Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η χώρα με τον αέρα «δηλητήριο» και τους δύο εκατομμύρια θανάτους
Περισσότερα από 460 παιδιά κάτω των 5 πεθαίνουν καθημερινά, τη στιγμή που ο δείκτης ποιότητας του αέρα ισοδυναμεί με το κάπνισμα 25-30 τσιγάρων ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Μόνο με θάλαμο αερίων μπορεί κανείς να συγκρίνει την ατμόσφαιρα στο Δελχί της Ινδίας, καθώς η ατμοσφαιρική ρύπανση σπάει ρεκόρ, με τα νοσοκομεία να γεμίζουν ασφυκτικά από πολίτες με αναπνευστικά προβλήματα. Ο αέρας-δηλητήριο «πνίγει» τους κατοίκους της πρωτεύουσας, αλλά και άλλων πόλεων, με τα επίπεδα μόλυνσης να ξεπερνούν πολλές φορές το τελευταίο διάστημα τα όρια που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και τον δείκτη ποιότητας αέρα (AQI) να ισοδυναμεί με το κάπνισμα 25-30 τσιγάρων ημερησίως. Μόλις πριν λίγες ημέρες, ο δείκτης είχε ξεπεράσει το ανώτατο όριο του 491 – με κλίμακα το 500 -, ωθώντας την κυβέρνηση να δώσει εντολή για περιορισμό της κυκλοφορίας οχημάτων και της βιομηχανικής δραστηριότητας, καθώς και τη διεξαγωγή μαθημάτων διαδικτυακά. Η σιωπηλή απειλή βρίσκεται πίσω από 464 θανάτους παιδιών κάτω των πέντε ετών καθημερινά στην Ινδία σύμφωνα με την τελευταία έκθεση «State of Global Air (SoGA) 2024» του αμερικανικού ερευνητικού οργανισμού Health Effects Institute (HEI), ενώ κατά μέσο όρο περίπου 2 εκατ. άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους ετησίως στη χώρα εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η οποία έχει αυξηθεί κατά 60% από το 1990. Συνολικά σε παγκόσμιο επίπεδο ο ΗΕΙ αποδίδει στην ατμοσφαιρική ρύπανση 8 εκατ. θανάτους, κατατάσσοντας στη δεύτερη θέση τον τοξικό αέρα μετά την υψηλή αρτηριακή πίεση. Ο κύριος ένοχος είναι τα αιωρούμενα σωματίδια PM 2,5 διαμέτρου μικρότερης από 2,5 μικρόμετρα, τα οποία ευθύνονται για πάνω από το 90% των θανάτων που συνδέονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση παγκοσμίως και εισχωρούν τον οργανισμό προκαλώντας σοβαρές παθήσεις, μεταξύ άλλων, σε πνεύμονα και καρδιά. Σύμφωνα με την επικεφαλής της έρευνας, Παλάβι Ραντ, η οποία κατάγεται από τη Γκαουχάτι – τη μεγαλύτερη πόλη στη Ινδική πολιτεία του Άσαμ που χαρακτηρίστηκε η δεύτερη πιο μολυσμένη πόλη στον κόσμο από την ελβετική εταιρία IQAir με μέση συγκέντρωση σωματιδίων που ξεπερνά κατά 20 φορές το επιτρεπόμενο όριο του ΠΟΥ – «πολύ μεγάλο βάρος επωμίζονται τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι πολίτες σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος». Η Παλάβι αποκαλύπτει ότι η αιθαλομίχλη οδήγησε το 2021 σε θανάτους από καρδιακές παθήσεις σε ποσοστό 40%, σε καρκίνο του πνεύμονα σε ποσοστό 33%, σε διαβήτη τύπου 2 σε ποσοστό 20%. ενώ το 41% των θανάτων από εγκεφαλικά επεισόδια και το 70% των θανάτων από ΧΑΠ καταγράφηκαν την ίδια χρονιά. Όχι μόνο ατμοσφαιρική ρύπανση Στις ήδη κακές περιβαλλοντικές συνθήκες, έρχεται να προστεθούν δύο ακόμα κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες καθημερινά: Η έλλειψη καθαρού πόσιμου νερού και η διαχείριση των αποβλήτων. Το επίπεδο μόλυνσης στις υδάτινες οδούς της Ινδίας είναι απαγορευτικό, με περίπου το 70% να κρίνεται ακατάλληλο για κατανάλωση. Πρόσφατα, μάλιστα, ο ποταμός Γιαμούνα ο οποίος διασχίζει πολλές πόλεις κατά τη διαδρομή του καλύπτοντας απόσταση μήκους 1.376 χλμ. καλύπτοντας σχεδόν το 70% των αναγκών υδροδότησης του Δελχί, είχε καλυφθεί από τοξικό λευκό αφρό ορατό από το διάστημα. Η παράνομη απόρριψη ακατέργαστων λυμάτων και απορριμμάτων θεωρείται η βασική αιτία της σοβαρής μόλυνσης, ενώ η έλλειψη μέτρων και το ανεπαρκές σύστημα διαχείρισης αποβλήτων επιδεινώνουν την κατάσταση. Σύμφωνα, δε, με έρευνες περίπου 40 εκατ. λίτρα λυμάτων καταλήγουν σε ποτάμια και θάλασσες καθημερινά, ενώ το Κεντρικό Συμβούλιο Ελέγχου της Ρύπανσης εκτιμά ότι στην Ινδία παράγονται 72,4 δισ. λίτρα λυμάτων την ημέρα σε όλες τις επαρχίες. Συγκεκριμένα για τα απόβλητα, στη χώρα με πληθυσμό περίπου 1,4 δισ. πολίτες, παράγονται 277 εκατ. τόνοι αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ) κάθε χρόνο. Εκτιμάται, δε, ότι έως το 2030 θα αγγίξουν τους 387,8 εκατ. τόνους και είναι πιθανό να υπερδιπλασιαστούν μέχρι το 2050. Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες, η ταχεία αστικοποίηση της Ινδίας καθιστά τη διαχείριση των αποβλήτων εξαιρετικά δύσκολη, με ελάχιστο ποσοστό αυτών να ανακυκλώνεται ή να κομποστοποιείται. Γιατί η δημόσια υγεία δεν αποτελεί προτεραιότητα; Σε μία προσπάθεια να περιοριστεί η ρύπανση, οι τοπικές αρχές του Δελχί ζήτησαν την περασμένη εβδομάδα από την κεντρική κυβέρνηση να επιτραπεί η «σπορά νεφών» ώστε να προκληθεί τεχνητή βροχή και να καταπολεμηθεί η τοξική αιθαλομίχλη. Παρότι προς το παρόν δεν έχει συγκληθεί συνάντηση σχετικά με το ενδεχόμενο εφαρμογής του μέτρου αυτού, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι πρόχειρες λύσεις δε μπορούν να σώσουν την Ινδία από τον εφιάλτη της αιθαλομίχλης. Όπως αναφέρει η τοπική Deccan Herald κάθε Σεπτέμβριο η κυβέρνηση του Δελχί ανακοινώνει σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ρίψη νερού στους δρόμους, τεχνητή βροχή και πύργους που φιλτράρουν τον αέρα, όμως, ένα μήνα αργότερα μόλις ολοκληρωθεί η εποχή των μουσώνων, το Δελχί ξυπνά ξανά μέσα στο πυκνό νέφος. Ανάμεσα στις επίσημες πηγές ρύπανσης οι εκπομπές των οχημάτων, η βιομηχανική δραστηριότητα, η καύση απορριμμάτων, η βιομάζα για παρασκευή γευμάτων και θέρμανση, ωστόσο οι ντόπιοι επιμένουν ότι η βασική αιτία είναι η καύση καλαμιών στα αγροκτήματα όταν οι αγρότες ετοιμάζουν τα χωράφια τους για τη σπορά. Επιχείρημα των γεωργών είναι η αδυναμία αγοράς ειδικών μηχανημάτων για την κοπή τους και τη στιγμή που απουσιάζει μία σταθερή στρατηγική από τις αρμόδιες αρχές με εναλλακτικές λύσεις, τότε δύσκολα θα βρεθεί λύση στο ζήτημα. Την ίδια στιγμή, το India Today καταγγέλλει την κυβέρνηση για αδιαφορία τονίζοντας ότι η δημόσια υγεία δεν αποτελεί προτεραιότητα, παρότι το πρόβλημα της αιθαλομίχλης κυριαρχεί από τα τέλη του 1990. Σύμφωνα με την ινδική εφημερίδα η έλλειψη δημόσιας συζήτησης, αλλά και η πεποίθηση των πολιτών ότι το κράτος δε θα συμβάλλει ώστε να επιλυθούν τα ζητήματα που τους απασχολούν, οδηγούν στην αδράνεια. Ως αποτέλεσμα, κάθε χρόνο οι πόλεις πνίγονται στην τοξική αιθαλομίχλη κι ο κόσμος πεθαίνει. Ο TT Σρικουμέρα, πολιτικός οικονομολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αγγλικών και Ξένων Γλωσσών (EFLU) στο Χιντεραμπάντ, μιλώντας στο India Today παρατηρεί ότι ο ακτιβισμός των πολιτών που κάποτε οδηγούσε σε κύματα ευαισθητοποίησης, έχει πλέον εξαφανιστεί. Σύμφωνα με τον καθηγητή, μάλιστα, την τελευταία δεκαετία καταγράφεται μείωση των δράσεων για την περιβαλλοντική υγεία, κάνοντας λόγο για «σποραδικά ξεσπάσματα, τα οποία δεν εξελίσσονται σε δυναμικές δράσεις με διάρκεια». Ακόμα πιο θλιβερό είναι το συμπέρασμα του συγγραφέα και πολιτικού θεωρητικού, Ατζάι Γκουνταβάρθι, σχετικά με την απουσία κοινής αστικής λογικής που οδηγεί σε έλλειψη αιτημάτων. «Δεν υπάρχει απολύτως καμία
Ακόμα και τα αγριολούλουδα στα αστικά κέντρα είναι πολύτιμα
Οι πολύχρωμες πινελιές που «ξεπηδούν» μέσα από τα τσιμεντένια θηρία των πόλεων, δίνουν μία νότα αισιοδοξίας και συμβάλλουν στην ενίσχυση της βιοποικιλότητας ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Παρέχουν καταφύγιο και τροφή σε σημαντικούς επικονιαστές, όπως οι μέλισσες, προσελκύουν ζώα και έντομα ενισχύοντας τη βιοποικιλότητα των αστικών κέντρων και παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για την αναπαραγωγή των ειδών. Επιπλέον, οι άναρχα πολύχρωμες πινελιές που «ξεπηδούν» μέσα από τα τσιμεντένια θηρία των πόλεων, δίνουν μία νότα αισιοδοξίας, αρμονίας και ζωής. Τα αγριολούλουδα, όχι μόνο αντέχουν, αλλά είναι πολύτιμα για το περιβάλλον διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στο αστικό οικοσύστημα. Μπορεί να μην εκτείνονται όσο τα λιβάδια στην επαρχία, αλλά τη στιγμή που η αστική ανάπτυξη «πνίγει» τους χώρους πρασίνου σχεδόν αφανίζοντάς τους, ακόμα και τα μικροσκοπικά «διαλείμματα» άγριας χλωρίδας που αναπτύσσονται φυσικά είναι απαραίτητα. Επιστήμονες από το Τμήμα Μελισσοκομίας του Πανεπιστημίου Επιστημών Ζωής της Βαρσοβίας στην Πολωνία ανέλυσαν πόσο η έλλειψη φυσικών λιβαδιών σε αστικά κέντρα επηρεάζει την επικονίαση των εντόμων και πώς θα μπορούσε να καλυφθεί το κενό χάρη στα αγριολούλουδα. Η μελέτη που διεξήχθη στη Βαρσοβία και δημοσιεύτηκε στο Ecological Entomology αποκάλυψε ότι δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στους δύο τύπους πρασίνου, τα λιβάδια και τη βλάστηση που συναντούμε περπατώντας στις πολύβουες πόλεις. Αναλυτικότερα, δεν εντοπίστηκαν διαφορές στη σύνθεση των φυτών που επικονιάζονται και δεν παρατηρήθηκαν διαφορές ούτε στον τύπο των ειδών των πεταλούδων, των μελισσών και άλλων επικονιαστών που τα επισκέφθηκαν. Βέβαια, διαπιστώθηκε ότι ο αριθμός των πεταλούδων ήταν διπλάσιος στα φυσικά λιβάδια συγκριτικά με τα αγριολούλουδα, κάτι που δεν παρατηρήθηκε για τις μύγες και τις μέλισσες. Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες κατέληξαν ότι παρότι τα σημεία με φυτεμένα αγριολούλουδα ήταν έως και 10 φορές μικρότερα από τα λιβάδια που μελετήθηκαν, συγκέντρωσαν παρόμοιο συνολικό αριθμό μελισσών και μύγας, ενώ στην περίπτωση της πεταλούδας τα φυσικά λιβάδια είχαν 52 είδη, ενώ τα αγριολούλουδα των πόλεων 34 είδη. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι ο αριθμός των ειδών της πεταλούδας συνδέεται με το μέγεθος της έκτασης. Παρ’όλα αυτά, τα αποτελέσματα τους οδηγούν να συμπεράνουν ότι η δημιουργία χώρων με αγριολούλουδα στις πόλεις – που δεν απαιτούν συχνή περιποίηση – μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματική μέθοδο για την ευημερία των ζωικών ειδών, αλλά και των ανθρώπων, αντισταθμίζοντας το κενό που υπάρχει από την έλλειψη μεγάλων φυσικών βιοτόπων. Όπως τονίζουν οι ειδικοί η μείωση των πληθυσμών των επικονιαστών οφείλεται εν μέρει στην ανθρώπινη δραστηριότητα που έχει συντελέσει στην απώλεια ενδιαιτημάτων. Εντούτοις, η μελέτη επιβεβαίωσε ότι οι εκτάσεις που έχουν σπαρθεί με αγριολούλουδα, συνήθως μικρής έκτασης, συγκεντρώνουν έντομα επικονίασης και έχουν παρόμοια αξία για τους επικονιαστές με μεγαλύτερες εκτάσεις φυσικού λιβαδιού. Τα σπαρμένα λιβάδια με αγριολούλουδα, εάν φροντιστούν σωστά, μπορούν να εξασφαλίσουν τον πλούτο των φυτικών ειδών και έτσι να επηρεάσουν θετικά την βιοποικιλότητα και τον αριθμό των επικονιαστών. Στη Βαρσοβία, μάλιστα, όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να προμηθευθεί από ειδικά «ΑΤΜ λουλουδιών» δωρεάν σπόρους αγριολούλουδων ώστε να δημιουργήσει τον δικό του χώρο που θα προσελκύσει τους επικονιαστές. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Η ατμοσφαιρική ρύπανση από τις φωτιές συνδέεται με 1,5 εκατ. θανάτους παγκοσμίως τον χρόνο
Επιστημονική μελέτη έθεσε στο επίκεντρο τις επιπτώσεις των πυρκαγιών που είναι ολοένα και πιο δυσμενείς Φωτογραφία αρχείου: Eurokinissi Η ατμοσφαιρική ρύπανση από τις φωτιές συνδέεται με 1,5 εκατ. θανάτους παγκοσμίως τον χρόνο, σύμφωνα με επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε σήμερα. Η μελέτη ασχολήθηκε με την περίοδο 2000-2019 και το αποτέλεσμα ήταν συντριπτικό: Η ατμοσφαιρική ρύπανση που προκαλείται από τις πυρκαγιές, συνδέεται με περισσότερους από 1,5 εκατ. θανάτους ετησίως σε όλο τον κόσμο. Οι περισσότεροι -με τεράστια διαφορά- από τους θανάτους αυτούς καταγράφηκαν σε αναπτυσσόμενες χώρες. Μάλιστα, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι θάνατοι αναμένεται να αυξηθούν το επόμενο διάστημα, καθώς οι δασικές πυρκαγιές είναι πιο συχνές και πιο έντονες λόγω της κλιματικής αλλαγής. Η έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, ασχολήθηκε με τα υπάρχοντα στοιχεία, τόσο για τις δασικές πυρκαγιές όσο και για την καύση αγροτικών εκτάσεων για τον καθαρισμό των γεωργικών υπολειμμάτων. Με βάση τα συμπεράσματά τους, από το 2000 ως το 2019 περίπου 450.000 θάνατοι ετησίως από καρδιακές παθήσεις συνδέονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση η οποία προκαλείται από τις πυρκαγιές. Επίσης απέδωσαν στον καπνό και τα μικροσωματίδια που εκλύονται στην ατμόσφαιρα από τις πυρκαγιές άλλους 220.000 θανάτους λόγω αναπνευστικών παθήσεων. Συνολικά καταγράφηκαν σε όλο τον κόσμο 1,53 εκατ. θάνατοι ετησίως από διάφορες αιτίες οι οποίοι συνδέονταν με την ατμοσφαιρική ρύπανση λόγω των πυρκαγιών, τονίζεται στην έρευνα. Περισσότερο από το 90% αυτών των θανάτων εντοπίστηκε σε χώρες με χαμηλό ή μεσαίο εισόδημα, εκ των οποίων σχεδόν το 40% στην υποσαχάρια Αφρική. Σε ποιες χώρες καταγράφονται οι περισσότεροι θάνατοι από την ατμοσφαιρική ρύπανση των πυρκαγιών Οι χώρες όπου καταγράφεται ο μεγαλύτερος αριθμός θανάτων λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προκαλούν οι πυρκαγιές, είναι η Κίνα, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η Ινδία, η Ινδονησία και η Νιγηρία. Οι συντάκτες της έρευνας ζητούν «άμεση δράση» για την αντιμετώπιση του σημαντικού αριθμού θανάτων λόγω των πυρκαγιών, υπογραμμίζοντας «την κλιματική αδικία» εις βάρος των φτωχών χωρών. Εξάλλου τα μέτρα για την αποφυγή του καπνού των πυρκαγιών – η απομάκρυνση από τις πιο μολυσμένες περιοχές, η χρήση ιονιστών αέρα ή μάσκας, η παραμονή σε εσωτερικούς χώρους—δεν είναι πάντα προσβάσιμα στους κατοίκους των πιο φτωχών χωρών, υπογράμμισαν οι ερευνητές. Κατά συνέπεια ζήτησαν την παροχή μεγαλύτερης οικονομικής και τεχνολογικής υποστήριξης στις χώρες που πλήττονται περισσότερο από το φαινόμενο. Με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ Πηγή: lifo.gr
Φόρος στα αέρια των αγελάδων και αναδάσωση τα «όπλα» της Δανίας κατά της υπερθέρμανσης
Θα φορολογηθούν οι γεωργικές εκπομπές αερίων και το 15% της γεωργικής γης θα μετατραπεί σε δάσος με τη φύτευση 1 δισ. δέντρων ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Για παγκόσμια πρώτη, τεράστιο γεγονός, αλλά και ακριβό εγχείρημα έκανε λόγο ο Γιέπε Μπρους, υπουργός για την Πράσινη Μετάβαση της Δανίας και επικεφαλής της Πράσινης Τριμερούς Συμφωνίας, σε συνέντευξη Τύπου κατά την οποία ανακοινώθηκαν τα σκέλη της τελικής συμφωνίας, έπειτα από διαπραγματεύσεις που διήρκησαν περισσότερο από ένα μήνα και για κάποιο διάστημα είχαν φτάσει σε αδιέξοδο. Όπως αναφέρει η τοπική εφημερίδα Jyllands-Posten τους περασμένους μήνες η κυβέρνηση της Δανίας είχε προχωρήσει σε συμφωνία με γεωργούς και περιβαλλοντικούς οργανισμούς σε μία προσπάθεια να αναδιαρθρωθεί η γεωργική δραστηριότητα με στόχο τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Εντούτοις, το σχέδιο έπρεπε να λάβει το «πράσινο φως» από το κοινοβούλιο, με τις αντιδράσεις μελών του να εστιάζουν στο βαθμό κατά τον οποίο η γεωργία έπρεπε να μειώσει τις εκπομπές αερίων. Τελικά, κατέληξαν στο πιο σκληρό, σύμφωνα με το δημοσίευμα, από τα τρία μοντέλα που είχαν προταθεί, το οποίο προβλέπει περιορισμό κατά 13.780 τόνους αζώτου ετησίως και επιβάλλει φόρο για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, με τον συνολικό προϋπολογισμό να αγγίζει τα 43 δισ. κορώνες (περίπου 5,7 δισ. ευρώ). «Η Δανία πρέπει να έχει περισσότερη φύση, περισσότερα δάση και καλύτερο υδάτινο περιβάλλον. Η Δανία θα είναι η πρώτη χώρα στον κόσμο με φόρο CO2 στη γεωργία», έκανε λόγο ο υπουργός και πρόσθετε ότι η φύση της χώρας θα αλλάξει με εντυπωσιακό τρόπο, ενώ η κυβέρνηση χαρακτήρισε τη συμφωνία «τη μεγαλύτερη αλλαγή στο δανικό τοπίο εδώ και πάνω από 100 χρόνια». Τι σημαίνει αυτό; Ότι οι κτηνοτρόφοι θα φορολογούνται για τα αέρια που εκπέμπουν οι αγελάδες, τα πρόβατα και οι χοίροι τους από το 2030 καθιστώντας την, την πρώτη χώρα που εφαρμόζει τέτοιο μέτρο με στόχο τη μείωση των εκπομπών μεθανίου, το οποίο μπορεί να παραχθεί από τα ζώα μέσα από τα αέρια, το ρέψιμο και την κοπριά τους. Υπολογίζεται ότι μία αγελάδα κατά μέσο όρο παράγει 6,6 τόνους ισοδύναμου CO2 ετησίως. Έτσι, από το 2030, οι αγρότες θα πρέπει να καταβάλλουν εισφορά 300 κορώνες (40 ευρώ) ανά τόνο μεθανίου (ως ισοδύναμο διοξειδίου του άνθρακα) για τις εκπομπές από το ζωικό κεφάλαιο, συμπεριλαμβανομένων των αγελάδων και των χοίρων, η οποία από το 2035 θα αυξηθεί σε 750 κορώνες (100 ευρώ). Η πρωτοβουλία αυτή, θεωρείται κλειδί για την επίτευξη του εθνικού στόχου μείωσης των εκπομπών, οι οποίες οδηγούν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και προκαλούν μεταξύ άλλων υπερθέμανση του πλανήτη, κατά 70% έως το 2030 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Την ίδια στιγμή, προβλέπεται και η μετατροπή του 15% της γεωργικής γης σε δάση και φυσικούς οικοτόπους εντός 20 ετών με στόχο τη μείωση της χρήσης λιπασμάτων – δη της κατάχρησης που παρατηρείται – και των επιπτώσεών τους στο οικοσύστημα. Στο πλαίσιο της αποκατάστασης των εκτάσεων αυτών, πρόκειται να φυτευτούν περίπου 1 δισ. δέντρα με σκοπό την επέκταση των εθνικών δασών κατά 2,5 τ. χλμ. Στο πλαίσιο της αναδάσωσης, θα αναπτυχθούν πέντε επιπλέον εθνικά πάρκα, ενώ θα αποκατασταθούν υποβαθμισμένοι τυρφώνες, οι οποίοι είναι πολύτιμοι για την αποθήκευση άνθρακα. «Ιστορικό συμβιβασμό» χαρακτήρισε τη συμφωνία η μεγαλύτερη οργάνωση προστασίας του περιβάλλοντος της Δανίας η Δανική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, με την επικεφαλής της Μαρία Ρέουμερτ Γκέρντινγκ να αναφέρει ότι θα θέσει νέες βάσεις για μία αναδιαρθρωμένη βιομηχανία τροφίμων. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Στην Γκάνα μετατρέπουν τα απορρίμματα της δυτικής fast fashion σε ρούχα υψηλής ραπτικής
Η δυτική υπερκατανάλωση έχει μετατραπεί σε περιβαλλοντικό πρόβλημα στην Αφρική και καθώς τα απόβλητα της γρήγορης μόδας μολύνουν το περιβάλλον της Αφρικής, οι σχεδιαστές στην Γκάνα βρίσκουν μια δημιουργική και οικολογική λύση Φωτογραφίες: Associated Press Στην Γκάνα καταλήγει μεγάλος όγκος των απορριμμάτων της fast fashion, της γρήγορης μόδας που έχει κυριεύσει τον δυτικό κόσμο εκτοξεύοντας στα ύψη τον καταναλωτισμό. Στην Γκάνα όμως, υπάρχει μια ομάδα νέων σχεδιαστών ρούχων που έχει αναλάβει να μην αφήσει -τουλάχιστον ολόκληρο- τον όγκο των ρούχων να μολύνει το περιβάλλον στη χώρα, καταλήγοντας σε ποτάμια, υπόγεια ύδατα και χωματερές. Το πρακτορείο ειδήσεων Associated Press μίλησε με τους ανθρώπους αυτούς στην Άκρα, την πρωτεύουσα της Γκάνα, όπου στήθηκε μια ιδιότυπη και σίγουρα πρωτότυπη κι ενδιαφέρουσα πασαρέλα. «Σε μια μεγάλη αγορά μεταχειρισμένων ρούχων στην Άκρα, την πρωτεύουσα της Γκάνα, οι πελάτες φθάνουν από πολύ νωρίς το πρωί, καθώς ψάχνουν ανάμεσα σε σωρούς ενδυμάτων να βρουν μια ευκαιρία ή ακόμα κι ένα ρούχο σχεδιαστή στους πάγκους που πωλούν μεταχειρισμένα και χαμηλής ποιότητας ρούχα που εισάγονται από τη Δύση. Στην άλλη άκρη του δρόμου, ένα ανανεωμένο φεστιβάλ μόδας και οικονομίας ξεδιπλώνεται με αίγλη και λάμψη. Μοντέλα παρελαύνουν κατά μήκος μιας αυτοσχέδιας πασαρέλας με ρούχα που δημιούργησαν οι σχεδιαστές από πεταμένα υλικά από την αγορά της Kantamanto, από φλοράλ μπλούζες και τζιν μέχρι δερμάτινες τσάντες, καπέλα και κάλτσες», περιγράφει το Associated Press. https://www.youtube.com/watch?v=p9C-pshhlpg Το φεστιβάλ ονομάζεται Obroni Wawu October, χρησιμοποιώντας μια φράση που στην τοπική γλώσσα Akan σημαίνει «ρούχα νεκρού λευκού». Οι διοργανωτές βλέπουν την εκδήλωση ως έναν απλό, μικρό τρόπο για να διαταραχθεί ο καταστροφικός κύκλος που έχει μετατρέψει τη δυτική υπερκατανάλωση σε περιβαλλοντικό πρόβλημα στην Αφρική, όπου τα φθαρμένα ρούχα καταλήγουν σε υδάτινες οδούς και σκουπιδότοπους. «Αντί να επιτρέψω (τα απορρίμματα υφασμάτων) να πνίξουν τα νερά ή τις παραλίες ή τις χωματερές μας, αποφάσισα να τα χρησιμοποιήσω για να δημιουργήσω κάτι για να το χρησιμοποιήσουμε ξανά», είπε ο Richard Asante Palmer, ένας από τους σχεδιαστές στο ετήσιο φεστιβάλ που διοργανώνει το Ίδρυμα Or, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που εργάζεται στο σημείο τομής της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης και της ανάπτυξης της μόδας. Φωτογραφία: Associated Press Η Γκάνα είναι ένας από τους κορυφαίους εισαγωγείς μεταχειρισμένων ενδυμάτων στην Αφρική. Μερικά από αυτά που εισάγει από το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά, την Κίνα και αλλού, τα αποστέλλει εκ νέου σε άλλα κράτη της Δυτικής Αφρικής, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με την Ένωση Μεταχειρισμένων Εμπόρων της Γκάνας. Όμως, μερικά από τα εισαγόμενα ρούχα φτάνουν σε τόσο κακή κατάσταση, που οι πωλητές τα απορρίπτουν για να κάνουν χώρο για τις επόμενες αποστολές. Κατά μέσο όρο, το 40% των εκατομμυρίων ενδυμάτων που εξάγονται εβδομαδιαίως στην Γκάνα καταλήγουν στα απόβλητα, σύμφωνα με τη Neesha-Ann Longdon, την επιχειρηματική διευθύντρια του εκτελεστικού διευθυντή του Ιδρύματος Or. Η ένωση εμπόρων ρούχων, σε μια έκθεση που δημοσιεύθηκε νωρίτερα φέτος για τις κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις του εμπορίου μεταχειρισμένων ενδυμάτων της χώρας είπε ότι μόνο το 5% των ειδών που φτάνουν στην Γκάνα πετιούνται αμέσως επειδή δεν μπορούν να πουληθούν ή να επαναχρησιμοποιηθούν. Σε πολλές αφρικανικές χώρες, οι πολίτες συνήθως αγοράζουν ρούχα που έχουν χρησιμοποιηθεί —καθώς και μεταχειρισμένα αυτοκίνητα, τηλέφωνα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης— επειδή κοστίζουν λιγότερο από τα καινούργια. Τα μεταχειρισμένα ρούχα και αντικείμενα τους δίνουν επίσης την ευκαιρία να κερδίσουν επώνυμα προϊόντα που οι περισσότεροι άνθρωποι στην περιοχή μπορούν μόνο να ονειρεύονται. Αλλά ούτε ο ταχέως αυξανόμενος πληθυσμός της Γκάνας των 34 εκατομμυρίων ανθρώπων ούτε η υπερφορολογημένη υποδομή της είναι εξοπλισμένα για να απορροφήσουν την ποσότητα των ενδυμάτων που εισέρχονται στη χώρα και απορρίπτονται. Σωροί απορριμμάτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων συναντώνται σε παραλίες σε όλη την πρωτεύουσα, την Άκρα, και τη λιμνοθάλασσα που χρησιμεύει ως η κύρια διέξοδος μέσω της οποίας τα κύρια κανάλια αποχέτευσης της πόλης εκβάλλουν στον Κόλπο της Γουινέας. Φωτογραφία: Associated Press Η ευκολία των διαδικτυακών αγορών έχει επιταχύνει αυτόν τον κύκλο των απορριμμάτων, σύμφωνα με τον Andrew Brooks, ερευνητή του King’s College του Λονδίνου και συγγραφέα του βιβλίου «Φτώχεια στα ρούχα: Ο κρυμμένος κόσμος της γρήγορης μόδας και των μεταχειρισμένων ρούχων». Σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ανεπιθύμητες αγορές καταλήγουν συχνά ως φιλανθρωπικές δωρεές, αλλά μερικές φορές τα ρούχα κλέβονται από κάδους δωρεών στους δρόμους και εξάγονται σε μέρη όπου η ζήτηση των καταναλωτών θεωρείται ότι είναι υψηλότερη, είπε ο Brooks. Οι αρχές σπάνια ερευνούν μια τέτοια κλοπή επειδή τα ρούχα «θεωρούνται ως αντικείμενα χαμηλής αξίας», είπε. Οι δωρητές, εν τω μεταξύ, πιστεύουν ότι τα απορρίμματά τους «θα ανακυκλωθούν αντί να επαναχρησιμοποιηθούν, ή θα δοθούν αντί να πουληθούν ή θα πωληθούν στο Ηνωμένο Βασίλειο αντί να εξάγονται στο εξωτερικό», είπε ο ίδιος. Ο όγκος των μεταχειρισμένων ενδυμάτων που αποστέλλονται στην Αφρική έχει οδηγήσει σε καταγγελίες ότι η ήπειρος χρησιμοποιείται ως χώρος σκουπιδιών. Το 2018, η Ρουάντα αύξησε τους δασμούς σε τέτοιες εισαγωγές αψηφώντας την πίεση των ΗΠΑ, επικαλούμενη ανησυχίες ότι τα σκουπίδια της Δύσης υπονόμευσαν τις προσπάθειες για την ενίσχυση της εγχώριας κλωστοϋφαντουργίας. Πέρυσι, ο πρόεδρος της Ουγκάντα Yoweri Museveni είπε ότι θα απαγορεύσει τις εισαγωγές ρούχων «από νεκρούς ανθρώπους». Οι εμπορικοί περιορισμοί μπορεί να μην πάνε μακριά ούτε για τη μείωση της ρύπανσης των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων ούτε για την ενθάρρυνση της παραγωγής ρούχων στην Αφρική, όπου τα κέρδη είναι χαμηλά και τα κίνητρα για τους σχεδιαστές λίγα, λένε οι ειδικοί. Ελλείψει κατάλληλων μέτρων για να σταματήσει η ρύπανση, οργανώσεις όπως το Ίδρυμα Or προσπαθούν να κάνουν τη διαφορά συγκεντρώνοντας νέους δημιουργούς μόδας για να βρουν μια καλή χρήση για τα υλικά αυτά. Ο Jonathan Abbey, ένας ψαράς στην περιοχή, είπε ότι τα δίχτυα του πιάνουν πολύ συχνά κλωστοϋφαντουργικά απόβλητα από τη θάλασσα. Τα απούλητα μεταχειρισμένα ρούχα «δεν καίγονται καν, αλλά πετιούνται στη λιμνοθάλασσα Korle, η οποία στη συνέχεια πηγαίνει στη θάλασσα», λέει ο ίδιος. Οι παραλίες της Γκάνας δεν είχαν σχεδόν καθόλου πεταμένα ρούχα πριν επιδεινωθούν τα προβλήματα διαχείρισης των απορριμμάτων της χώρας τα τελευταία χρόνια, δήλωσε η συνιδρύτρια του ιδρύματος Λιζ Ρίκετς. «Γρήγορα στο σήμερα, το 2024, υπάρχουν βουνά από κλωστοϋφαντουργικά απορρίμματα στις παραλίες», είπε η ίδια. Με πληροφορίες από Associated Press Πηγή: lifo.gr
Ποιος είναι ο κανόνας του «3+30+300» και γιατί έχει σημασία για την υγεία
Πώς εφαρμόζεται και ποια πόλη πέρασε με επιτυχία τη δοκιμασία ανάμεσα σε οκτώ αστικά κέντρα ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Πάρτε το βλέμμα σας από την οθόνη του υπολογιστή. Κοιτάξτε έξω από τα παράθυρο. Πόσα δέντρα βλέπετε; Υπάρχουν τουλάχιστον τρία στο οπτικό πεδίο σας; Οι φυλλωσιές τους σκιάζουν κατά 30% τη γειτονιά σας; Ποια είναι η ακτίνα μέχρι να βρεθείτε στο πιο κοντινό πάρκο; Βρίσκεται σε απόσταση εντός 300 μέτρων από το σημείο που ζείτε ή εργάζεστε; Αυτές είναι οι ερωτήσεις που πρέπει να θέσετε στον εαυτό σας για να καταλάβετε αν στην περιοχή σας υπάρχει ο ελάχιστος αριθμός δέντρων που διασφαλίζει τα οφέλη της επαφής του ανθρώπου με τη φύση. Ο κανόνας είναι απλός: «3+30+300» και αν απαντήσατε «ναι» στις τρεις παραπάνω ερωτήσεις, τότε υπάρχει ακόμα ελπίδα, τη στιγμή που η κλιματική αλλαγή δείχνει τα δόντια της και δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Την ώρα που τα αστικά κέντρα απογυμνώνονται ολοένα περισσότερο από το πράσινο για να δημιουργηθεί χώρος που θα φιλοξενήσει την εκάστοτε κατασκευή από σκυρόδεμα, η οποία με τη σειρά της θα εντείνει το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας με υψηλότερες θερμοκρασίες συγκριτικά με τα προάστια και με έντονες επιπτώσεις στην υγεία, ο κανόνας αποκαλύπτει τη σκληρή πραγματικότητα. Σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη από Τμήμα Περιβαλλοντικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Ντίκιν στην Αυστραλία και από το Τμήμα Οικολογίας και Διαχείρισης Οικοσυστήματος του Τεχνικού Πανεπιστημίου του Μονάχου και δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, προκύπτει ότι μόνο μία στις οκτώ πόλεις που μελετήθηκαν πληρούν τις προδιαγραφές του «3+30+300». Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κομοστέγη, ο θόλος που σχηματίζουν οι κορυφές των δέντρων, δεν καλύπτει επαρκώς μερικές από τις πιο εύπορες πόλεις του πλανήτη. Ανάμεσα σε αυτές το Άμστερνταμ, το Μπουένος Άιρες, το Σιάτλ, το Ντένβερ, η Νέα Υόρκη, η Μελβούρνη και το Σίδνεϊ, με μόνη περιοχή που συγκεντρώνει ικανοποιητικά αποτελέσματα να είναι η Σιγκαπούρη. Τη μέθοδο καθιέρωσε το 2021 ο Ολλανδός ερευνητής, συγγραφέας και επίτιμος καθηγητής του τμήματος Δασολογίας του Πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας στον Καναδά, Σέσιλ Κονίσνεντικ, μέσω της οποίας αναδεικνύεται η σημασία της παρουσίας δέντρων σε κατοικημένους χώρους κι η αξία πάρκων στις πόλεις. Όπως εξηγεί ο καθηγητής, τα δέντρα και οι χώροι πρασίνου κάνουν τις πόλεις πιο υγιείς και πιο ζωντανές και τα αποτελέσματα του κανόνα αποδεικνύουν ότι οι άνθρωποι, οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί πρέπει να ενισχύσουν τις προσπάθειες για περισσότερο πράσινο κοντά στις κατοικίες, τα γραφεία και τα σχολεία. Ο Κονίσνεντικ τονίζει ότι όλοι θα πρέπει να βλέπουμε τουλάχιστον τρία δέντρα από το παράθυρό μας, θα πρέπει να ζούμε σε μια γειτονιά με τουλάχιστον 30% κομοστέγη και όλοι μας πρέπει να διανύουμε απόσταση μόλις 300 μέτρων από το σπίτι μας για να βρεθούμε σε ένα πάρκο. https://www.youtube.com/watch?v=ruvlUaUqEig Με γνώμονα τα τρία παραπάνω στοιχεία, λοιπόν, και υπολογίζοντας δεδομένα περισσότερων από 2,5 εκατ. κτιρίων σε οκτώ μεγάλες πόλεις οι επιστήμονες κατέληξαν ότι τα περισσότερα κτίρια αποτυγχάνουν εξαιτίας ανεπαρκούς κομοστέγης. Η μόνη περίπτωση που κατάφερε να κάνει «τσεκ» και στα τρία σκέλη του κανόνα ήταν η Σιγκαπούρη. Την ίδια ώρα, μπορεί και στις οκτώ πόλεις τα περισσότερα κτίρια να πληρούσαν την απαίτηση των τριών δέντρων, αλλά δεν παρείχαν κάλυψη. Αντίθετα, τρία στα τέσσερα (75%) κτίρια κάλυπταν την προϋπόθεση του 30% του θόλου στη Σιγκαπούρη και σχεδόν ένα στα δύο (45%) στο Σιάτλ. Μόλις το 3% των κτιρίων στη Μελβούρνη απολάμβανε επαρκή κάλυψη, παρότι το 44% «έβλεπε» σε τουλάχιστον τρία δέντρα. Το κεντρικό Σίδνεϊ τα πήγε καλύτερα, αν και μόνο το 17% των κτιρίων της πόλης ήταν αρκετά σκιασμένα, παρά το γεγονός ότι το 84% είχε θέα σε τουλάχιστον τρία δέντρα. Όσο για την πρόσβαση σε πάρκα, η Σιγκαπούρη και το Άμστερνταμ σημείωσαν καλά αποτελέσματα, ενώ το Μπουένος Άιρες και η Νέα Υόρκη συγκέντρωσαν κακή βαθμολογία, παρότι σχεδόν από κάθε κτίριο μπορούσε κανείς να δει τρία ή περισσότερα δέντρα. Αυτό που τονίζουν οι επιστήμονες είναι η σημασία των αστικών δασών και των χώρων πρασίνου και η συμβολή τους στη μείωση της θερμοκρασίας, στη σωματική και ψυχική υγεία και στην ανάπτυξη της αστικής βιοποικιλότητας, τη στιγμή που σύμφωνα με τον ανανεωμένο Κόκκινο Κατάλογο της Διεθνούς Ένωσης Προστασίας της Φύσης (IUCN), το 38% των δέντρων κινδυνεύουν με εξαφάνιση. Τα δέντρα είναι πολύτιμα για το περιβάλλον και τον άνθρωπο και αυτό αποδεικνύονται και από την πρωτοβουλία των τοπικών αρχών του Λούιβιλ στο Κεντάκι στις ΗΠΑ να προχωρήσουν στη δενδροφύτευση 8.000 δέντρων. Στην περιοχή η ποιότητα του αέρα είναι από τις χειρότερες με υψηλά ποσοστά καρδιακών παθήσεων. Μετά τη δενδροφύτευση, όμως, διαπιστώθηκε σημαντική μείωση στα επίπεδα φλεγμονής στο αίμα που μπορεί να οδηγήσει σε εκδήλωση ασθενειών, όπως ο καρκίνος και τα καρδιαγγειακά προβλήματα. Οι ειδικοί επισημαίνουν την ανάγκη να βελτιωθεί η πρόσβαση σε πράσινους χώρους στις πόλεις, να αναπτυχθούν σχετικές στρατηγικές, καθώς και να αντικατασταθούν τα οδοστρώματα με υλικά διαπερατά ώστε να διαχέεται το βρόχινο νερό και να αποτρέπονται, μεταξύ άλλων, οι πλημμύρες. Επιπλέον, στην περίπτωση δενδροφύτευσης είναι απαραίτητο να διαφοροποιηθούν τα είδη και να διανεμηθούν σε όλες τις γειτονιές, όχι μόνο τις κεντρικές. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Υποφέρετε από επιπεφυκίτιδα; Μπορεί να φταίει η κλιματική αλλαγή
Υπερδιπλασιάστηκαν οι επισκέψεις ασθενών με οφθαλμικές παθήσεις όταν τα ποσοστά ατμοσφαιρικών ρύπων ήταν υψηλά ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Η κλιματική αλλαγή επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία οδηγώντας, μεταξύ άλλων, σε καρδιαγγειακά νοσήματα, άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, καρκίνο του πνεύμονα, θερμικό στρες. Μέχρι πρότινος ελάχιστα, όμως, ήταν γνωστά για τις συνέπειες της περιβαλλοντικής κρίσης στις παθήσεις που συνδέονται με τα μάτια, ιδίως σε περιοχές με αυξημένες θερμοκρασίες, με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ να αναφέρει πως η κλιματική αλλαγή είναι πιο επιβλαβής για την υγεία των ματιών από άλλους παράγοντες που σχετίζονται με την όραση, όπως οι γενετικοί. Τώρα, έρευνα που διεξήχθη από το Τμήμα Οφθαλμολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Κολοράντο και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Clinical Ophthalmology, αποκαλύπτει ότι έχουν υπερδιπλασιαστεί οι κλινικές επισκέψεις ασθενών με οφθαλμικές παθήσεις. Αναλυτικότερα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι επισκέψεις στα εξωτερικά ιατρεία της μητροπολιτικής περιοχής του Ντένβερ στην πολιτεία του Κολοράντο αυξήθηκαν σημαντικά κατά περιόδους με υψηλό ποσοστό συγκέντρωσης σωματιδίων που προκύπτουν από την ατμοσφαιρική ρύπανση. Καταλήγουν, λοιπόν, ότι υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στην κλιματική αλλαγή και την υγεία των ματιών, αφού κατά τη διάρκεια της μελέτης καταγράφηκαν περισσότερες από 144.000 περιπτώσεις ερεθισμού στην επιφάνεια του ματιού και αλλεργικές αντιδράσεις, όταν κατά μέσο όρο οι συγκεντρώσεις των αιωρούμενων σωματιδίων PM10 – με διάμετρο μικρότερη των 10 εκατομμυριοστών του μέτρου – άγγιζαν το 110. Υπενθυμίζεται ότι λιγότερο από 40 θεωρείται καλή ποιότητα αέρα, ενώ από 80 έως 120 εκτιμάται κακή και από 120 έως 300 πολύ κακή. Όταν, λοιπόν, οι συγκεντρώσεις έφτασαν το 110 οι ημερήσιες επισκέψεις αυξήθηκαν κατά 2,2 φορές συγκριτικά με το μέσο όρο. Ανάμεσε στις πιο κοινές ασθένειες αναφέρθηκε η επιπεφυκίτιδα σε ποσοστό 1/3 των επισκέψεων με πιθανές αιτίες της αύξησης των ποσοστών σε παγκόσμιο επίπεδο τη υψηλή θερμοκρασία, την υγρασία και την ατμοσφαιρική ρύπανση. Η επικεφαλής συντάκτρια της μελέτης, Τζένιφερ Πατνάικ, επίκουρη καθηγήτρια επιδημιολογίας και οφθαλμολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Κολοράντο, βέβαια, εξήγησε πως η έρευνα σχετικά με τις οφθαλμικές παθήσεις και το κλίμα βρίσκεται ακόμα σε αρχικό στάδιο, επομένως απαιτείται ευρύτερη μελέτη για να κατανοηθεί πλήρως πώς οι ρύποι επιδρούν στην υγεία των ματιών. Την ίδια ώρα, η αναπληρώτρια καθηγήτρια Κάθριν Τζέιμς, και διευθύντρια του προγράμματος Κλίμα και Ανθρώπινη Υγεία στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Κολοράντο, τόνισε πως η μελέτη αναδεικνύει τις επιπτώσεις των κλιματικών παραγόντων στην υγεία, όπως η ποιότητα του αέρα, οι πυρκαγιές, η θερμοκρασία, η ξηρασία. Από την πλευρά του ο Μαλίκ Καχούκ, καθηγητής οφθαλμολογίας στην Ιατρική Σχολή του ίδιου πανεπιστήμιου, τόνισε ότι τα ευρήματα της έρευνάς τους ανοίγουν το δρόμο για μία βαθύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν την υγεία των ματιών, καθώς από κλινική άποψη, υπάρχουν περισσότερα στοιχεία που υποδηλώνουν ότι τα σωματίδια στον αέρα δεν επηρεάζουν μόνο την αναπνευστική ή καρδιαγγειακή υγεία, αλλά και άμεσα εκείνη της οφθαλμικής επιφάνειας. Όπως είπε ο Καχούκ το επόμενο βήμα είναι να διερευνηθεί πώς άλλοι ατμοσφαιρικοί ρύποι μπορεί να επηρεάσουν τα μάτια σε περιοχές εκτός του Κολοράντο, ώστε να αναπτυχθούν προληπτικές στρατηγικές και νέα πρωτόκολλα θεραπείας προσαρμοσμένα στις περιβαλλοντικές συνθήκες. Photo: Pixabay Πηγή: newmoney.gr
Ποια τρόφιμα απειλεί η κλιματική αλλαγή
Οι αυξημένες θερμοκρασίες, οι υψηλές συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η παρατεταμένη περίοδος ξηρασίας είναι τα νέα πλέον κλιματικά δεδομένα που επηρεάζουν τις καλλιέργειες και την παραγωγή των προϊόντων. Χαμηλές αποδόσεις στις καλλιέργειες και στα επίπεδα θρεπτικών συστατικών σε όσα προϊόντα τελικά καταφέρνουν να αναπτυχθούν. Τα τρόφιμα που ήδη πλήττονται σοβαρά από τη λειψυδρία ή τις πλημμύρες είναι η σόγια, το σιτάρι, το ρύζι, το καλαμπόκι ακόμα και οι πατάτες, ενώ οι εκτιμήσεις αναφέρουν σημαντική μείωση της παγκόσμιας παραγωγής τους έως το 2050. Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τρόφιμα όπως το ολλανδικό τυρί γκούντα, η φημισμένη γαλλική μουστάρδα ντιζόν, ο «ιταλικός χρυσός» της λευκής τρούφας, οι παγκοσμίως γνωστές φλαμανδικές πατάτες, το χούμους της Μέσης Ανατολής, το ελαιόλαδο της Ισπανίας, αλλά και για δύο ελληνικά κορυφαία προϊόντα όπως τα μύδια και η φέτα. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Euronews η περιβαλλοντική κρίση έπληξε τη μουστάρδα που πήρε το όνομά της από την πόλη Ντιζόν στη Βουργουνδία, ώστε ήδη από το 2021 παρατηρείται μείωση των πωλήσεων σε μία συσκευασία ανά πελάτη. Δημοσίευμα των New York Times προβλέπει εξαφάνιση του γκούντα μέσα σε 100 χρόνια, αφού αν δε ληφθούν άμεσα μέτρα για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης, αιτία της ανόδου της στάθμης των υδάτων, η ομώνυμη πόλη της Ολλανδίας θα βρεθεί κάτω από το νερό, οπότε η παραγωγή του τυριού θα πρέπει να μεταφερθεί αλλού, που σημαίνει ότι το τελικό προϊόν δε θα είναι πια γκούντα. Η Ιταλία θα χάσει μία από τις πιο εκλεπτυσμένες γεύσεις της, αυτή της λευκής τρούφας, η οποία δεν θα μπορεί να καλλιεργηθεί. Οπότε η λευκή τρούφα, το πολύτιμο αυτό μανιτάρι, το κόστος του οποίου κυμαίνεται από 1.500 έως 3.700 ευρώ, που εντοπίζεται συνήθως στις περιοχές Πιεμόντε, Ούμπρια, Μάρκε και Μολίζε θα οδηγηθεί σε εξαφάνιση, απειλούμενο και από την αποψίλωση των δασών, αφού χωρίς δέντρα δε μπορούν να αναπτυχθούν οι συγκεκριμένοι μύκητες. Η Ισπανία, με τη σειρά της, η κορυφαία παραγωγός ελαιόλαδου, αντιμετωπίζει ήδη τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, αφού οι αυξημένες θερμοκρασίες, η ξηρασία και οι περιορισμένες βροχοπτώσεις των περασμένων οδήγησαν στη μείωση κατά το ήμισυ της ετήσιας παραγωγής το 2023. Στο Βέλγιο, όπου η κατανάλωση της πατάτας αγγίζει ετησίως τα 80 κιλά ανά άτομο, από τα οποία τα 20 είναι τηγανιτές, οι σφοδρές βροχοπτώσεις μείωσαν την παραγωγή στο ήμισυ, με τους ειδικούς να δηλώνουν ότι έως το 2050 η παγκόσμια παραγωγή πατάτας θα ελαττωθεί κατά 9%. Η ξηρασία επίσης πλήττει την καλλιέργεια ρεβιθιού, με τους επιστήμονες να προβλέπουν μείωση της τάξης του 50%. Το χούμους συστατικό τυπικό στην κουζίνα της ανατολής κινδυνεύει να περιοριστεί σημαντικά. Στην Ελλάδα τώρα: Η μυδοκαλλιέργεια έχει ήδη πληγεί με μείωση της παραγωγής κατά 90%. Η υπερβολική και παρατεταμένη αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών, -τα μύδια για να αναπτυχθούν χρειάζονται περίπου 20 βαθμούς Κελσίου-, επηρέασε την ανάπτυξη του γόνου κατά συνέπεια δεν είναι δυνατή η συγκομιδή το 2025. Έτσι ενδεχομένως, το αγαπημένο πιάτο «μύδια σαγανάκι θα είναι εκτός μενού στις ταβέρνες», ενώ το άλλο εμβληματικό συστατικό η φέτα, σύμφωνα πάντα με τους ειδικούς ερευνητές κινδυνεύει να εξαφανιστεί έως το 2050.
Τα εύκρατα τροπικά δάση εκπέμπουν SOS
Για πρώτη φορά μελέτη καταγράφει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα δάση και προβλέπει σημαντική μείωση στην έκτασή τους ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Τα εύκρατα τροπικά δάση απαρτίζονται από κωνοφόρα ή πλατύφυλλα δέντρα και εντοπίζονται κυρίως στις δυτικές ακτές της Βόρειας και Νότιας Αμερικής και στη νοτιοανατολική Αυστραλία κοντά σε ορεινές περιοχές, όπου, όπως αναφέρει η εγκυκλοπαίδεια Μπριτάνικα ο υγρός αέρας από τον ωκεανό κινείται προς τις πλαγιές των βουνών, με αποτέλεσμα να καταγράφονται συχνές βροχοπτώσεις. Τα μεγαλύτερα εύκρατα τροπικά δάση εκτείνονται από τη βόρεια Καλιφόρνια μέχρι την Αλάσκα και κατά μήκος των ακτών της νότιας Χιλής, ενώ μικρότερης έκτασης δάση αυτού του τύπου εντοπίζονται και στην Ιαπωνία, καθώς σε ορισμένα σημεία της Μεγάλης Βρετανίας και της Νορβηγίας. Αν και δεν έχουν τη βιολογική ποικιλομορφία των τροπικών δασών, τα εύκρατα τροπικά δάση φιλοξενούν πολλά διαφορετικά φυτικά και ζωικά είδη, με τα δέντρα τους να είναι τα πιο ψηλά στον κόσμο. Το πλούσιο οικοσύστημά τους, όμως, απειλείται σημαντικά από την ανθρώπινη δραστηριότητα και την υπερθέρμανση του πλανήτη, με έρευνα να προβλέπει περαιτέρω μείωση των εκτάσεών τους ακόμα και ως τα 2/3 στο παγκόσμιο σύνολό τους ως το 2100. Αναλυτικότερα, η μελέτη που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο του Λιντς και δημοσιεύθηκε στο Earth’s Future πρόκειται για την πρώτη στο είδος της με την παγκόσμια εκτίμηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στα εύκρατα τροπικά δάση. «Τα εύκρατα τροπικά δάση είναι σπάνια οικοσυστήματα που συναντώνται μόνο σε υγρές περιοχές, γεγονός που τα καθιστά ευάλωτα στην αύξηση της θερμοκρασίας. Είναι σημαντικό να διατηρηθούν επειδή φιλοξενούν μοναδικά είδη και μπορούν να αποθηκεύσουν μεγάλες ποσότητες άνθρακα», σημείωσαν οι συντάκτες της μελέτης, σύμφωνα με το δίκτυο Earth.com. Οι επιστήμονες κατέγραψαν λεπτομερώς την κάλυψη των δέντρων, τις συνθήκες και τα κλιματικά δεδομένα, αξιολογώντας την ανθρώπινη δραστηριότητα και την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Όπως αναφέρουν στη μελέτη αν δεν ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης, αναμένεται να χαθεί έκταση σε ποσοστό 68,3%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ξεπεράσει ακόμα και το συντριπτικό 90% έως το 2100. Επιπλέον, τονίζουν ότι η αποψίλωση οδήγησε σε απώλεια έως και 43% του εύκρατου τροπικού δάσους με μόνο το 37% του πρωτογενούς δάσους να παραμένει, ενώ σε ορισμένες περιοχές στην Ευρώπη δεν απομένει σχεδόν κανένα. Η προστασία και η αποκατάσταση του βιώματος του εύκρατου τροπικού δάσους κρίνεται ζωτικής σημασίας για το κλιματικό μέλλον του, αλλά και για την υγεία του οικοσυστήματος αφού το εύκρατο τροπικό δάσος διακρίνεται για την υψηλή ικανότητα να συγκρατεί διοξείδιο του άνθρακα, ξεπερνώντας μάλιστα άλλα είδη δασών. Βέβαια, οι ειδικοί εκτιμούν ότι το μέλλον μπορεί να μην είναι τόσο ζοφερό, αρκεί να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα σχετικά με τις εκπομπές από ορυκτά καύσιμα. Σε αυτή την περίπτωση τότε η απώλεια της έκτασής τους προβλέπεται στο 23%, ενώ αν οι αρμόδιοι φορείς δράσουν άμεσα τότε το ποσοστό μειώνεται στο 9%. Όπως αναφέρει ο επικεφαλής της έκθεσης και ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, Μπεν Σϊλβερ, η κλιματική αλλαγή μπορεί να φέρει την καταστροφή στα εύκρατα τροπικά δάση, καθώς δεν μπορούν να επιβιώσουν από τις υψηλές καλοκαιρινές θερμοκρασίες που αρχίζουμε να παρατηρούμε πιο τακτικά και που προβλέπεται να επιδεινωθούν στις μελλοντικές προσομοιώσεις της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο, επισημαίνει πως «αν εργαστούμε σκληρά για να επιβραδύνουμε την κλιματική αλλαγή δεν είναι πολύ αργά για να σώσουμε τα εύκρατα τροπικά δάση του κόσμου». Επιπλέον εξέφρασε την ελπίδα η μελέτη να αποτελέσει αφορμή για τη διατήρηση των εύκρατων τροπικών δασών, εντοπίζοντας τις περιοχές που είναι λιγότερο ή περισσότερο ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή και όπου υπάρχει δυνατότητα αποκατάστασης των δασών. Photo: Commons.wikimedia/ Cristofer Υγρό εύκρατο τροπικό δάσος στο Termas Geométricas κοντά στην Coñaripe, Χιλή Πηγή: newmoney.gr
Πώς ένα μικροσκοπικό σκουλήκι μπορεί να δώσει λύση στην πλαστική ρύπανση (pic)
Τα επίπεδα ρύπανσης είναι σε πολύ υψηλά επίπεδα σε ορισμένες αφρικανικές χώρες, εξαιτίας των εισαγωγών πλαστικών προϊόντων, της χαμηλής επαναχρησιμοποίησης και της έλλειψης συστημάτων ανακύκλωσης ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ «Θέλω να μιλήσουμε για πλαστικά. Τρελαίνομαι για πλαστικά», έλεγε με τσαχπινιά η Μάρθα Καραγιάννη σε μία προσπάθεια να σαγηνεύσει τον Κώστα Βουτσά, ιδιοκτήτη εργοστασίου παραγωγής πλαστικών, στη θρυλική ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη «Νύχτα Γάμου». Πέρα από την «αιώνια δική σου, Πέπη» υπάρχουν και άλλοι που… τρελαίνονται για πλαστικά: Ένα είδος σκουληκιού που βρέθηκε στην Αφρική, το οποίο όχι μόνο λατρεύει τα πλαστικά, αλλά τα καταναλώνει και τα χωνεύει. Ένας μικρός αλευροσκώληκας, λοιπόν, μπορεί να αποτελέσει τον ιδανικό σύμμαχο στην καταπολέμηση της πλαστικής ρύπανσης, με τους επιστήμονες να εκφράζουν ελπίδα ότι ο μηχανισμός του οργανισμού αυτού θα αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμος. Αναλυτικότερα, στη μελέτη που διεξήχθη από το Διεθνές Κέντρο Φυσιολογίας Εντόμων και Οικολογίας (ICIPE), στο Ναϊρόμπι της Κένυας και δημοσιεύθηκε στο Nature, αποκαλύπτεται η μοναδική ιδιότητα της προνύμφης σκαθαριού της οικογενείας Alphitobius, να τρέφεται με πολυστυρένιο, από το οποίο συνήθως κατασκευάζονται συσκευασίες για φαγητό. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι προνύμφες μπορούσαν να καταναλώσουν σχεδόν το 50% του πολυστυρενίου το οποίο τους είχαν… σερβίρει, με το ποσοστό να αυξάνεται αν στο μενού εντασσόταν λίγο πίτουρο ή φλοιοί σιτηρών. Η ερευνητική ομάδα ακόμα δεν έχει καταλήξει για το είδος, αλλά εκτιμά ότι ενδέχεται να είναι ένα νέο υποείδος που πρέπει ακόμα να αναγνωριστεί. Ανεξαρτήτως επίσημης ονομασίας, όμως, το μόνο σίγουρο είναι ότι τα βακτήρια που βρίσκονται στο έντερο του οργανισμού αυτού είναι ικανά να διασπάσουν τα πολυμερή του πλαστικού. Photo: Nature «Τα αποτελέσματά μας έδειξαν ένα πλήρες κυκλικό μιτοχονδριακό γονιδίωμα το οποίο συγκεντρώθηκε στενά στο γένος Alphitobius και έδειξε ότι το έντομό μας μπορεί να είναι ένα νέο υποείδος που απαιτεί περαιτέρω αναγνώριση», αναφέρουν οι επιστήμονες στην έκθεση και αναφέρονται συγκεκριμένα στα κυρίαρχα βακτήρια που παρατηρήθηκαν όπως τα Kluyvera, Lactococcus, Klebsiella, τα οποία παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πέψη του πολυστυρενίου, μετατρέποντάς το σε απλούστερες ενώσεις που ο αλευροσκώληκας μπορεί να επεξεργαστεί χωρίς επιπτώσεις για την υγεία του. Στο παρελθόν άλλα είδη εντόμων παρουσίασαν ανάλογη συμπεριφορά, ωστόσο αυτή είναι η πρώτη φορά που τεκμηριώνεται η ικανότητα του αφρικανικού αλευροσκώληκα να καταναλώνει και να επεξεργάζεται πλαστικά. Η Φατίγια Χαμίς, επικεφαλής της μελέτης και ερευνήτρια στο ICIPE μιλώντας στο The Conversation ανέφερε ότι η έρευνα είναι μοναδική επειδή εστιάζει «σε είδη εντόμων που ενδημούν στην Αφρική, τα οποία δεν έχουν μελετηθεί εκτενώς στο πλαίσιο της αποικοδόμησης των πλαστικών. Αυτή η τοπική τοποθέτηση είναι σημαντική επειδή τα έντομα και οι περιβαλλοντικές συνθήκες στην Αφρική μπορεί να διαφέρουν από εκείνες σε άλλα μέρη του κόσμου, προσφέροντας ενδεχομένως νέες γνώσεις και πρακτικές λύσεις για την πλαστική ρύπανση σε αφρικανικά περιβάλλοντα». Όπως είπε η ειδικός, αυτή η έκθεση μπορεί να ανοίξει το δρόμο για νέες εφαρμογές βιοαποκατάστασης, ώστε να δοθεί λύση στην πλαστική ρύπανση που μαστίζει τον πλανήτη και δη την Αφρική, η οποία πλήττεται από μόλυνση και κατατάσσεται στη δεύτερη θέση με τα περισσότερα πλαστικά απορρίμματα. Στη Νιγηρία, για παράδειγμα, το πρόβλημα της περιβαλλοντικής ρύπανσης είναι τεράστιο, καθώς παράγονται τουλάχιστον 2,5 εκατ. τόνοι πλαστικών αποβλήτων κάθε χρόνο, εκ των οποίων οι 130.000 τόνοι καταλήγουν στο υδάτινο δίκτυο, με αποτέλεσμα η χώρα να βρίσκεται ανάμεσα στις 20 χώρες που ρυπαίνουν με απόβλητα τους ωκεανούς. Η Χαμίς πρόσθεσε ότι τα επίπεδα πλαστικής ρύπανσης είναι σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα σε ορισμένες αφρικανικές χώρες, εξαιτίας των εισαγωγών πλαστικών προϊόντων, της χαμηλής επαναχρησιμοποίησης και της έλλειψης συστημάτων ανακύκλωσης. Με τη μελέτη αυτών των… πλαστικοφάγων είναι πιθανό να δημιουργηθούν νέα εργαλεία για την πιο αποτελεσματική απαλλαγή των πλαστικών αποβλήτων, με την Χαμίς να εξηγεί ότι «αντί να απελευθερώνουμε έναν τεράστιο αριθμό αυτών των εντόμων σε χώρους με σκουπίδια (που δεν είναι πρακτικό), μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα μικρόβια και τα ένζυμα τα οποία παράγουν, σε εργοστάσια, χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων και χώρους καθαρισμού. Αυτό σημαίνει ότι τα πλαστικά απόβλητα μπορούν να αντιμετωπιστούν με τρόπο που είναι ευκολότερο να διαχειριστούν σε μεγάλη κλίμακα». Photo: Pexels Πηγή: newmoney.gr Πηγή: newmoney.gr