«Παντοτινά χημικά» και στο αντικολλητικό χαρτί ψησίματος
Οι επιβλαβείς ουσίες ανιχνεύθηκαν και στη συσκευασία των ποπ κορν για το φούρνο μικροκυμάτων ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Είναι εξαιρετικά ανθεκτικές, παραμένουν για σημαντικό διάστημα στο περιβάλλον, μπορούν να εισέλθουν στον οργανισμό όταν έρθουν σε επαφή με το δέρμα, ή μέσα από την κατάποση και είναι περισσότερες από 14.000. Οι υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (PFAS), τα γνωστά πλέον «παντοτινά χημικά», εντοπίζονται σχεδόν παντού, από συσκευασίες τροφίμων, καλλυντικά, ακόμα και στο νερό, το έδαφος και τον αέρα. Επιπλέον, ανιχνεύονται στο αίμα, σε ιστούς του οργανισμού και συνδέονται με προβλήματα υγείας, όπως δυσλειτουργία του θυρεοειδούς, αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης καρκίνου, ακόμα και δυσκολίες στην αναπαραγωγή και την ανάπτυξη των βρεφών. Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου καθώς η συχνή παρουσία των «παντοτινών χημικών» σε αντικείμενα διαδεδομένα στην καθημερινότητα μπορεί να εντείνει τους κινδύνους, με νέα έκθεση από την Ιταλική Ένωση Ιατρών για το Περιβάλλον (ISDE) να αναδεικνύει τουλάχιστον δύο ακόμα πηγές των ουσιών αυτών: Το αντικολλητικό χαρτί ψησίματος και τη συσκευασία ποπ κορν που προορίζονται για το φούρνο μικροκυμάτων. Χάρη στην ανθεκτικότητά τους, τα PFAS αποδεικνύονται χρήσιμα για τη δημιουργία του χαρτιού ψησίματος που αντέχει σε υψηλές θερμοκρασίες και τις λιπαρές ουσίες των τροφίμων. Εντούτοις, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε θερμοκρασία και χρονική διάρκεια που υπερβαίνουν τις ενδείξεις του κατασκευαστή, καθώς μπορούν να απελευθερωθούν τα «παντοτινά χημικά» με πιθανές επιπτώσεις στην υγεία του καταναλωτή. Όπως σχολίασε στην ιταλική εφημερίδα La Repubblica η Σάρα Βαλσέκι, ερευνήτρια του Ινστιτούτου Ερευνών για το Νερό του Εθνικού Συμβουλίου Ερευνών (CNR) μπορεί τα ίχνη να είναι ελάχιστα και να μην παρουσιάζουν οξεία τοξικότητα ωστόσο «μπορούν να επηρεάσουν τα βιολογικά μας συστήματα, για παράδειγμα αυξάνοντας τη χοληστερίνη ή προκαλώντας προβλήματα στα νεφρά και τον θυρεοειδή και μερικές φορές – αν συσσωρευτούν στον εγκέφαλο – να οδηγήσουν ακόμη και σε γνωστικά προβλήματα». Η ειδικός τονίζει ότι το ζήτημα που ανακύπτει είναι πως ο κατασκευαστής δεν υποχρεούται να αναφέρει την παρουσία τους στην ετικέτα, επομένως είναι απαραίτητο οι αρμόδιες αρχές να επισπεύσουν τη διαδικασία ώστε να αναγράφονται στη συσκευασία του προϊόντος. Η έκθεση αναδεικνύει ανάλογο πρόβλημα και στις συσκευασίες των ποπ κορν που προορίζονται για το φούρνο μικροκυμάτων, με τους ειδικούς να αναφέρουν ξεκάθαρα: «Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση των PFAS και άλλων ενδοκρινικών διαταρακτών σε συσκευασίες τροφίμων, από τα οποία μπορούν εύκολα να απελευθερωθούν στα τρόφιμα που περιέχονται σε αυτά. Οι σακούλες ποπ κορν που χρησιμοποιούνται σε φούρνους μικροκυμάτων θα πρέπει να αποφεύγονται». Ο Τζουζέπε Ουνγκερέζε από την Greenpeace Italia, μιλώντας στην ίδια εφημερίδα κάλεσε τους καταναλωτές να αγοράζουν αποκλειστικά χαρτί ψησίματος που αναφέρει ότι είναι απαλλαγμένο από αυτές τις ουσίες, «PFAS free», και να μην υπερβαίνουν τη θερμοκρασία που καθορίζεται στη συσκευασία, καθώς και το χρόνο. Επιπλέον, ως πιο «βιώσιμη» εναλλακτική πρότεινε την παραδοσιακή χρήση βουτύρου με αλεύρι ώστε να μην κολλάει το μείγμα κατά το ψήσιμο. Σύμφωνα με την έκθεση τα PFAS έχουν ανιχνευθεί στους ιστούς των πολικών αρκούδων και άλλων ζωικών ειδών που έχουν εξεταστεί σε όλες τις ηπείρους, ενώ εντοπίζονται στο αίμα του 95 % των ανθρώπων που εξετάστηκαν σε όλες τις ηπείρους, ακόμη και σε μέλη της κοινότητας των Ινουίτ της Γροιλανδίας. Επιπλέον, καθώς είναι υδατοδιαλυτά, μπορούν εύκολα να μεταναστεύσουν από το έδαφος στα υπόγεια ύδατα και να μεταφερθούν σε μεγάλες αποστάσεις μολύνοντας το δίκτυο υδάτων. Photo: Pexels Πηγή: newmoney.gr
«Κηπουρική του χάους»: Κάνει καλό στο περιβάλλον και μειώνει το στρες
Η τεχνική εστιάζει σε μία χαλαρή προσέγγιση της φροντίδας των φυτών, χωρίς εξειδικευμένα εργαλεία, δίχως την ανάγκη τεχνογνωσίας και στην πραγματικότητα βασίζεται στην τύχη ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Γλυσίνες με τα χαρακτηριστικά λιλά άνθη, κομψές παιώνιες, πολύχρωμα τριαντάφυλλα, εντυπωσιακές ίριδες, νούφαρα που κοσμούν τη λίμνη… Αρκεί μία «βόλτα» μέσα από τους πίνακες του μαέστρου του Ιμπρεσιονισμού, Κλοντ Μονέ, για να μεταφερθεί κανείς στην όαση που είχε δημιουργήσει ο κορυφαίος ζωγράφος στο γραφικό χωριό της Νορμανδίας, το Ζιβερνί. Οι ολάνθιστοι κήποι που με τόση προσοχή και αφοσίωση φρόντισε ο ζωγράφος τον ενέπνευσαν για μερικά από τα πιο διάσημα έργα του. Οι προσεγμένες αλτάνες του τον απασχολούσαν δημιουργικά σχεδόν σε καθημερινή βάση για τα περισσότερα από 40 χρόνια της ζωής του, αφού επέλεξε τον μικρό οικισμό, σε απόσταση μίας ώρας από το Παρίσι, ως μόνιμη κατοικία του μέχρι το θάνατό του. Τα εκατοντάδες διαφορετικά είδη φυτών που διάλεξε για να «χρωματίσει» με διαφορετικές πινελιές τους κήπους του δεν ήταν τοποθετημένα τυχαία, αλλά ακολουθούσαν συγκεκριμένα και ευθυγραμμισμένα μοτίβα. Ωστόσο, αυτός ο σχολαστικός σχεδιασμός ενός κήπου, όπως στην περίπτωση του Μονέ, σήμερα μπορεί να εκληφθεί ως πηγή άγχους. Εφόσον, λοιπόν, η ενασχόληση με τον κήπο – θεωρητικά τουλάχιστον – πρέπει να προσφέρει χαρά και ξεγνοιασιά και να λειτουργεί ως μέσο αποσυμπίεσης από τη δύσκολη καθημερινότητα, η τάση της «κηπουρικής του χάους» κερδίζει έδαφος. Η φιλοσοφία πίσω από το ιδιαίτερα δημοφιλές «κίνημα» σε TikTok και Instagram εστιάζει σε μία χαλαρή προσέγγιση της φροντίδας των φυτών, χωρίς εξειδικευμένα εργαλεία, δίχως την ανάγκη τεχνογνωσίας και στην πραγματικότητα βασίζεται στην τύχη, αφού ουσιαστικά η φύση αναλαμβάνει να κάνει τα μαγικά της και το αποτέλεσμα μπορεί να είναι εκπληκτικό. Η αντισυμβατική τεχνική που απορρίπτει τα περιποιημένα παρτέρια και τους αυστηρούς κανόνες, προωθεί την ιδέα του κήπου που παραπέμπει περισσότερο σε αγρό, επιτρέποντας ακόμα και τα αγριόχορτα να αναπτυχθούν, αφού και αυτά μπορούν να διαδραματίσουν ευεργετικό ρόλο στο οικοσύστημα. Με λίγα λόγια: Ανακατεύετε σπόρους λαχανικών ή φυτών που σας έχουν απομείνει και τους φυτεύετε στην τύχη σε όλη την έκταση γης που έχετε στη διάθεσή σας, ή σε μία ζαρντινιέρα αν δεν διαθέτετε κήπο, και απλώς παρακολουθείτε το… χάος που θα ακολουθήσει. Η ιδέα δεν είναι αποδεκτή από πολλούς επαγγελματίες κηπουρούς, αλλά αρκετοί είναι οι ερασιτέχνες που την ασπάζονται αφού δεν απαιτείται συχνή συντήρηση, ούτε σημαντική δαπάνη. Επιπλέον, το στοιχείο της έκπληξης τους ενθουσιάζει. Παράλληλα, η πλήρης απουσία προσεκτικού σχεδιασμού μειώνει το άγχος που μπορεί ενδεχομένως να συνδεθεί με τη συμβατική κηπουρική. photo: Pixabay Πολύτιμο για τη βιοποικιλότητα Την ίδια στιγμή, η ανάμειξη διαφορετικών σπόρων μπορεί να λειτουργήσει θετικά στη δημιουργία ενός ποικιλόμορφου βιότοπου που προσελκύει επικονιαστές και φιλοξενεί διαφορετικά ζωικά είδη. Με αυτόν τον τρόπο, όπως αναφέρει το Ecowatch, ενισχύεται το τοπικό οικοσύστημα αφού ο κήπος αποτελεί πηγή τροφής αλλά και καταφύγιο για έντομα και πουλιά και είναι λιγότερο ευαίσθητο σε παράσιτα και ασθένειες. Βέβαια, αυτό δε σημαίνει ότι μόλις αναπτυχθεί ο κήπος θα εγκαταλειφθεί πλήρως και θα αφεθεί στη μοίρα του: Απαιτείται φροντίδα, πότισμα και συντήρηση ακόμα και σε μικρό βαθμό, ενώ θετική μπορεί να αποδειχθεί η γνώση, για παράδειγμα, των χωροκατακτητικών ειδών που ενδέχεται να βλάψουν την ισορροπία του οικοσυστήματος. Καταλληλότερα είναι τα τοπικά φυτά, τα οποία προσαρμόζονται καλύτερα στις κλιματικές συνθήκες της περιοχής, αρκεί βέβαια η έκταση που θα επιλεγεί να πληροί κάποιους βασικούς κανόνες, όπως η έκθεση στον ήλιο κι η καταλληλότητα του εδάφους. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η σωστή επιλογή των σπόρων ώστε να είναι ανθεκτικοί για να μπορέσουν να προσαρμοστούν στις μεταβολές της θερμοκρασίας, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, ενώ ο… επίμονος κηπουρός πρέπει να βεβαιωθεί ότι η δημιουργία του κήπου δε θα παραβιάσει τοπικούς κανονισμούς. Εγγύηση για το αποτέλεσμα δεν υπάρχει, αφού πολλοί σπόροι μπορεί να καταλήξουν τροφή για πτηνά ή τρωκτικά ή κάποια φυτά είναι πιθανό να μην αναπτυχθούν, αλλά ακόμα και αυτή η αγωνία αποτελεί σημαντικό στοιχείο της γοητείας του απρόβλεπτου. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Η Ινδία σταματά τα τρένα με τεχνητή νοημοσύνη για να σωθούν ελέφαντες
Σύστημα με θερμικές κάμερες και αισθητήρες ανιχνεύει την παρουσία των ζώων και ενημερώνει τους αρμοδίους ώστε να αποτραπεί πρόσκρουση ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Ο Γκανές είναι ο προστάτης των διανοουμένων, των τραπεζιτών και των συγγραφέων. Είναι ένας από τους πιο αγαπητούς θεούς του Ινδουισμού αφού οι πιστοί θεωρούν ότι φέρνει καλοτυχία και προστατεύει κάθε νέο ξεκίνημα. Έχει κεφάλι ελέφαντα και σώμα ανθρώπου και απεικονίζεται σε έργα τέχνης, αλλά και αγάλματα. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που ο ελέφαντας έχει καθιερωθεί ως ιερό σύμβολο, με αποτέλεσμα εδώ και αιώνες να λατρεύονται και να χρησιμοποιούνται από τους ανθρώπους με διάφορους τρόπους. Αρκεί να σκεφτεί κανείς τους βασιλικούς ελέφαντες που ενίσχυσαν τον στρατό, αλλά και τους βαμμένους και στολισμένους με πολύχρωμα υφάσματα σε γιορτές, παρότι δεν είναι λίγες οι καταγγελίες οργανώσεων που κάνουν λόγο για κακομεταχείριση των συμπαθών γιγάντων κατά τη διάρκεια των δημοφιλών τελετών αυτών. Παρότι στην Ινδία φιλοξενείται ένας σημαντικός αριθμός ασιατικών ελεφάντων σε ποσοστό που αγγίζει το 60% στο παγκόσμιο σύνολο του είδους, με περισσότερα από 30 καταφύγια, ο πληθυσμός τους στη χώρα ελαττώνεται εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας, με την Indian Express να κάνει λόγο για μείωση της τάξης του 20% συγκριτικά με πέντε χρόνια πριν. Σύμφωνα με την ινδική εφημερίδα The Hindu, σχεδόν 200 ελέφαντες ενώ διέσχιζαν σιδηροδρομικές ράγες συγκρούστηκαν θανάσιμα με τρένα σε διάστημα μεταξύ του 2010 και του 2020, με τα περιστατικά αυτού του τύπου να κατατάσσονται στη δεύτερη θέση θανάτου ελεφάντων στην Ινδία, όχι από φυσικά αίτια. Επιπλέον, την ίδια περίοδο σχεδόν 740 ελέφαντες σκοτώθηκαν αφού ήρθαν σε επαφή με ηλεκτροφόρα καλώδια. Σε μία προσπάθεια να αποτρέψουν άλλους θανάτους, οι αρμόδιες αρχές στις πολιτείες του Άσαμ και της Δυτικής Βεγγάλης – όπου μέσα σε μόλις ένα χρόνο σημειώθηκαν 85 θανατηφόρα περιστατικά – καθώς και στο κρατίδιο Ταμίλ Ναντού, επιστρατεύτηκε η τεχνητή νοημοσύνη για να σωθούν οι περιπλανώμενοι ελέφαντες. Αναλυτικότερα, ο Βορειοανατολικός Συνοριακός Σιδηρόδρομος εφάρμοσε Σύστημα Ανίχνευσης Εισβολής (IDS), εξοπλισμένο με θερμικές κάμερες και αισθητήρες, χάρη στο οποίο ανιχνεύεται η παρουσία ελεφάντων, αλλά και ανθρώπων, κοντά στις γραμμές και στη συνέχεια ειδοποιούνται οι χειριστές. Αναλυτικότερα, το σύστημα με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπει την παρακολούθηση των δονήσεων που προκαλούνται από το βάδισμα των ζώων. Όταν αυτές ανιχνεύονται, αποστέλλεται ενημέρωση σε μονάδα ελέγχου και από εκεί προειδοποιείται ο μηχανοδηγός ώστε να σταματήσει εγκαίρως το τρένο. Μόλις ανιχνευθεί ένας ελέφαντας σε απόσταση μικρότερη των 30 μέτρων από τις γραμμές, υπάλληλοι του σιδηροδρόμου και των δασικών υπηρεσιών επικοινωνούν μεταξύ τους ώστε να ελαττωθεί η ταχύτητα των διερχόμενων τρένων και να απομακρυνθούν τα ζώα από το σημείο. Πιλοτικά, το έργο έχει μπει σε λειτουργία κατά μήκος δύο σιδηροδρομικών γραμμών στο Μαντουκαράι του Ταμίλ Ναντού και, όπως αναφέρει το BBC, εντοπίστηκαν περίπου 400 ελέφαντες ενώ πλησίαζαν ενημερώνοντας τις σιδηροδρομικές αρχές και αποτρέποντας ατυχήματα. Στόχος είναι να τεθεί σε πλήρη λειτουργία καλύπτοντας έκταση 147 χλμ. ώστε να περιοριστούν οι θάνατοι και να διατηρηθεί ο πληθυσμός τους στην Ινδία. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Ακόμα και οι λίμνες χάνουν τον πάγο τους
Σημαντικές οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις από το φαινόμενο που έχει επιταχυνθεί τα τελευταία χρόνια ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Όταν η λίμνη Σούβα στο Ναγκάνο της Ιαπωνίας παγώνει τους χειμερινούς μήνες, η διαφορά της θερμοκρασίας ανάμεσα στην ημέρα και τη νύχτα προκαλεί ρωγμές στην επιφάνειά της, σχηματίζοντας μία οδοντωτή κορυφογραμμή που μπορεί να φτάσει σε ύψος ακόμα και τα 30 εκατοστά. Αυτή την παγωμένη γέφυρα λέγεται ότι διασχίζει ο θεός Τακεμνακάτα μία φορά το χρόνο για να συναντήσει την αγαπημένη του στην άλλη άκρη. Αυτή η ιστορία αγάπης με το θείο πέρασμα, το λεγόμενο omiwatari, καταλήγει εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής να μην επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Παρότι από το 1443 ιερείς Σίντο κατέγραφαν την ημερομηνία εμφάνισης των παγωμένων «λεπίδων» ακολουθώντας αρχαίο τελετουργικό και βάση της κατεύθυνσης των ρωγμών προέβλεπαν τη συγκομιδή της επόμενης χρονιάς, τις τελευταίες δεκαετίες η λίμνη δεν παγώνει προκαλώντας ανησυχία στους ντόπιους, αλλά και τους περιβαλλοντολόγους που διαπιστώνουν για μία ακόμα φορά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες δεν περιορίζονται στο θαλάσσιο πάγο και τους παγετώνες. Παλαιότερη έρευνα από διεθνή επιστημονική ομάδα επιστημόνων είχε εστιάσει στην απώλεια παγοκάλυψης της λίμνης Σούβα, παρατηρώντας το ίδιο φαινόμενο σε πολλές ακόμα λίμνες, με περιβαλλοντικές και οικονομικές συνέπειες. Τώρα, νέα μελέτη του Ινστιτούτου Κάρνεγκι της Ουάσιγκτον επιβεβαιώνει την τάση, επισημαίνοντας πως η απώλεια πάγου στις λίμνες έχει επιταχυνθεί τα τελευταία 25 χρόνια, με εκείνες στο βόρειο ημισφαίριο να λιώνουν κατά μέσο όρο 45 ημέρες νωρίτερα από ό,τι πριν από έναν αιώνα. Μάλιστα, όπως αναφέρει η έκθεση που δημοσιεύθηκε στο Science αν η παγκόσμια θερμοκρασία αυξηθεί κατά 1,5-3 βαθμούς Κελσίου, αυτό θα σημαίνει ότι οι λίμνες του βορείου ημισφαιρίου θα έχουν 13 έως 24 ημέρες λιγότερη παγοκάλυψη – η μέση διάρκεια πάγου υπολογίζεται στις 218 ημέρες – ενώ σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη αυτές οι ημέρες θα μειωθούν ακόμα και κατά 80%. Υπό αυτές τις συνθήκες ως το 2080, το 18% από το 1 εκατ. λίμνες που συνήθως παγώνουν κατά τη διάρκεια του χειμώνα θα καλύπτεται μόνο κατά διαστήματα από πάγο. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί πολλές είναι οι επιπτώσεις από το φαινόμενο αυτό, καθώς μεγάλη μερίδα του πληθυσμού σε περιοχές κοντά σε λίμνες βασίζεται σε αυτές για τις καθημερινές ανάγκες του, την αλιεία, την παροχή πόσιμου νερού, την οικονομία, ενώ σημαντικές αναμένονται και οι συνέπειες στη βιοποικιλότητα και το κλίμα. Για παράδειγμα, οι μεταβολές της θερμοκρασίας μπορούν να επιτρέψουν σε χωροκατακτητικά είδη που είναι προσαρμοσμένα σε θερμότερα νερά να ευδοκιμήσουν, ενώ ψάρια και άλλοι οργανισμοί που δεν είναι συνηθισμένα να επηρεαστούν αρνητικά. Η παρουσία αυτών των νέων ειδών μπορεί να επιδράσει στην ποιότητα του νερού, να τροποποιήσει την ανάπτυξη φυτικών ειδών και να απειλήσει την ευαίσθητη ισορροπία του οικοσυστήματος. Επιπλέον, ο λεπτότερος πάγος μπορεί να είναι επικίνδυνος για τους πληθυσμούς που παραδοσιακά ταξιδεύουν στις παγωμένες λίμνες, με τους διαδρόμους που σχηματίζονται να αποτελούν βασικές οδούς επικοινωνίας για απομονωμένες κοινότητες. Την ίδια στιγμή, οι συντάκτες υπολόγισαν ότι, για παράδειγμα, οι παγωμένες λίμνες στον πληθυσμό της Σουηδίας είναι απαραίτητες καθώς αποφέρουν ετησίως τουλάχιστον 800 εκατ. δολάρια από την αλιεία. Σαν να μην ήταν αυτό αρκετό για να ληφθούν άμεσα μέτρα περιορισμού της υπερθέρμανσης, η παγοκάλυψη αποτρέπει τη διάβρωση της ακτογραμμής και μπορεί να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. «Πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν κοντά σε λίμνες που παγώνουν και οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν πλέον τη χρήση των λιμνών από τους κατοίκους. Αναλύοντας όσα γνωρίζουμε για το πώς αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν τα λιμναία οικοσυστήματα και τις ανθρώπινες κοινότητες, εντοπίσαμε βασικά ζητήματα που πρέπει να μελετηθούν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια. Μόνο αν κατανοήσουμε το εύρος και την πολυπλοκότητα αυτών των κινδύνων μπορούμε να αναπτύξουμε στρατηγικές για τον μετριασμό τους», τονίζει η επικεφαλής της έκθεσης, Στέφανι Χάμπτον. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Αρκτική: Το λιώσιμο των πάγων θα μπορούσε να βάλει στην «κατάψυξη» την Ευρώπη
Η τήξη των θαλάσσιων πάγων μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια κυκλοφορία των ωκεανών με ταχεία μεταβολή της θερμοκρασίας ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Η Αρκτική θερμαίνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη περιοχή στον πλανήτη, με αποτέλεσμα η παγοκάλυψη να μειώνεται με σοβαρές επιπτώσεις για τον υπόλοιπο πλανήτη, αφού ο πάγος συμβάλλει στη ρύθμιση του κλίματος, επισημαίνουν οι ειδικοί. Όπως αναφέρει το Εθνικό Κέντρο Δεδομένων Χιονιού και πάγου του Ινστιτούτου Ερευνών στις Περιβαλλοντικές Επιστήμες (CIRES) στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο Μπούλντερ, στην Αρκτική, η ετήσια ελάχιστη έκταση των θαλάσσιων πάγων παρατηρείται τον Σεπτέμβριο και η μέγιστη τον Μάρτιο, ενώ στην Ανταρκτική η ελάχιστη εμφανίζεται τον Φεβρουάριο και η μέγιστη τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής επηρεάζουν αρνητικά ιδίως την Αρκτική οδηγώντας στη μείωση της παγοκάλυψης, με δορυφορικά δεδομένα να αποκαλύπτουν ότι το στρώμα πάγου έχει ελαττωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες. Οι ειδικοί, μάλιστα, προειδοποιούν ότι αν συνεχιστεί με αυτόν τον ρυθμό αυτή η τάση ο πάγος της Αρκτικής μπορεί να εξαφανιστεί μέχρι το 2050 τους θερινούς μήνες, με συνέπειες όχι μόνο στο αρκτικό οικοσύστημα, αλλά και ταχεία μεταβολή της θερμοκρασίας στην Ευρώπη. Μελέτη που διεξήχθη από το iC3 Polar Research Hub του Αρκτικού Πανεπιστημίου της Νορβηγίας και δημοσιεύθηκε στο Nature Communications κάνει αναφορά στην τελευταία μεσοπαγετωνική περίοδο πριν από περίπου 130.000 όταν η τήξη των θαλάσσιων πάγων της Αρκτικής επηρέασε σημαντικά την κυκλοφορία των ωκεάνιων ρευμάτων, προκαλώντας δραστική πτώση της θερμοκρασίας στη Βόρεια Ευρώπη. Παρότι δεν είναι λίγες οι εκθέσεις που εξαιτίας της τήξης των πάγων προβλέπουν την κατάρρευση της Μεσημβρινής Ανατρεπτικής Κυκλοφορίας του Ατλαντικού Ωκεανού (AMOC), το κύριο σύστημα ωκεάνιων ρευμάτων στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, αυτή τη φορά οι ειδικοί κάνουν μία βουτιά στο παρελθόν παρατηρώντας τα κοινά σημεία ανάμεσα στη μεσοπαγετωνική περίοδο – από τις πιο θερμές των τελευταίων 800.000 ετών με σχεδόν ένα έως δύο βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από την προβιομηχανική περίοδο – και τη σημερινή εποχή όπου καταγράφεται ήδη ένας βαθμός υψηλότερος από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Ο επικεφαλής της μελέτης, Μοχάμεντ Εζάτ, μιλώντας στο Yahoo News εξήγησε ότι όσα συνέβησαν πριν περίπου 128.000 χρόνια παρουσιάζουν ένα σαφές – και ανησυχητικό – κοινό σημείο με την απειλή που θέτει η κλιματική αλλαγή σήμερα, προσθέτοντας ότι η επανάληψη τέτοιων συνθηκών θα μπορούσε να έχει σοβαρό αντίκτυπο στο κλίμα σε Μεγάλη Βρετανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αναλύοντας ιζήματα από τις σκανδιναβικές θάλασσες προσπάθησαν να κατανοήσουν τις συνθήκες στην τελευταία μεσοπαγετωνική περίοδο και κατόρθωσαν να αναπαράξουν τον τρόπο ροής του γλυκού και του θαλασσινού νερού, τις επιφανειακές θερμοκρασίες και τα επίπεδα αλατότητας που κάποτε χαρακτήριζαν αυτές τις θάλασσες, Κατέληξαν ότι η τήξη του πάγου αλλοίωσε την αλατότητα και την πυκνότητα του νερού, διαταράσσοντας την κανονική ροή των ρευμάτων και προκαλώντας αλλαγές στα πρότυπα κυκλοφορίας και την κατανομή της θερμότητας στον ωκεανό. «Το γλυκό νερό από το λιώσιμο των πάγων έτρεξε στις σκανδιναβικές θάλασσες και στον Βόρειο Ατλαντικό, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την αλλαγή της πυκνότητας των ωκεανών που τελικά οδήγησε σε μείωση της θερμότητας του βόρειου ωκεανού από τα ρεύματα του Ατλαντικού. Πριν περίπου 100.000 χρόνια οι παγκόσμιες θερμοκρασίες ήταν υψηλότερες από τις σημερινές, οι όγκοι των πάγων ήταν μικρότεροι και τα επίπεδα της θάλασσας ήταν σημαντικά υψηλότερα», είπε ο Εζάτ σύμφωνα με το Eurekalert, προσθέτοντας πως η λεπτή ισορροπία του κλίματος διαταράσσεται εύκολα από τις αλλαγές στη θερμοκρασία και την παγοκάλυψη. Καθώς η Αρκτική συνεχίζει να θερμαίνεται και ο θαλάσσιος πάγος μειώνεται, ενδέχεται να προκύψουν περαιτέρω αλλαγές στα ωκεάνια ρεύματα και τα καιρικά μοτίβα. Ο ειδικός εξέφρασε την ελπίδα η μελέτη να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τους αρμοδίους του κλίματος να αξιοποιήσουν αυτή τη χρονική περίοδο και να περιορίσουν τις επιπτώσεις που προκύπτουν από την αλλαγή στην παγοκάλυψη στο κλίμα σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο. Photo: Pexels Πηγή: newmoney.gr
Αυτό το κοινό πλαστικό μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα των αντιβιοτικών
Εντοπίζεται σε συσκευασίες, υφάσματα, χαλιά και μπορεί να επηρεάσει τη δράση φαρμάκων και να οδηγήσει στην ανάπτυξη ανθεκτικών βακτηρίων ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Τα γνωστά πλέον σε όλους μικροπλαστικά έχουν διάμετρο μικρότερη των 5 χιλιοστών, ενώ εκείνη των νανοπλαστικών κυμαίνεται από 1 έως 1.000 νανόμετρα. Μπορεί τα σωματίδια αυτά να είναι μικροσκοπικά -μία ανθρώπινη τρίχα έχει διάμετρο περίπου 80.000-100.000 νανόμετρα- όμως η παρουσία τους είναι τόσο ισχυρή που επιδρούν αρνητικά στο οικοσύστημα, μολύνουν θάλασσα, αέρα και έδαφος, ενώ μπορούν να εισχωρήσουν στον οργανισμό με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία ζώων και ανθρώπων. Ανάμεσα στα σημεία που ανιχνεύθηκαν τα σωματίδια είναι το αίμα, τα κύτταρα του ήπατος και των πνευμόνων, ο πλακούντας και τα ανδρικά γεννητικά όργανα. Τώρα, μελέτη που διεξήχθη από διεθνή ερευνητική ομάδα της Ιατρικής Σχολής της Βιέννης, του Πανεπιστημίου της Βόννης και του Πανεπιστημίου του Ντεμπρέτσεν στην Ουγγαρία και δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports αποκαλύπτει ότι τα νανοπλαστικά μπορεί να επηρεάσουν και να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των αντιβιοτικών και είναι πιθανό να διευκολύνουν την ανάπτυξη βακτηρίων ανθεκτικών στις ουσίες των σκευασμάτων. Προκειμένου να διερευνηθεί εάν και πώς αλληλεπιδρούν τα νανοπλαστικά σωματίδια με τα αντιβιοτικά οι επιστήμονες χρησιμοποιώντας υπολογιστικά μοντέλα, παρατήρησαν ότι εντοπίζεται προσρόφηση του ευρέως φάσματος αντιβιοτικού τετρακυκλίνη – το οποίο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία πολλών βακτηριακών λοιμώξεων – σε τέσσερα διαφορετικά πλαστικά σωματίδια. Αναλυτικότερα, διαπίστωσαν πως τα ίχνη από πολυαιθυλένιο (PE), πολυπροπυλένιο (PP), πολυστυρένιο (PS) και νάιλον 6,6 (N66) που περιέχονται σε συσκευασίες, υφάσματα, χαλιά, κουρτίνες, μπορούν να δεσμεύσουν την τετρακυκλίνη και έτσι να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητά της. Από τους τέσσερις διαφορετικούς τύπους πλαστικού, οι ειδικοί διαπίστωσαν πως πιο ισχυρή ήταν η αλληλεπίδραση του φαρμάκου με το νάιλον, το οποίο όπως σχολίασε ένας εκ των συντακτών της έκθεσης, Λούκας Κένερ, απελευθερώνεται, μεταξύ άλλων, από τα ρούχα και διεισδύει στον οργανισμό ακόμα και μέσα από την αναπνοή. Μάλιστα, τόνισε ότι το φορτίο των μικροπλαστικών και νανοπλαστικών είναι πολύ ισχυρό σε εσωτερικούς χώρους – ιδίως τις κατοικίες – ακόμα και πέντε φορές υψηλότερο συγκριτικά με τους εξωτερικούς χώρους. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν ότι η δέσμευση της τετρακυκλίνης στα πλαστικά σωματίδια μπορεί να μειώσει τη βιολογική δραστηριότητα του αντιβιοτικού, αλλά και να προκαλέσει τη μεταφορά του φαρμάκου σε ανεπιθύμητα σημεία του οργανισμού καθώς η φαρμακευτική ουσία παρασύρεται στην επιφάνεια του πλαστικού, με αποτέλεσμα η δράση του να μην είναι πια στοχευμένη και επομένως είτε να προκαλέσει ανεπιθύμητες παρενέργειες, ή να μην είναι αποτελεσματικό. Ο Κένερ χαρακτήρισε «ιδιαίτερα ανησυχητική» την πιθανότητα να αυξηθεί η συγκέντρωση των αντιβιοτικών στην επιφάνεια των νανοπλαστικών, καθώς θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανάπτυξη βακτηρίων ανθεκτικών στα αντιβιοτικά. Σύμφωνα, λοιπόν, με τα αποτελέσματα της έρευνας η αλληλεπίδραση μικροπλαστικών και νανοπλαστικών με φάρμακα μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την υγεία, είτε γιατί η απορρόφηση από τον οργανισμό μπορεί να αλλάξει, είτε γιατί η ουσία μπορεί να μεταφερθεί, είτε γιατί η συγκέντρωση αντιβιοτικών μπορεί να αυξηθεί στην επιφάνεια των σωματιδίων, γεγονός που είναι πιθανό να προκαλέσει την ανάπτυξη ανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών στελεχών μετριάζοντας τη δράση και ταυτόχρονα προάγοντας την αντίσταση στα αντιβιοτικά. «Σε μια εποχή που η αντίσταση στα αντιβιοτικά μετατρέπεται σε ολοένα και μεγαλύτερη απειλή παγκοσμίως, τέτοιες αλληλεπιδράσεις πρέπει να λαμβάνονται υπόψη», πρόσθεσε ο ερευνητής σύμφωνα με δημοσίευση της Ιατρικής Σχολής της Βιέννης. Η μελέτη δείχνει ότι η έκθεση σε νανοπλαστικά δεν αποτελεί μόνο άμεσο κίνδυνο για την υγεία, αλλά μπορεί να επηρεάσει έμμεσα τη θεραπεία ασθενειών, καθώς όπως εξήγησε ο Κέννερ «εάν τα νανοπλαστικά μειώνουν την αποτελεσματικότητα των αντιβιοτικών, η δοσολογία δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα». Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Παρασιτοκτόνα: Τουλάχιστον 500 ουσίες βλάπτουν τα «χρήσιμα» έντομα
Μέχρι πρότινος θεωρούνται αβλαβείς, ωστόσο επιδρούν αρνητικά στη συμπεριφορά και αναπαραγωγή τους οδηγώντας στη μείωση των πληθυσμών τους ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Τις περισσότερες φορές είναι ενοχλητικά, ενίοτε τα τσιμπήματά τους είναι επώδυνα, ακόμα και επικίνδυνα. Τα έντομα δεν φημίζονται για τη… γοητεία τους, ούτε έχουν πολλούς φανατικούς θαυμαστές -με εξαίρεση τους ειδικούς που ασχολούνται εντατικά μαζί τους. Φαντάζεστε, όμως, έναν κόσμο χωρίς αυτά; Για πολλούς μία ζωή χωρίς κουνούπια θα ήταν ονειρεμένη, στην πραγματικότητα ωστόσο η απουσία τους θα δημιουργούσε ένα τεράστιο κενό στο οικοσύστημα με δραματικές επιπτώσεις. Όπως αναφέρει ο διευθυντής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Γιούτα των ΗΠΑ, Τζέισον Κράιαν, ένας κόσμος χωρίς ζωύφια θα σήμαινε λιγότερα τρόφιμα, λιγότερα προϊόντα και τεράστια μείωση των επιστημονικών και ιατρικών ανακαλύψεων. Ο εξελικτικός βιολόγος, εντομολόγος και ζωολόγος τονίζει ότι πολλές πτυχές της ανθρώπινης ζωής απλά θα σταματούσαν αν τα έντομα εξαφανίζονταν από τον πλανήτη, αρκεί να σκεφτεί πόσα έντομα επικονιάζουν καλλιέργειες φρούτων και λαχανικών, πόσες ουσίες παράγονται από αυτά για τη δημιουργία προϊόντων και υφασμάτων και πόσες ιατρικές και επιστημονικές έρευνες βασίζονται σε αυτά. Επιπλέον, ελέγχουν τα επιβλαβή παράσιτα και ενισχύουν την αποσύνθεση της οργανικής ύλης. Ο ρόλος τους, επομένως, κρίνεται απαραίτητος, αν όχι πολύτιμος για την καλή λειτουργία του οικοσυστήματος. Και όμως, η κλιματική αλλαγή επιδρά αρνητικά στον πληθυσμό των διαφόρων ειδών, με τη NASA να καταλήγει ότι το 65% των πληθυσμών εντόμων που μελετήθηκαν μπορεί να εξαφανιστεί τον επόμενο αιώνα, εξαιτίας της αύξησης της θερμοκρασίας. Συγκεκριμένα, 25 από τα 38 είδη εντόμων που τέθηκαν υπό μελέτη, είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εξαφανιστούν. Τώρα, νέα έκθεση που διεξήχθη από το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας (EMBL) και δημοσιεύθηκε στο Science συνδέει τη μείωση στον αριθμό των εντόμων με τη χρήση κοινών παρασιτοκτόνων που χρησιμοποιούνται στη γεωργία. Όπως προκύπτει από την έρευνα, περισσότερες από 500 ουσίες που περιέχονται σε φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα, οι οποίες μέχρι πρότινος θεωρούνταν αβλαβείς, τελικά αποδεικνύεται πως επιδρούν αρνητικά στα έντομα, ακόμα και σε μικρή ποσότητα. Σαν να μην έφτανε αυτό για να σημάνει καμπανάκι στην επιστημονική κοινότητα, ήρθε να προστεθεί και το στοιχείο των υψηλών θερμοκρασιών που εντείνουν το πρόβλημα, προαναγγέλλοντας ένα ζοφερό μέλλον για πολλά είδη και για την υγεία του οικοσυστήματος. Οι ειδικοί «παρατήρησαν εκτεταμένες αλλαγές στην ανάπτυξη, τη συμπεριφορά και την αναπαραγωγή των προνυμφών. Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η αγροχημική έκθεση, ακόμη και σε χαμηλά επίπεδα, επηρεάζει τους πληθυσμούς των εντόμων». Αναλυτικότερα, στην περίπτωση της δροσόφιλας (Drosophila melanogaster), τη γνωστή φρουτόμυγα, το 57% των χημικών ουσιών επηρέασε τη συμπεριφορά των προνυμφών και η έκθεσή της σε μεγαλύτερη ποσότητα έθεσε σε κίνδυνο την επιβίωσή της. Επιπλέον, παρατηρήθηκαν αλλαγές στην ανάπτυξη και αναπαραγωγή της, οι οποίες εντάθηκαν όταν οι ερευνητές αύξησαν τη θερμοκρασία. Αρχικά κατά δύο βαθμούς από 25 σε 27 βαθμούς Κελσίου, χωρίς ωστόσο να εντοπίσουν σημαντικές αλλαγές, τις οποίες διαπίστωσαν όταν το θερμόμετρο σκαρφάλωσε στους 29 βαθμούς Κελσίου, θερμοκρασία που παρατηρείται σε πολλές χώρες ανά τον πλανήτη τους θερινούς μήνες. Τότε διαπίστωσαν πτώση σε ποσοστό 60% της ωοτοκίας, συνώνυμο μείωσης του πληθυσμού. «Διαπιστώσαμε ότι όταν εκθέσαμε τις προνύμφες σε πολύ χαμηλές δόσεις χημικών ουσιών, η έκθεση προκάλεσε εκτεταμένες αλλαγές σε φυσιολογικές διεργασίες που συνδέονται με τον τρόπο ανάπτυξης και συμπεριφοράς τους», εξήγησε ο επικεφαλής της μελέτης, Λαουτάρο Γκαντάρα, σύμφωνα με το Eurakalert. «Οι αλλαγές αυτές επιδεινώθηκαν όταν αυξήσαμε τη θερμοκρασία στους θαλάμους ανάπτυξης κατά τέσσερις βαθμούς – μια απόφαση που γεννήθηκε από την ιδέα ότι οι παγκόσμιες θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί και μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο τα φυτοφάρμακα επηρεάζουν τις προνύμφες», συμπλήρωσε και τόνισε ότι τα έντομα, ακόμα και όσα θεωρούνται παράσιτα, είναι ζωτικής σημασίας για τον πλανήτη και επομένως ακόμα και η μικρή ποσότητα ορισμένων χημικών ουσιών μπορεί να έχει επιπτώσεις στον πληθυσμό τους και κατά συνέπεια στην ισορροπία των οικοσυστημάτων. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Millenials – Boomers: Ποιοι σπαταλούν περισσότερα τρόφιμα
Τα λαχανικά βρίσκονται στην κορυφή των προϊόντων που καταλήγουν με μεγαλύτερη ευκολία στον κάδο ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Σούπα μίσο, σούσι, νουντλς, σασίμι, γιακιτόρι… Η λίστα είναι ατελείωτη με τα εκλεπτυσμένα πιάτα της ιαπωνικής κουζίνας που φημίζεται για την γαστρονομική τέχνη, τη χρήση φρέσκων, υγιεινών και όσο το δυνατό λιγότερο επεξεργασμένων συστατικών. Η ποιότητα των πρώτων υλών διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανάδειξη της ιαπωνικής κουζίνας σε μία από τις καλύτερες του κόσμου. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ιαπωνία κατατάσσεται δεύτερη -μετά την αυτοκράτειρα Γαλλία- στη λίστα με τα περισσότερα εστιατόρια που φέρουν αστέρια Michelin, στο σύνολό τους 387 (μέχρι τον περασμένο Αύγουστο), έναντι των 636 της cuisine française. Στον αντίποδα της γαστρονομικής πανδαισίας, ωστόσο, βρίσκεται το φαινόμενο της σπατάλης τροφίμων που επιβαρύνει το περιβάλλον και προβληματίζει κυβέρνηση και ειδικούς. Μόνο το 2022 στη χώρα καταγράφηκαν 6,12 εκατ. τόνοι αποβλήτων τροφίμων, παρότι σε μεγάλο ποσοστό τα προϊόντα αυτά θα μπορούσαν να είχαν καταναλωθεί αντί να καταλήξουν στον κάδο. Για αυτό το λόγο, οι καταναλωτές καλούνται να ελέγχουν το προϊόν πριν το απορρίψουν, με τις αρμόδιες αρχές να ενημερώνουν σχετικά με τη διαφορά ανάμεσα στους όρους «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» και «ημερομηνία λήξης», σε μία προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο. Ουσιαστικά, τα τρόφιμα μπορούν να καταναλωθούν με ασφάλεια ακόμα και μετά την αναγραφόμενη ημερομηνία, αρκεί να μην έχουν αλλοιωθεί τα χαρακτηριστικά τους, εφόσον έχουν συντηρηθεί σωστά και έχουν τηρηθεί οι οδηγίες αποθήκευσής τους. Το πρόβλημα εντείνεται από την έλλειψη χώρων υγειονομικής ταφής, καθώς και από την προτίμηση των καταναλωτών για προϊόντα υψηλής ποιότητας τόσο γευστικά, όσο αισθητικά, γεγονός που σημαίνει ότι τα «ασχημότερα» φρούτα, για παράδειγμα, δε βρίσκουν θέση στο καλάθι του νοικοκυριού. Την ίδια ώρα, όπως αναφέρει το Tokyo Weekender ο κανόνας που ακολουθείται στο εμπόριο, σύμφωνα με τον οποίο εάν ένα τρόφιμο με περίοδο λήξης έξι μηνών δεν παραδοθεί στους διανομείς του εντός δύο μηνών, οι παραγωγοί υποχρεούνται να το απορρίψουν, με τεράστιο αντίκτυπο στο περιβάλλον, αφού μεγάλο ποσοστό προϊόντων πετιούνται πριν καν φτάσουν στα ράφια των σουπερμάρκετ. Έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο Ριτσουμεϊκάν και δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, όχι μόνο αναδεικνύει το πρόβλημα της σπατάλης τροφίμων, αλλά εντοπίζει και τους «ενόχους», αναλύοντας το ηλικιακό προφίλ του καταναλωτή. Μελετώντας περισσότερα από 2.000 είδη τροφίμων, τα κατηγοριοποίησαν σε βρώσιμα και μη βρώσιμα μέρη, υπολόγισαν την ποσότητα των απορριμμάτων που παράγουν τα νοικοκυριά και σε συνδυασμό με κοινωνικοοικονομικά στατιστικά στοιχεία, οι ερευνητές κατέληξαν πως η σπατάλη τροφίμων διαφοροποιείται σύμφωνα με την ηλικία και άλλους δημογραφικούς παράγοντες. Ποια, όμως, είναι η γενιά εκείνων που πετούν περισσότερα τρόφιμα; Millenials, boomers ή gen Z; Σύμφωνα με τους ειδικούς οι καταναλωτές μεγαλύτερης ηλικίας παράγουν σχεδόν διπλάσια ποσότητα απορριμμάτων τροφίμων σε σύγκριση τους νεότερους πολίτες. Συγκεκριμένα, η έρευνα αποκάλυψε ότι η κατά κεφαλήν σπατάλη τροφίμων αυξάνεται όσο αυξάνεται η ηλικία του καταναλωτή – από 16,6 κιλά ανά έτος για την ομάδα των πολιτών 20 ετών και νεότερων σε 46 κιλά ανά έτος για εκείνους ηλικίας 70 ετών και άνω, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στην τάση ανθρώπων μεγαλύτερης ηλικίας να αγοράζουν περισσότερα φρούτα και λαχανικά, τα οποία βρίσκονται στην πρώτη θέση των προϊόντων που απορρίπτονται συχνότερα, ενώ ακολουθούν τα έτοιμα γεύματα και τα ψάρια. Αντιστοίχως, υψηλότερα είναι τα ποσοστά εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου που προκύπτουν από την αποσύνθεση των τροφίμων, με 90,1 κιλά διοξειδίου του άνθρακα ανά έτος για ανθρώπους ηλικίας 60 ετών, ενώ 39,2 κιλά υπολογίστηκαν για τα άτομα ηλικίας 20 ετών. Βέβαια, από την άλλη τα νεότερα ηλικιακά νοικοκυριά μπορεί να παράγουν λιγότερα απόβλητα, όμως αγοράζουν περισσότερα γλυκά και έτοιμα γεύματα, ενώ προτιμούν το φαγητό σε εστιατόρια παρά την προετοιμασία του στο σπίτι. «Η γήρανση του πληθυσμού θα μπορούσε να είναι ένας από τους κρυφούς αλλά βασικούς παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την πρόταση στρατηγικών για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων που δημιουργούνται άμεσα από τα νοικοκυριά», εξήγησε ο επικεφαλής της μελέτης, Γιοσούκε Σιγκετόμι. Όλα αυτά τα δεδομένα βοηθούν τους αρμοδίους να εξετάσουν το σύνολο των συνηθειών των πολιτών, ώστε να εκπονηθούν στοχευμένα σχέδια και καμπάνιες ενημέρωσης σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο και τους τρόπους αποθήκευσης των τροφίμων με στόχο τη μείωση της σπατάλης. Παράλληλα, οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα απόβλητα και οι σχετικές εκπομπές αερίων αναμένεται να μειωθούν με τη γήρανση και συρρίκνωση του πληθυσμού ως το 2024, αλλά στο μεταξύ η ιαπωνική κυβέρνηση θέτει ανάμεσα στις προτεραιότητές της τον περιορισμό της σπατάλης κατά 50% έως το 2030 με καμπάνιες ενημέρωσης. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει τη θερμοκρασία στα τροπικά δάση
Πιο έντονο το φαινόμενο σε Αφρική και Λατινική Αμερική, ενώ μικρότερη η μεταβολή σε Ασία και Ωκεανία ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Τα τροπικά δάση καλύπτουν λιγότερο από το 3% του πλανήτη, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δε διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο για τη φύση όσο για τον άνθρωπο. Αντιθέτως, αποτελούν ζωτικής σημασίας ενδιαιτήματα και πηγή τροφής, είναι πολύτιμα για τη διατήρηση του κύκλου του νερού, συγκρατούν διοξείδιο του άνθρακα και φιλοξενούν περισσότερα είδη φυτών και ζώων από οποιοδήποτε άλλο χερσαίο οικοσύστημα. Όμως, ο θησαυρός των τροπικών δασών επηρεάζεται αρνητικά από τη μεταβολή της θερμοκρασίας εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Συγκεκριμένα, έρευνα αποκαλύπτει ότι στα δύο τρίτα (66%) των Βασικών Περιοχών Βιοποικιλότητας (KBA) στα τροπικά δάση της Γης το κλίμα αλλάζει, αφού η θερμοκρασία καταγράφει άνοδο. Αυτό σημαίνει ότι περισσότερο από το 40% των μετρήσεων θερμοκρασίας βρίσκονται πλέον εκτός του εύρους που είχε καταγραφεί στο παρελθόν στις ίδιες περιοχές. Από την άλλη, το υπόλοιπο 34% αυτών των τοποθεσιών εξακολουθούν να βρίσκονται στο πρότερο καθεστώς θερμοκρασίας, επομένως οι επιστήμονες εικάζουν ότι μπορούν να μετατραπούν σε καταφύγια για τη βιοποικιλότητα. «Κάτω από το θόλο (κομοστέγη) των τροπικών δασών, υπάρχει ένας πλούτος βιοποικιλότητας σε ένα πολύ σταθερό κλίμα», δήλωσε σύμφωνα με το Earth.com η Μπρίτανι Τρου από το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Αειφορίας στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ. «Ως εκ τούτου, τα είδη εκεί διατρέχουν ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο από νέα ετήσια καθεστώτα θερμοκρασίας επειδή έχουν εξελιχθεί κάτω από ένα στενό εύρος συνθηκών. Μπορεί να είναι σε θέση να ανεχθούν μόνο ένα μικρό περιθώριο ανόδου της θερμοκρασίας συγκριτικά με αυτό που έχουν συνηθίσει», πρόσθεσε. Για να καταλήξουν στο συμπέρασμα αυτό οι ειδικοί αποτύπωσαν με δορυφορικά δεδομένα και ένα υπολογιστικό μοντέλο μικροκλίματος τις συνθήκες θερμοκρασίας στην περιοχή. Παρατήρησαν, λοιπόν, ότι για παράδειγμα στην Αφρική και τη Λατινική Αμερική η μεταβολή είναι πολύ πιο εμφανής σε σχέση με άλλες. Αναλυτικότερα, το 72% και το 59% των KBA – πιο συγκεκριμένα σε σημεία του Ισημερινού, την Κολομβία, τη Βενεζουέλα και τον Παναμά – αντίστοιχα εισέρχονται σε νέα συστήματα θερμοκρασίας. Τα πιο χαμηλά ποσοστά καταγράφονται σε Ασία και Ωκεανία με μόνο το 49% των KBA να βιώνουν τη μετάβαση. «Οι βασικές περιοχές βιοποικιλότητας (ΚΒΑ) αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο των στόχων διατήρησης του 21ου αιώνα. Στις τροπικές ΚΒΑ, η βιοποικιλότητα κινδυνεύει δυνητικά από την κλιματική αλλαγή, επειδή τα περισσότερα είδη ζουν μέσα ή κάτω από την κομοστέγη, όπου μικρές αυξήσεις της θερμοκρασίας μπορούν να οδηγήσουν σε νέα κλιματικά καθεστώτα. Ποσοτικοποιούμε την καινοτομία στα καθεστώτα θερμοκρασίας με τη μοντελοποίηση των ωριαίων θερμοκρασιών κάτω από το δασικό θόλο σε όλες τις τροπικές KBA μεταξύ 1990 και 2019. Διαπιστώνουμε ότι έως και το 66% των KBAs με τροπικά δάση έχουν πρόσφατα μεταβεί σε νέα καθεστώτα θερμοκρασίας», αναφέρει η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Conservation Letters. Αυτή η έρευνα αποκαλύπτει ότι, μεταξύ του 34% των KBA τροπικών δασών που δεν αντιμετωπίζουν ακόμη νέα καθεστώτα θερμοκρασίας, πάνω από τα μισά προς το παρόν δεν διαθέτουν προστασία, καθώς τα ΚΒΑ δεν λαμβάνουν αυτόματα επίσημη προστασία, αλλά έπειτα από απόφαση κυβερνήσεων και κοινοτήτων. «Παρ’ όλα αυτά, το 34% των ΚΒΑ παρέχει καταφύγιο από την καινοτομία, το 58% των οποίων δεν προστατεύεται. Πραγματοποιώντας τις πρώτες παντροπικές αναλύσεις των αλλαγών στις συνθήκες θερμοκρασίας κάτω από την κομοστέγη σε KBA, εντοπίζουμε KBA που λειτουργούν ως κλιματικά καταφύγια και θα πρέπει να εξεταστούν για την επέκταση του δικτύου διατήρησης ως απάντηση στον στόχο του Παγκόσμιου Πλαισίου Βιοποικιλότητας μετά το 2020 για τη διατήρηση του 30% της χερσαίας έκτασης έως το 2030», συνεχίζουν οι επιστήμονες και καλούν σε συνεργασία τις τοπικές κοινότητες και φορείς ώστε να προωθηθεί μία πιο περιεκτική προσέγγιση για τη διαφύλαξη των KBA, δίνοντας τη δυνατότητα σε όσους επηρεάζονται περισσότερο από τις περιβαλλοντικές αλλαγές να συμμετέχουν ενεργά στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Είναι τα διαμάντια η λύση στην υπερθέρμανση;
Επιστήμονες σχεδιάζουν να… πασπαλίσουν με διαμαντόσκονη τη στρατόσφαιρα για να μειωθεί η θερμοκρασία κατά 1,6 βαθμούς Κελσίου ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Πέντε εκατομμύρια τόνοι διαμαντόσκονης: Αυτή είναι η λύση που προτείνουν επιστήμονες για να μειωθεί η θερμοκρασία του πλανήτη κατά 1,6 βαθμούς Κελσίου, ώστε να αποτραπούν οι δραματικές επιπτώσεις της υπερθέρμανσης. Το… λαμπρό πλάνο των ειδικών θέλει τη σκόνη από διαμάντια να είναι η πλέον καταλληλότερη για την ψύξη του πλανήτη, καθώς θα μπορούσε να αντανακλά το ηλιακό φως και να μειώσει τη θερμότητα, με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Geophysical Research Letters να αναλύει τον συλλογισμό πίσω από την πρόταση. Επιστημονική ομάδα που απαρτίζεται από περιβαλλοντολόγους, μετεωρολόγους και γεωεπιστήμονες κατέληξαν ότι αν… πασπαλίσουν τη στρατόσφαιρα με αερολύματα διαμαντιού θα μπορούσε να επιτευχθεί ο στόχος της μείωσης της θερμοκρασίας. Χρησιμοποιώντας τρισδιάστατα κλιματικά μοντέλα συνέκρινε αερολύματα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, «ζυγίζοντας» τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους, την ανάκλαση φωτός και θερμότητας και υπολογίζοντας τα αποτελέσματα της καθίζησής τους στην ατμόσφαιρα. Ασβεστίτης, καρβίδιο του πυριτίου, διαμάντι, αλουμίνιο, ανατάσης, ρουτίλιο, διοξείδιο του θείου: Ποιο από όλα είναι το ιδανικότερο; Οι επιστήμονες συμφώνησαν ότι η σκόνη διαμαντιού ήταν η καλύτερη επιλογή, επειδή τα σωματίδιά του αντανακλούν το περισσότερο φως και θερμότητα και παραμένουν ψηλά για μεγαλύτερη διάρκεια. Για αυτούς τους λόγους, το διαμάντι φαντάζει… ο καλύτερος φίλος του πλανήτη, με την έμπνευση για την εφαρμογή του να αντλείται από μία φυσική διαδικασία: Τα ηφαίστεια. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι κατά την έκρηξη ηφαιστείων, εκτοξεύονται εκατ. τόνοι διοξειδίου του θείου στη στρατόσφαιρα. Εκεί, το αέριο αντιδρά με υδρατμούς και άλλα αέρια σχηματίζοντας αιωρούμενα σωματίδια που αντανακλούν το ηλιακό φως πίσω στο διάστημα, με αποτέλεσμα να μειώνεται η θερμοκρασία, όπως συνέβη στην περίπτωση του όρους Πινατούμπο στις Φιλιππίνες το 1991, έπειτα από την οποία καταγράφηκε μείωση θερμοκρασίας κατά 0,5 βαθμούς Κελσίου για αρκετά χρόνια. Ωστόσο, όπως αναφέρει το Science η τεχνητή έγχυση θείου θα μπορούσε να προκαλέσει περιβαλλοντικές συνέπειες, καθώς τα μικροσκοπικά σταγονίδια θειικού οξέος είναι ένα από τα κύρια συστατικά της όξινης βροχής. Τα διαμάντια είναι χημικά αδρανή, επομένως μπορεί να μην αντιδρούν για το σχηματισμό της. Επομένως και σε αυτή την περίπτωση μοιάζουν κατάλληλα. Επιπλέον, τα αερολύματα θείου ενδέχεται να καταστρέψουν το στρώμα του όζοντος και να μεταβάλλουν τη θερμοκρασία της στρατόσφαιρας με συνέπειες στα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Βέβαια, το «αστραφτερό» σχέδιό τους δεν είναι τόσο οικονομικό, με τους ειδικούς να εκτιμούν ότι θα κόστιζε σχεδόν 200 τρισεκατομμύρια δολάρια αν αναπτυσσόταν η μέθοδος από το 2035 έως το 2100, πολύ περισσότερο από την πιο συμβατική πρόταση χρήσης σωματιδίων θείου. Την ίδια στιγμή, όπως επισημαίνει το Earth.com η ιδέα της διαμαντόσκονης παρουσιάζει σημαντικές τεχνολογικές και υλικοτεχνικές προκλήσεις, καθώς ακόμα και η απλή διαδικασία δημιουργίας και σύνθεσής της σε τέτοια κλίμακα απαιτεί εξελίξεις στις τρέχουσες τεχνολογίες και υποδομές παραγωγής. Επιπλέον, η ανάπτυξη 5 εκατ. τόνων διαμαντόσκονης ετησίως περιλαμβάνει την ανάπτυξη εξειδικευμένων αεροσκαφών ή διαστημοπλοίων ικανών να διασκορπίζουν τα σωματίδια στο απαιτούμενο ύψος. Μερίδα επιστημόνων, επισημαίνει το Science, αντιτίθενται στη διενέργεια σχετικών ερευνών, εκφράζοντας ανησυχία για τις απρόβλεπτες συνέπειές τους και εκτιμούν ότι αποσπούν την προσοχή από την απαραίτητη μελέτη γύρω από τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και των κλιματικών επιπτώσεων. Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της έκθεσης, Σάντρο Βατιόνι, περιβαλλοντολόγος και μεταδιδακτορικός ερευνητής Ινστιτούτο Επιστήμης της Ατμόσφαιρας και του Κλίματος Ζυρίχης (ETH) στην Ελβετία υποστηρίζει πως η μη διεξαγωγή οποιασδήποτε έρευνας για την ηλιακή γεωμηχανική «παραμελεί το εύρος του προβλήματος που αντιμετωπίζουμε». Σε κάθε περίπτωση, η πρόταση αποτελεί ένα πολύπλοκο εγχείρημα που απαιτεί διεθνή συνεργασία και έρευνα, καθώς και έλεγχο για την ορθή εκτέλεσή του. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr