Φαγητό σε πακέτο: Η ακραία ζέστη «εκτοξεύει» τις παραγγελίες
Γυναίκες, υψηλόμισθοι και ηλικιωμένοι είναι περισσότερο πιθανό να παραγγείλουν απέξω κατά τη διάρκεια καύσωνα – Ποιες οι επιπτώσεις για το περιβάλλον ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Δεν είναι σπάνιο τους θερινούς μήνες να ανακοινώνονται ειδικά μέτρα για την προστασία των πολιτών τις ημέρες που παρατηρούνται ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες. Ανάμεσα σε αυτά και η απαγόρευση – τις ώρες όπου το θερμόμετρο «χτυπάει» κόκκινο – του γνωστού μας delivery που έχει αποδειχθεί σωτήριο σε στιγμές αφόρητης πείνας ή απλώς όταν η διάθεση για μαγείρεμα μας εγκαταλείπει. Και όμως, τα κύματα καύσωνα που πλέον καταγράφονται ολοένα περισσότερο στον πλανήτη έχουν ως αποτέλεσμα την τάση των πολιτών να προσαρμόζονται στα καιρικά φαινόμενα και να αλλάζουν τη συμπεριφορά τους. Στις περιπτώσεις όπου δεν εξαγγέλλονται οδηγίες σχετικά με την παράδοση φαγητού, παρατηρείται σημαντική αύξηση των παραγγελιών ακόμα και όταν το θερμόμετρο αγγίζει ή ξεπερνά τους 40 βαθμούς Κελσίου. Αυτό προκύπτει από έρευνα που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο Τσινγκχούα του Πεκίνου, το Τμήμα Γεωγραφίας του Βασιλικού Κολεγίου του Λονδίνου και τη Σχολή Γεωεπιστημών και Περιβαλλοντικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Κάρντιφ και δημοσιεύθηκε στο Nature Cities. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 100 κινεζικές περιοχές το διάστημα 2017-2023, διαπιστώνοντας ότι όταν η θερμοκρασία αυξανόταν, παράλληλα αυξάνονταν και οι παραγγελίες έτοιμου φαγητού. Αναλυτικότερα, οι κλήσεις για μεσημεριανό γεύμα ξεπέρασαν το 12% όταν οι θερμοκρασίες κυμάνθηκαν στους 20-35 βαθμούς Κελσίου, ενώ έφτασαν το 21,4% τις ημέρες που καταγράφηκαν 40 βαθμοί Κελσίου. Η συμπεριφορά αυτή, που παρατηρήθηκε κυρίως από γυναίκες, υψηλόμισθους και ηλικιωμένους, αποτελεί σύμφωνα με τους επιστήμονες μέρος μιας νέας στρατηγικής προσαρμογής των κατοίκων απέναντι στη ζέστη. Την ίδια στιγμή, βέβαια, αποκαλύπτονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στην εστίαση, καθώς οι διανομείς καλούνται να υπομείνουν καιρικές συνθήκες που ενέχουν κινδύνους για την υγεία τους. Γιατί μπορεί από τη μία κάποιοι να έχουν την πολυτέλεια να αποφεύγουν τη ζέστη και την ταλαιπωρία, αλλά για μία μερίδα ανθρώπων δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Ο επικεφαλής συντάκτης της μελέτης, Νταοπίνγκ Γουάνγκ, λέκτορας στο Τμήμα Γεωγραφίας του Βασιλικού Κολλεγίου, δήλωσε: «Τα αυξανόμενα ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή γίνονται πιο συχνά, φέρνοντας μαζί τους πραγματικές απειλές για την υγεία των ανθρώπων. Και, ως αποτέλεσμα, στις πόλεις, βλέπουμε αυτού του είδους τα καιρικά φαινόμενα να επιβάλλουν όρια στις υπαίθριες δραστηριότητες των κατοίκων». Οι νέες υπηρεσίες παράδοσης φαγητού, συνέχισε ο Γουάνγκ, εξυπηρετούν πάνω από 500 εκατ. ανθρώπους στην Κίνα, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να αποφύγουν την έκθεση στα φαινόμενα. Ωστόσο, αυτοί που δεν την αποφεύγουν είναι οι διανομείς, στοιχείο που «αναδεικνύει μία σημαντική κοινωνική ανισότητα». Με αφορμή την έκθεση, προκύπτει μία ευκαιρία να διερευνηθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εργάζονται οι διανομείς, καλώντας τους αρμοδίους να λάβουν μέτρα για τη στήριξη και προστασία της ομάδας αυτής. «Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να εξετάσουν μέτρα για την ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασης στις υπηρεσίες και, ταυτόχρονα, να εφαρμόσουν μέτρα προστασίας για τους εργαζόμενους στη διανομή φαγητού», τονίζουν οι ειδικοί. Ανάμεσα στις λύσεις που προτείνουν οι ερευνητές είναι τα επιδόματα, η ασφάλιση υγείας, η εκπαίδευση για τον περιορισμό των κινδύνων, η δυνατότητα παραμονής σε χώρους με κλιματισμό, καθώς και η χρήση drones. Στην προσπάθεια αυτή, σημαντική θα ήταν και συμβολή των ίδιων των καταναλωτών, οι οποίοι θα έπρεπε να αποφεύγουν την παραγγελία φαγητού όταν ο καιρός δεν το επιτρέπει. Αφού οι ίδιοι δυσκολεύονται να βγουν και να αντιμετωπίσουν τη ζέστη, τη βροχή ή το ψύχος, αντίστοιχα κι οι εργαζόμενοι θα αντιμετωπίσουν εμπόδια και είναι πιθανό να κινδυνεύσουν. Ο Παν Χε, λέκτορας στη Σχολή Γεωεπιστημών και Περιβαλλοντικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Κάρντιφ και εκ των συντακτών της έκθεσης, δήλωσε ότι οι καταναλωτές γλιτώνουν κατά μέσο όρο 3,6 ώρες περπάτημα ετησίως σε συνθήκες ακραίας ζέστης – άνω των 35 βαθμών Κελσίου – χρησιμοποιώντας την παράδοση φαγητού. «Καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα αυξάνονται στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής, η μελέτη μας προσφέρει αποδείξεις ότι οι υπηρεσίες παράδοσης τροφίμων μπορούν να συμβάλουν στον μετριασμό της έκθεσης στη ζέστη, ιδίως μεταξύ των ευάλωτων ομάδων», πρόσθεσε. Κίνδυνοι και για το περιβάλλον Η συχνή επιλογή φαγητού σε πακέτο, όμως, ενέχει κινδύνους και για τη φύση. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που προκύπτουν από τα καύσιμα των οχημάτων ή δικύκλων των διανομέων. Στις ΗΠΑ η παράδοση πακέτων πραγματοποιείται συχνά με πετρελαιοκίνητα ή βενζινοκίνητα οχήματα και παλαιότερες μελέτες έχουν αποκαλύψει ότι για κάθε χιλιόμετρο που διανύεται με ένα από αυτά τα οχήματα, εκπέμπονται στην ατμόσφαιρα περισσότερα από 400 γραμμάρια διοξειδίου του άνθρακα. Την ίδια ώρα, οι συσκευασίες τροφίμων, τα μαχαιροπίρουνα και ποτήρια μίας χρήσης, αν δεν απορριφθούν σωστά ή αν δεν ανακυκλωθούν εντείνουν το περιβαλλοντικό πρόβλημα των αποβλήτων, πολλά από τα οποία καταλήγουν στον ωκεανό επιδρώντας αρνητικά στα θαλάσσια είδη και το οικοσύστημα. Διεθνής έρευνα που διενεργήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο από επιστήμονες Πανεπιστημίων της Ινδονησίας και της Ιαπωνίας ανέλυσε 235 περιπτώσεις παράδοσης φαγητού, υπολογίζοντας τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, την κυκλοφοριακή συμφόρηση και τις λοιπές περιβαλλοντικές προκλήσεις στην Τζακάρτα. Οι ειδικοί σημείωσαν έντονη εξάρτηση των καταναλωτών από τις υπηρεσίες διανομής φαγητού που είχε ως αποτέλεσμα τον διπλασιασμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και τη συμφόρηση κατά 1,4 φορές υψηλότερη από ό,τι χωρίς παράδοση. Οι ειδικοί προτείνουν στρατηγικές για τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων της παράδοσης τροφίμων με βιώσιμες πρακτικές, όπως η χρήση ηλεκτρικών δικύκλων για τις παραδόσεις και την εφαρμογή τελών ώστε να αντισταθμιστούν οι επιπτώσεις. Πηγή: newmoney.gr
Τα ακραία κλιματικά φαινόμενα επηρεάζουν τη μόρφωση ενός στα επτά παιδιά παγκοσμίως
Η UNICEF, στηλιτεύοντας αυτόν τον «παραγνωρισμένο» αντίκτυπο της κλιματικής κρίσης, επεσήμανε ότι τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα -τυφώνες, καύσωνες, πλημμύρες και κυρίως η υπερβολική ζέστη διατάραξαν τη σχολική εκπαίδευση σχεδόν 250 εκατομμυρίων παιδιών σε όλο τον κόσμο το 2024, με τουλάχιστον 171 εκατομμύρια μαθητές και μαθήτριες να πλήττονται, ανάμεσά τους 118 εκατομμύρια μόνο τον Απρίλιο, ιδίως στο Μπανγκλαντές, στην Καμπότζη, στην Ινδία, στην Ταϊλάνδη και στις Φιλιππίνες. «Τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα στις συνέπειες κρίσεων που συνδέονται με κρίσεις συνδεόμενες με τον καιρό, ιδίως με ισχυρότερους και πιο συχνούς καύσωνες, καταιγίδες, ξηρασίες και πλημμύρες, που είναι πιο έντονες και πιο συχνές», εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη, υπογράμμισε η επικεφαλής του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών για την Παιδική Ηλικία, η Κάθριν Ράσελ. «Οι οργανισμοί των παιδιών είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι. Η θερμοκρασία τους αυξάνεται γρηγορότερα και κατεβαίνει πιο αργά, διότι η εφίδρωσή τους δεν είναι τόσο αποτελεσματική. Τα παιδιά δεν μπορούν να συγκεντρωθούν μέσα σε τάξεις που δεν τους προσφέρουν καμιά ανακούφιση από την ασφυκτική ζέστη και δεν μπορούν καν να πάνε σχολείο αν ο δρόμος έχει καλυφθεί από νερά ή αν το σχολείο τους έχει παρασυρθεί από χειμάρρους.» Σύμφωνα με τη UNICEF λόγω των κλιματικών σοκ τάξεις παρέμειναν κλειστές, επιδιώχθηκε επίσπευση διακοπών, καθυστέρηση της επαναλειτουργίας, άλλαξαν ωράρια, μέχρι και σχολεία καταστράφηκαν: τουλάχιστον 242 εκατομμύρια παιδιά, από το νηπιαγωγείο ως το λύκειο —και πρόκειται για «συντηρητική» εκτίμηση, λόγω των κενών στα δεδομένα— σε 85 χώρες είδαν την περασμένη χρονιά τη μόρφωσή τους να διαταράσσεται ουσιαστικά. Στις συγκεκριμένες χώρες η απογείωση των θερμοκρασιών προκάλεσε κινδύνους υπερθερμίας των παιδιών, ενώ χιλιάδες σχολεία χωρίς κλιματισμό έκλεισαν. Σημειώνεται ότι τον Σεπτέμβριο, μήνα όταν ανοίγουν τα σχολεία σε μεγάλο αριθμό χωρών, διακόπηκαν οι παραδόσεις σε 18 χώρες, ιδίως εξαιτίας του καταστροφικού τυφώνα Γιάγκι που έπληξε κράτη στην ανατολική Ασία και στον Ειρηνικό. Η νότια Ασία ήταν η περιοχή του κόσμου όπου σημειώθηκαν τα περισσότερα προβλήματα στα σχολεία, επλήγησαν 128 εκατομμύρια παιδιά. Η Ινδία επηρεάστηκε περισσότερο από κάθε άλλη (54 εκατ., κυρίως εξαιτίας καυσώνων), με αμέσως επόμενο το Μπανγκλαντές (35 εκατ., κυρίως εξαιτίας καυσώνων). Περίπου τα μισά παιδιά στον κόσμο —περίπου 1 δισεκ.— ζουν σε χώρες, με πολύ υψηλό κίνδυνο κλιματικών ή περιβαλλοντικών σοκ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της UNICEF σημειώνεται ότι αν οι εκπομπές αερίων συνεχιστούν με την ίδια ένταση, περίπου οκταπλάσια παιδιά θα έρχονται αντιμέτωπα με καύσωνες το 2050 σε σχέση με το 2000, 3,1 φορές περισσότερα σε ακραίες πλημμύρες και 1,7 φορές περισσότερα σε πυρκαγιές. Η υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών για τα παιδιά ανησυχεί για τις παρατεταμένες διακοπές της λειτουργίας σχολείων, με τον κίνδυνο να παύσουν να πηγαίνουν στο σχολείο, ειδικά τα κορίτσια. «Η κλιματική αλλαγή χειροτερεύει την παγκόσμια κρίση στη μόρφωση και απειλεί τη δυνατότητα των παιδιών να μάθουν. Σήμερα, κατά εκτιμήσεις, τα δυο τρίτα των παιδιών 10 ετών δεν μπορούν να διαβάσουν και να κατανοήσουν» απλό κείμενο, σημειώνεται σε έκθεσή της. «Οι κλιματικοί κίνδυνοι χειροτερεύουν αυτή την κατάσταση». «Η εκπαίδευση είναι μια από τις υπηρεσίες που αντιμετωπίζουν συχνότερα διακοπές εξαιτίας των κλιματικών κινδύνων. Μολαταύτα, συχνά παραμελείται στις συζητήσεις παρά τον ρόλο της στην προετοιμασία των παιδιών για να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές», επεσήμανε η Κάθριν Ράσελ, καταλήγοντας: «Το μέλλον των παιδιών πρέπει να βρίσκεται στην καρδιά όλων των σχεδίων και των ενεργειών όσον αφορά το κλίμα.» Η UNICEF απευθύνει επίσης έκκληση να γίνουν επενδύσεις τόσο για την ανακαίνιση σχολικών αιθουσών, όσο και για την κατασκευή νέων, ώστε να μπορούν να αντιμετωπιστούν τα ακραία αυτά φαινόμενα και να αποφευχθούν οι καταστροφές σχολικών κτιρίων. Ιδίως στη Μοζαμβίκη, όπου ο κυκλώνας Σίντο τον Δεκέμβριο κατέστρεψε, εν μέρει ή ολοσχερώς, 1.126 τάξεις σε 250 σχολεία.
Πυρκαγιές στο Λος Άντζελες: Αυξάνονται ενοίκια και κλιματικοί πρόσφυγες
Οι φωτιές προκάλεσαν σοβαρές ζημιές ή κατέστρεψαν περισσότερες από 11.100 μονοκατοικίες και περισσότερες από 240 πολυκατοικίες ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Δέκα λεπτά, 30 οικογένειες και ένα σπίτι. Αυτοί οι αριθμοί αποκαλύπτουν την απόγνωση των πυρόπληκτων κατοίκων του Λος Άντζελες μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές που κατέκαψαν κατοικίες, επιχειρήσεις, βλάστηση και άφησαν πίσω τους νεκρούς. Μετά την πύρινη λαίλαπα εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες έμειναν άστεγοι και η αναζήτηση νέας κατοικίας αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Όπως αναφέρει δημοσίευμα των LA Times, λοιπόν, μέσα σε μόλις 10 λεπτά, έσπευσαν 30 διαφορετικές οικογένειες, όλες από τις πληγείσες περιοχές, για να επισκεφθούν ένα και μόνο σπίτι διαθέσιμο προς ενοικίαση. Τελικά το ζευγάρι που προσέφερε στον ιδιοκτήτη 250 δολάρια περισσότερα από την αρχική προσφορά, είχε τη χαρά να πάρει τα κλειδιά στο χέρι και να ξεκινήσει τη νέα του ζωή. Η καταμέτρηση συνεχίζεται στις περιοχές Παλισέιντς και Ίτον, αλλά η τελευταία εκτίμηση είναι ότι οι πυρκαγιές προκάλεσαν σοβαρές ζημιές ή κατέστρεψαν περισσότερες από 11.100 μονοκατοικίες και περισσότερες από 240 πολυκατοικίες. Χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να εκτοπιστούν και να αναζητήσουν αλλού στέγη. Αρχικά πολλοί από αυτούς φιλοξενήθηκαν από φίλους και συγγενείς, αλλά το ερώτημα που επικρατεί τώρα είναι αν θα αποφασίσουν να ξαναχτίσουν εκεί που τώρα υπάρχει μόνο στάχτη ή θα εγκαταλείψουν την ιδέα αυτή και θα αναζητήσουν την τύχη τους σε άλλη περιοχή. Όπως αναφέρει το CNN δεδομένα από παλαιότερες καταστροφές αποκαλύπτουν ότι οι περισσότεροι από τους εκτοπισμένους θα επιστρέψουν στις κοινότητές τους, αφού συνδέονται με ισχυρούς οικογενειακούς και φιλικούς δεσμούς. Ωστόσο αυτό δε σημαίνει ότι θα καταφέρουν να επανέλθουν εκεί ακριβώς όπου ζούσαν. Η αποκατάσταση όσων κατοικιών δεν καταστράφηκαν ολοσχερώς θα χρειαστεί χρόνο και χρήμα, ακόμα και για όσους είχαν σχετική ασφάλιση. Όλα αυτά την ώρα που ήδη η αγορά κατοικίας στην Καλιφόρνια κρίνεται απαιτητική. Οι πυρκαγιές ήρθαν να προστεθούν στο ήδη σύνθετο στεγαστικό πρόβλημα, καθώς χιλιάδες νέες άστεγες οικογένειες ζητούν άμεσα λύση. Βραχυπρόθεσμα, όπως επισημαίνουν οι LA Times, είναι πιθανή η ταχεία ανοδική πορεία των ενοικίων σε σημεία κοντά στις πληγείσες περιοχές, καθώς οι πολίτες προσπαθούν να μείνουν κοντά στις κοινότητές τους. Σύμφωνα με το αμερικανικό δημοσίευμα, λιγότερο από το 4% των κατοικιών εντός της πόλης και της κομητείας ήταν διαθέσιμα προς ενοικίαση το 2023, με πολλούς εκ των ιδιοκτητών να αγνοούν τους προσωρινούς κανονισμούς σχετικά με την αύξηση των τιμών που τέθηκαν σε ισχύ μετά τις πυρκαγιές. Παρά τη δέσμευση των αρμόδιων αρχών να πατάξουν την αισχροκέρδεια, επιτρέπεται αύξηση της τάξης του 10%, με πολλούς ειδικούς να εκτιμούν ότι η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών θα εκτοξεύσει στα ύψη τα ενοίκια στην ευρύτερη περιοχή. Μιλώντας στους LA Times, ο Μάικλ Λενς, καθηγητής αστικού σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας (UCLA) συνέκρινε την κατάσταση με τις… μουσικές καρέκλες. Ένα κύμα εκτοπισμένων θα καταλάβει τα διαθέσιμα σπίτια κοντά στις πυρκαγιές, ανεβάζοντας τα ενοίκια εκεί και αναγκάζοντας άλλους να ψάξουν σε άλλες γειτονιές, όπου και εκεί με τη σειρά τους τα κόστη θα αυξηθούν. Την ίδια ώρα, σε συνθήκες όπως αυτές που επικρατούν σε Παλισέιντς και Ίτον, ιδιοκτήτες εκμεταλλεύονται την ευκαιρία και προχωρούν σε έξωση των ενοικιαστών τους ώστε να διαθέσουν το διαμέρισμά τους σε όσους είναι πρόθυμοι να καταβάλουν υψηλότερο ποσό. Οι ίδιες οι αυξήσεις ενοικίων μπορεί να αναγκάσουν τους ανθρώπους να αλλάξουν συνοικία εάν το κόστος ξεπεράσει κατά πολύ τον προϋπολογισμό τους. Σε βάθος χρόνου και αν τελικά λιγότερος κόσμος επιλέξει να ξαναδώσει πνοή στις πληγείσες κοινότητες, είναι πιθανό οι τιμές να πέσουν. Αν επικρατήσει αυτό το σενάριο θα παρατηρηθεί το φαινόμενο του εξευγενισμού, όπου ιδιοκτήτες πωλούν ό,τι έχει απομείνει από την ακίνητη περιουσία τους και έτσι υποβαθμισμένες αστικές περιοχές αναγεννώνται και σταδιακά καταγράφεται αναβάθμιση της συνοικίας και αύξηση της αξίας των ακινήτων. Παράλληλα, ένα ακόμα ερώτημα που προκύπτει είναι τι θα συμβεί αν μία καταστροφή όπως οι πρόσφατες πυρκαγιές επαναληφθεί. Η Καλιφόρνια είναι εκ φύσεως επιρρεπής στις φωτιές και με την άνοδο της θερμοκρασίας, την παρατεταμένη ξηρασία, την συρρίκνωση των υδάτινων πόρων, το ενδεχόμενο να συμβεί ανάλογη καταστροφή είναι περισσότερο από πιθανό. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι μέχρι τώρα δεν έχει σημειωθεί μαζική μετανάστευση από την πολιτεία εξαιτίας των καιρικών συνθηκών ή δασικών πυρκαγιών. Εντούτοις, η τάση είναι τοπική με ανθρώπους που μετακινούνται προς την ενδοχώρα ή σε υψηλότερα σημεία για να αποφύγουν τις πλημμύρες. Σε κάθε περίπτωση, ο μύθος του «κλιματικού παράδεισου» που είχε χτιστεί αρχίζει να καταρρέει αφού φαινόμενα όπως τυφώνες, κυκλώνες, πυρκαγιές γίνονται ολοένα συχνότερα και σφοδρότερα. Πηγή: newmoney.gr
Πώς η Αθήνα θα πάρει βαθιά ανάσα
Η διαχρονική μάχη με την ρύπανση, τα μέτρα που βελτίωσαν την ποιότητα του αέρα, οι πιό «καθαρές» ώρες της ημέρας. Μιλούν στην «Κ» οι καθηγητές του Εργαστηρίου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής Από τη Δήμητρα Τριανταφύλλου Κάποτε, η Αθήνα συγκαταλεγόταν στις ευρωπαϊκές πόλεις με την χειρότερη ποιότητα αέρα, τα τελευταία 20 χρόνια όμως αυτός ο νευραλγικός δείκτης για την υγεία και την ποιότητα ζωής βελτιώνεται διαρκώς. Το παραπάνω λέει στην «Κ» ο Δρ. Κωνσταντίνος Μουστρής, Καθηγητής στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών, της Σχολής Μηχανικών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και υπεύθυνος του Εργαστηρίου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης. Πιάνοντας το νήμα της ιστορίας από την αρχή, ο κ. Μουστρής λέει πως μέχρι και τη δεκαετία του 1990 η ευρύτερη περιοχή της Αθήνας «βασανιζόταν» από πολλούς ρύπους – οξείδια του θείου, οξείδια του αζώτου, μικροσωματίδια, όζον. «Από το 1991 και μετά, με πρώτο βήμα τη σταδιακή απόσυρση των καταλυτικών αυτοκινήτων η ατμόσφαιρα της Αθήνας ξεκινά να βελτιώνεται διαρκώς. Μέσα σε πέντε χρόνια άλλαξαν όλα τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούσαν στους δρόμους. Ετσι, το 1995 έχουμε μια σημαντική κάμψη στους ατμοσφαιρικούς ρύπους της πρωτεύουσας». Η έναρξη της λειτουργίας του μετρό το 2000, η μετακίνηση του αεροδρομίου από τη Γλυφάδα στα Σπάτα το 2001 αλλά και η δημιουργία της Αττικής Οδού το 2003, βελτίωσαν έτι περαιτέρω την ποιότητα της ατμόσφαιρας της πρωτεύουσας. Ακολούθησαν κι άλλα θετικά γεγονότα όπως η υποχρεωτική απόσυρση των εξαιρετικά ρυπογόνων ντιζελοκίνητων ταξί στο πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων το 2004. «Σκεφτείτε πως ενώ τα συγκεκριμένα οχήματα αποτελούσαν το 5 % των οχημάτων στους δρόμους της πόλης ευθύνονταν για τη συντριπτική πλειονότητα των αιωρουμένων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα» σημειώνει με τη σειρά του ο Γιώργος Σπυρόπουλος, μηχανολόγος- μηχανικός και καθηγητής στο εργαστήριο ατμοσφαιρικής ρύπανσης του πανεπιστημίου. Οι σταθμοί καταγραφής-παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα, σε Πατησίων, Αθηνάς, Γεωπονικής και Μαρούσι, δείχνουν μια πτωτική τάση των συγκεντρώσεων CO (μονοξείδιου του άνθρακα) τα τελευταία 30 περίπου έτη. Για τον σταθμό μέτρησης Πατησίων η μείωση είναι της τάξης του 80%. Οπως εξηγεί ο κ. Σπυρόπουλος, η παύση έκδοσης αδειών για νέες βιομηχανικές μονάδες εντός της Αθήνας και η μαζική μεταφορά υπαρχουσών, στα Οινόφυτα, βοήθησαν στο να καθαρίσει περαιτέρω η ατμόσφαιρα. Μείωση των εκπομπών αέριων ρύπων σημειώθηκε και τη δεκαετία της οικονομικής κρίσης (2010-2020) λόγω της αδυναμίας των πολιτών να χρησιμοποιούν εντατικά τα οχήματα τους. Το ίδιο συνέβη και την περίοδο του εγκλεισμού λόγω COVID. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, σύμφωνα με το European City Air Quality Viewer, ένα διαδικτυακό εργαλείο που χρησιμοποιεί συγκριτικά στοιχεία για τη μέτρηση της ποιότητας του αέρα σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις συλλέγοντας πληροφορίες από σταθμούς παρακολούθησης, η ποιότητα του αέρα στην Αθήνα κατατασσόταν στην 290η θέση μεταξύ 372 ευρωπαϊκών πόλεων που εξετάστηκαν. Παράλληλα, η ποιότητα του αέρα στην Αθήνα βαθμολογήθηκε ως «μέτρια» από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος. Σύμφωνα με τους υπεύθυνους του εργαστηρίου, η Αθήνα έχει πολύ καλύτερη ατμόσφαιρα, για παράδειγμα από το Αμβούργο, πόλεις της Βόρειας Ιταλίας όπως το Μιλάνο, τη Λιθουανία αλλά και τα Βαλκάνια. Στα καθ’ ημάς, ο Βόλος και η Θεσσαλονίκη δείχνουν να έχουν κακή ποιότητα ατμόσφαιρας, πολλές φορές περισσότερο και από την Αθήνα. Για τον σταθμό καταγραφής Πατησίων, η μείωση των συγκεντρώσεων διοξειδίου του αζώτου (ΝΟ2) τα τελευταία 30 έτη είναι της τάξης του 25% περίπου. Ιδια είναι η κατάσταση και σε άλλες θέσεις εντός της ΕΠΑ, καταδεικνύοντας πως σε ότι έχει να κάνει με το ΝΟ2 πρέπει να ληφθούν μέτρα και δράσεις για την περαιτέρω μείωσή του. Ο «μετασχηματισμός» της ρύπανσης με την πάροδο των χρόνωνΟι παραπάνω μετασχηματισμοί βοήθησαν την πρωτεύουσα να βελτιώσει τις επιδόσεις της στις εκπομπές όλων των ατμοσφαιρικών ρύπων πλην δύο, το όζον και τα αιωρούμενα σωματίδια, ρύπους τους οποίους ακόμα δεν έχουμε καταφέρει να θέσουμε κάτω από τα όρια που έχουν θεσπιστεί από την Ε.Ε. Σημειώνεται πως με βάση τον Π.Ο.Υ., τα αιωρούμενα σωματίδια (ΑΣ), το διοξείδιο του αζώτου (NO2), το διοξείδιο του θείου (SO2) και το τροποσφαιρικό όζον (O3) ορίζονται ως οι πιο επιβλαβείς για την ανθρώπινη υγεία ατμοσφαιρικοί ρύποι «Το όζον είναι ρύπος δευτερογενής και δεν εκπέμπεται στην ατμόσφαιρα από πηγές (π.χ εξατμίσεις αυτοκινήτων), αλλά δημιουργείται στην ατμόσφαιρα μετά από χημικές αντιδράσεις που τις ευνοεί ο ήλιος και οι υψηλές θερμοκρασίες. Λαμβάνοντας υπόψη την κλιματική αλλαγή που βιώνουμε, καταλαβαίνουμε ότι οι συνθήκες που διαμορφώνονται ευνοούν ακόμα περισσότερο τον σχηματισμό όζοντος» επισημαίνει και η Κλεοπάτρα Ντούρου, μέλος του ειδικού διδακτικού προσωπικού του εργαστηρίου. Οπως προσθέτει: «Το ενδιαφέρον είναι πως το όζον που παράγεται μέσα σε μια ρυπασμένη περιοχή καταστρέφεται από ορισμένους ρύπους. Σε περιαστικές περιοχές βλέπουμε πιο αυξημένες τιμές όζοντος. Γιατί εκεί δεν υπάρχουν οι καταστροφείς του». Στον σταθμό Πατησίων, η μείωση των συγκεντρώσεων διοξείδιου του θείου (SO2) είναι της τάξης του 85%. Ιδια φαίνεται να είναι η κατάσταση και σε άλλες θέσεις εντός της Αθήνας, καταδεικνύοντας πως σε ότι έχει να κάνει με το SΟ2 πρέπει να ληφθούν μέτρα και δράσεις για την περαιτέρω μείωση του. Σε ότι έχει να κάνει με τα αιωρούμενα σωματίδια, οι καθηγητές αναφέρουν ότι από το 2000, όταν και ξεκίνησαν να τα καταγράφουν στο εν λόγω εργαστήριο, υπάρχει μια μείωση, αλλά όχι τέτοια ώστε να είμαστε εντός των ορίων που έχει θεσπίσει η ΕΕ και ο ΠΟΥ για την προστασία της δημόσιας υγείας. «Συνεχίζουμε να έχουμε υπερβάσεις των οριακών τιμών συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων, αρκετές ημέρες μέσα στο ημερολογιακό έτος. Πρέπει όμως να σημειώσουμε ότι ο αριθμός ημερών υπέρβασης έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία 15 περίπου έτη (μείωση περισσότερο από 50%)» σημειώνει ο κ. Μουστρής. Παράλληλα, τα αυξανόμενα επεισόδια αφρικανικής σκόνης αποτελούν μια πηγή ρύπανσης η οποία αυξάνεται προοδευτικά τα τελευταία χρόνια. Η κ. Ντούρου τονίζει πως την ίδια στιγμή και οι πυρκαγιές είναι ένας πολύ επιβαρυντικός παράγοντας για την ατμόσφαιρα. «Κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών καίγεται ακόμα και το χώμα. Και ακόμα δεν γνωρίζουμε τι εμπεριέχουν αυτά τα σωματίδια το οποίο εισπνέουμε, τις χημικές διεργασίες που συντελούνται εκείνη τη στιγμή. Η τοξικότητα είναι σίγουρα υψηλή». Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τον κ. Σπυρόπουλο, ο βασικός ρυπογόνος τομέας στον οποίο η Αθήνα τα πηγαίνει χειρότερα, είναι η χρήση των αυτοκινήτων. Και το πρόβλημα δεν έχει να κάνει μόνο με τον τεράστιο αριθμό –για τα «κυβικά» της ελληνικά πρωτεύουσας- αλλά και με τον
Κλιματική αλλαγή: Θα ξεμείνει από μπρόκολο η Μεγάλη Βρετανία;
Ελλείψεις για το πιο αγαπημένο λαχανικών των Βρετανών – Ποιες οι πρακτικές που διερευνούν οι επιστήμονες για πιο ανθεκτικές καλλιέργειες ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Μπρόκολο με τυρί στο φούρνο, στιρ-φράι, με ζυμαρικά, με σκόρδο και παρμεζάνα, ομελέτα, ή κουνουπίδι με σάλτσα τυριού, «μπριζόλες» κουνουπιδιού, με σάλτσα κάρυ… πολλές είναι οι αγαπημένες συνταγές που απολαμβάνουν συχνά οι Βρετανοί με κύριο συστατικό το κουνουπίδι ή το μπρόκολο. Τα δύο αυτά ζαρζαβατικά είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε τέτοιο βαθμό που το 2017 το μπρόκολο ανακηρύχθηκε το αγαπημένο λαχανικό της χώρας, αφήνοντας πίσω του το καλαμπόκι και τη ντομάτα. Παρότι για πολλά χρόνια συνοδευόταν από αρνητικά σχόλια, κυρίως εξαιτίας της κακοσμίας που προκαλείται από το μαγείρεμά του, η φήμη του ως «υπερτροφή» και οι αντικαρκινικές ιδιότητές του έχουν καταφέρει να αντιστρέψουν το κλίμα και να το στέψουν νικητή. Δεν είναι τυχαίο, ότι παρά το υψηλό κόστος του σε πόλεις όπως το Λονδίνο και το Μπέρμιγχαμ – από 2,34 έως 3,91 λίρες ανά κιλό – που αποδίδεται σε προβλήματα στην αλυσίδα εφοδιασμού όπως ακραία καιρικά φαινόμενα και ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό, εξακολουθεί να κυριαρχεί στη διατροφή των Βρετανών. Εξάλλου, η ευελιξία του και τα οφέλη του στον οργανισμό αποτελούν σημαντικά στοιχεία για να ενθαρρύνουν τη συχνή κατανάλωσή του. Βέβαια, η αυξανόμενη ζήτηση από τους καταναλωτές, σε συνδυασμό με τις παραπάνω δυσκολίες οδηγεί σε ελλείψεις, οι οποίες αναμένεται να αυξηθούν εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Οι υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες, σε συνδυασμό με τις σφοδρές βροχοπτώσεις επιφέρουν σοβαρές επιπτώσεις στις καλλιέργειες. Όπως αναφέρει η Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου (ΜΕΤ) η ίδια τάση αναμένεται να επικρατήσει το ερχόμενο διάστημα και παρότι τα κύματα ψύχους θα παραμείνουν, θα γίνουν λιγότερο συχνά και λιγότερο έντονα. Επιπλέον, όπως προβλέπεται οι χειμερινοί μήνες θα είναι περισσότερο υγροί, εξαιτίας των θερμότερων θερμοκρασιών για την εποχή, συνέπεια της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Μπορεί από τη μία το θερμότερο κλίμα να ενισχύει την ανάπτυξη των καλλιεργειών, αλλά αυτό σημαίνει ότι μπορεί τα προϊόντα, όπως μπρόκολα, κουνουπίδια, λάχανα, λαχανίδες και γογγύλια, να αναπτυχθούν πολύ γρηγορότερα από το φυσιολογικό και να δείχνουν έτοιμα πριν την κατάλληλη στιγμή για τη συγκομιδή τους. Η γεωπόνος Χάνα Κροφτ, μιλώντας στον Guardian εξήγησε ότι καταγράφηκαν ελλείψεις στη συγκομιδή κουνουπιδιού εξαιτίας των σφοδρών βροχοπτώσεων των περασμένων μηνών, οι οποίες οδήγησαν σε ποιοτικά προβλήματα και καθυστέρηση στην τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων φύτευσης. Από την άλλη, ο Γκάι Μπάρτερ, κηπουρός της Βασιλικής Εταιρείας Οπωροκηπευτικών δήλωσε έκπληκτος για την πρώιμη ωρίμανση των κουνουπιδιών, προσθέτοντας ότι για παράδειγμα στο Σάρεϊ η συγκομιδή επισπεύστηκε κατά έξι μήνες. Όπως είπε, φυτεύτηκαν τη συνηθισμένη εποχή, αλλά αναπτύχθηκαν πολύ τους υγρούς μήνες Ιουλίου και Σεπτεμβρίου και κατά τη διάρκεια ενός ιδιαίτερα ήπιου φθινοπώρου. Προβλήματα και στην Ιταλία Ανάλογες δυσκολίες, όμως, αντιμετωπίζουν αγρότες και στη γειτονική Ιταλία, καθώς όπως αναφέρει η εφημερίδα La Repubblica έχουν επηρεαστεί οι καλλιέργειες πορτοκαλιών, αγκινάρας, ραντίτσιο, αλλά και ακτινιδίου και αχλαδιών. Οι έντονες βροχοπτώσεις των περασμένων μηνών προκάλεσαν προβλήματα στη συγκομιδή του ραντίτσιο στην περιοχή του Τρεβίζο, ενώ η παρατεταμένη περίοδος ξηρασίας στη Σικελία που οδήγησε τις αρμόδιες αρχές να εξαγγείλουν μέτρα για τη κατανάλωση νερού από τους πολίτες, είχε ως συνέπεια την ανάπτυξη πορτοκαλιών μικρότερου μεγέθους. Ο Λορέντζο Μπατζάνα, οικονομικός διευθυντής της Coldiretti της πιο σημαντικής αγροτικής οργάνωσης της Ιταλίας, δήλωσε στην ιταλική εφημερίδα ότι τα τελευταία χρόνια οι κλιματικές μεταβολές έχουν επηρεάσει αρνητικά τις καλλιέργειες φρούτων και λαχανικών. Ανάμεσα σε αυτά τα ακτινίδια και τα αχλάδια, η παραγωγή των οποίων έχει υποστεί σοβαρές συνέπειες. Το ζήτημα που προκύπτει, επισημαίνει ο Μπατζάνα, είναι ότι η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει τις μεταβλητές που πάντα επηρέαζαν τη γεωργική παραγωγή, η οποία «δεν είναι ένα εργοστάσιο αλλά ένα σύστημα σε συνεχή διάλογο με το κλίμα». Υπάρχει λύση; Ο Κλάουντιο Καντίνι του Ινστιτούτου Βιοοικονομίας του Εθνικού Συμβουλίου Ερευνών (CNR) μιλώντας στην εφημερίδα εξήγησε ότι η επιστήμη επιχειρεί να ξεπεράσει τις δυσκολίες με διάφορες μεθόδους. Από τη μία τα αμπέλια «μετακομίζουν» πιο ορεινά, από την άλλη ερευνάται η δημιουργία πιο ανθεκτικών ποικιλιών. Ανάμεσα στις εναλλακτικές αρχίζει να κυριαρχεί η ιδέα της γενετικής, καθώς υπάρχει η δυνατότητα παρέμβασης στο DNA των οργανισμών, αφού επιλεγούν τα γονίδια που ευνοούν την αντίσταση στην κλιματική μεταβλητότητα. Ο Καντίνι τόνισε ότι το μέλλον εξαρτάται από αυτό και προσθέτει ότι με την ερευνητική του ομάδα μελετούν, μεταξύ άλλων, τα ελαιόδεντρα. Όπως είπε, ήδη έχουν ερευνηθεί περισσότερες από 800 ποικιλίες, εκ των οποίων μόνο 20 έχουν δείξει στοιχεία ότι υποφέρουν από κλιματικό στρες σε περιόδους ξηρασίας. Αυτό, επομένως, που καλούνται οι ειδικοί είναι να κατανοήσουν τι είναι το διαφορετικό στο DNA τους. Πηγή: newmoney.gr
Red alert για τις υποθαλάσσιες ενεργειακές υποδομές στην Ευρώπη (pic)
Μετά τα διαδοχικά «χτυπήματα», αυξάνεται ο συντονισμός των χωρών της Δύσης πάνω σε μέτρα ασφαλείας- Οι πρωτοβουλίες της Νορβηγίας και ο ρόλος του ΝΑΤΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΓΡΙΜΑΝΗ Τα διαδοχικά «χτυπήματα» σε υποθαλάσσιες ενεργειακές υποδομές της Ευρώπης τα τελευταία χρόνια, έχουν προκαλέσει συναγερμό στις αρμόδιες αρχές. Είναι γεγονός ότι έχουν πυκνώσει τα περιστατικά εκτεταμένων καταστροφών σε υποθαλάσσιους αγωγούς φυσικού αερίου και καλώδια ηλεκτρικών διασυνδέσεων, ενισχύοντας τις υποψίες περί δολιοφθοράς, ιδιαίτερα στη σημερινή εξαιρετικά τεταμένη γεωπολιτική κατάσταση για την ευρύτερη περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, η Νορβηγία, οι σύμμαχοί της στη Σκανδιναβία-Βαλτική και οι ΗΠΑ συμφώνησαν πρόσφατα να λάβουν μέτρα για την ενίσχυση της ασφάλειας των υποθαλάσσιων υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών. Το μέτρο αυτό αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να μειωθούν τα τρωτά σημεία των υποδομών ζωτικής σημασίας και να διαφυλαχθεί η εθνική και περιφερειακή ασφάλεια. “Ένα σημαντικό μέρος των μέτρων που έχουμε πλέον συμφωνήσει για την προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων περιλαμβάνει ευρύτερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα σε αυτό το έργο”, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, Espen Barth Eide. Σύμφωνα με τη νορβηγική κυβέρνηση, οι αυξανόμενοι κίνδυνοι για τα υποθαλάσσια περιουσιακά στοιχεία ώθησαν τη Νορβηγία να δώσει προτεραιότητα στη συνεργασία με γείτονες και συμμάχους. «Τα κατεστραμμένα καλώδια και οι αγωγοί στον βυθό της θάλασσας αναδεικνύουν μια ευπάθεια που είναι σημαντική για την ασφάλεια της Νορβηγίας. Πρέπει να συνεργαστούμε με τους γείτονές μας και με τις ΗΠΑ σε αυτό το θέμα. Είμαι επίσης ικανοποιημένος που το ΝΑΤΟ θέτει αυτό το θέμα στην ημερήσια διάταξη με τη συνάντηση που είχε με τις χώρες γύρω από τη Βαλτική Θάλασσα» πρόσθεσε. Τονίζοντας ότι «για τη Νορβηγία, η οποία έχει αρκετές χιλιάδες χιλιόμετρα υποθαλάσσιων καλωδίων, είναι πολύ σημαντικό να αποφευχθούν επιθέσεις σε αυτή την υποδομή». Και το ΝΑΤΟ Τον περασμένο Νοέμβριο, η Νορβηγία ενέκρινε την κοινή δήλωση σχετικά με την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των υποθαλάσσιων καλωδίων σε έναν παγκοσμίως ψηφιοποιημένο κόσμο. Η δήλωση περιγράφει τις αρχές για τη διασφάλιση της ασφάλειας, της αξιοπιστίας και της ανθεκτικότητας των υποθαλάσσιων καλωδίων μέσω καλύτερων πρακτικών σχεδιασμού, ανάπτυξης, συντήρησης και επισκευής. Στη συνάντηση των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ τον Οκτώβριο του 2024, ο Νορβηγός υπουργός Άμυνας Bjørn Arild Gram και ο Γερμανός ομόλογός του Boris Pistorius ηγήθηκαν συζητήσεων για την ενίσχυση του ρόλου του ΝΑΤΟ στην προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών. Η Νορβηγία έχει προσδιορίσει διάφορα μέτρα για την ενίσχυση της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της εναρμονισμένης παρακολούθησης της κατάστασης σε πραγματικό χρόνο και της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με περιστατικά μεταξύ κυβερνήσεων, συμμάχων και ιδιωτικών φορέων. προώθηση συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα για την επέκταση της ικανότητας επισκευής και συντήρησης καθώς και ενθάρρυνση των εμπορικών φορέων εκμετάλλευσης να δημιουργήσουν μια βάση δεδομένων για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με βλάβες καλωδίων, επισκευές και καθυστερήσεις. Επιπλέον, ο εξορθολογισμός των διαδικασιών εισαγωγής / εξαγωγής εξοπλισμού αναμένεται να επιτρέψει την ταχύτερη μεταφορά εργαλείων και υλικών επισκευής. «Οι συμμετέχοντες θα αυξήσουν τον συντονισμό σε αυτούς τους τομείς μέσω του ΝΑΤΟ, των συνεχιζόμενων διαβουλεύσεων ΗΠΑ-Σκανδιναβίας-Βαλτικής και όλων των άλλων σχετικών φόρουμ» επισημαίνει η νορβηγική κυβέρνηση. Τα πρόσφατα «χτυπήματα» Οι κινήσεις αυτές έρχονται μετά από μια σειρά πρόσφατων περιστατικών στα ευρωπαϊκά ύδατα. Συγκεκριμένα, η φινλανδική αστυνομία εξακολουθεί να ερευνά ζημιές που προκλήθηκαν το 2023 στον αγωγό φυσικού αερίου Balticconnector, καθώς και σε πολλά καλώδια τηλεπικοινωνιών, που λέγεται ότι πιθανότατα προκλήθηκαν από πλοίο που έσυρε την άγκυρα του. Στις 25 Δεκεμβρίου 2024, ο διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς της Φινλανδίας (TSO) Fingrid ανέφερε στις αρχές την πιθανή αποτυχία του Estlink 2, προκαλώντας άμεση έρευνα για την αλυσίδα των γεγονότων καθώς και εάν ένα ξένο φορτηγό πλοίο ενεπλάκη στη ζημιά. Η έρευνα βρήκε σημάδια από ένα κομμάτι που σέρνεται στο βυθό της θάλασσας επί δεκάδες χιλιόμετρα. Όλα αυτά, σε συνδυασμό και με ορισμένες κυβερνοεπιθέσεις που έχουν συμβεί σε διαχειριστές κρίσιμων ενεργειακών υποδομών στην Ευρώπη έχουν θέσει σε…συναγερμό διαρκείας τους υπεύθυνους, όσο κι αν το έργο της αποτελεσματικής θωράκισης από τέτοιου είδους, φυσικές ή διαδικτυακές, απειλές είναι εξαιρετικά δύσκολο. Πηγή: newmoney.gr
Από τη θάλασσα στο τραπέζι: Τα μικροπλαστικά σερβίρονται στο πιάτο μας
Ερευνητές εντόπισαν 1.806 διαφορετικά επιβλαβή σωματίδια σε 180 από τα 182 δείγματα που εξετάστηκαν ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Γαρίδες, ελαιόλαδο, κρεμμύδι, ντομάτες φρέσκες, λευκό κρασί, λίγη φέτα και… μικροπλαστικά και έτοιμες και αχνιστές στο πιάτο μας οι γαρίδες σαγανάκι με ολίγον από θαλάσσια ρύπανση. Οι γαρίδες είναι τα πιο δημοφιλή θαλασσινά στον κόσμο, με τους Αμερικανούς να καταναλώνουν κατά μέσο όρο σχεδόν μισό κιλό ανά άτομο ετησίως. Είναι νόστιμες, μπορούν να συνδυαστούν με πολλά άλλα συστατικά για την προετοιμασία γευστικών πιάτων, έχουν χαμηλή θερμιδική αξία και υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, διαθέτουν περισσότερες από 20 διαφορετικές βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά όπως το σελήνιο και το ιώδιο και μαγειρεύονται εύκολα και γρήγορα. Οι γαρίδες, όμως, όπως και άλλα δημοφιλή θαλασσινά καταναλώνουν ρύπους που καταλήγουν στη θάλασσα, με αποτέλεσμα αυτοί να επιστρέφουν στον άνθρωπο όταν σερβίρονται στο τραπέζι μας. Σύμφωνα με έρευνα από επιστήμονες του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Πόρτλαντ (PSU) που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Toxicology, σε πολλά δημοφιλή θαλάσσια είδη ανιχνεύονται μικροπλαστικά σε έντερο και ιστούς σε ποσοστό 99%. Ανάμεσα σε αυτά, η ροζ γαρίδα, η πέρκα του Ειρηνικού Ωκεανού, ο άγριος βασιλικός σολομός (Chinook), η ρέγγα Ειρηνικού, το μαύρο πετρόψαρο που εντοπίστηκαν στις ακτές του Όρεγκον ή αγοράστηκαν από ιχθυοπωλεία. Οι ερευνητές εντόπισαν 1.806 διαφορετικά επιβλαβή σωματίδια σε 180 από τα 182 δείγματα που εξετάστηκαν. Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω μελέτη γύρω από τεχνολογίες και στρατηγικές που θα μπορούσαν να περιορίσουν τη θαλάσσια ρύπανση. «Διαπιστώσαμε ότι οι μικρότεροι οργανισμοί τους οποίους μελετήσαμε φαίνεται να καταναλώνουν περισσότερα ανθρωπογενή, μη θρεπτικά σωματίδια», ανέφερε η επικεφαλής της έρευνας και καθηγήτρια Περιβαλλοντικών Επιστημών, Ελίζ Γκράνεκ. Όπως είπε η ειδικός, οι γαρίδες και τα μικρότερα ψάρια, όπως η ρέγγα, τρέφονται με ζωοπλαγκτόν. Συχνά, λοιπόν, τα σωματίδια που προκύπτουν από τα απόβλητα μοιάζουν με τους μικροοργανισμούς αυτούς επομένως, τα θαλάσσια είδη τρέφονται με αυτά. Σε άλλες περιπτώσεις, οι συγκεντρώσεις μικροπλαστικών είναι τόσο υψηλές που τα ψάρια δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να τα καταναλώσουν. Οι ροζ γαρίδες που αλιεύθηκαν από σκάφη παρουσίασαν την υψηλότερη συγκέντρωση με 10,67 σωματίδια ανά γραμμάριο, ενώ ο βασιλικός σολομός περιείχε τη χαμηλότερη συγκέντρωση με 0,028 σωματίδια ανά γραμμάριο. Τα περισσότερα σωματίδια που ανιχνεύθηκαν ήταν μικροΐνες, μικροσκοπικές κλωστές που αποβάλλονται από συνθετικά υφάσματα κατά το πλύσιμο ή την απόρριψη. Η διάσταση των σωματιδίων αυτών κυμαινόταν ανάμεσα στα 2 μικρόμετρα και τα 3,6 χιλιοστά (μια ανθρώπινη τρίχα έχει συνήθως διάμετρο 50-70 μικρόμετρα). Ανάμεσα στα συνθετικά που βρέθηκαν συγκαταλέγονται πολυεστέρας, πολυπροπυλένιο και επεξεργασμένη κυτταρίνη. Πολλά σωματίδια ήταν διαυγή ή λευκά (72%), ενώ 13% ήταν το ποσοστό των μπλε και μαύρων σωματιδίων. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, το χρώμα οδηγεί στις πιθανές πηγές ρύπανσης, καθώς οι διάφανες και λευκές ίνες παραπέμπουν σε αλιευτικά εργαλεία, όπως δίχτυα, ή συσκευασίες τροφίμων, ενώ οι έγχρωμες ίνες προέρχονται συχνά από ρούχα και υφάσματα. Αυτό που ανησυχεί περισσότερο τους ερευνητές είναι η ικανότητα των σωματιδίων αυτών να μετακινούνται από το έντερο του ψαριού στους ιστούς τους, όπως οι μύες, καθώς μπορεί να υπάρχουν επιπτώσεις σε άλλους οργανισμούς, μεταξύ αυτών και o ανθρώπινος. Παρ’όλα αυτά, οι επιστήμονες δεν αποτρέπουν τους πολίτες από την κατανάλωση θαλασσινών και ψαριών, αλλά συστήνουν προσοχή στον τρόπο απόρριψης των αποβλήτων. «Εάν απορρίπτουμε προϊόντα που απελευθερώνουν μικροπλαστικά, αυτά τα μικροπλαστικά καταλήγουν στο περιβάλλον και συγκεντρώνονται στα είδη που τρώμε», δήλωσε η Γκράνεκ, τονίζοντας ότι «αυτό που ρίχνουμε στο περιβάλλον καταλήγει στο πιάτο μας». Επιπλέον, διαπίστωσαν ότι το πλύσιμο της γαρίδας και φιλέτων ψαριού μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αφαιρέσει ρύπους που ενδεχομένως έχουν «καθίσει» στην επιφάνεια του ψαριού. Οι ερευνητές θα συνεχίσουν τη μελέτη γύρω από τις συνέπειες από τα σωματίδια στα ζώα και θα αναζητήσουν τρόπους για τον περιορισμό των μικροπλαστικών που εισέρχονται στα θαλάσσια οικοσυστήματα. Πηγή: newmoney.gr
«Ενα τζάκι σε 4 ώρες ρυπαίνει όσο 1.000 οχήματα»
Οι τιμές ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Αθήνα την Πρωτοχρονιά όπως τις κατέγραψε το σύστημα Πανάκεια. Οι πιο επιβαρυμένες πόλεις της Ελλάδας. Μιλάει στην «Κ» ο καθηγητής Μηχανικής Διεργασιών και Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Πάτρας, Σπύρος Πανδής Αιθαλομίχλη στη Θεσσαλονίκη. Φωτό: ΙΝΤΙΜΕ Από την Ελβίρα Κρίθαρη Η κάπνα που πλανάται πάνω από την πόλη τις ημέρες των γιορτών υποβαθμίζει την ποιότητα του αέρα και αποτελεί έναν από τους σοβαρότερους κινδύνους για τη δημόσια υγεία, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Μαζί με τη θαλπωρή που προσφέρει η εικόνα ενός αναμμένου τζακιού σε διάστημα 4 ωρών, προκαλείται επίσης ρύπανση ίση με αυτήν που δημιουργούν 1.000 οχήματα παλαιάς τεχνολογίας, σύμφωνα με τον καθηγητή Μηχανικής Διεργασιών και Περιβάλλοντος στο τμήμα Χημικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πάτρας και συνεργαζόμενο ερευνητή στο ΙΤΕ, Σπύρο Πανδή. Ο καθηγητής, μιλώντας στην «Κ», εξηγεί τα προβλήματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης που αντιμετωπίζουν οι μεγάλες πόλεις της Ελλάδας. Στο σύστημα αποτύπωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ΠΑΝΑΚΕΙΑ –τη μοναδική ολοκληρωμένη Ερευνητική Υποδομή για τη σύσταση της ατμόσφαιρας και την κλιματική αλλαγή σε Ελλάδα, Νότια Ευρώπη και ανατολική Μεσόγειο– καταγράφονται οι τιμές ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε πραγματικό χρόνο, με τη δυνατότητα της αναδρομής σε προηγούμενες ημερομηνίες. Την Πρωτοχρονιά του 2025 η Αθήνα βρισκόταν στη χειρότερη δυνατή κλίμακα ρύπανσης («εξαιρετικά κακή») και μία από τις βασικές αιτίες φαίνεται να είναι τα τζάκια. Οι τιμές ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Αθήνα την Πρωτοχρονιά. Πηγή: PANACEA «Βλέπουμε στο δίκτυο που μετράει τα ατμοσφαιρικά σωματίδια σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας, ότι ανάλογα με τον καιρό, στις ημέρες αργίας, αυτά ξεπερνούν κατά πολύ τα επίπεδα τα οποία θεωρούμε υγιεινά», επισημαίνει ο κ. Πανδής. «Βλέπουμε τα στοιχεία κάθε χρόνο, δυστυχώς είναι η ίδια άσχημη ιστορία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι οι σωματιδιακές συγκεντρώσεις PM2.5 πρέπει να είναι μικρότερες των 5 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο και σε εμάς είναι από 50 έως 200 τις ημέρες του χειμώνα που δεν φυσάει, ή τις κρύες ημέρες. Αυτό ισχύει για την Αθήνα, την Πάτρα και τη Θεσσαλονίκη. Η χειρότερη πόλη είναι τα Γιάννενα και γενικά η βόρεια Ελλάδα είναι η πιο επιβαρυμένη», εξηγεί ο ίδιος. Βασική παράμετρος οι συνθήκες καύσηςΗ εισπνοή των επικίνδυνων μικροσωματιδίων αυξάνει την πιθανότητα καρδιακών νοσημάτων και εγκεφαλικού και σύμφωνα με τον κ. Πανδή επηρεάζονται ενδεχομένως πάνω από 1.000 άτομα σε όλη την Ελλάδα. «Δυστυχώς, η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με πρόωρους θανάτους. Είναι πολύ πιο σοβαρός δηλαδή ο αντίκτυπος από απλά προβλήματα του αναπνευστικού», λέει. Σε αντίθεση με την πεποίθηση πολλών ότι η ποιότητα του ξύλου είναι καθοριστικής σημασίας για τη ρύπανση που δημιουργείται, ο κ. Πανδής επισημαίνει ότι σημαντικότερο ρόλο διαδραματίζει το μέγεθος της καύσιμης ύλης. «Αν κάψεις βρεγμένο ξύλο ή με μπογιές το πρόβλημα θα γίνει χειρότερο, αλλά είναι ήδη κακό. Οι εκπομπές δεν εξαρτώνται από την ποιότητα του ξύλου, αλλά κυρίως από τις συνθήκες της καύσης, οι οποίες στα τζάκια δεν είναι καλές», εξηγεί. «Η καλή καύση απαιτεί το καύσιμο να είναι σε πολύ μικρά κομματάκια, για αυτό, για παράδειγμα βελτίωση στην καύση αποτελούν τα πέλετ. Οι καυστήρες πέλετ εκπέμπουν για την ίδια θερμική ενέργεια 10 φορές λιγότερους ρύπους, μόνο και μόνο γιατί είναι πιο λεπτά τα κομμάτια του ξύλου και γίνεται η καύση πολύ καλύτερα. Ακόμα και στη βιομηχανία, όταν καίμε κάρβουνο, δεν καίμε μεγάλα κομμάτια, αλλά πολύ λεπτά γιατί έτσι καταφέρνει το οξυγόνο να αντιδρά με τον άνθρακα. Το μετατρέπει σε διοξείδιο του άνθρακα και γλιτώνουμε τα σωματίδια, τις καρκινογόνες ενώσεις, κ.λπ. Επομένως, το σημαντικό είναι πώς γίνεται η καύση, όχι το ξύλο». Επιπλέον επιβαρυντικός παράγοντας είναι ο καιρός. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι συνθήκες άπνοιας και κρύου επιτείνουν το πρόβλημα καθώς δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για τη συσσώρευση των μικροσωματιδίων στην ατμόσφαιρα των πόλεων. «Χειρότερες μέρες από αυτές του ’90»«Ακόμα και τα πιο ακριβά τζάκια, που διαθέτουν και δεύτερο θάλαμο μετά το κανονικό τζάκι για να ξανακαίει τα καυσαέρια, δημιουργούν πολλή ρύπανση», υπογραμμίζει ο κ. Πανδής και προσθέτει πως σε πόλεις της Ευρώπης και Αμερικής με το ίδιο πρόβλημα είτε έχει απαγορευθεί καθολικά η χρήση τους, είτε απαγορεύεται τις ημέρες και νύχτες που οι μετεωρολογικές συνθήκες θα εντείνουν το πρόβλημα. Χαρακτηριστική είναι η παρατήρηση πως αν και η ατμόσφαιρα στην Ελλάδα είναι κατά μέσο όρο, όλη τη χρονιά, καθαρότερη σήμερα από ό,τι ήταν τη δεκαετία του 1990, η ανεξέλεγκτη καύση ξύλου δημιουργεί κατά περιόδους πολύ πιο επιβαρυντικές συνθήκες σε σχέση με τότε. «Καταφέραμε, και είμαστε περήφανοι για αυτό, τα αυτοκίνητα να εκπέμπουν πολύ λιγότερα σωματίδια, οι μεγάλες βιομηχανίες το ίδιο και ξαφνικά η καύση των ξύλων έχει μετατραπεί σε νούμερο ένα αιτία ρύπανσης», λέει ο κ. Πανδής. «Τις βραδιές του χειμώνα με πολλά αναμμένα τζάκια, η ρύπανση είναι μεγαλύτερη από τις χειρότερες νύχτες του ’90». Πάντως, η ανεξέλεγκτη καύση ξύλου στην Ελλάδα δεν προέρχεται μόνο από τα τζάκια. Το καλοκαίρι οι δασικές φωτιές, όχι μόνο στο εσωτερικό της χώρας αλλά και στις γειτονικές χώρες των Βαλκανίων, και το φθινόπωρο και την άνοιξη η καύση των αγροτικών αποβλήτων, αποτελούν βασικές αιτίες ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Πηγή: kathimerini.gr
Κλιματική κρίση: Μεγάλη η αστάθεια στον κύκλο του νερού – Πλημμύρες και ξηρασία απειλούν τον πλανήτη
Σταθερά αυξανόμενη είναι η ανισορροπία που παρατηρείται στον κύκλο του νερού, με τα ακραία καιρικά φαινόμενα να επικρατούν σε όλο τον πλανήτη Επιμέλεια: βασιλική Δρίβα Μεγάλη ανισορροπία παρουσιάζει το κλίμα σε όλο τον κόσμο, όπου ο κύκλος του νερού φαίνεται να έχει διαταραχθεί, με πλημμύρες και ταυτόχρονα καταστροφικές ξηρασίες να επηρεάζουν δισεκατομμύρια ανθρώπους, όπως υποστηρίζει έκθεση. Ο «λαβωμένος» κύκλος του νερούΟι υψηλές θερμοκρασίες φαίνεται ότι έχουν επηρεάσει τον τρόπο που το νερό κινείται στη γη, καθώς όπως διαπίστωσε η ανάλυση των υδάτινων καταστροφών του 2024, που ήταν η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, τη ζωή τους έχασαν τουλάχιστον 8.700 άνθρωοι, 40 εκατομμύρια αναγκάστηκαν να απομακρυνθούν από τα σπίτια τους και προκλήθηκε οικονομική ζημία άνω των 550 δισ. δολαρίων (445 δισ. λιρών), αναφέρει ο Guardian. Ο θερμότερος αέρας μπορεί να συγκρατήσει περισσότερους υδρατμούς, οδηγώντας σε πιο έντονες βροχοπτώσεις, την ίδια ώρα που οι θερμότερες θάλασσες παρέχουν περισσότερη ενέργεια στους τυφώνες, ενισχύοντας την καταστροφική τους δύναμη. Η παγκόσμια υπερθέρμανση μπορεί επίσης να αυξήσει την ξηρασία προκαλώντας μεγαλύτερη εξάτμιση ύδατος από το έδαφος, καθώς και μετατόπιση των προτύπων βροχόπτωσης. Τα προβλήματα της κλιματικής κρίσηςΘανατηφόρες πλημμύρες έπληξαν το Νεπάλ και τη Βραζιλία το 2024, ενώ πλημμύρες ποταμών προκάλεσαν καταστροφές στην κεντρική Ευρώπη, την Κίνα και το Μπαγκλαντές. Ο σούπερ τυφώνας Yagi, που έπληξε τη νοτιοανατολική Ασία τον Σεπτέμβριο, εντάθηκε από την κλιματική κρίση, όπως και η καταιγίδα Boris που έπληξε την Ευρώπη τον ίδιο μήνα. Φυτά καλαμποκιού που έχουν πληγεί από μια μακρά ξηρασία, στην Αργεντινή. REUTERS/Agustin Marcarian Οι ξηρασίες προκάλεσαν επίσης μεγάλες ζημιές, με τη φυτική παραγωγή στη νότια Αφρική να μειώνεται στο μισό, με αποτέλεσμα περισσότεροι από 30 εκατομμύρια άνθρωποι να αντιμετωπίζουν ελλείψεις τροφίμων. Οι αγρότες αναγκάστηκαν επίσης να σφάξουν τα ζώα τους καθώς στέρεψαν τα βοσκοτόπια τους, ενώ η μείωση της παραγωγής από τα υδροηλεκτρικά φράγματα οδήγησε σε εκτεταμένες διακοπές ρεύματος. Χρονιά ακραίων φαινομένων το 2024«Το 2024, η Γη βίωσε το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ και τα υδατικά συστήματα σε όλο τον κόσμο υπέστησαν το μεγαλύτερο βάρος, προκαλώντας καταστροφή στον κύκλο του νερού», δήλωσε ο επικεφαλής της έκθεσης, καθηγητής Albert van Dijk. Είπε ότι το 2024 ήταν μια χρονιά ακραίων φαινομένων, αλλά αυτό δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό. «Αποτελεί μέρος μιας επιδεινούμενης τάσης για πιο έντονες πλημμύρες, παρατεταμένες ξηρασίες και ακραία φαινόμενα που σπάνε ρεκόρ». Η έκθεση προειδοποίησε για ακόμη μεγαλύτερους κινδύνους το 2025, καθώς οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα συνεχίζουν να αυξάνονται. Η έκθεση 2024 Global Water Monitor συντάχθηκε από μια διεθνή ομάδα ερευνητών από πανεπιστήμια της Αυστραλίας, της Σαουδικής Αραβίας, της Κίνας, της Γερμανίας και αλλού. Η ομάδα χρησιμοποίησε δεδομένα από χιλιάδες επίγειους σταθμούς και δορυφόρους σε τροχιά γύρω από τη Γη για να αξιολογήσει κρίσιμες μεταβολές του νερού, όπως οι βροχοπτώσεις, η υγρασία του εδάφους, οι ροές ποταμών και οι πλημμύρες, υποστηρίζει ο Guardian. Διαπίστωσαν ότι τα ρεκόρ βροχόπτωσης ξεπερνιούνται με αυξανόμενη συχνότητα. Για παράδειγμα, τα ρεκόρ μηνιαίας βροχόπτωσης σημειώθηκαν 27% συχνότερα το 2024 από ό,τι το 2000 και τα ημερήσια ρεκόρ βροχόπτωσης 52% συχνότερα. Τα χαμηλά ρεκόρ σημειώθηκαν 38% συχνότερα. «Έτσι, βλέπουμε χειρότερα ακραία φαινόμενα και στις δύο πλευρές», δήλωσε ο Van Dijk. Ξηρασία και πλημμύρεςΣτη νότια Κίνα από τον Μάιο έως τον Ιούλιο, οι ποταμοί Γιανγκτσέ και Περλ πλημμύρισαν πόλεις και κωμοπόλεις, εκτοπίζοντας δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους και προκαλώντας ζημιές εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων σε καλλιέργειες. Οι πλημμύρες των ποταμών στο Μπαγκλαντές τον Αύγουστο μετά από έντονες βροχοπτώσεις των μουσώνων επηρέασαν σχεδόν 6 εκατομμύρια ανθρώπους και κατέστρεψαν τουλάχιστον ένα εκατομμύριο τόνους ρυζιού. Εν τω μεταξύ, στην Ισπανία τον Οκτώβριο έπεσαν περισσότερα από 500 χιλιοστά βροχής μέσα σε οκτώ ώρες, προκαλώντας θανατηφόρες πλημμύρες. Η πόλη Πόρτο Αλέγκρε της Βραζιλίας πλημμύρισε από βροχή δύο μηνών μέσα σε μόλις τρεις ημέρες τον Μάιο, μετατρέποντας τους δρόμους σε ποτάμια. Πλημμυρισμένοι δρόμοι στο Μάντσεστερ. REUTERS/Phil Noble «Τα έντονα φαινόμενα βροχόπτωσης προκάλεσαν επίσης εκτεταμένες πλημμύρες στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν, σκοτώνοντας περισσότερους από 1.000 ανθρώπους», δήλωσε ο Van Dijk. Οι πλημμύρες εκτόπισαν επίσης 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους. Ένας σκύλος τρέχει κοντά σε ένα κατεστραμμένο αυτοκίνητο, μετά από έντονες βροχοπτώσεις που προκάλεσαν πλημμύρες, στην Βαλένθια. REUTERS/Nacho Doce Στον Αμαζόνιο, η ξηρασία «χτύπησε». «Οι πυρκαγιές που προκλήθηκαν από τον ζεστό και ξηρό καιρό έκαψαν περισσότερα από 52.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα μόνο τον Σεπτέμβριο, απελευθερώνοντας τεράστιες ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου», δήλωσε ο Van Dijk. «Από την ιστορική ξηρασία έως τις καταστροφικές πλημμύρες, αυτά τα ακραία φαινόμενα επηρεάζουν ζωές, βιοπορισμούς και ολόκληρα οικοσυστήματα». Πρέπει να προετοιμαστούμεΟι ερευνητές δήλωσαν ότι οι εποχικές κλιματικές προβλέψεις για το 2025 και οι τρέχουσες συνθήκες υποδηλώνουν ότι οι ξηρασίες θα μπορούσαν να επιδεινωθούν στη βόρεια Νότια Αμερική, τη νότια Αφρική και σε τμήματα της Ασίας. Υγρότερες περιοχές όπως το Σαχέλ και η Ευρώπη μπορεί να αντιμετωπίσουν αυξημένους κινδύνους πλημμυρών. Καταστροφές στην Ρόδο από την κακοκαιρία «Bora». ΑΡΓΥΡΗΣ ΜΑΝΤΙΚΟΣ/EUROKINISSI «Πρέπει να προετοιμαστούμε και να προσαρμοστούμε σε αναπόφευκτα πιο σοβαρά ακραία φαινόμενα», δήλωσε ο Van Dijk. «Αυτό μπορεί να σημαίνει ισχυρότερη αντιπλημμυρική προστασία, ανάπτυξη πιο ανθεκτικών στην ξηρασία συστημάτων παραγωγής τροφίμων και προμηθειών νερού, καθώς και καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης. Το νερό είναι ο πιο κρίσιμος πόρος μας και τα ακραία φαινόμενα – τόσο οι πλημμύρες όσο και οι ξηρασίες – είναι από τις μεγαλύτερες απειλές που αντιμετωπίζουμε». Πηγές: kli & ot.gr
ΥΠΕΝ: «Πράσινο» μέσω… Produc-E Green σε επένδυση 63,5 εκατ. ευρώ για παραγωγή οργανικών μπαταριών
Το εργοστάσιο της γερμανικών συμφερόντων CMBlu Energy θα δημιουργηθεί στη Θεσσαλονίκη- Στα 30 εκατ. ευρώ το ύψος της ενίσχυσης- Ο ρόλος του Γ. Πατεράκη και η χρηματοδότηση του project-Η νέα τεχνολογία που υπόσχεται «επανάσταση» στην αποθήκευση ενέργειας ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΓΡΙΜΑΝΗ Το «πράσινο φως» από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξασφάλισε η μεγάλη επένδυση της γερμανικής CMBlu Energy AG για τη δημιουργία στην Ελλάδα εργοστασίου παραγωγής οργανικών μπαταριών. Ειδικότερα, η αίτηση της ελληνικής θυγατρικής CMBlu Energy Μ.Α.Ε. που είχε υποβληθεί τον Μάρτιο του 2024, υπήχθη στις διατάξεις της δράσης «Παραγωγικές Επενδύσεις Πράσινης Οικονομίας – Produc-E Green», που υλοποιείται με την υποστήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, για την ενίσχυση του επενδυτικού της σχεδίου μέσω επιχορήγησης. Η συνολική ενισχυόμενη δαπάνη ανέρχεται στο ποσό των 63.561.662,50 ευρώ ενώ το ύψος της επιχορήγησης σε 30.000.000 ευρώ. Το επενδυτικό σχέδιοΤο επενδυτικό σχέδιο της CMBlu Energy αφορά στη δημιουργία νέας μονάδας παραγωγής οργανικών μπαταριών στερεάς ροής και περιλαμβάνει δαπάνες περιφερειακών ενισχύσεων τόσο σε ενσώματα στοιχεία ενεργητικού (για την αγορά γης, την κατασκευή νέων κτηριακών εγκαταστάσεων, τη διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου, την προμήθεια και την εγκατάσταση καινούργιων, σύγχρονων μηχανημάτων, λοιπού εξοπλισμού και τεχνικών εγκαταστάσεων) όσο και σε άυλα στοιχεία ενεργητικού (για την προμήθεια και την εγκατάσταση συστήματος διασφάλισης και ελέγχου ποιότητας). Η επένδυση θα πραγματοποιηθεί εντός του ΒΙ.ΠΑ. Θεσσαλονίκης, και συγκεκριμένα στο οικόπεδο 10.1 του Ο.Τ. 10, το οποίο βρίσκεται στην περιοχή Κάτω Γέφυρα και ανήκει στη Δημοτική Ενότητα του Αγίου Αθανασίου, του δήμου Χαλκηδόνος, της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Το οικόπεδο αυτό, κατά δήλωση των εκπροσώπων του ΒΙ.ΠΑ. Θεσσαλονίκης (ιδιοκτήτη), θα πουληθεί στη δικαιούχο επιχείρηση. Σημειώνεται ότι κατά την υποβολή του πρώτου αιτήματος καταβολής της ενίσχυσης θα πρέπει να προσκομισθεί ο μεταγεγραμμένος τίτλος κυριότητας του ακινήτου στην CMBlu Energy. Μετά την υλοποίηση της επένδυσης, εκτιμάται ότι στο εν λόγω εργοστάσιο θα παράγονται ετησίως οργανικές μπαταρίες στερεάς ροής παραγωγικής δυναμικότητας 2.160 MWh, ενώ η συνολική εγκατεστημένη παραγωγική ισχύς υπολογίζεται σε 7.315 kW. Ο ρόλος Πατεράκη και η χρηματοδότησηΘα πρέπει να σημειωθεί ότι επικεφαλής του ελληνικού βραχίονα έχει αναλάβει ως διαχειριστής και διευθύνων σύμβουλος ο πρόεδρος και CEO της MCI Consulting Γιώργος Πατεράκης, ένας άνθρωπος με μακρά εμπειρία στην αγορά και ιδιαίτερα στην εκπροσώπηση ισχυρών γερμανικών ομίλων. Ο κ. Πατεράκης έχει διατελέσει επί σειρά ετών και αντιπρόεδρος του Ελληνογερμανικού Επιμελητηρίου. Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα, η καταληκτική ημερομηνία υποβολής της αίτησης καταβολής της ενίσχυσης δεν δύναται να υπερβαίνει την 30η Σεπτεμβρίου 2025, ενώ εκτιμάται ότι το project θα ολοκληρωθεί έως το τέλος του τρέχοντος έτους ή στις αρχές του 2026. Γιώργος Πατεράκης Πέραν της επιχορήγησης η CMBlu Energy θα καλύψει τμήμα της επένδυσης με ίδια συμμετοχή η οποία θα ανέλθει στο ποσό των 12.402.077,50 ευρώ, ήτοι ποσοστό 19,51% του ενισχυόμενου κόστους επένδυσης. Η κάλυψη της ίδιας συμμετοχής με ίδια κεφάλαια θα πραγματοποιηθεί, σύμφωνα με σχετική απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της εταιρείας, με τη σύναψη σύμβασης ενδοομιλικού δανείου/ταμειακής διευκόλυνσης μεταξύ της δικαιούχου επιχείρησης, ως δανειολήπτριας, και της μοναδικής μετόχου της, «CMBlu Energy AG», ως δανείστριας. Περαιτέρω θα χρησιμοποιηθεί εξωτερική χρηματοδότηση με τραπεζικό δάνειο, το οποίο θα ανέρχεται στο ποσό των 21.159.585 ευρώ, ήτοι ποσοστό 33,08% του συνολικού υποβαλλόμενου προς ενίσχυση προϋπολογισμού της επένδυσης και ποσοστό 33,29% του ενισχυόμενου κόστους επένδυσης. Το δάνειο θα πρέπει να συναφθεί εντός του επομένου τριμήνου με χρηματοπιστωτικό οργανισμό που λειτουργεί νόμιμα στην Ελλάδα και θα είναι 3ετούς τουλάχιστον διάρκειας, αποκλειόμενης της μορφής του αλληλόχρεου λογαριασμού. Επιπλέον, ποσοστό του ενισχυόμενου κόστους μπορεί να καλυφθεί με τη χρήση δανείου από άλλους χρηματοδοτικούς οργανισμούς, με την επιφύλαξη της απαίτησης το 25% της ίδιας συμμετοχής να μην εμπεριέχει στοιχείο δημόσιας στήριξης. Όπως διευκρινίζεται, σε περίπτωση που ληφθεί δάνειο από χρηματοδοτικό εργαλείο με χρηματοδότηση ή συγχρηματοδότηση από την Ε.Ε. θα πρέπει να υπολογισθεί το ισοδύναμο της επιχορήγησης, σύμφωνα με τους όρους του συγκεκριμένου εργαλείου, προκειμένου να τηρηθεί η ανώτατη ένταση ενίσχυσης που δύναται να δοθεί στην συγκεκριμένη επένδυση. Η CMBlu Energy AG και ο ελληνικός βραχίοναςΗ CMBlu Energy AG, με επικεφαλής τον Δρ Peter Geigle, ξεκίνησε ως ερευνητικό έργο το 2011 και σήμερα είναι η κορυφαία εταιρεία στον κόσμο στον τομέα των οργανικών μπαταριών στερεάς ροής, με έδρα το Alzenau της Γερμανίας. Η ελληνική θυγατρική CMBlu Energy Μ.Α.Ε. συντάθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2024 με μοναδικό μέτοχο τον γερμανικό μητρικό όμιλο. Σκοπός της εταιρείας είναι: «α) η ανάπτυξη, παραγωγή και διάθεση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας σε βιολογική, χημική, ηλεκτρική, μηχανική ή θερμική μορφή, και β) κάθε είδους συναφείς δραστηριότητες, όπως ιδίως η πραγματοποίηση έρευνας στον ως άνω τομέα, κάθε είδους σχετικές με τα ως άνω συστήματα κατασκευαστικές εργασίες, η λειτουργία των απαραίτητων εργαστηρίων, μονάδων παραγωγής, αποθηκών και εν γένει εγκαταστάσεων, η πώληση και προώθηση των ως άνω συστημάτων και η σύναψη σχετικών συμβάσεων». Τα συγκριτικά πλεονεκτήματαΗ μπαταρία Organic SolidFlow της CMBlu είναι διαφορετική, αλλά και η πρώτη του είδους της που διατίθεται στο εμπόριο. Η τεχνολογία της βασίζεται σε πλήρως ανακυκλώσιμα οργανικά υλικά που είναι διαθέσιμα σε όλο τον κόσμο, δηλαδή σε μη λιθιούχες πρώτες ύλες που δεν δημιουργούν εξάρτηση από ζωτικής σημασίας αλυσίδες εφοδιασμού. Όπως αναφέρεται σχετικά, τα υδατικά διαλύματα ηλεκτρολυτών είναι μη εύφλεκτα και εξασφαλίζουν μια απόλυτα ασφαλή και αξιόπιστη λειτουργία. Σε σύγκριση με τα προηγούμενα συστήματα μπαταριών, οι μπαταρίες Organic SolidFlow χαρακτηρίζονται από ελεύθερη επεκτασιμότητα μεταξύ ισχύος και χωρητικότητας. Επομένως, μπορούν να προσαρμοστούν ακριβώς στις επιμέρους απαιτήσεις της αντίστοιχης εφαρμογής με σημαντικά πλεονεκτήματα κόστους. Ο εγγενής στο σύστημα διαχωρισμός του ηλεκτρολύτη και του πραγματικού μετατροπέα ενέργειας όχι μόνο αποφεύγει την αυτοεκφόρτιση, αλλά επιτρέπει επίσης την αποκατάσταση της αρχικής απόδοσης με απλή αντικατάσταση μεμονωμένων εξαρτημάτων αντί ολόκληρης της μπαταρίας. Έτσι, εξασφαλίζεται αφενός η υψηλή ενεργειακή απόδοση που τις καθιστά ιδανικές για μεγάλα στατικά συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, αφετέρου η ασφαλής λειτουργία δεδομένου ότι είναι μη εύφλεκτες και δεν εκρήγνυνται, ενώ επιπλέον είναι σχεδόν πλήρως ανακυκλώσιμες. Σύμφωνα με την εταιρεία, οι λύσεις της CMBlu προσφέρονται για να καλύψουν ένα ευρύ φάσμα αναγκών, όπως παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, εμπορικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις, υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, ναυτιλία κ.α. Υπό αυτό το πρίσμα, η συγκεκριμένη και κατοχυρωμένη με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας τεχνολογία Organic SolidFlow™ υπόσχεται μια «επανάσταση» στο πεδίο της αποθήκευσης ενέργειας. Και ήδη έχει πείσει ισχυρούς ομίλους όπως της Strabag