισπανική ακτή στη Μεσόγειο υφίστανται συχνά το φθινόπωρο το καιρικό φαινόμενο του «γκότα φρία» (ψυχρή σταγόνα), που προκαλεί ξαφνικές και εξαιρετικά σφοδρές πλημμύρες, ορισμένες φορές για αρκετές ημέρες. Σήμερα έγινε γνωστό πως τουλάχιστον 51 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μετά τις καταρρακτώδεις βροχές της Τρίτης. Στην Ελλάδα, οι περισσότεροι έχουμε ακούσει τον όρο «Ψυχρή Λίμνη», ο οποίος αποτελεί μετάφραση του αγγλικού όρου «Cold pool», δηλαδή μια πιο ακριβής μετάφραση θα ήταν «Ψυχρή Πισίνα». Για τον ίδιο όρο υπάρχει και δεύτερη ονομασία ως «Cold drop» ή «Ψυχρή Σταγόνα». Τι ακριβώς όμως είναι αυτό το φυσικό φαινόμενο και τι διαφορά έχει με τις «Ψυχρές Λίμνες ή Πισίνες» κοντά στο έδαφος; Ψυχρή ΛίμνηΣύμφωνα με το meteo, ως «Ψυχρή Λίμνη» στη μετεωρολογία ονομάζουμε μια ψυχρή περιοχή της ατμόσφαιρας που περιβάλλεται από θερμές αέριες μάζες. Η κατακόρυφη έκταση αυτών των ψυχρών αερίων μαζών καταλαμβάνει σχεδόν το σύνολο της Τροπόσφαιρας και η κίνηση του αέρα είναι κυκλωνική (αντίθετη με τους δείκτες του ρολογιού). Η ύπαρξη ψυχρών αερίων μαζών πάνω από θερμές και υγρές αέριες μάζες κοντά στο έδαφος οδηγεί στη δημιουργία «αστάθειας», δηλαδή μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας καθ’ ύψος. Η αστάθεια είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία των καταιγίδων, ενώ οι άλλες δύο προϋποθέσεις είναι η ύπαρξη υγρών αερίων μαζών και ένα αίτιο ανύψωσης των αερίων μαζών. Αν λείπει έστω ένα από αυτά τα τρία στοιχεία, τότε η δημιουργία καταιγίδων είναι αδύνατη. Το καλοκαίρι το αίτιο ανύψωσης των θερμών και υγρών αερίων μαζών κοντά στο έδαφος είναι κυρίως η θέρμανση του εδάφους κατά την ηλιοφάνεια. Ο θερμός αέρας είναι πιο ελαφρύς από τον ψυχρό, επομένως ανέρχεται αυθόρμητα και επιταχυνόμενα, αν βρεθεί σε ψυχρό περιβάλλον, όπως κατά την παρουσία μιας «Ψυχρής Λίμνης». Στον παρακάτω χάρτη παρουσιάζεται η έκταση μιας «Ψυχρής Λίμνης» πάνω από την Ανατολική Ευρώπη. Οι «Ψυχρές Λίμνες» συνοδεύονται από «διαταραχές» που κινούνται περιμετρικά τους, και λειτουργούν ως μηχανισμός ανύψωσης των θερμών και υγρών αερίων μαζών, άρα ευνοούν την ανάπτυξη των καταιγίδων. Ψυχρή Πισίνα ή Ψυχρό Μέτωπο ΚαταιγίδαςΜε τον όρο «Cold pool» μπορούμε να περιγράψουμε και ένα άλλο φυσικό φαινόμενο που σχετίζεται με τις καταιγίδες. Καθώς μια καταιγίδα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ή σε φάση αποδόμησης, η εξάτμιση των σταγόνων της βροχής ψύχει τις αέριες μάζες της καταιγίδας που κατέρχονται. Όσο πιο ξηρό είναι το περιβάλλον της καταιγίδας κοντά στο έδαφος, τόσο μεγαλύτερη είναι η εξάτμιση άρα και η ψύξη των αερίων μαζών. Ο ψυχρός αέρας έχει μεγαλύτερη πυκνότητα από τον θερμό και όσο ψύχεται τόσο θα κατέρχεται από το νέφος επιταχυνόμενα, δημιουργώντας ένα ψυχρό μέτωπο κοντά στο έδαφος με θυελλώδεις ανέμους. Αν η καταιγίδα είναι στάσιμη, αυτό το ψυχρό μέτωπο θα κινηθεί ακτινικά μακριά από την καταιγίδα, ενώ σε αντίθετη περίπτωση το μέτωπο θα προπορευθεί της καταιγίδας κατά την κίνησή της. Η χωρική έκταση του ψυχρού μετώπου μιας καταιγίδας είναι, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, κατά εκατοντάδες φορές μικρότερη από αυτή μιας «Ψυχρής Λίμνης» που περιγράψαμε παραπάνω. Σπανιότερα, και υπό κατάλληλες καιρικές συνθήκες, το ψυχρό μέτωπο ή «Ψυχρή Πισίνα» μιας καταιγίδας μπορεί να ταξιδέψει εκατοντάδες χιλιόμετρα και να πλήξει με θυελλώδεις ανέμους περιοχές που δεν επηρεάζονται άμεσα από την καταιγίδα. Αυτό το φαινόμενο είναι συχνό στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική, όπου ψυχρά μέτωπα των καταιγίδων δημιουργούν σκονοθύελλες (haboob) διάρκειας αρκετών ωρών. Ένα παράδειγμα αυτού του φαινομένου είχαμε την Παρασκευή 1 Ιουλίου 2022 στη Θεσσαλία, όπου η βάση των νεφών των καταιγίδων ήταν περίπου 2 χιλιόμετρα πάνω από το έδαφος λόγω των πολύ ξηρών και θερμών αερίων μαζών κοντά στο έδαφος. Θυελλώδεις άνεμοι έπληξαν το σύνολο της Θεσσαλίας (π.χ. Τρίκαλα, Καρδίτσα), ακόμα και περιοχές που δεν δέχθηκαν βροχοπτώσεις (π.χ. Βόλος). Η επόμενη εικόνα περιγράφει σχηματικά τη δημιουργία μιας «Ψυχρής Πισίνας» από καταιγίδα. Πηγή: newsbeast.gr
Χωρίς χιόνι το όρος Φούτζι στα τέλη Οκτωβρίου, για πρώτη φορά εδώ και 130 χρόνια
Οι κορυφές του ψηλότερου βουνού της Ιαπωνίας, του Φούτζι, συνήθως καλύπτονται με χιόνι μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου Το όρος Φούτζι εξακολουθεί να μην έχει χιόνι στα τέλη Οκτωβρίου, για πρώτη φορά εδώ και 130 χρόνια. Οι κορυφές του ψηλότερου βουνού της Ιαπωνίας συνήθως καλύπτονται με χιόνι μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου, αλλά λόγω του ασυνήθιστα ζεστού καιρού δεν έχει αναφερθεί καμία χιονόπτωση μέχρι στιγμής φέτος. Το 2023 το πρώτο χιόνι έπεσε στην κορυφή του Φούτζι στις 5 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP). Η Ιαπωνία βίωσε φέτος το θερμότερο καλοκαίρι που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία, με τις θερμοκρασίες μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου να είναι κατά 1,76 C υψηλότερες από τον μέσο όρο. Τον Σεπτέμβριο, οι θερμοκρασίες συνέχισαν να είναι θερμότερες από το αναμενόμενο, καθώς η βορειότερη θέση του υποτροπικού Jet Stream επέτρεψε μια θερμότερη νότια ροή αέρα πάνω από την Ιαπωνία. Το Jet Stream είναι ένα ρεύμα αέρα ταχείας ροής που ταξιδεύει γύρω από τον πλανήτη. Συμβαίνει όταν θερμότερος αέρας από το νότο συναντά ψυχρότερο αέρα από το βορρά. Σχεδόν 1.500 περιοχές είχαν αυτό που η Μετεωρολογική Εταιρεία της Ιαπωνίας χαρακτήρισε ως «εξαιρετικά θερμές» ημέρες – όταν οι θερμοκρασίες έφτασαν ή ξεπέρασαν τους 35 βαθμούς Κελσίου τον περασμένο μήνα. Η θερμοκρασία πρέπει να είναι γύρω στο μηδέν για να μετατραπεί η βροχή σε χιόνι. Τον Οκτώβριο η ζέστη υποχώρησε ελαφρώς, αλλά εξακολουθούσε να είναι ένας μήνας θερμότερος του μέσου όρου. Ωστόσο, η προσέγγιση του Νοεμβρίου χωρίς χιονόπτωση σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη αναμονή κατά τη διάρκεια του έτους για χιονοκάλυψη στην κορυφή του Φούτζι, από τότε που συλλέχθηκαν για πρώτη φορά δεδομένα το 1894. Το προηγούμενο ρεκόρ της 26ης Οκτωβρίου έχει σημειωθεί δύο φορές στο παρελθόν, το 1955 και το 2016, δήλωσε στο AFP ο Ιάπωνας μετεωρολόγος, Γιουτάκα Κατσούτα. Αν και ένα μεμονωμένο γεγονός δεν μπορεί να αποδοθεί αυτόματα στην κλιματική αλλαγή, η παρατηρούμενη έλλειψη χιονόπτωσης στο όρος Φούτζι συνάδει με αυτό που προβλέπουν οι ειδικοί σε θέματα κλίματος σε έναν κόσμο που θερμαίνεται. Το όρος Φούτζι, νοτιοδυτικά του Τόκιο, είναι το υψηλότερο βουνό της Ιαπωνίας στα 3.776 μέτρα. Το ηφαίστειο, το οποίο εξερράγη για τελευταία φορά πριν από μόλις 300 χρόνια, είναι ορατό από την ιαπωνική πρωτεύουσα σε μια καθαρή ημέρα. Παρουσιάζεται σε περίοπτη θέση σε ιστορικά ιαπωνικά έργα τέχνης, συμπεριλαμβανομένων ξυλογραφιών. Πέρυσι, περισσότεροι από 220.000 άνθρωποι πραγματοποίησαν την ανάβαση στην κορυφή μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου. *Με πληροφορίες από BBC Πηγή: lifo.gr
Οι εστίες υγραερίου συνδέονται με 40.000 πρόωρους θανάτους ετησίως
Οι εκπομπές διοξειδίου του αζώτου και επιβλαβών σωματιδίων από το μαγείρεμα χωρίς σωστό εξαερισμό μπορεί να οδηγήσουν, μεταξύ άλλων, σε σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Ανησυχητικά είναι τα ευρήματα έρευνας της Σχολής Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Jaume I στην Ισπανία, σύμφωνα με τα οποία οι εκπομπές από τις εστίες υγραερίου σκοτώνουν στην Ευρώπη 40.000 ανθρώπους κάθε χρόνο. Όπως αναφέρει η Ευρωπαϊκή Συμμαχία Δημόσιας Υγείας (EPHA) η ρύπανση που προκύπτει από το διοξείδιο του αζώτου και τα σωματίδια που απελευθερώνονται από την προετοιμασία γευμάτων σε κλειστό χώρο, για μεγάλη διάρκεια και χωρίς τον κατάλληλο εξαερισμό, οδηγούν στον πρόωρο θάνατο 39.959 Ευρωπαίων κάθε χρόνο, με εντονότερο το πρόβλημα να εντοπίζεται σε Ιταλία, Πολωνία, Ρουμανία, Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με την πρώτη σχετική τεκμηριωμένη μελέτη, διαπιστώθηκε ότι οι ρύποι από τις κουζίνες υγραερίου παραβιάζουν τα όρια που έχουν θεσπιστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, με τους ερευνητές να εστιάζουν στο διοξείδιο του αζώτου (ΝΟ2) και τις επιπτώσεις του στην υγεία. Οι ειδικοί πραγματοποίησαν μετρήσεις του αερίου εντός και εκτός των κατοικιών σε όλη την Ευρώπη και σε συνδυασμό με περυσινή μελέτη για την ποιότητα του αέρα και κυβερνητικά δεδομένα, δημιούργησαν τον πρώτο ευρωπαϊκό χάρτη των πιθανών συγκεντρώσεων διοξειδίου του αζώτου σε νοικοκυριά όπου γίνεται χρήση κουζίνας υγραερίου. Προκύπτει, λοιπόν, ότι η Ιταλία είναι η χώρα όπου οι εστίες αυτού του τύπου σκοτώνουν περισσότερους ανθρώπους σε όλη την Ευρώπη, με τα θύματα να ξεπερνούν τους 12.700 ανθρώπους. Η γειτονική χώρα έχει τη θλιβερή πρωτιά, αφού σε ποσοστό μεγαλύτερο του 60% των νοικοκυριών το μαγείρεμα πραγματοποιείται σε εστίες αερίου, όπως αναφέρει η εφημερίδα La Repubblica. Επιπλέον, όπως εξηγεί η Ευρωπαϊκή Συμμαχία Δημόσιας Υγείας διαπιστώθηκαν περίπου 367.000 περιπτώσεις παιδικού άσθματος και 726.000 σε όλες τις ηλικίες. Η επικεφαλής συντάκτρια της μελέτης, Χουάνα Μαρία Ντελγάδο-Σαβορίτ, εξήγησε πως ήταν το 1978 όταν υπήρξαν οι πρώτες ενδείξεις για σημαντική ποσότητα εκπομπών διοξειδίου του αζώτου από τη χρήση εστιών υγραερίου σε σύγκριση με τις ηλεκτρικές κουζίνες. Ωστόσο, «μόνο τώρα είμαστε σε θέση να υπολογίσουμε τον αριθμό των πρόωρων θανάτων. Η έκταση του προβλήματος είναι πολύ χειρότερη απ’ ό,τι νομίζαμε, με τα μοντέλα να δείχνουν ότι κατά μέσο όρο στη μισή Ευρώπη παραβιάζονται τα όρια του ΠΟΥ. Η εξωτερική ατμοσφαιρική ρύπανση θέτει τα θεμέλια για αυτές τις παραβιάσεις, αλλά είναι οι κουζίνες αερίου που ωθούν τα νοικοκυριά στην επικίνδυνη ζώνη». Υπολογίζεται ότι σε ένα από τα τρία νοικοκυριά στην Ευρώπη το μαγείρεμα πραγματοποιείται με υγραέριο, ενώ όπως επισημαίνει η μελέτη ακόμα και όταν η κουζίνα δε λειτουργεί το επιβλαβές αέριο εξακολουθεί να απελευθερώνεται. Παρότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ενίσχυσε τους κανόνες για την ποιότητα του αέρα σε εξωτερικούς χώρους δεν έχει ακόμα καθορίσει σχετικά πρότυπα για την ποιότητα του αέρα σε εσωτερικούς χώρους. Από την πλευρά της Ευρωπαϊκή Συμμαχία για τη Δημόσια Υγεία (EPHA) στο πλαίσιο καμπάνιας για πιο βιώσιμο μαγείρεμα και σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Jaume I προτρέπει τους αρμοδίους εκπόνησης σχεδίων να καταργήσουν σταδιακά τις κουζίνες υγραερίου, θέτοντας όρια στις εκπομπές, παρέχοντας οικονομικά κίνητρα για τη μετάβαση σε πιο «καθαρές» εστίες και καλώντας τους κατασκευαστές να αναγράφουν στην ετικέτα των προϊόντων τους τους πιθανούς κινδύνους από τις εκπομπές ρύπων, ενώ επισημαίνει πως η ΕΕ πρόκειται να προτείνει επικαιροποιημένους κανόνες το ερχόμενο διάστημα σχετικά με την ρύπανση από τις εστίες υγραερίου. Η Σάρα Μπερτούτσι από την EPHA δήλωσε, σύμφωνα με σχετικό δελτίο Τύπου: «Για πάρα πολύ καιρό ήταν εύκολο να απορρίψουμε τους κινδύνους από τις κουζίνες αερίου. Όπως τα τσιγάρα, οι άνθρωποι δεν σκέφτονταν πολύ τις επιπτώσεις στην υγεία και όπως τα τσιγάρα, έτσι και οι κουζίνες αερίου είναι μια μικρή εστία που γεμίζει το σπίτι μας με ρύπους. Οι πραγματικές επιπτώσεις είναι πιθανότατα μεγαλύτερες από ό,τι προβλέπει αυτή η μελέτη. Γνωρίζοντας αυτό, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να πρωτοστατήσουν να μας βοηθήσουν να κόψουμε το αέριο, όπως ακριβώς μας βοήθησαν να κόψουμε το τσιγάρο». Βέβαια, οι ειδικοί τονίζουν ότι οι πολίτες μπορούν να προστατευτούν εν μέρει από τις εκπομπές, ανοίγοντας τα παράθυρα όταν μαγειρεύουν και θέτοντας σε λειτουργία τον απορροφητήρα. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Ευρώπη: Ανέτοιμη για τα ακραία καιρικά φαινόμενα από την κλιματική κρίση
Η Επιτροπή θα πρέπει να παρέχει περισσότερες οδηγίες στις κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων παραδειγμάτων κακής προσαρμογής, ανέφερε το Ελεγκτικό Συνέδριο Με ολοένα και πιο συχνά φαινόμενα ξηρασίας, πλημμυρών και δασικών πυρκαγιών σε όλη τη Γηραιά Ήπειρο, ένας έλεγχος των δαπανών της ΕΕ και της δράσης επί τόπου δείχνει ότι το μπλοκ δεν συμβαδίζει με την επιδείνωση της κατάστασης. Η Ευρώπη κινδυνεύει να κατακλυστεί από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, εκτός εάν βελτιώσει τις δράσεις της όσον αφορά στην προσαρμογή, προειδοποίησε το Ελεγκτικό Συνέδριο της ΕΕ (ΕΕΣ). «Η έκθεσή μας… εγείρει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την ικανότητα της ΕΕ να συμβαδίζει με τις κλιματικές αλλαγές», δήλωσε το μέλος του ΕΕΣ που ηγήθηκε του ελέγχου, ο Κλάους Χάινερ Λένε , ενημερώνοντας τους δημοσιογράφους πριν από τη δημοσίευση. «Πρόκειται για έναν αγώνα δρόμου μεταξύ των επιταχυνόμενων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις οικονομίες και τις κοινωνίες μας και των προσπαθειών μας να προσαρμοστούμε σε αυτές τις νέες και συνεχώς μεταβαλλόμενες πραγματικότητες», δήλωσε ο Λένε. Το Ελεγκτικό ΣυνέδριοΤο Ελεγκτικό Συνέδριο με έδρα το Λουξεμβούργο, που αξιολογεί την αποτελεσματικότητα της πολιτικής και της χρηματοδότησης της ΕΕ στην πράξη, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πολιτική και νομοθετική προσέγγιση του μπλοκ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή ήταν γενικά ορθή, ιδίως σε σχέση με τη στρατηγική προσαρμογής που δρομολογήθηκε το 2013 και επικαιροποιήθηκε το 2021. Ωστόσο, αν και τονίζει τη σημασία της οικοδόμησης ανθεκτικότητας σε ακραίες καιρικές συνθήκες σε τοπικό επίπεδο, το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι το 70% των 400 δήμων στις τέσσερις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα – Αυστρία, Εσθονία, Γαλλία και Πολωνία – δεν γνώριζαν τη στρατηγική της ΕΕ. Επιπλέον, το 60% δεν γνώριζε τα εθνικά σχέδια προσαρμογής των κυβερνήσεών τους και πάνω από τους μισούς δεν είχαν ακούσει ποτέ για τα περιφερειακά σχέδια προσαρμογής που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή.Μόνο περίπου ένας στους έξι είχε δικό του τοπικό σχέδιο προσαρμογής – αν και το ΕΕΣ θεώρησε ως «θετικό σημάδι» το γεγονός ότι το ένα πέμπτο εξ αυτών «επεξεργάζεται ένα τέτοιο σχέδιο». Οι ελεγκτές εξέτασαν 36 σχέδια κατά την εκπόνηση της έκθεσής τους και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ένας σημαντικός αριθμός από αυτά ήταν λανθασμένης κατεύθυνσης και ενδεχομένως ακόμη και αντιπαραγωγικά. Η Κοινή Αγροτική ΠολιτικήΗ τρέχουσα Κοινή Αγροτική Πολιτική δεν περιείχε καμία απαίτηση για διαφοροποίηση των δασών. «Αυτό σημαίνει ότι τα δάση ενός είδους μπορούν να χρηματοδοτηθούν από την ΚΓΠ, αλλά δεν θα αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή», κατέληξε το ΕΕΣ. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι ελεγκτές διαπίστωσαν ιδιαίτερα έντονη ανάγκη προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή στις ορεινές περιοχές που εξαρτώνται από τον χιονοδρομικό τουρισμό. Υπήρχε «πολύ υψηλός κίνδυνος ανεπαρκούς χιονιού» περίπου στα μισά ευρωπαϊκά χιονοδρομικά κέντρα, με μόνο εκείνα που βρίσκονται πάνω από τα 2000 μέτρα να είναι σχετικά ασφαλή προς το παρόν. Ορισμένα κονδύλια της ΕΕ έχουν υποστηρίξει επενδύσεις σε εκχιονιστικά μηχανήματα, αλλά η έκθεση σημείωσε ότι αυτό οδηγεί σε αυξημένη χρήση ενέργειας και νερού, και ένας πρόσφατος γαλλικός έλεγχος υπέδειξε ότι πρόκειται για μια μορφή «κακής προσαρμογής» που προσφέρει μόνο μια βραχυπρόθεσμη λύση για την κλιματική αλλαγή. Για να αποφευχθούν τέτοια λάθη, το ΕΕΣ συνέστησε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενισχύσει τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων σχετικά με τα έργα προσαρμογής, χρησιμοποιώντας ένα σύστημα κοινών δεικτών για τη μέτρηση της προόδου. Το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ θα πρέπει επίσης να ευαισθητοποιήσει τις τοπικές αρχές σχετικά με τη διαθέσιμη χρηματοδότηση της ΕΕ, η οποία ανέρχεται σε 26 δισ. ευρώ κατά την τρέχουσα επταετή δημοσιονομική περίοδο. Κατά σύμπτωση, το ποσό αυτό είναι το ίδιο με τις εκτιμώμενες μέσες οικονομικές απώλειες λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων κάθε χρόνο κατά την τελευταία δεκαετία. Από το σύνολο των έργων που εξετάστηκαν, το ΕΕΣ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι λίγο περισσότερα από τα μισά «αντιμετώπισαν αποτελεσματικά τον κλιματικό κίνδυνο”, αλλά το 42% είχε “μικρό ή καθόλου αντίκτυπο στην ικανότητα προσαρμογής». Για να διασφαλιστεί μελλοντικά η χρηματοδότηση της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η Επιτροπή θα πρέπει να παρέχει περισσότερες οδηγίες στις κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων παραδειγμάτων κακής προσαρμογής, δήλωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο. Η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ θα πρέπει να καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές για να βοηθήσει τους αγρότες να «αποδείξουν» τις επενδύσεις τους για το κλίμα και να αναθεωρήσει τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τη δασική στήριξη «ώστε να αποφευχθεί η χρηματοδότηση δασών ενός είδους», δήλωσαν οι ελεγκτές. Πηγή: newmoney.gr
Τα δελφίνια εκπνέουν μικροπλαστικά
Τα σωματίδια είναι παρόμοια με αυτά που ανιχνεύθηκαν σε ανθρώπινο πνεύμονα ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Κάθε χρόνο, περίπου 12 εκατ. τόνοι πλαστικών καταλήγουν στους ωκεανούς, ποσότητα που έρχεται να προστεθεί στους ήδη 200 εκατ. τόνους πλαστικού που υπολογίζεται ότι βρίσκεται στο θαλάσσιο περιβάλλον, σύμφωνα με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό προστασίας του περιβάλλοντος Ocean Conservancy. Δεν αποτελεί έκπληξη, λοιπόν, ότι ανιχνεύθηκαν μικροπλαστικά –τα σωματίδια που προκύπτουν από τη διάσπαση των πλαστικών μεγέθους μικρότερα των πέντε χιλιοστών- ακόμα και στην αναπνοή των δελφινιών. Σύμφωνα με διεθνή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο PLOS ρινοδέλφινα (Tursiops truncatus) που ζουν στον κόλπο Σαρασότα της Φλόριντα και στον κόλπο Μπαρατάρια στη Λουιζιάνα εκπνέουν μικροπλαστικά. Τα σωματίδια που εκπνέονται από τα δελφίνια, δε, έχουν παρόμοια χημική σύνθεση με αυτά που ανιχνεύονται στους ανθρώπινους πνεύμονες, χωρίς ωστόσο να έχει διαπιστωθεί αν τα θαλάσσια θηλαστικά εκτίθενται σε περισσότερους ρύπους από ό,τι οι άνθρωποι. Αυτό, όμως, για το οποίο οι επιστήμονες είναι βέβαιοι είναι οι επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό από την έκθεση των σωματιδίων, καθώς μπορεί να προκαλέσουν μεταξύ άλλων φλεγμονή των πνευμόνων, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε βλάβες στον ιστό, πνευμονία, βρογχίτιδα και πιθανώς καρκίνο. Δεδομένου, λοιπόν, ότι τα δελφίνια και οι άνθρωποι εισπνέουν παρόμοια πλαστικά σωματίδια, τα δελφίνια ενδέχεται να διατρέχουν ανάλογους κινδύνους για την υγεία τους. Την ίδια στιγμή, οι ειδικοί έχουν καταλήξει πως τα μικροπλαστικά που βρίσκονται πλέον παντού, ενοχοποιούνται για προβλήματα στην αναπαραγωγή, την καρδιά, αλλά και το νευρικό σύστημα, επομένως οι επιστήμονες δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο τέτοιες παθήσεις να αντιμετωπίζουν και τα δελφίνια. «Δείγματα εκπνοής συλλέχθηκαν από δελφίνια που ζούσαν στον κόλπο της Σαρασότα στη Φλόριντα και στον κόλπο της Μπαραταρία στη Λουιζιάνα κατά τη διάρκεια αξιολογήσεων της υγείας των δελφινιών κατά την αλίευση και την απελευθέρωση για να ελεγχθούν για μικροπλαστικά σωματίδια. Όλα τα δείγματα δελφινιών έφεραν τουλάχιστον ένα ύποπτο μικροπλαστικό σωματίδιο και η σύνθεση των πολυμερών προσδιορίστηκε για το 100% ενός υποσυνόλου δειγμάτων. Απαιτούνται πρόσθετες μελέτες για την καλύτερη κατανόηση της έκτασης των εισπνεόμενων μικροπλαστικών, καθώς και για τη διερεύνηση των επιπτώσεων, δεδομένων των πιθανών κινδύνων για τη λειτουργία των πνευμόνων και την υγεία», αναφέρει η μελέτη. Οι επιστήμονες επισημαίνουν πως η έρευνα δεν αφορά μόνο στα δελφίνια, αλλά και στον άνθρωπο, ιδίως στον πληθυσμό που ζει σε απόσταση έως 100 χλμ. από μία ακτή, καθώς τα μικροπλαστικά μπορούν να μετατοπιστούν με τον αέρα και να εισχωρήσουν στον οργανισμό μέσω της αναπνοής. Στις περιοχές όπου ελήφθησαν τα δείγματα τα εισπνεόμενα μικροπλαστικά εμπνέουν ανησυχία, καθώς η άγρια ζωή αντιμετώπισε σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία εξαιτίας της πετρελαιοκηλίδας Deepwater Horizon το 2010 στον Κόλπο του Μεξικό όταν καταστράφηκε η πλατφόρμα άντλησης πετρελαίου Deepwater της BP. Οι συνέπειες δεν ήταν μόνο οικονομικές, αλλά και περιβαλλοντικές αφού η πετρελαιοκηλίδα κάλυψε έκταση αρχικά 180 χλμ. όσο η πολιτεία της Οκλαχόμα και κατέληξε να επεκτείνεται συνολικά σε περισσότερα από 200 χλμ. σκορπώντας το θάνατο σε πτηνά και θαλάσσια είδη, εκ των οποίων πολλά υπό εξαφάνιση. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, το πετρέλαιο ακόμα και 12 χρόνια μετά το περιστατικό εξακολουθούσε να εντοπίζεται σε θάλασσα και στεριά. Από εκείνη τη στιγμή, έχουν παρατηρηθεί προβλήματα υγείας με παθήσεις του πνεύμονα στα δελφίνια, με τα εισπνεόμενα σωματίδια να επιδεινώνουν την κατάσταση. Ωστόσο, επισημαίνουν οι ερευνητές, απαιτείται περαιτέρω μελέτη για την κατανόηση των επιπτώσεων στην υγεία μετά την εισπνεόμενη έκθεση σε μικροπλαστικά, ιδίως σε ευάλωτους πληθυσμούς, ενώ σχεδιάζεται η συστηματική αξιολόγηση της εκπνοής των δελφινιών ώστε να εξεταστούν η επίδραση και η σύνδεση ανάμεσα στα σωματίδια και την υγεία. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι ωκεανοί περιέχουν πολλά τρισεκατομμύρια πλαστικά σωματίδια και καλούν σε περιορισμό της χρήσης πλαστικών προϊόντων. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Ζωή κάτω από τον βυθό της θάλασσας ανακάλυψαν οι επιστήμονες
Το σκοτεινό και συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον κάτω από τον πυθμένα των ωκεανών θεωρούνταν ακατάλληλο για να ευδοκιμήσει η ζωή Μεγάλα ζώα και όχι απλώς μικρόβια ανακαλύφθηκε πως ζουν κάτω από τον βυθό της θάλασσας. Οι επιστήμονες συνήθιζαν να πιστεύουν ότι το σκοτεινό και συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον κάτω από τον πυθμένα των ωκεανών ήταν ακατάλληλο για να ευδοκιμήσει η ζωή – μέχρι που βρήκαν μικροσκοπικά μικρόβια να ευδοκιμούν εκεί. Αλλά αυτή η νέα μελέτη διαπίστωσε ότι υπήρχαν ακόμη μεγαλύτερα πλάσματα που ζούσαν κάτω από τον φλοιό της Γης μέσα σε υδροθερμικές οπές, όπως τα σκουλήκια ή θαλάσσια σαλιγκάρια. Μόνο το 26% του βυθού της Γης έχει εξερευνηθεί και χαρτογραφηθεί. Οι ανακαλύψεις υποδεικνύουν ότι είναι πολύ πιο πυκνοκατοικημένος από ό,τι αρχικά πιστευόταν και ότι είναι πολύ πιθανό να ζουν εκεί πολλά είδη που δεν έχουν ανακαλυφθεί ακόμα. Οι αεραγωγοί στον βυθό του ωκεανού είναι παρόμοιοι με τις θερμές πηγές που βρίσκονται στη στεριά. Σχηματίζονται όταν το θαλασσινό νερό διαρρέει τον πυθμένα της θάλασσας και θερμαίνεται από το μάγμα στον φλοιό της Γης. Στη συνέχεια ξεσπά πίσω στον βυθό και στερεοποιείται, δημιουργώντας μια δομή πλούσια σε ορυκτά. Αυτές οι δομές βρίσκονται συχνά κοντά σε τεκτονικές πλάκες όπου υπάρχει μεγάλη κίνηση στον φλοιό της Γης. Οι ερευνητές εξέφρασαν επίσης ανησυχίες για τη διατήρηση του βυθού. Πολλοί θαλάσσιοι οικολόγοι ανησυχούν για την προτεινόμενη εξόρυξη βαθέων υδάτων, όπου οι εταιρείες τεχνολογίας ελπίζουν να εξάγουν χρήσιμα ορυκτά που βρίσκονται συνήθως στον πυθμένα της θάλασσας, όπως το κοβάλτιο και το νικέλιο. Αυτά τα φυσικά ορυκτά χρησιμοποιούνται στην καθημερινή ζωή, για παράδειγμα για την κατασκευή μπαταριών για smartphone και την τροφοδοσία ηλεκτρικών οχημάτων. Πώς βρήκαν οι επιστήμονες αυτά τα ζώα στον πυθμένα των ωκεανών;Οι επιστήμονες από το Βασιλικό Ινστιτούτο Θαλάσσιας Έρευνας της Ολλανδίας μελέτησαν δείγματα πετρωμάτων στον βυθό της θάλασσας χρησιμοποιώντας ένα τηλεχειριζόμενο ρομπότ περίπου 2.500 μέτρα (8.251 πόδια) κάτω από την επιφάνεια. Πιστεύουν ότι οι οργανισμοί ζουν με θρεπτικά συστατικά που παράγονται όταν το θαλασσινό νερό αναμιγνύεται με το μάγμα. Μετά τη μελέτη των δειγμάτων, ανακάλυψαν ενήλικες σωληναρίδες, σκουλήκια πολυχαίτη και θαλάσσια σαλιγκάρια. Η θαλάσσια βιολόγος Sabine Gollner, η οποία ήταν μία από τις συγγραφείς της μελέτης, είπε ότι το οικοσύστημα «σε αυτήν την περιοχή δεν περιορίζεται σε αυτό που βλέπουμε παραπάνω, αλλά περιλαμβάνει επίσης τη ζωή στο υπέδαφος». Με πληροφορίες από BBC Πηγή: lifo.gr
Ποιος οργανισμός χωρίς εγκέφαλο σκέφτεται και λαμβάνει σωστές αποφάσεις;
Έχει μνήμη, μαθαίνει και λύνει προβλήματα με μοναδικό τρόπο, σε τέτοιο βαθμό που προβληματίζει τους επιστήμονες ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Δεν έχει μυαλό, όμως σκέφτεται. Τι είναι; Θα μπορούσε να είναι ένας από τους γρίφους που διασκεδάζουν μικρούς και μεγάλους. Η απάντηση είναι λίγο πιο σύνθετη από τις συνηθισμένες αφού πράγματι οι επιστήμονες εντόπισαν οργανισμό χωρίς εγκέφαλο που όχι μόνο ακολουθεί συλλογισμούς, αλλά θυμάται, μαθαίνει, λύνει προβλήματα και λαμβάνει σωστές αποφάσεις. Σε αυτό τουλάχιστον κατέληξε ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Τοχόκου και το Εθνικό Τεχνολογικό Ινστιτούτο Κολεγίου Ναγκαόκα στην Ιαπωνία έπειτα από μελέτη μυκήτων, σύμφωνα με την οποία επιδεικνύουν βασική γνώση ακόμα και χωρίς μυαλό. «Θα εκπλαγείτε με το πόσο ικανοί είναι οι μύκητες. Έχουν αναμνήσεις, μαθαίνουν και μπορούν να πάρουν αποφάσεις», υποστήριξε ο Γιου Φουκασάγουα από το Πανεπιστήμιο του Τοχόκου, σύμφωνα με το Science Daily. «Ειλικρινά, οι διαφορές στον τρόπο επίλυσης προβλημάτων σε σύγκριση με τους ανθρώπους είναι συγκλονιστικές«, πρόσθεσε και εξήγησε πως είναι σχεδόν σαν να παίζουν μια παρτίδα σκάκι ενάντια στη φύση και να κερδίζουν. Οι ειδικοί κατέληξαν ότι καθοριστικό ρόλο για την ανάπτυξη της «ευφυίας» τους παίζουν τα μυκήλια, το φυτικό μέρος του μύκητα που μοιάζει με νήματα ή κλωστούλες βάσει των οποίων αναπτύσσονται. Για να δώσουν απάντηση στο ερώτημα πώς θα ανταποκρίνονταν οι μύκητες σε δύο διαφορετικές καταστάσεις τοποθέτησαν ξύλινα τεμάχια σε κυκλική διάταξη και σε σχήμα σταυρού. Αν, λοιπόν, οι μύκητες δεν λάμβαναν αποφάσεις τότε απλώς θα εξαπλώνονταν από ένα κεντρικό σημείο δίχως να λαμβάνουν υπόψη τους τη θέση των τεμαχίων. Οι έξυπνοι, όμως, οργανισμοί όχι μόνο αντιλήφθηκαν τη διαφορά αλλά επέλεξαν τη διάταξη σε σταυρό και δη τα τέσσερα εξωτερικά σημεία του καθώς τα θεώρησαν κατάλληλα για περαιτέρω επέκταση. photo: Fungal Ecology Όσο για τον κύκλο, παρατηρήθηκε ίση ποσότητα μυκήτων σε όλα τα τεμάχια, αλλά το κέντρο παρέμεινε ανέπαφο, αφού οι μύκητες δεν είδαν όφελος στην επέκταση του δικτύου τους. «Συγκρίναμε την ανάπτυξη του μυκηλιακού δικτύου και τη φθορά του ξύλου σε διάστημα 116 ημερών. Στην κυκλική διάταξη ο βαθμός σύνδεσης των τεμαχίων κυμαινόταν από 0 έως 8, χωρίς να παρατηρούνται σημαντικές διαφορές μεταξύ των θέσεων. Ωστόσο, στη διάταξη σταυρού, τα εξωτερικά τεμάχια παρουσίασαν μεγαλύτερο βαθμό σύνδεσης από τα εσωτερικά», αναφέρει η έκθεση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Fungal Ecology και συνεχίζει επισημαίνοντας πως τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι το μυκήλιο των μυκήτων μπορεί να «αναγνωρίζει» τη διαφορά στη διάταξη των τεμαχίων ως μέρος της δραστηριότητας αποσύνθεσης του ξύλου. Αυτές οι ενέργειες υποδηλώνουν ότι οι μύκητες επικοινωνούν πληροφορίες σε ολόκληρο το μυκηλιακό δίκτυο, προσαρμόζοντας την πορεία ανάπτυξής τους ανάλογα με το σχήμα τους. Η εξαιρετική ικανότητα των μυκήτων να επικοινωνούν και να συντονίζονται παρέχει σημαντικές πληροφορίες για τη δημιουργία βιώσιμων και ανθεκτικών συστημάτων και δίνει απαντήσεις σχετικά με τον τρόπο που εξελίχθηκαν διάφοροι τύποι νόησης στους οργανισμούς. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Η «σκοτεινή» πλευρά της ιχθυοκαλλιέργειας
Σύμφωνα με έρευνα ο αριθμός των «άγριων» ψαριών που χρησιμοποιούνται για την εκτροφή θαλάσσιων ειδών είναι πολύ μεγαλύτερος από παλαιότερες εκτιμήσεις ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Ανοδική είναι η πορεία της αλιευτικής δραστηριότητας και ιχθυοκαλλιέργειας για το 2024, σύμφωνα με την ένωση Ευρωπαίων παραγωγών ιχθυαλεύρων και ιχθυελαίων (EFFOP), καθώς εκτιμάται ότι αυτή τη χρονιά η παραγωγή θαλασσινών θα αυξηθεί κατά 4,2 εκατ. τόνους ή 2,2%, φθάνοντας σε συνολική παραγωγή τους 191 εκατ. τόνους, εκ των οποίων 16,7 εκατ. τόνοι αναμένεται να χρησιμοποιηθούν για παραγωγή ζωοτροφών, σημειώνοντας αύξηση 3,3% από το 2023. Μόνο η ιχθυοκαλλιέργεια αναμένεται να σημειώσει αύξηση κατά 3,3%, φθάνοντας τους 100,8 εκατ. τόνους, με την ανοδική πορεία να αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην παραγωγή γαρίδας από μονάδες εκτροφής, καθώς και σε εκείνη στα στρείδια και τον κυπρίνο. Βέβαια, στην κορυφή της υδατοκαλλιέργειας ο αυτοκράτορας είναι ένας και αυτός δεν είναι άλλος από τον σολομό, με την κατανάλωσή του παγκοσμίως να είναι τριπλάσια από ό,τι ήταν το 1980, με αποτέλεσμα αυτό που κάποτε ήταν συνώνυμο ευμάρειας και πολυτέλειας, τώρα να αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή είδη ψαριών που καταναλώνονται σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Ιαπωνία. Πρόσφατη μελέτη σχετικά με τη δραστηριότητα της ιχθυοκαλλιέργειας, ωστόσο, αποκαλύπτει την σύνθετη και μη βιώσιμη πλευρά της πρακτικής αυτής. Σύμφωνα με την έκθεση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances και διεξήχθη από διεθνή ομάδα επιστημόνων από τη Σχολή Θαλασσίων, Ατμοσφαιρικών και Γεωεπιστημών του Πανεπιστημίου του Μαϊάμι και το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, η παγκόσμια βιομηχανία υδατοκαλλιέργειας βασίζεται σε πολλά περισσότερα ψάρια που αλιεύονται στη φύση από παλαιότερες εκτιμήσεις. «Η εκτροφή ψαριών και καρκινοειδών υποστηρίζεται ότι είναι βιώσιμη καθώς η χρήση “άγριων” ψαριών είναι χαμηλή και έχει βελτιωθεί με την πάροδο του χρόνου», αναφέρει η έκθεση, αλλά επισημαίνει ότι κάτι τέτοιο δε φαίνεται να ισχύει πια. Με τη μελέτη δεδομένων από τέσσερις διαφορετικές πηγές, οι ειδικοί επανεξέτασαν την αναλογία «fish-in:fish-out» (FI:FO) -που χρησιμοποιείται για να κριθεί η αποτελεσματικότητα και η βιωσιμότητα της υδατοκαλλιέργειας και να αξιολογηθεί η ισορροπία στην ιχθυοπαραγωγή- καταλήγοντας πως «οι αναλογίες εισροών ψαριών προς τις εκτρεφόμενες εκροές εκτιμήθηκαν από 0,36 έως 1,15-27 έως 307% υψηλότερες από προηγούμενη εκτίμηση της τάξης του 0,28». Αυτό, όπως αναφέρει το Earth.com, θα μπορούσε να σημαίνει ότι για κάθε ψάρι εκτροφής που φτάνει στο τραπέζι μας, μπορεί να έχουν χρησιμοποιηθεί έως και 1,78 «άγρια» ψάρια, κάτι που απέχει πολύ από την προηγούμενη εκτίμηση σχετικά για μόλις 0,28. Ιδιαίτερα για τα σαρκοφάγα είδη εκτροφής, όπως ο σολομός, η πέστροφα και το χέλι, τα «άγρια» ψάρια που χρησιμοποιούνται μπορεί να είναι διπλάσια από τα παραγόμενα ψάρια εκτροφής. Η αποκάλυψη αυτή κλονίζει τη μακροχρόνια πεποίθηση για τη βιώσιμη βιομηχανία υδατοκαλλιέργειας και προτείνει σειρά εκτιμήσεων σχετικά με τις πραγματικές επιπτώσεις της στους πληθυσμούς «άγριων» ψαριών. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με υπολογισμούς τους σχετικά με τη θνησιμότητα των «άγριων» ψαριών κατά την αλιεία αυξάνεται η αναλογία προς τις εκτρεφόμενες αλιευτικές εκροές από 0,57 έως 1,78, με τους ερευνητές να θέτουν υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα της τροφοδοτούμενης υδατοκαλλιέργειας και τον ρόλο της στην επισιτιστική ασφάλεια. «Η μελέτη μας αποκαλύπτει ότι η βιομηχανία υδατοκαλλιέργειας βασίζεται σε μεγαλύτερο βαθμό στην αλιεία άγριων ψαριών από ό,τι πρότειναν προηγούμενες έρευνες», δήλωσε ο επικεφαλής συντάκτης Σπένσερ Ρόμπερτς, διδακτορικός φοιτητής του Τμήματος Περιβαλλοντικής Επιστήμης και Πολιτικής Γεωεπιστημών του Πανεπιστημίου του Μαϊάμι σύμφωνα με το Phys.org. «Αυτό καταδεικνύει την κλίμακα στην οποία η υδατοκαλλιέργεια θα μπορούσε να επηρεάσει τα θαλάσσια οικοσυστήματα», πρόσθεσε. Οι επιστήμονες καλούν σε επαναξιολόγηση των σημερινών πρακτικών υδατοκαλλιέργειας υπό το πρίσμα της βιωσιμότητας, με τη συμμετοχή θαλάσσιων βιολόγων, οικολόγων και οικονομολόγων ώστε να αναπτυχθούν καινοτόμες λύσεις για τη μείωση της εξάρτησης από τα «άγρια» ψάρια και να επανέλθει η ισορροπία ανάμεσα στη διατροφική ανάγκη και τη διατήρηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Photo: Pexels Πηγή: newmoney.gr