Κρυπτονομίσματα: Γκάζι… για το πλαίσιο εποπτείας, το φόρο και τα πρόστιμα
Για τα κρυπτονομίσματα συνεδριάζει η αρμόδια επιτροπή – Το σενάριο για τη φορολογία – Το νομοσχέδιο Χατζηδάκη Ρεπορτάζ: Ντίνος Σιωμόπουλος Στην επιτάχυνση των διαδικασιών προκειμένου να ξεκαθαρίσει φορολογικά το τοπίο αναφορικά με τις αγοραπωλησίες στα κρυπτονομίσματα προχωράει το υπουργείο Οικονομικών, καθώς διαπιστώνει σε καθημερινή βάση ότι ολοένα και περισσότεροι είναι εκείνοι που κατέχουν ή σκοπεύουν να επενδύσουν σε ψηφιακά νομίσματα. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του ΟΤ, έως το τέλος του μήνα αναμένεται να συνεδριάσει για 3η φορά η αρμόδια επιτροπή που έχει συσταθεί για τα κρυπτονομίσματα και πέραν της εξέτασης των καλών πρακτικών που εφαρμόζονται σε άλλα κράτη, αυτή τη φορά θα τεθεί στο τραπέζι και το πως μπορούν αυτά να φορολογηθούν. Το νομοσχέδιο για τα κρυπτονομίσματαΗ κίνηση αυτή έρχεται ως συνέχεια των αλλαγών που προωθεί με νομοσχέδιο το υπουργείο Οικονομικών αναφορικά με το πλαίσιο προστασίας των επενδυτών που τοποθετούν τα χρήματά τους σε κρυπτονομίσματα. Όπως ανακοίνωσαν πρόσφατα ο αρμόδιος υπουργός κ. Κωστής Χατζηδάκης και η αρμόδια γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους κυρία Θεώνη Αλαμπάση, αλλάζει το πλαίσιο εποπτείας των κρυπτονομισμάτων και θα υπάρξει διάταξη που θα προβλέπει ποινές φυλάκισης τουλάχιστον ένα έτος και χρηματικό πρόστιμα για όσους διαθέτουν κρυπτοστοιχεία χωρίς άδεια. Επιπλέον, θα προβλέπονται πρόστιμα έως 700.000 ευρώ σε φυσικά πρόσωπα που προχωρούν σε διάθεση κρυπτονομισμάτων χωρίς άδεια, ενώ τα πρόστιμα σε εταιρείες θα είναι έως 5.000.000 ευρώ και θα συνοδεύονται από ανάκληση άδειας και αποστέρηση κερδών. Επίσης, θεσπίζονται διατάξεις που αφορούν τις διαφημίσεις, όπου δεν θα πρέπει να αποκρύπτουν πληροφορίες. Οι έλεγχοι για τους παραβάτες στις συναλλαγές με κρυπτονομίσματαΤα παραπάνω αφορούν την διάθεση των κρυπτονομισμάτων σε ιδιώτες ή επιχειρήσεις. Από τη μεριά τους οι χρήστες – κάτοχοι που θα μετατρέπουν κρυπτονομίσματα σε ευρώ θα πρέπει να παρέχουν πλήρη φορολογικά στοιχεία στις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ οι συναλλαγές θα καταγράφονται και θα διαβιβάζονται στις ελληνικές αρχές. Στην περίπτωση που κάποια συναλλαγή θεωρηθεί ως ύποπτη τότε θα γίνεται προκαταρκτικός φορολογικός έλεγχος και στη συνέχεια θα μπορεί η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ή η Αρχή Καταπολέμησης Ξεπλύματος Χρήματος να «παγώσει» τη συναλλαγή προκειμένου να εξακριβώσει αν υπάρχει κάτι ύποπτο ή και παράνομο. Η επιτροπή για το πλαίσιο στα κρυπτονομίσματαΣτην 3η κατά σειρά σύσκεψη που θα γίνει στο υπουργείο Οικονομικών από την αρμόδια επιτροπή που αποτελείται από δύο γενικούς γραμματείς του αρμόδιου υπουργείου, την πρόεδρο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, τον Πρόεδρο της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (Ε.Λ.Τ.Ε.), στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, της Τράπεζας της Ελλάδος, καθηγητές πανεπιστημίου, τον Προϊστάμενο του Τμήματος Ερευνών της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Εφαρμογής Άμεσης Φορολογίας της Α.Α.Δ.Ε, θα αξιολογήσει τις καλές πρακτικές των άλλων χωρών αναφορικά με το πως φορολογούνται τα κρυπτονομίσματα, τι ελεγκτικές διαδικασίες που ακολουθούνται, πως εντοπίζονται εστίες φοροδιαφυγής αλλά και τι εποπτικό πλαίσιο εφαρμόζεται. Το νέο πλαίσιο που θα αποφασιστεί θα περιλαμβάνει διατάξεις για την ορθή φορολόγηση των συγκεκριμένων συναλλαγών και των υπεραξιών τους όταν αυτές προκύπτουν, αλλά και πως θα μπορούν οι κάτοχοι τους να δικαιολογήσουν τα χρήματα με τα οποία απέκτησαν τα κρυπτονομίσματα. Αξιολόγηση των φορολογικών καθεστώτων άλλων χωρών αναφορικά με τα κρυπτονομίσματα, θα ληφθεί υπόψη στις προτάσεις τις οποίες θα καταθέσει η αρμόδια επιτροπή προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προκειμένου η Ελλάδα να αποκτήσει και αυτή όπως και άλλες οικονομίες στην Ευρώπη ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο. Το πλαίσιο της ΓαλλίαςΧαρακτηριστική περίπτωση που μελετάει η αρμόδια επιτροπή είναι η Γαλλία η οποία έχει δώσει ιδιαίτερα βαρύτητα στο εποπτικό πλαίσιο των διαδικασιών επένδυσης σε κρυπτονομίσματα, ενώ το φορολογικό σύστημα που εφαρμόζεται έχει προσαρμοστεί στην ανάγκη φορολόγησης των υπεραξιών που δημιουργούνται. Αυτή τη στιγμή, πάντως, στην παγκόσμια οικονομία πραγματοποιείται ένα «πάρτι» όσον αφορά τα κρυπτονομίσματα με την αποτίμησή τους να ξεπερνάει τα 3 τρισεκατομμύρια δολάρια. Μάλιστα, παρατηρείται εκτόξευση των τιμών τους μετά τις προεδρικός εκλογές στις ΗΠΑ (5 Νοεμβρίου), όπου η τιμή του «βασιλιά» των κρυπτονομισμάτων του bitcoin αρχές Νοεμβρίου 2024 ήταν στα 68.000 δολάρια για να πετύχει ιστορικό ρεκόρ στις 17 Δεκεμβρίου, όπου και ξεπέρασε τα 106.500 δολάρια. Σήμερα, η τιμή του bitcoin διαμορφώνεται σε περίπου 97.500 δολάρια, ενώ στα τέλη του περασμένου μήνα η τιμή του ήταν αρκετές ημέρες πάνω από τα 105.000 δολάρια. Το σενάριο για τον φόρο στα κρυπτονομίσματαΌσον αφορά στη φορολογία των υπεραξιών που προκύπτει από την πώληση των κρυπτονομισμάτων, έδαφος φαίνεται να κερδίζει ο συντελεστής 15% και μάλιστα αυτός αναμένεται να ισχύσει μέσα στο 2025. Αυτό διότι εντός του πρώτου εξαμήνου του τρέχοντος έτους αναryμένεται να έρθει προς ψήφιση στη βουλή η σχετική διάταξη. Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το 2022 (χρονιά που ακόμη δεν είχε σημειωθεί έξαρση στην αγορά των κρυπτονομισμάτων σε σύγκριση με ότι συμβαίνει σήμερα), το ποσοστό των Ελλήνων συναλλασσόμενων που δήλωναν ότι κατέχουν κρυπτονομίσματα ήταν μόλις 4%, ενώ το 2024 το ποσοστό αυτό ανέβηκε στο 14%, δεύτερο υψηλότερο στην ευρωζώνη μετά τη Σλοβενία (15%). Οι Έλληνες κάτοχοι δηλώνουν σε ποσοστό 70% ότι έχουν επιλέξει κάποιο κρυπτονόμισμα ως επένδυση και μόλις το 11% ως μέσο πληρωμών, ενώ όσον αφορά στην ηλικιακή ομάδα που επενδύει περισσότερο σε κρυπτονομίσματα είναι 25 έως 39 ετών. Πηγή: ot.gr
Ιάπωνας ξενοδόχος βλέπει τη μετοχή του να εκτοξεύεται κατά 4.800%
Η Metaplanet βρέθηκε στα όρια της επιβίωσης στην πανδημία, με ένα μόνο ξενοδοχείο να απομένει. Ακολουθώντας τη στρατηγική της MicroStrategy, η μετοχή της εκτινάχθηκε και τώρα προετοιμάζει το “The Bitcoin Hotel”. Η φιλοκρυπτονομισματική στάση του Ντόναλντ Τραμπ δίνει ώθηση στη ζήτηση για Bitcoin στην Ιαπωνία, με έναν ξενοδόχο να αξιοποιεί τη συγκυρία μέσω στρατηγικής συσσώρευσης, προσφέροντας σημαντικά κέρδη στους μετόχους του. Με άνοδο 4.800% σε 12 μήνες, η μετοχή της Metaplanet Inc. αναδείχθηκε ως η ταχύτερα αναπτυσσόμενη στην Ιαπωνία και μία από τις πιο κερδοφόρες παγκοσμίως, σύμφωνα με στοιχεία της Bloomberg. Στις 20 Ιανουαρίου, την ημέρα της ορκωμοσίας του Τραμπ για τη δεύτερη θητεία του, το Bitcoin σημείωσε ιστορικό υψηλό στα $109.241, προτού υποχωρήσει λόγω της παγκόσμιας αστάθειας που προκάλεσαν οι πολιτικές του. Η Metaplanet συγκαταλέγεται μεταξύ των εταιρειών που επιχειρούν να αναπαράγουν την επιτυχία της στρατηγικής του Michael Saylor και της MicroStrategy Inc., η οποία, με έδρα την Τάισονς Κόρνερ της Βιρτζίνια, έχει επενδύσει σε Bitcoin, συγκεντρώνοντας κρυπτονομίσματα αξίας άνω των 45 δισ. δολαρίων. Ο Simon Gerovich, Διευθύνων Σύμβουλος της Metaplanet και πρώην trader παραγώγων στην Goldman Sachs, ανέφερε ότι η στρατηγική του Saylor τον ενέπνευσε αφού την άκουσε σε ένα podcast. Έχοντας ηγηθεί της Metaplanet – πρώην Red Planet Japan Inc. – ως ξενοδοχειακή εταιρεία από το 2013, υιοθέτησε μια στρατηγική «Bitcoin-first» στις αρχές του 2024, έπειτα από τις επιπτώσεις της πανδημίας που την ανάγκασαν να περιορίσει τη δραστηριότητά της σε ένα μόνο ξενοδοχείο. Η Metaplanet αναφέρει ότι οι μέτοχοί της έχουν πλέον αγγίξει τους 50.000, καταγράφοντας άνοδο 500% το 2024. Ανάμεσα στους επενδυτές βρίσκεται η Capital Group, που έχει τοποθετήσεις και στη MicroStrategy, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των μετόχων είναι μικροεπενδυτές χωρίς ιδιαίτερη εξοικείωση με τα κρυπτονομίσματα. Κατά την αναλύτρια ιαπωνικών μετοχών και διευθύντρια της βρετανικής Storm Research, Rhiannon Ewart-White “η Metaplanet έχει μεγάλη έκθεση σε μια ασταθή βάση μικροεπενδυτών”, με την ίδια να συμπληρώνει ότι “πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι μέτοχοι κατανοούν ακριβώς τη στρατηγική τους”. Για πρώτη φορά μετά από έξι διαδοχικά έτη ζημιών, η Metaplanet ανακοίνωσε κέρδη 350 εκατομμυρίων γιεν (2,3 εκατομμύρια δολάρια) για το έτος που ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2024. Η Ewart-White εκτιμά ότι τα αποτελέσματα αυτά θα δώσουν νέα ώθηση στη μετοχή της εταιρείας. Παρευρισκόμενος στην ορκωμοσία του Τραμπ στην Ουάσιγκτον τον περασμένο μήνα, ο Gerovich ανέφερε σε συνέντευξή του στο Bloomberg ότι «ο ενθουσιασμός γύρω από ένα πιο φιλικό ρυθμιστικό περιβάλλον για το Bitcoin» στις ΗΠΑ έχει ενδυναμώσει το ενδιαφέρον των Ιαπώνων επενδυτών. Και άλλες ιαπωνικές εταιρείες ακολουθούν το παράδειγμα της MicroStrategy. Η Remixpoint Inc., μια εταιρεία λογισμικού, αποκάλυψε σχέδιο αγοράς Bitcoin ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων γιεν τον Σεπτέμβριο του 2023, γεγονός που οδήγησε τις μετοχές της σε άνοδο μεγαλύτερη του 300%. Στην Ιαπωνία, τα κεφαλαιακά κέρδη από άμεσες αγορές Bitcoin φορολογούνται με συντελεστές που φτάνουν έως και 55%. Αυτό καθιστά την επένδυση σε μετοχές όπως της Metaplanet μέσω του NISA μια πιο οικονομική και πρακτική επιλογή για τους μικροεπενδυτές.
Τα συνταξιοδοτικά ταμεία έλκονται τώρα από τα crypto
Η εκτίναξη της τιμής του bitcoin πέρυσι έχει τροφοδοτήσει το ενδιαφέρον των διαχειριστών των συνταξιοδοτικών ταμείων. Οι πρώτες κινήσεις σε ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία και οι προειδοποιήσεις για τα ρίσκα. των Mary McDougall, Nikou Asgari και Alan Livsey (Λονδίνο) Τα συνταξιοδοτικά ταμεία αρχίζουν να ασχολούνται με την αγορά bitcoin, δείχνοντας ότι ακόμη και τα συνήθως συντηρητικά κομμάτια της χρηματοοικονομικής βιομηχανίας δυσκολεύονται να αγνοήσουν τις δυνητικά υψηλές αποδόσεις των κρυπτονομισμάτων. Συνταξιοδοτικοί οργανισμοί των πολιτειών Ουισκόνσιν και Μίσιγκαν συγκαταλέγονται μεταξύ των κορυφαίων κατόχων θέσεων σε funds του αμερικανικού χρηματιστηρίου που είναι ειδικευμένα στα κρυπτονομίσματα, ενώ ορισμένοι διαχειριστές συνταξιοδοτικών funds στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία έχουν επίσης κάνει μικρές τοποθετήσεις στο bitcoin τους τελευταίους μήνες μέσω επενδυτικών funds ή παραγώγων. Οι σύμβουλοι λένε ότι η εκτίναξη του bitcoin πέρυσι, η τιμή του οποίου υπερδιπλασιάστηκε αγγίζοντας τα 100.000 δολάρια, έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον των συντηρητικών διαχειριστών. Οι αναλυτές κρυπτονομισμάτων προβλέπουν ότι η τιμή μπορεί να διπλασιαστεί ξανά φέτος με την ανάληψη καθηκόντων από τον Trump που είναι υπέρ των κρυπτονομισμάτων. Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος έχει δεσμευτεί να κάνει τις ΗΠΑ «υπερδύναμη του bitcoin» και να τερματίσει την κανονιστική καταστολή στον τομέα. Ο Ματ Σκοτ, σύμβουλος της Mercer, η οποία συμβουλεύει συνταξιοδοτικά ταμεία του Ηνωμένου Βασιλείου, δήλωσε: «Από την ημέρα των εκλογών δεχόμαστε πληθώρα ερωτημάτων – οι διαχειριστές δεν θέλουν να σκέφτονται ότι υπάρχει μια «καυτή» κατηγορία περιουσιακών στοιχείων εκεί έξω για την οποία δεν γνωρίζουν τίποτα». Τα περισσότερα συνταξιοδοτικά ταμεία έχουν στραφεί στα αμερικανικά ETFs που εγκρίθηκαν πέρυσι, τα οποία επενδύουν απευθείας σε κρυπτονομίσματα για λογαριασμό των επενδυτών και παρακολουθούν την τιμή των tokens όπως το bitcoin και το ethereum. Το State of Wisconsin Investment Board (Επενδυτικό Συμβούλιο της Πολιτείας του Ουισκόνσιν) ήταν ο 12ος μεγαλύτερος μέτοχος στο bitcoin ETF της BlackRock στο τέλος Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τις τελευταίες γνωστοποιήσεις του, μια συμμετοχή που θα αξίζει τώρα περίπου 155 εκατ. δολάρια μετά το άλμα του ETF αυτού κατά 50% από την αρχή του τριμήνου. Το Μίσιγκαν είναι ο έκτος μεγαλύτερος μέτοχος στο ethereum ETF της Grayscale και η συμμετοχή του αξίζει 12,9 εκατ. δολάρια, βάσει ρυθμιστικής γνωστοποίησης τον Νοέμβριο. Είναι επίσης ο 11ος μεγαλύτερος κάτοχος στο ARK 21Shares Bitcoin ETF, το οποίο διαχειρίζεται η Cathie Wood και το οποίο έχει ανέβει κατά 14% από τις εκλογές. Η επιστροφή των συνταξιοδοτικών ταμείων στα κρυπτονομίσματα έρχεται μετά από ορισμένες αξιοσημείωτες αποτυχίες κατά τη διάρκεια της κρίσης της αγοράς crypto πριν από δύο χρόνια. Το συνταξιοδοτικό ταμείο των δασκάλων του Οντάριο του Καναδά διέγραψε μια επένδυση ύψους 95 εκατ. δολαρίων στο αποτυχημένο ανταλλακτήριο ψηφιακών νομισμάτων FTX όταν το τελευταίο κατέρρευσε το 2022. Το Caisse de dépôt et placement du Québec, ο δεύτερος μεγαλύτερος διαχειριστής συνταξιοδοτικών ταμείων του Καναδά, παραδέχθηκε ότι μπήκε στα crypto «πολύ νωρίς» όταν διέγραψε μια επένδυση ύψους 150 εκατ. δολαρίων στην πλατφόρμα δανεισμού crypto Celsius Network. «Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι αντίθετοι άνεμοι εξαφανίζονται. Νομίζω ότι θα δείτε περισσότερη από υιοθέτηση (crypto) από τους θεσμικούς επενδυτές», δήλωσε ο Άλεξ Πόλακ, επικεφαλής Ηνωμένου Βασιλείου και Ισραήλ στην 21Shares, έναν ελβετικό πάροχο διαπραγματεύσιμων προϊόντων κρυπτονομισμάτων. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η εταιρεία συμβούλων συντάξεων Cartwright δήλωσε ότι παρείχε συμβουλές για την πρώτη συμφωνία bitcoin, σε ένα μη κατονομαζόμενο μικρό συνταξιοδοτικό ταμείο 50 εκατ. λιρών και διέθεσε περίπου 1,5 εκατ. λίρες απευθείας σε bitcoin και όχι μέσω ETF, με την ελπίδα ότι οι υπερμεγέθεις αποδόσεις θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην κάλυψη του ελλείμματος χρηματοδότησής του. Ο Σαμ Ρόμπερτς, διευθυντής επενδυτικών συμβουλών στην Cartwright, δήλωσε ότι ενώ ο κλάδος των συντάξεων «κινείται αργά», αναμένει ότι το τρέχον έτος θα είναι «πολύ ενδιαφέρον» όσον αφορά τα συνταξιοδοτικά funds που θα αποφασίσουν να διαθέσουν περισσότερα κεφάλαια σε κρυπτονομίσματα. Είπε ότι περισσότεροι από 50 μεμονωμένοι αποταμιευτές έχουν απευθυνθεί στη συμβουλευτική εταιρεία λέγοντας ότι δεν είναι ευχαριστημένοι με τον πάροχο των συντάξεών τους και ότι θα ήθελαν ολόκληρο το συνταξιοδοτικό τους κεφάλαιο να μεταφερθεί σε crypto. Η Cartwright έχει μιλήσει με δύο πολυεργοδοτικά συνταξιοδοτικά ταμεία σχετικά με τη δημιουργία ενός ταμείου bitcoin για τους επενδυτές που θα μπορούν να επιλέξουν να συμμετάσχουν σε αυτό εάν θέλουν, έτσι ώστε τα Ταμεία να μην χάσουν τα μέλη που αναζητούν έκθεση στα crypto. «Θα μπορούσαν να δουν πολλά μέλη να μετακινούνται προς αυτά … θα υπήρχε ένα σαφές πλεονέκτημα του πρώτου παίκτη», δήλωσε ο Ρόμπερτς, ο οποίος πρόσθεσε ότι οι συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Η AMP της Αυστραλίας, η οποία διαχειρίζεται συνταξιοδοτικά ταμεία, έχει επίσης χρησιμοποιήσει το bitcoin για να ενισχύσει τις αποδόσεις. «Φέτος, τα χαρτοφυλάκια της AMP έκαναν το βήμα και προέβησαν σε μια μετριοπαθή τοποθέτηση σε Συμβόλια Μελλοντικης Εκπλήηρωσης (futures) σε bitcoin», δήλωσε ο Στηβ Φλεγκ, ανώτερος διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην AMP. «Γενικά πιστεύαμε ότι, παρόλο που τα κρυπτονομίσματα είναι ριψοκίνδυνα και καινούρια και δεν έχουν γίνει ακόμη αποδεκτά πλήρως, ωστόσο έχουν γίνει πολύ μεγάλα και η δυναμική τους είναι πολύ ισχυρή για να συνεχίσουμε να τα αγνοούμε». Παρ’ όλα αυτά, τα funds που τοποθετούνται στο bitcoin και σε άλλα κρυπτονομίσματα παραμένουν μειοψηφία στον κλάδο των συντάξεων, με τους συμβούλους να είναι ως επί το πλείστον απρόθυμοι να συστήσουν έκθεση στους πελάτες τους. Τον Δεκέμβριο, το Γραφείο Κυβερνητικής Λογοδοσίας των ΗΠΑ προειδοποίησε ότι τα περιουσιακά στοιχεία crypto έχουν «μοναδικά υψηλή μεταβλητότητα», αφού εντόπισε 69 επενδυτικές επιλογές περιουσιακών στοιχείων crypto που είναι διαθέσιμες στους επενδυτές σε συνταξιοδοτικά προγράμματα. «Δεν πιστεύουμε ότι τα συνταξιοδοτικά ταμεία θα πρέπει να διαθέσουν σε crypto – είναι εξαιρετικά ευμετάβλητα και δεν βλέπουμε κανένα ισχυρό πλαίσιο αποτίμησης που να μπορεί να δικαιολογήσει την αξία τους», δήλωσε ο Ντάνιελ Πήτερς, εταίρος της Aon, στο τμήμα παγκόσμιας επενδυτικής πρακτικής, ο οποίος πρόσθεσε ότι ένας καλύτερος τρόπος για να αποκτήσουν έκθεση τα συνταξιοδοτικά ταμεία είναι μέσω hedge funds με τεχνογνωσία και δεξιότητες σε αυτήν την κατηγορία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων. «Θεμελιωδώς δεν πιστεύουμε ότι αυτό θα πρέπει να αποτελεί μέρος της στρατηγικής ενός συνταξιοδοτικού ταμείου για τους λόγους αυτούς, εκτός εάν κατανέμεται μέσω ενός εξειδικευμένου διαχειριστή», δήλωσε. Πηγή: euro2day.gr
Ρολόγια και αθλητικά παπούτσια μάρκας Τραμπ αγοράζονται και με τo memecoin του
Οι ιστοσελίδες GetTrumpWatches.com, GetTrumpFragrances.com και GetTrumpSneakers.com, οι οποίες έχουν άδεια χρήσης του εμπορικού σήματός του, επιτρέπουν στους πελάτες να πληρώνουν με $Trump, μαζί με πιστωτικές κάρτες και Bitcoin. Λία Δεληγιάννηl.deligianni@euro2day.gr Αρκετοί ιστότοποι που πωλούν προϊόντα με το εμπορικό σήμα του Τραμπ άρχισαν να δέχονται το memecoin του Τραμπ για πληρωμή, σε μια προσπάθεια να κερδίσουν περισσότερους από τους υποστηρικτές του προέδρου. Οπως μεταδίδει το Bloomberg, οι ιστοσελίδες GetTrumpWatches.com, GetTrumpFragrances.com και GetTrumpSneakers.com – οι οποίες διαθέτουν άδεια χρήσης του εμπορικού σήματος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ – επιτρέπουν πλέον στους πελάτες να πληρώνουν με $Trump, μαζί με πιστωτικές κάρτες και Bitcoin. Το «επίσημο» memecoin του Τραμπ κυκλοφόρησε στις 17 Iανουαρίου και ο πρόεδρος το προώθησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η αξία του νομίσματος έχει γυρίσει με την πάροδο του χρόνου, και τώρα έχει μειωθεί σημαντικά από την κορύφωσή της. Αλλά εξακολουθούσε να έχει συνολική κεφαλαιοποίηση 5,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων το απόγευμα της Τρίτης στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με τον ιστότοπο CoinMarketCap.com. Πηγή: euro2day.gr
Οσα πρέπει να ξέρετε για τις επενδύσεις στο Bitcoin
Η ορισμένη εκ των προτέρων προσφορά και ποιοι παράγοντες διαμορφώνουν τη ζήτηση. Τα σενάρια για την τιμή, οι κανονιστικές ρυθμίσεις και οι επιλογές για επένδυση. Γράφει ο Ν. Χαβούτης. Του Νίκου Χαβούτη* Το Bitcoin (BTC), το πρώτο και πιο εξέχον κρυπτονόμισμα, έχει μεταμορφωθεί από ένα εξειδικευμένο ψηφιακό πείραμα σε ένα κύριο χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο. Με την αποκεντρωμένη φύση του και την περιορισμένη προσφορά, το Bitcoin έχει αιχμαλωτίσει επενδυτές, τεχνολόγους και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παγκοσμίως. Η εμφάνιση των ETFs Bitcoin (Exchange-Traded Funds), όπως το iShares Bitcoin Trust (IBIT), προσφέρει έναν απλοποιημένο τρόπο για τους επενδυτές να αποκτήσουν έκθεση σε αυτό το ψηφιακό περιουσιακό στοιχείο χωρίς τις πολυπλοκότητες της άμεσης κατοχής. Αυτό το άρθρο, αποτελεί συνέχεια στην πλοήγηση μας στην αγορά των crypto και εξετάζει την προέλευση του Bitcoin, τη δυναμική προσφοράς και ζήτησης, τις τάσεις υιοθέτησης, τους κύριους κατόχους, τις προβολές τιμών, τις κανονιστικές εξελίξεις και τον ρόλο των ETFs στη διαμόρφωση του μέλλοντος του. Προέλευση του Bitcoin και δυναμική προσφοράςΤο Bitcoin δημιουργήθηκε το 2009 από μια ανώνυμη οντότητα γνωστή ως Satοshi Nakamoto. Ο στόχος ήταν η δημιουργία ενός αποκεντρωμένου ψηφιακού νομίσματος απαλλαγμένου από τον κρατικό έλεγχο, ικανού να επιτρέπει ασφαλείς συναλλαγές peer-to-peer μέσω της τεχνολογίας blockchain. Η προσφορά του Bitcoin περιορίζεται στα 21 εκατομμύρια νομίσματα, καθιστώντας το εγγενώς σπάνιο. Αυτή η πεπερασμένη προσφορά έρχεται σε έντονη αντίθεση με τα νομίσματα fiat, τα οποία μπορούν να εκτυπωθούν κατά βούληση από τις κεντρικές τράπεζες. Η διαδικασία εξόρυξης (mining) είναι η διαδικασία κατά την οποία οι υπολογιστές επιλύουν πολύπλοκα μαθηματικά προβλήματα για να επικυρώσουν συναλλαγές στο δίκτυο Bitcoin και να προσθέσουν νέες μπλοκ στο blockchain. Οι εξορύκτες ανταμείβονται με νέα Bitcoin για την εργασία τους αυτή, γεγονός που συμβάλλει στην ασφάλεια και τη λειτουργία του δικτύου. Η εξόρυξη απαιτεί σημαντική υπολογιστική ισχύ και ενέργεια. Η διαδικασία εξόρυξης είναι προγραμματισμένη να γίνεται σταδιακά πιο δύσκολη με την πάροδο του χρόνου. Τα γεγονότα Halving του Bitcoin, που συμβαίνουν περίπου κάθε τέσσερα χρόνια, μειώνουν την ανταμοιβή μπλοκ για τους εξορύκτες κατά 50%, περιορίζοντας περαιτέρω τον ρυθμό νέας προσφοράς. Αυτοί οι μηχανισμοί εξασφαλίζουν ένα προβλέψιμο και αποπληθωριστικό πρόγραμμα έκδοσης. Η ζήτηση για BitcoinΗ ζήτηση για Bitcoin καθοδηγείται από διάφορους παράγοντες: – Αποθήκευση Αξίας: Συχνά αποκαλείται «ψηφιακός χρυσός», το Bitcoin προσελκύει επενδυτές που αναζητούν προστασία από τον πληθωρισμό και την υποτίμηση των νομισμάτων. – Επενδυτική Εικασία: Η υψηλή μεταβλητότητα τιμών προσελκύει εμπόρους που αναζητούν σημαντικά βραχυπρόθεσμα κέρδη. – Χρηστικότητα: Το Bitcoin επιτρέπει διασυνοριακές συναλλαγές με χαμηλές χρεώσεις και γίνεται όλο και περισσότερο αποδεκτό από επιχειρήσεις παγκοσμίως. – Θεσμική Υιοθέτηση: Χρηματοπιστωτικοί γίγαντες όπως η Tesla, η MicroStrategy και η Square έχουν προσθέσει Bitcoin στους ισολογισμούς τους, υποδεικνύοντας εμπιστοσύνη στη μακροπρόθεσμη αξία του. Δημόσια αντίληψη και τάσεις υιοθέτησηςΗ δημόσια άποψη για το Bitcoin έχει εξελιχθεί σημαντικά. Αρχικά αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό, αλλά τώρα θεωρείται νόμιμη κατηγορία περιουσιακών στοιχείων. Έρευνες αποκαλύπτουν αυξανόμενη εμπιστοσύνη μεταξύ των ιδιωτών επενδυτών, με τις νεότερες γενιές να οδηγούν την υιοθέτηση. Το θεσμικό ενδιαφέρον έχει ενισχύσει περαιτέρω τη νομιμότητα του Bitcoin, δημιουργώντας ένα ισχυρό οικοσύστημα θεματοφυλάκων, ανταλλακτηρίων και χρηματοοικονομικών προϊόντων. Χώρες όπως το Ελ Σαλβαδόρ έχουν υιοθετήσει το Bitcoin ως νόμιμο χρήμα, επιδεικνύοντας τις δυνατότητές του ως νόμισμα. Ωστόσο, οι απόψεις παραμένουν διχασμένες, με τους επικριτές να επισημαίνουν τη μεταβλητότητα, τις περιβαλλοντικές ανησυχίες και τις ρυθμιστικές αβεβαιότητες. Κύριοι κάτοχοι BitcoinΗ κατοχή Bitcoin είναι συγκεντρωμένη σε διάφορες κατηγορίες: – Πρώιμοι Υιοθετητές: Άτομα και οντότητες που εξόρυξαν ή αγόρασαν Bitcoin στις πρώτες μέρες του. – Ανταλλακτήρια: Πλατφόρμες όπως οι Binance, Coinbase και Kraken κατέχουν σημαντικές ποσότητες Bitcoin για λογαριασμό χρηστών. – Θεσμικοί επενδυτές: Εταιρείες και ταμεία που έχουν διαθέσει σημαντικούς πόρους στο Bitcoin. – Ιδιώτες επενδυτές: Εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως κατέχουν μικρότερες ποσότητες Bitcoin σε προσωπικά πορτοφόλια Η διαφάνεια του blockchain επιτρέπει στους αναλυτές να παρακολουθούν τη διανομή των πορτοφολιών. Ενώ μερικά πορτοφόλια κατέχουν μεγάλα ποσοστά Bitcoin, η αποκέντρωση παραμένει άθικτη λόγω του τεράστιου αριθμού συμμετεχόντων Προβλέψεις τιμώνΗ τιμή του Bitcoin είναι διαβόητα ασταθής, με προβλέψεις που ποικίλλουν ευρέως: Τα ιστορικά δεδομένα δείχνουν ότι το Bitcoin συχνά ακολουθεί κυκλικά μοτίβα, με τις τιμές να αυξάνονται μετά από γεγονότα Halving. Παρόλο που η μακροπρόθεσμη κατεύθυνση φαίνεται ανοδική, οι βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις παραμένουν απρόβλεπτες. Κανονισμοί και eξελίξειςΟι κανονισμοί γύρω από το Bitcoin διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Ενώ ορισμένες χώρες προωθούν τη θεσμοθέτηση του Bitcoin μέσω ETFs και σαφών κανονιστικών πλαισίων (π.χ., ΗΠΑ), άλλες έχουν περιορίσει τη χρήση του (π.χ., Κίνα). Οι κανονιστικές εξελίξεις θα συνεχίσουν να παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της παγκόσμιας αγοράς Bitcoin. Ευρωπαϊκή διάσταση στην επένδυση σε BitcoinΗ Ευρώπη έχει αναγνωρίσει τη σημασία των κρυπτονομισμάτων στην οικονομία της και έχει αρχίσει να υιοθετεί κανονισμούς που διευκολύνουν τη χρήση τους. Οι επενδυτές στην Ευρώπη έχουν πρόσβαση σε διάφορες πλατφόρμες για να επενδύσουν στο Bitcoin μέσω ETFs ή άλλων χρηματοοικονομικών προϊόντων: – Κανονιστικό πλαίσιο: Η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός ενιαίου κανονιστικού πλαισίου για τα κρυπτονομίσματα μέσω της πρότασης MiCA (Markets in Crypto-Assets). Αυτό θα μπορούσε να διευκολύνει τη λειτουργία των κρυπτονομισμάτων στην αγορά. – Ευρωπαϊκά ETFs: Πλατφόρμες όπως η Bitpanda προσφέρουν ευρωπαϊκά ETFs που παρακολουθούν την τιμή του Bitcoin, διευκολύνοντας τους επενδυτές στην περιοχή να αποκτήσουν έκθεση χωρίς να χρειάζεται να αγοράσουν άμεσα BTC. – Θεσμικές επενδύσεις: Ευρωπαϊκές τράπεζες και θεσμικοί επενδυτές αρχίζουν επίσης να εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο επένδυσης σε Bitcoin ως μέρος των χαρτοφυλακίων τους. – Πράσινη Εξόρυξη: Με την αυξανόμενη ανησυχία για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της εξόρυξης κρυπτονομισμάτων, πολλές ευρωπαϊκές χώρες προωθούν πράσινες πρακτικές εξόρυξης χρησιμοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Εναλλακτικές επενδύσεις σε BitcoinΟι επενδυτές έχουν πολλές επιλογές για να αποκτήσουν έκθεση στο Bitcoin: ΣυμπέρασμαΤο Bitcoin παραμένει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και αμφιλεγόμενα περιουσιακά στοιχεία του 21ου αιώνα. Η αυξανόμενη θεσμική αποδοχή, η περιορισμένη προσφορά και η καινοτόμος τεχνολογία του το καθιστούν ελκυστικό για επενδυτές. Ωστόσο, οι προκλήσεις όπως οι κανονισμοί, η μεταβλητότητα και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες απαιτούν προσεκτική αξιολόγηση. Με την εισαγωγή ETFs όπως το iShares Bitcoin Trust (IBIT), η επένδυση στο Bitcoin γίνεται πιο προσιτή από ποτέ, ανοίγοντας νέες ευκαιρίες για όσους επιθυμούν να συμμετάσχουν σε αυτήν την ταχέως εξελισσόμενη αγορά. ΠηγέςNakamoto S., “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System,” Bitcoin.org.CoinMarketCap.com – “Bitcoin Market Data.”Investopedia – “What Is Cryptocurrency Mining?”Grayscale – “Grayscale Investments.”ProShares
Η MicroStrategy αγοράζει 11.000 bitcoin έναντι 1,1 δισ. δολαρίων
Η MicroStrategy προχωρά σε αγορά 11.000 Bitcoin αξίας 1,1 δισ. δολαρίων, εφόσον οι μέτοχοι της εταιρείας προετοιμάζονται για την ψηφοφορία σχετικά με την αύξηση κατά 30 φορές των εγκεκριμένων μετοχών κατηγορίας Α. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την 11η συνεχόμενη εβδομάδα αγορών token για την εταιρεία επιχειρηματικού λογισμικού, η οποία αγόρασε 11.000 Bitcoin tokens σε μέση τιμή περίπου 101.191 δολάρια, από τις 13 έως τις 20 Ιανουαρίου, σύμφωνα με το αίτημα στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ, κατέχοντας πλέον Bitcoin αξίας περίπου 47,9 δισ. δολαρίων. Ο Michael Saylor, συνιδρυτής και πρόεδρος, έχει αυξήσει τις αγορές, κατέχοντας πλέον πάνω από το 2% όλων των Bitcoin. Η MicroStrategy προτίθεται να αποσπάσει μέχρι το 2027, 42 δισ. δολάρια κεφαλαίου με αυτές τις προσφορές. Η μετοχή της φτάνει στα 395,96 δολάρια τη Δευτέρα, σημειώνοντας άνοδο 37% για φέτος. Η ψηφοφορία των μετόχων της MicroStrategy θα αποφασίσει αν θα αυξηθεί ο αριθμός των εγκεκριμένων μετοχών της κοινής μετοχής κατηγορίας Α από 330 εκατ. σε 10,3 δισ., όπως και αν θα αυξήσουν τον αριθμό των εγκεκριμένων μετοχών από 5 εκατ. σε 1 δισ.
Ο “Ψυχρός Πόλεμος του Bitcoin” έχει ήδη ξεκινήσει
Του Tomer Niv Μια νέα “εξοπλιστική” κούρσα εξελίσσεται παγκοσμίως – όχι στα όπλα αλλά στο Bitcoin. Το δημοφιλέστερο κρυπτονόμισμα στον κόσμο βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων, με τα κράτη να ανταγωνίζονται για τη δημιουργία εθνικών αποθεμάτων Bitcoin που μπορεί να επαναπροσδιορίσουν την οικονομική τους κυριαρχία. Σε αυτόν τον νέο “Ψυχρό Πόλεμο του Bitcoin”, εμπλέκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα, η Ιαπωνία και άλλα κράτη. ΗΠΑ: Στρατηγική συσσώρευση μέσω κατασχέσεωνΟι Ηνωμένες Πολιτείες είναι σήμερα ο μεγαλύτερος γεωπολιτικός κάτοχος Bitcoin, με περίπου 207.189 tokens στην κατοχή τους. Αυτό το τεράστιο απόθεμα αποτιμάται σε πάνω από 20 δισ. δολάρια σε τρέχουσες τιμές. Τα αποθέματα Bitcoin της αμερικανικής κυβέρνησης έχουν αποκτηθεί κυρίως μέσω κατασχέσεων περιουσιακών στοιχείων από διάφορες ποινικές έρευνες, κυρίως από την υπόθεση Silk Road. Πρόσφατα, η κυβέρνηση των ΗΠΑ μετέφερε 20.000 Bitcoin αξίας 1,9 δισ. δολαρίων στην Coinbase Prime σύμφωνα με την Arkham Intelligence. Παρά τη μεταφορά αυτή, η κυβέρνηση διατηρεί σημαντικά αποθέματα σε Bitocin, ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις σχετικά με τη δυνητική χρήση τους ως στρατηγικό απόθεμα ή για την αντιμετώπιση του ομοσπονδιακού χρέους. Ρωσία: Απάντηση στις κυρώσειςΤο ενδιαφέρον της Ρωσίας για το Bitcoin κλιμακώθηκε μετά την επιβολή αυστηρών κυρώσεων από τη Δύση ως αντίποινα για την εισβολή της στην Ουκρανία. Ενώ το Κρεμλίνο αρνείται ότι χρησιμοποιεί το Bitcoin για να αποφύγει τις κυρώσεις, δημόσια έγγραφα αποκαλύπτουν ότι οι κρατικά ελεγχόμενες οντότητες και οι Ρώσοι ολιγάρχες έχουν αυξήσει τις συναλλαγές με Bitcoin, σηματοδοτώντας μια στροφή προς την αποκεντρωμένη χρηματοδότηση. Πρόσφατα, ένας Ρώσος βουλευτής πρότεινε τη δημιουργία εθνικού αποθέματος Bitcoin για την αντιστάθμιση των γεωπολιτικών κινδύνων και των κυρώσεων Αυτή η πρόταση, εάν εφαρμοστεί, θα ενισχύσει μελλοντικά τον αντίκτυπο του Bitcoin στη Ρωσία. Κίνα: Από την απαγόρευση στην αποθησαύρισηΗ Κίνα κατατάσσεται ως ο δεύτερος μεγαλύτερος κάτοχος Bitcoin σε επίπεδο κράτους. Εκτιμάται πως κατέχει 190.000-194.000 tokens, τα περισσότερα μετά από κατασχέσεις που συνδέονται με παράνομες δραστηριότητες, όπως το σύστημα Ponzi της PlusToken. Παρά τους αυστηρούς κανονισμούς που επέβαλε το Πεκίνο και την καταστολή των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με κρυπτονομίσματα, όπως την εξόρυξη και τη διαπραγμάτευση, η κυβέρνηση της Κίνας διατήρησε τα σημαντικά αποθέματά της σε Bitcoin. Ιαπωνία: Έκκληση για δημιουργία εθνικού αποθέματος Οι Ιάπωνες βουλευτές, με επικεφαλής τον Satoshi Aoyama, πρότειναν τη δημιουργία ενός εθνικού αποθεματικού Bitcoin. Όπως αναφέρει το Decrypt, ο Aoyama υποστηρίζει ότι το Bitcoin θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα έναντι της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής αστάθειας, δεδομένου του υψηλού κρατικού χρέους της Ιαπωνίας και της εξάρτησης από τα fiat νομίσματα. Η κυβέρνηση της Ιαπωνίας δεν κατέχει άμεσα Bitcoin, αλλά το Government Pension Investment Fund (GPIF), το μεγαλύτερο συνταξιοδοτικό ταμείο στον κόσμο που διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω του 1,5 τρισ. δολαρίων, ανακοίνωσε πως σχεδιάζει να διερευνήσει τη διαφοροποίηση ενός μέρους του χαρτοφυλακίου του σε Bitcoin. Το GPIF δεν έχει επενδύσει ακόμη σε Bitcoin, η κίνηση αυτή όμως σηματοδοτεί μια ενδεχόμενη αλλαγή στην προσέγγιση της Ιαπωνίας απέναντι στα crypto. Γερμανία: Μαθήματα από την πώληση BitcoinΤο 2022 η Γερμανία πούλησε Bitcoin που περιήλθαν στην κατοχή της μετά την εξάρθρωση του Movie2k, ενός παράνομου ιστότοπου streaming, οι χειριστές του οποίου ξέπλεναν εκατομμύρια μέσω Bitcoin. Οι αρχές κατέσχεσαν τα κρυπτονομίσματα και τα πούλησαν, επικαλούμενες νομικές απαιτήσεις για τη μετατροπή περιουσιακών στοιχείων σε fiat νομίσματα. Η πώληση απέφερε σημαντικά έσοδα, οι επικριτές υποστήριξαν ότι η κατοχή του Bitcoin θα μπορούσε να αποφέρει μεγαλύτερα μακροπρόθεσμα κέρδη. Αυτό αποτυπώνει την επιφυλακτική στάση της Γερμανίας σχετικά με τα κρυπτονομίσματα, που δίνει προτεραιότητα στη δημοσιονομική σταθερότητα έναντι της κερδοσκοπίας. Σύγκριση κρατικών αποθεμάτων σε BitcoinΤο μέγεθος των κρατικών αποθεμάτων σε Bitcoin συνήθως καλύπτονται από… ένα πέπλο μυστηρίου, αλλά τα δημόσια δεδομένα δίνουν μια καλή εικόνα. Τα περισσότερα αποθέματα προέρχονται από κατασχέσεις. Σημειώσεις: – Οι τιμές υπολογίζονται με την τιμή του Bitcoin στα 100.000 δολάρια – Τα στοιχεία για τη Γερμανία βασίζονται στην πρόσφατη κατάσχεση από την Movie2K, αλλά τα Bitcoin πωλήθηκαν εξ ολοκλήρου τον Νοέμβριο του 2024 σε μέση τιμή 57.600 δολαρίων – Τα αποθέματα του Ελ Σαλβαδόρ προέρχονται από κυβερνητικές αγορές, καθώς θέσπισε το Bitcoin ως νόμιμο νόμισμα – Οι συμμετοχές του Μπουτάν αφορούν τις κρατικές επιχειρήσεις εξόρυξης Το μέλλον του Bitcoin ως εθνικό απόθεμα Το γεωπολιτικό περιβάλλον του Bitcoin συνεχίζει να ξεδιπλώνεται. Ενώ οι ΗΠΑ ηγούνται σε επίπεδο αποθεμάτων, κράτη όπως η Κίνα και η Ρωσία δημιουργούν αθόρυβα τα αποθέματά τους, συχνά μέσω αδιαφανών καναλιών. Στο μεταξύ, μικρότεροι “παίκτες” -όπως το Ελ Σαλβαδόρ- αποδεικνύουν πώς το Bitcoin μπορεί να μεταβάλλει τις εθνικές στρατηγικές. Πλούσια κράτη με τεράστια συναλλαγματικά αποθέματα, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα, θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν την οικονομική τους δύναμη για να αποκτήσουν τεράστιες ποσότητες Bitcoin. Σε ένα υποθετικό σενάριο όπου τα κράτη κατανείμουν την ισοδύναμη αξία των αποθεμάτων του χρυσού τους στο Bitcoin, η αγορά θα δοκίμαζε μια πρωτοφανή ζήτηση, με την τιμή του Bitcoin να εκτιμάται πως θα ξεπεράσει τα 952.000 δολάρια και η συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς των crypto να εκτοξεύεται στα 20 τρισ. δολάρια. Δυνάμεις μεσαίου βεληνεκούς -όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία- θα μπορούσαν να αυξήσουν τα αποθέματά τους μέσω μιας επιθετικής πολιτικής κατασχέσεων ή άμεσων αγορών, με στόχο να εξασφαλίσουν ένα αντιστάθμισμα έναντι της χρηματοπιστωτικής αστάθειας. Κράτη με σημαντική τεχνολογική υποδομή, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, θα μπορούσαν να ενισχύσουν τα αποθέματά τους μέσω κυβερνητικά υποστηριζόμενων πρωτοβουλιών εξόρυξης, παρόμοιων με το μοντέλο του Μπουτάν. Στο μεταξύ, η Ρωσία και το Ιράν θα μπορούσαν να επικεντρωθούν στην κρατικά χρηματοδοτούμενη εξόρυξη για να παρακάμψουν τις κυρώσεις και να αποκτήσουν κρυφά Bitcoin. Ο κάτωθι πίνακας αποτελεί προσομοίωση των κρατικών αποθεμάτων σε Bitcoin αν τα κράτη αγόραζαν Bitcoin ίσης αξίας με τα αποθέματα χρυσού που διαθέτουν: Εάν τα κράτη αρχίσουν να συσσωρεύουν αποθέματα Bitcoin σε αυτή την κλίμακα, ο κόσμος θα μπορούσε να γίνει μάρτυρας μιας νέας εποχής όπου ο ψηφιακός χρυσός θα αντικαταστήσει τα παραδοσιακά περιουσιακά στοιχεία στα εθνικά θησαυροφυλάκια. Αυτή η μετατόπιση θα σηματοδοτούσε ένα μετασχηματιστικό ορόσημο στην οικονομική ιστορία, καθώς οι μοναδικές ιδιότητες του Bitcoin -η αποκέντρωση, η πεπερασμένη προσφορά και η ανοσία στον πληθωρισμό- αμφισβητούν την κυριαρχία των παραδοσιακών νομισμάτων όπως το αμερικανικό δολάριο. Η άνευ προηγουμένου ζήτηση για Bitcoin θα πυροδοτούσε ένα νέο χρηματοπιστωτικό παράδειγμα, επαναπροσδιορίζοντας τον τρόπο με τον
Κρυπτονομίσματα: Η σκοτεινή πλευρά ενός ξέφρενου ράλι
Της Becca Bratcher Καθώς τα κρυπτονομίσματα γίνονται όλο και πιο δημοφιλή και η αξία τους αυξάνεται, οι απατεώνες βελτιώνουν τις τακτικές τους, και οι χρήστες των ψηφιακών νομισμάτων πρέπει να είναι σε εγρήγορση. Η Chainalysis, κορυφαία εταιρεία στο τομέα της ανάλυσης blockchain, ανέφερε πρόσφατα ότι οι συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα αυξήθηκαν σημαντικά παγκοσμίως “μεταξύ του δ’ τριμήνου του 2023 και του α’ τριμήνου του 2024, ξεπερνώντας τα υψηλά επίπεδα που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια bull market των crypto το 2021”. Τον Νοέμβριο του 2022, ξέσπασε ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα στον κλάδο των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων. Το ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων FTX κατέρρευσε όταν αποκαλύφθηκε ότι η πλατφόρμα είχε υπεξαιρέσει κεφάλαια πελατών, προκαλώντας κρίση ρευστότητας. Αυτό το “έλλειμμα αξιοπιστίας” ανάγκασε πολλούς χρήστες να αποσύρουν αμέσως τα περιουσιακά τους στοιχεία, οδηγώντας το FTX στη χρεοκοπία, ενώ οι επενδυτές του υπέστησαν σοβαρές οικονομικές απώλειες. Ο ιδρυτής της εταιρείας, Sam Bankman-Fried, συνελήφθη και κατηγορήθηκε για απάτη. Καταδικάστηκε και εκτίει 25ετή ποινή κάθειρξης. Το σκάνδαλο έφερε μεγαλύτερη εποπτεία σε όλη τη βιομηχανία κρυπτονομισμάτων παγκοσμίως. Πώς να αποφύγετε τις απάτεςΜια μέθοδος για να αποφύγετε να πέσετε θύμα κακόβουλων συναλλαγών είναι να απευθυνθείτε σε μια ομάδα επιτήρησης που μπορεί να σας βοηθήσει στη διαχείριση των συμμετοχών σας σε crypto. Εάν έχετε τα κλειδιά, έχετε και τον έλεγχο. Ωστόσο, οι κίνδυνοι στον κλάδο των κρυπτονομισμάτων δεν αφορούν μόνο τα ανταλλακτήρια. Οι χρήστες πρέπει να είναι σε εγρήγορση σε όλες τις αλληλεπιδράσεις και συναλλαγές τους με ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία. Αν η ιστορία επαναληφθεί, το 2025 οι “αναβαθμισμένες” απάτες ενδέχεται να αυξηθούν κατά πολύ, με στόχο να εκμεταλλευτούν τόσο τους έμπειρους επενδυτές όσο και τους νεοεισερχόμενους. Για παράδειγμα, ένας χρήστης απευθύνθηκε σε ένα φαινομενικά αξιόπιστο κανάλι συναλλαγών crypto στο Telegram, το οποίο υποτίθεται ότι πρόσφερε καθοδήγηση για με τη διαπραγμάτευση του Ethereum και μια νέα πλατφόρμα συναλλαγών. Αφού ο χρήστης εκτέλεσε τις αρχικές συναλλαγές αγοράζοντας όλο και περισσότερα Ethereum, ξαφνικά ο λογαριασμός δεσμεύτηκε. Η αιτιολογία ήταν “ασυνήθιστη δραστηριότητα” και ζητήθηκε από τον χρήστη να καταθέσει επιπλέον κεφάλαια για να ανακτήσει τον λογαριασμό του. Οι προσπάθειες επικοινωνίας με το τμήμα τεχνικής υποστήριξης της πλατφόρμας δεν είχε αποτέλεσμα και στη συνέχεια ο ιστότοπος “κατέβηκε”, με αποτέλεσμα ο επενδυτής να χάσει τα χρήματά του. Καθώς η τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης εξελίσσεται, οι απατεώνες θα μπορούν να δημιουργήσουν ακόμη πιο πειστικό ψευδές περιεχόμενο, καθιστώντας όλο και πιο δύσκολο για τους χρήστες να διακρίνουν τι είναι νόμιμο και τι απάτη. Προσοχή στα meme tokens και στις υπερβολές των social mediaΤα Rug Pulls, όπου οι προγραμματιστές ξεκινούν ένα token ή ένα project DeFi, προσελκύουν επενδυτές και στη συνέχεια εξαφανίζονται. Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι εισέρχονται στην αποκεντρωμένη χρηματοδότηση και στα meme tokens, οι απατεώνες εκμεταλλεύονται την έλλειψη ρυθμιστικού περιβάλλοντος και εποπτείας σε αυτούς τους κλάδους. Στις αρχές Δεκεμβρίου, η influencer Haliey Welch λάνσαρε ένα κρυπτονόμισμα με την ονομασία HAWK, αξιοποιώντας την viral φράση της “hawk tuah” και τους πολυάριθμους followers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Λίγο μετά την εμφάνισή του, η κεφαλαιοποίηση του HAWK κατέρρευσε από τα περίπου 500 εκατ. δολάρια στα 28 εκατ. δολάρια. Η Welch κατηγορήθηκε ότι ενορχήστρωσε μια απάτη, ισχυρισμούς που η ίδια και οι συνεργάτες της απέρριψαν, αποδίδοντας ευθύνες στα bots συναλλαγών. Ένα περιστατικό που μας υπενθυμίζει πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει εποπτεία των projects, ανεξάρτητα από τη δημοφιλία που γνωρίζουν. Phishing και “άδειασμα” πορτοφολιούΤο wallet κρυπτονομισμάτων Meta Mask επισημαίνει: “Στον αποκεντρωμένο ιστό, το πιο σημαντικό μέλος της ομάδας ασφαλείας είστε εσείς”. Οι απατεώνες εξαπατούν τους χρήστες για να αποσπάσουν ιδιωτικά κλειδιά μέσω ψεύτικων emails, ιστότοπων ή εφαρμογών. Με την πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης, εμφανίζονται πιο εξελιγμένες επιθέσεις με στόχο να αδειάσουν τα “ψηφιακά πορτοφόλια” των χρηστών χωρίς να το καταλάβουν. Η αύξηση του φαινομένου των “wallet drainers” εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους για μεμονωμένους χρήστες και επιχειρήσεις, υπερθεματίζοντας την ανάγκη για ενισχυμένα μέτρα ασφαλείας και “προληπτική άμυνα” για να συνεχίσει το οικοσύστημα των crypto να είναι αξιόπιστο και τα περιουσιακά στοιχεία των χρηστών ασφαλή. Τα βασικά μέτρα προστασίας, που προτείνει η Coinbase, περιλαμβάνουν: χρήση ενός κλειδιού ασφαλείας, αξιοποίηση ενός password manager για ισχυρούς, μοναδικούς κωδικούς πρόσβασης και ενεργοποίηση του ελέγχου ταυτότητας μέσω δύο παραγόντων με την πιο ασφαλή διαθέσιμη μέθοδο. Καλό είναι να αποφεύγει κάποιος χρήστης να γνωστοποιεί ευρέως την ποσότητα των κρυπτονομισμάτων που κατέχει. Επίσης να διπλοελέγχει τις διευθύνσεις URL για να αποτρέψει επιθέσεις phishing και να είναι προσεκτικός απέναντι σε απάτες μέσω SIM-swapping επιθέσεις και ψευδή αιτήματα από το (δήθεν) τμήμα υποστήριξης πελατών. Ο χρήστης μπορεί να ζητά καθοδήγηση από αξιόπιστες, επαληθευμένες πηγές προτού λάβει επενδυτικές αποφάσεις. Πρέπει να είναι ενημερωμένος για τις νέες τακτικές των απατεώνων ώστε να πλοηγείται με ασφάλεια σε ένα περιβάλλον αναδυόμενων απειλών. Απόδοση – επιμέλεια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος Πηγή: forbesgreece.gr
Ποιοι θα βγουν ωφελημένοι από το πάρτι στα κρυπτονομίσματα
Η εκλογή Τραμπ και η υπόσχεση για ευνοϊκότερο νομοθετικό περιβάλλον για τα κρυπτονομίσματα ήταν το καύσιμο που απογείωσε τις τιμές Από τον Βασίλη Παζόπουλο Ποτέ στην επενδυτική ιστορία τόσοι πολλοί δεν διαψεύστηκαν από τόσο λίγους. Οι οικονομικές και τεχνολογικές εξελίξεις αλλάζουν με ρυθμούς που δεν είχαμε φανταστεί στο παρελθόν. Ζούμε σε μια πραγματικότητα που μοιάζει με επιστημονική φαντασία, όμως δεν είναι. Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων όπως τα κρυπτονομίσματα, μπορεί στους περισσότερους να ακούγονται αδιάφορα ή ακόμα και τρομακτικά. Ωστόσο, για όποιον επιλέξει να τα αγνοεί, ίσως αποδειχθεί τεράστιο σφάλμα. Όποιος παρακολουθεί την επικαιρότητα το τελευταίο διάστημα, ασφαλώς θα αντιλήφθηκε -πιθανότατα έκπληκτος- για το ράλι της τιμής του Bitcoin, το οποίο πραγματοποιεί συνεχώς νέα υψηλά. Ήδη έφτασε τις 90.000 δολάρια με μια εντυπωσιακή απόδοση της τάξης του 28% μετά τις αμερικάνικες εκλογές. Το παράξενο δεν είναι που ανεβαίνει συνέχεια το Bitcoin. Τα νέα υψηλά στα χρηματιστήρια, είτε σε μετοχές, είτε δείκτες, είτε εμπορεύματα, συνήθως πραγματοποιούνται σε σμήνη. Το ένα διαδέχεται το άλλο. Το ασυνήθιστο ήταν τον Μάρτιο του 2024, όταν το Bitcoin ξεπέρασε το παλαιότερο ιστορικό υψηλό των 69.000 δολαρίων και δεν ανέβηκε περισσότερο. Προφανώς δεν ήταν ώριμες οι συνθήκες. Τώρα όμως είναι. Η εκλογή Τραμπ και η υπόσχεση για ευνοϊκότερο νομοθετικό περιβάλλον για τα κρυπτονομίσματα ήταν το καύσιμο που απογείωσε τις τιμές. Το σκηνικό έχει αλλάξει θεαματικά. Πριν από ελάχιστο καιρό όσοι υποστήριζαν πως η τιμή του Bitcoin θα φτάσει τις 100.000 δολάρια, θεωρούνταν γραφικοί. Αποδείχτηκε όμως πως αυτοί ήταν ρεαλιστές. Για τους πιο ενημερωμένους δεν αποτέλεσε έκπληξη το πρόσφατο ιστορικό υψηλό στο Bitcoin. Ήταν θέμα χρόνου να συμβεί, μετά την είσοδο αμερικάνικων επενδυτικών κολοσσών στον χώρο των κρυπτονομισμάτων, όπως η BlackRock, η Fidelity και άλλοι. Όποιος πίστευε πως η Wall Street θα παρακολουθούσε παθητικά τους μικρούς να συνεχίζουν να κερδίζουν ερήμην τους, έπεσε έξω. Δεν υπήρχε περίπτωση να συμβεί. Τα στελέχη της Wall Street μπορεί να φημίζονται για πολλά, όχι όμως ότι είναι χαζοί. Έκαναν μία φορά το μοιραίο σφάλμα να υποτιμήσουν το Bitcoin και το νέο οικονομικό και τεχνολογικό οικοσύστημα που δημιουργείται γύρω του, αλλά ήταν βέβαιο πως δεν θα συνέχιζαν να μένουν αμέτοχοι. Τα τελευταία χρόνια άρχισαν να ενημερώνονται για τις ιδιότητές του, να εκτιμούν τη σπανιότητά του, την προοπτική του. Γι’ αυτό άλλοι το αγοράζουν ως μακροχρόνια επένδυση, άλλοι για trading, άλλοι διαβλέπουν ευκαιρίες όσον αφορά τις υπηρεσίες θεματοφυλακής. Ορισμένοι διορατικοί είχαν την τύχη να πιστέψουν στην προοπτική του Bitcoin από τα πρώτα χρόνια. Το απόκτησαν όταν συναλλάσσονταν με δεκάδες ή εκατοντάδες δολάρια. Σε άλλους η στιγμή της επιφοίτησης ήταν στα λίγα χιλιάρικα. Οι περισσότεροι το αγόρασαν όταν η τιμή του ξεπέρασε τις 20.000 δολάρια. Το σημείο καμπής του ευρύτερου κύματος ενδιαφερομένων θα σημάνει όταν φτάσει ή και ξεπεράσει τις 100.000. Τότε θα πειστεί και ο πιο δύσπιστος σκεπτικιστής ότι δεν μπορεί να είναι ponzi ή απάτη ή τουλίπες. Η κοινότητα των κρυπτονομισμάτων όλα αυτά τα χρόνια δεν έχει βγει κερδισμένη επειδή τα μέλη της είναι πιο έξυπνα, πιο ηθικά ή πιο καταρτισμένα φιλοσοφικά. Επιβραβεύονται επειδή κατέβαλαν πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια κατανόησης των τεχνολογικών και οικονομικών συνθηκών της εποχής τους. Έχουν συναφείς απαντήσεις στις νέες προκλήσεις της μεταβιομηχανικής οικονομίας. Βρίσκονται στο πνεύμα του ψηφιακού μετασχηματισμού και κατέχουν πρωτότυπες ιδέες για το πώς θα επωφεληθούν από τις νέες ευκαιρίες. Βρισκόμαστε στον κύκλο όπου οι άνθρωποι για πρώτη φορά μαζικά ενημερώνονται για το πόσο σημαντικό είναι το Bitcoin. Ποιες είναι οι ιδιότητές του που το έφτασαν μέχρι εδώ. Για να μπεις στο πνεύμα, θέλει χρόνο και μελέτη. Τι σημαίνει αποκέντρωση, πώς καταφέρνει να είναι ανθεκτικό στην άσκηση ελέγχου, ποιος είναι ο λόγος που απέτυχαν όσοι επιχείρησαν να το περιορίσουν ή να το σταματήσουν. Γιατί δεν έχει διακόψει ποτέ τη λειτουργία του. Πως πέτυχε να γίνει το πρώτο ψηφιακό αντικείμενο που δεν μπορεί να αντιγραφεί. Για τους νεότερους στον συναρπαστικό χώρο των crypto, τώρα ξεκινάνε τα δύσκολα. Από την άνοδο του Bitcoin είναι δεδομένο πως κάποιοι θα ξεγελαστούν. Θα θεωρήσουν εύκολη την επένδυση στα κρυπτονομίσματα. Σε καμία περίπτωση δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Υπάρχουν ευκαιρίες, ιδιαιτερότητες σε σχέση με τις παραδοσιακές μορφές επένδυσης και κίνδυνοι. Δυστυχώς οι περισσότεροι ξεκινούν με μια εξαιρετική αφέλεια σε ένα χώρο που δεν γνωρίζουν πώς λειτουργεί, μόνο και μόνο επειδή έμαθαν πως υπόσχεται γρήγορο κέρδος. Το πιθανότερο είναι να εκπλαγούν δυσάρεστα. Οι αγορές είναι αμείλικτες, δεν συγχωρούν. Ειδικά τα κρυπτονομίσματα έχουν ένα επιπλέον ρίσκο που προκύπτει από την μεγάλη τους μεταβλητότητα και το χαλαρό νομοθετικό πλαίσιο. Η αγορά των crypto, όπως κάθε άλλη αγορά, δεν υπάρχει για να ικανοποιεί τις επιθυμίες μας. Είναι σχεδιασμένη για να αναδιανέμει τον πλούτο, από τους αδαείς προς τους περισσότερο ενημερωμένους. * Βασίλης Παζόπουλος, Οικονομολόγος – συγγραφέας Πηγή: naftemporiki.gr
Crypto: Η βιομηχανία που δίνει τα… ρέστα της στον προεκλογικό αγώνα για τον Λευκό Οίκο
Ο δισεκατομμυριούχος Κρις Λάρσεν της Ripple, πλατφόρμας των crypto, έχει δώσει 11,8 εκατ. δολάρια για τον προεκλογικό αγώνα της Χάρις Επιμέλεια: Δημήτρης Σταμούλης Ο Κρις Λάρσεν, ο συνιδρυτής και πρόεδρος της Ripple, συνεισέφερε σχεδόν 9,9 εκατομμύρια δολάρια στο Future Forward τον Σεπτέμβριο, επιπρόσθετα των 800.000 δολαρίων στο ταμείο προεκλογικής στήριξης της Κάμαλα Χάρις, Harris Victory Fund, σύμφωνα με στοιχεία της FEC που συγκεντρώθηκαν από την πλατφόρμα crypto Breadcrumbs και τον αναλυτή blockchain Τζέιμς Ντελμορ, όπως αναφέρει το CNBC. Συμπεριλαμβανομένης της συνεισφοράς του Λάρσεν με tokens XRP αξίας 1 εκατομμυρίου δολαρίων τον Αύγουστο, ο δισεκατομμυριούχος έχει δώσει περισσότερα από 11,8 εκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη της καμπάνιας της Κάμαλα Χάρις, καθιστώντας τον έναν από τους μεγαλύτερους μεμονωμένους δωρητές της βιομηχανίας κρυπτογράφησης αυτόν τον κύκλο. Ο Κρις Λάρσεν, ο συνιδρυτής και πρόεδρος της Ripple Ο Λάρσεν, ο οποίος έχει υποστηρίξει αρκετούς υποψηφίους όλα τα τελευταία χρόνια, είπε σε συνέντευξή του στο CNBC ότι το επίπεδο άνεσης του με την Χάρις προέρχεται από συνομιλίες που είχε με ανθρώπους εντός της εκστρατείας της και από όσα έχει δει από την αντιπρόεδρο από τότε που αντικατέστησε τον πρόεδρο Μπάιντεν αναλαμβάνοντας τα ηνία του προεκλογικού αγώνα των Δημοκρατικών τον Ιούλιο. Σχεδόν το ήμισυ του συνόλου των εταιρικών χρημάτων που εισρέουν στις εκλογές προέρχονται από τη βιομηχανία crypto, σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση από τον μη κερδοσκοπικό όμιλο παρακολούθησης Public Citizen «Γνωρίζει ανθρώπους που έχουν μεγαλώσει στην οικονομία της καινοτομίας σε όλη της τη ζωή», είπε ο Λάρσεν στο CNBC. «Επομένως, νομίζω ότι το καταλαβαίνει σε ένα θεμελιώδες επίπεδο, με τρόπο που πιστεύω ότι οι άνθρωποι του Μπάιντεν απλώς δεν έδιναν σημασία, ή ίσως απλώς δεν έκαναν τη σύνδεση μεταξύ της ενδυνάμωσης των εργαζομένων και της διασφάλισης ότι οι Αμερικανοί πρωταθλητές κυριαρχούν στις βιομηχανίες τους ». Η αγάπη του Λάρσεν για την υποψήφιο των Δημοκρατικών δεν είναι καινούργια. Τον Φεβρουάριο, έδωσε τη μέγιστη προσωπική συνεισφορά των 6.600 δολαρίων στη Χάρις (η οποία θα κάλυπτε τις προκριματικές και τις γενικές εκλογές), περίπου πέντε μήνες πριν γίνει υποψήφια των Δημοκρατικών για την προεδρία, σύμφωνα με τα αρχεία της FEC. Ταυτόχρονα, συνεισέφερε 100.000 δολάρια στο Harris Action Fund PAC. Ο Λάρσεν, 64 ετών, έχει καθαρή περιουσία 3,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με το Forbes, κυρίως από την ιδιοκτησία του XRP και τη συμμετοχή του στην Ripple, η οποία παρέχει τεχνολογία blockchain για εταιρείες χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Crypto: Κρίσιμη βιομηχανία για τις προεκλογικές καμπάνιες των Τραμπ – ΧάριςΑποτελεί έναν κρίσιμο “παίχτη” σε μια βιομηχανία που κατέλαβε ξαφνικά εξέχουσα θέση στην συγκέντρωση χρημάτων για την πολιτική, αν και περισσότερο ως επιχειρηματικός κλάδος υποστηρίζει τους Ρεπουμπλικάνους. Σχεδόν το ήμισυ του συνόλου των εταιρικών χρημάτων που εισρέουν στις εκλογές προέρχονται από τη βιομηχανία crypto, σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση από τον μη κερδοσκοπικό όμιλο παρακολούθησης Public Citizen. Το Trump PAC έχει συγκεντρώσει περίπου 7,5 εκατομμύρια δολάρια σε δωρεές από εταιρείες του κλάδου κρυπτονομισμάτων από τις αρχές Ιουνίου. Το Fairshake, το οποίο είναι ένα από τα PAC με τις υψηλότερες δαπάνες φέτος, το οποίο διέθεσε σχεδόν 29 εκατομμύρια δολάρια τον Σεπτέμβριο. Από αυτό το ποσό, 20 εκατομμύρια δολάρια πήγαν σε δύο συνδεδεμένα PAC – 15 εκατομμύρια δολάρια στο Defend American Jobs PAC, μια επιτροπή μεμονωμένων εκδόσεων επικεντρωμένη στην πολιτική κρυπτονομισμάτων και blockchain που ευνοεί τους Ρεπουμπλικάνους και 5 εκατομμύρια δολάρια για την Προστασία της Προόδου, η οποία έχει υποστηρίξει μόνο τους Δημοκρατικούς. Για τον κύκλο του 2024, οι πολιτικές δωρεές ή η υποστήριξη της βιομηχανίας κρυπτογράφησης έφτασαν περίπου τα 190 εκατομμύρια δολάρια και μέχρι στιγμής, οι ομάδες crypto έχουν δπανήσει πάνω από 130 εκατομμύρια δολάρια από αυτά τα μετρητά σε προεκλογικές καμπάνιες του Κογκρέσου για τις φετινές εκλογές, συμπεριλαμβανομένων των προκριματικών. Πηγή: ot.gr