Από το 2000, το λιώσιμο των παγετώνων έχει προκαλέσει άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά σχεδόν 2 εκατοστά
Η έρευνα διαπίστωσε ότι αυτόν τον αιώνα, οι παγετώνες του πλανήτη έχουν χάσει περίπου το 5% του συνολικού τους όγκου Φωτ: Pixabay Το λιώσιμο των παγετώνων έχει προκαλέσει άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά σχεδόν 2 εκατοστά μόνο αυτόν τον αιώνα, όπως αποκαλύπτει μία μελέτη που έγινε σε βάθος δεκαετιών. H έρευνα δείχνει ότι οι παγετώνες του κόσμου έχασαν συνολικά 6.542 τρισεκατομμύρια τόνους πάγου από το 2000 έως το 2023, προκαλώντας αύξηση της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας κατά 18 χιλιοστά. Οι παγετώνες έχασαν κατά μέσο όρο 273 δισ. τόνους πάγου κάθε χρόνο, ποσότητα που αντιστοιχεί σε 30 χρόνια κατανάλωσης νερού από ολόκληρο τον παγκόσμιο πληθυσμό. Η έρευνα, με επικεφαλής επιστήμονες από το πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και το πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, διαπίστωσε ότι μέχρι στιγμής αυτόν τον αιώνα, οι παγετώνες έχουν χάσει περίπου το 5% του συνολικού τους όγκου. Το μέγεθος των απωλειών διέφερε σημαντικά ανάλογα με την τοποθεσία. Για παράδειγμα, τα νησιά της Ανταρκτικής και της υποανταρκτικής έχασαν το 2% του όγκου τους, αλλά οι παγετώνες της κεντρικής Ευρώπης έχασαν το 39%. «Αυτοί οι αριθμοί είναι συγκλονιστικοί. Αποτελούν υπενθύμιση ότι τα πράγματα αλλάζουν γρήγορα σε ορισμένες περιοχές», δήλωσε ο Νόελ Γκούρμελεν, συν-επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής στη σχολή γεωεπιστημών του πανεπιστημίου του Εδιμβούργου. Ανακαλύφθηκε επίσης μεγάλη απόκλιση στην ποσότητα του πάγου που χάνεται κάθε δεκαετία, με 36% περισσότερο πάγο να έχει λιώσει μεταξύ 2012 και 2023 σε σύγκριση με την προηγούμενη δεκαετία. Πώς η άνοδος της στάθμης της θάλασσας επηρεάζει την ανθρωπότητα«Αυτό είναι πραγματικά σημαντικό, καθώς επιβεβαιώνει ότι ο ρυθμός τήξης των παγετώνων επιταχύνεται με την πάροδο του χρόνου», δήλωσε ο καθηγητής Άντριου Σέπερντ, επικεφαλής του τμήματος γεωγραφίας και περιβαλλοντικών επιστημών του πανεπιστημίου Northumbria. «Ακόμη και μικρές αυξήσεις της στάθμης της θάλασσας έχουν σημασία, διότι οδηγούν σε συχνότερες παράκτιες πλημμύρες. Κάθε εκατοστό ανόδου της στάθμης της θάλασσας εκθέτει άλλα 2 εκατομμύρια ανθρώπους σε ετήσιες πλημμύρες κάπου στον πλανήτη μας». Η απώλεια των παγετώνων οδηγεί επίσης σε μείωση των αποθεμάτων γλυκού νερού για τις απομακρυσμένες κοινότητες και εκείνες που ήδη αντιμετωπίζουν λειψυδρία. «Περίπου 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξαρτώνται από το λιωμένο νερό των παγετώνων και έτσι η υποχώρησή τους αποτελεί μεγάλο πρόβλημα για την κοινωνία», δήλωσε στον Guardian ο Σέπερντ. «Δεν είναι μόνο ότι τους χάνουμε από το τοπίο μας, αλλά αποτελούν σημαντικό μέρος της καθημερινής μας ζωής». «Οι παγετώνες είναι επίσης σημαντικοί για την παραγωγή ενέργειας», εξηγεί ο Γκούρμελεν. «Για παράδειγμα, το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισλανδία προέρχεται από υδροηλεκτρική ενέργεια. Βασίζονται στο νερό που λιώνει από τους παγετώνες για τις βασικές λειτουργίες τους. Το ίδιο συμβαίνει και στις Άνδεις, καθώς και σε μέρη της Ευρώπης, όπως η Ελβετία». Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, και αποτελεί μέρος της άσκησης σύγκρισης του ισοζυγίου μάζας των παγετώνων (Glacier Mass Balance Intercomparison Exercise) – γνωστή ως Glambie. Συνδυάζει και αναλύει δεδομένα που είναι διαθέσιμα από μετρήσεις πεδίου καθώς και από δορυφορικές αποστολές ραντάρ, λέιζερ και οπτικοακουστικού υλικού. Μετά την υπερθέρμανση των ωκεανών, το λιώσιμο των παγετώνων είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παράγοντας που συμβάλλει στην παγκόσμια άνοδο της στάθμης της θάλασσας. «Οι παγετώνες έχουν πραγματικό αντίκτυπο», λέει ο Γκούρμελεν. «Αποτελούν ένα βαρόμετρο για την κλιματική αλλαγή, οπότε τα ευρήματα είναι ένα μέτρο του αντίκτυπου που είχε η κλιματική αλλαγή τα τελευταία 20 χρόνια. Καθώς προσπαθούμε να τον μετριάσουμε, η παρακολούθηση της δραστηριότητας των παγετώνων θα είναι ένας τρόπος μέτρησης της αποτελεσματικότητάς μας στην αντιμετώπιση του μεταβαλλόμενου κλίματος». Με πληροφορίες από Guardian Πηγή: lifo.gr
Οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν υγεία και συμπεριφορά των κροκοδείλων
Η εξωτερική θερμοκρασία παίζει καθοριστικό ρόλο για την υγεία των κροκοδείλων. Αποδεδειγμένα πλέον σε ψυχρές συνθήκες οι κροκόδειλοι γίνονται αδρανείς, χάνουν το ενδιαφέρον τους για τροφή με κίνδυνο για τη ζωή τους και προκειμένου να διατηρήσουν τη θερμοκρασία του σώματός τους σταθερή παραμένουν σε θερμές επιφάνειες κάτω από τον ήλιο. Ωστόσο, όταν το κλίμα παρουσιάζει συνθήκες υπερθέρμανσης, σύμφωνα με μια νέα μελέτη από το Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου του Κουίνσλαντ, οι κροκόδειλοι στη βόρεια Αυστραλία παρουσιάζουν αλλαγές στη συμπεριφορά τους. Οι ερευνητές κατέληξαν, αξιολογώντας δεδομένα 15 ετών από αισθητήρες και συσκευές εντοπισμού που είχαν τοποθετηθεί σε περισσότερους από 200 κροκόδειλους στους ποταμούς Γουένλοκ και Ντούσι στο ακρωτήρι Γιορκ του βόρειου Κουίνσλαντ, ότι η συμπεριφορά των ερπετών μεταβάλλεται όταν η θερμοκρασία αγγίζει ή ξεπερνά τους 33 βαθμούς Κελσίου. Σύμφωνα με την επικεφαλής της μελέτης, Κέιτλιν Μπάρχαμ, η δραστηριότητά τους άρχισε να περιορίζεται, ενώ καθώς δεν είναι σε θέση να αυτορυθμιστούν, όταν το περιβάλλον γίνεται θερμότερο, οι κροκόδειλοι ζεσταίνονται πολύ και χρειάζονται ψυχρότερες συνθήκες για να επανέλθουν. Τούτο όμως σημαίνει ότι όταν καταναλώνουν χρόνο στην προσπάθεια να παραμείνουν δροσεροί, τότε περιορίζονται σημαντικά οι αναγκαίες για τη διαβίωσή τους ενέργειες, όπως το κυνήγι, η προστασία τους από αρπακτικά και η αναπαραγωγή τους. Σύμφωνα με την έκθεση που δημοσιεύθηκε στο Current Biology ήδη από το 2008 η θερμοκρασία στην περιοχή αυξήθηκε κατά 0,5 βαθμούς Κελσίου, ενώ η μέση θερμοκρασία του σώματός τους αυξήθηκε κατά 0,11 βαθμούς Κελσίου, με 45 από τα ζώα της έρευνας να έχουν φτάσει θερμοκρασία σώματος στους 34 βαθμούς Κελσίου τουλάχιστον μία φορά. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι στη ζέστη η απόδοση του κροκόδειλου στην κατάδυση και την κολύμβηση επηρεάζεται αρνητικά, καθώς αν δεν καταδυθούν και αν δεν παραφυλάξουν για ένα θήραμα δε θα μπορέσουν να τραφούν. Ακολούθως η έρευνα θα επιδιώξει να διαπιστώσει αν οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη συνολική υγεία των ερπετών, εφόσον αποδεικνύονται ευαίσθητοι στις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος και ο αντίκτυπος για τον πληθυσμό τους είναι ακόμη άγνωστος.
Η μεγάλη απόδραση: 27.000 σολομοί το «έσκασαν» από ιχθυοτροφείο
Η εταιρία θαλασσινών προσφέρει αμοιβή σε όποιον πιάσει τους… δραπέτες που απειλούν το οικοσύστημα ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Σε συχνό φαινόμενο εξελίσσεται η… απόδραση σολομών από ιχθυοτροφεία σε διάφορες χώρες, όπως Νορβηγία, Χιλή, Ισλανδία, ΗΠΑ, Καναδάς. Εκατοντάδες χιλιάδες είναι τα ψάρια που έχουν δραπετεύσει τα τελευταία χρόνια από μονάδες, ενώ οι σολομοί που κατάφεραν να… ξεγλιστρήσουν μόνο από εγκαταστάσεις στη Χιλή υπολογίζονται σε εκατομμύρια. Πιο πρόσφατο περιστατικό αφορά στη φυγή 27.000 σολομών από ιχθυοκαλλιέργεια ανοιχτά της Νορβηγίας, με την εταιρία να προσφέρει ακόμα και αμοιβή στους αλιείς που θα πιάσουν στα δίχτυα τους δραπέτες. Όλα αυτά τη στιγμή, που οι περιβαλλοντολόγοι εκφράζουν ανησυχία για τις επιπτώσεις στο οικοσύστημα. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει η μεγαλύτερη εταιρία παραγωγής σολομού στον κόσμο Mowi, το 1/4 εκ των 105.000 σολομών εκτροφής διέφυγε κατά τη διάρκεια καταιγίδας όταν έσπασε τμήμα του εξωτερικού δακτυλίου στις εγκαταστάσεις Storvika V στο Τρομς βορειοδυτικά της Νορβηγίας. Ο υπεύθυνος επικοινωνίας της εταιρίας, Ολα Χέλγκε Χιετλάντ, δήλωσε ότι επιχειρούν για την αποκατάσταση της φθοράς, ωστόσο οι καιρικές συνθήκες με τους ισχυρούς ανέμους δεν είναι ευνοϊκές. Στο σημείο έσπευσαν σκάφη και πλοία της ακτοφυλακής καθώς και της Νορβηγικής Διεύθυνσης Αλιείας, ενώ εκτιμάται πως το μέσο βάρος των σολομών που δραπέτευσαν ξεπερνά τα 5 κιλά. Ο Χιετλάντ χαρακτήρισε «λυπηρό» και «σπάνιο» το περιστατικό και μιλώντας στην τοπική εφημερίδα VG εξήγησε πως η κακοκαιρία είχε ως αποτέλεσμα τμήμα του περιβλήματος να βρεθεί κάτω από την επιφάνεια του νερού, γεγονός που οδήγησε τα ψάρια να κολυμπήσουν εκτός του πλέγματος. Νορβηγός ακτιβιστής μιλώντας στους Times ζήτησε την παύση λειτουργίας μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας ανοιχτού τύπου, καθώς όπως υποστήριξε, συμβάλλουν στην εξαφάνιση του άγριου σολομού με την εξάπλωση της καλιγίδας, της λεγόμενης «ψείρας της θάλασσας» που τρέφεται με το αίμα, το δέρμα των ψαριών. Ο Παλ Μουγκαάς, υπεύθυνος επικοινωνίας της οργάνωσης Norwegian Salmon Rivers, εξέφρασε φόβους ότι η διεύρυνση ιχθυοκαλλιεργειών ανοιχτού τύπου, όπως αυτή που προγραμματίζεται από εταιρία στα ύδατα της Σκωτίας, μπορεί να έχει σοβαρό αντίκτυπο στο θαλάσσιο βιότοπο και να οδηγήσει στη περαιτέρω προσβολή του άγριου σολομού από τα παράσιτα. Παρ΄όλα αυτά, ο υπουργός Κλίματος και Περιβάλλοντος της Νορβηγίας, Αντρέας Μπιελάντ Έρικσεν, τόνισε ότι δεν υπάρχει ενδεχόμενο να σταματήσει η ιχθυοκαλλιέργεια ανοιχτού τύπου, παρά τη μείωση του πληθυσμού του άγριου σολομού του Βορείου Ατλαντικού, ο οποίος σύμφωνα με την οργάνωση Atlantic Salmon Trust (AST) έχει συρρικνωθεί κατά 70% μέσα σε μόλις 25 χρόνια. Ανάμεσα στα αίτια συγκαταλέγονται η κλιματική αλλαγή, τα φράγματα που εμποδίζουν την πρόσβαση στα ενδιαιτήματα, η υπεραλίευση και η υποβάθμιση των βιοτόπων. Εντούτοις, ο υπουργός σε δηλώσεις του στον Guardian εξήγησε πως η βιομηχανία διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην παραγωγή τροφίμων και την οικονομική ανάπτυξη, τη στιγμή που η Νορβηγία εξάγει περίπου 1,2 εκατομμύρια τόνους σολομού ετησίως. Πρόσθεσε ότι μελλοντικός στόχος είναι η βιώσιμη παραγωγή, οι αυστηρότεροι κανονισμοί και ο έλεγχος της ρύπανσης. Το επεισόδιο προκάλεσε, ωστόσο, αντιδράσεις από μέλη του κοινοβουλίου που έκαναν λόγο για απαράδεκτο χειρισμό της εταιρίας και κρίση στον κλάδο της αλιείας, ζητώντας την παύση της καλλιέργειας ανοιχτού τύπου. Οι ειδικοί αποδίδουν τις αποδράσεις σε τεχνικές αστοχίες ή λειτουργικά προβλήματα του εξοπλισμού ιχθυοκαλλιέργειας, με τις μακροπρόθεσμες συνέπειες να κρίνονται σοβαρές. Ανάμεσα σε αυτές η οικονομική αστάθεια και το μειωμένο εισόδημα αλιέων, οι πιθανές γενετικές αλλαγές από τη διασταύρωση των ειδών που δεν αποκλείεται να οδηγήσει σε μείωση του πληθυσμού άγριων ψαριών, τη μετάδοση ασθενειών, την ανισορροπία στα ενδιαιτήματα, τη μετακίνηση ψαριών σε μία προσπάθεια να αποφύγουν τους επιθετικούς σολομούς εκτροφής με την αύξηση στο ποσοστό θνησιμότητας. Πηγή: newmoney.gr
Μιλάνο: Ελάχιστα τα πρόστιμα μετά το «τέλος» στο κάπνισμα
Περιορισμένοι έλεγχοι παρά την απαγόρευση στο τσιγάρο σε δημόσιους χώρους – Για αποτυχία του μέτρου κάνουν λόγο πολιτικοί παράγοντες ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Στην Ιταλία, τη χώρα της μόδας και του στυλ, το κάπνισμα είναι πλέον ντεμοντέ. Η πλειονότητα των ενηλίκων δεν καπνίζουν σε ποσοστό 59%, είτε το έχουν κόψει σε ποσοστό 17%. Εντούτοις, ακόμα ένας στους τέσσερις (24%) παραμένει εξαρτημένος από το τσιγάρο. Μάλιστα, το ποσοστό αυξάνεται ανάμεσα στους νέους, οι οποίοι χρησιμοποιούν συμβατικό τσιγάρο, θερμαινόμενο καπνό ή ηλεκτρονικό τσιγάρο, σύμφωνα με έρευνα του Ανώτατου Ινστιτούτου Υγείας της χώρας (ISS). Το ανησυχητικό είναι ότι ένας στους τρεις μαθητές μεταξύ 14 και 17 ετών (30,2%) κάνει χρήση καπνού ή προϊόντος με βάση τη νικοτίνη σε διάστημα ενός μήνα, με την κατανάλωση να είναι ελαφρώς υψηλότερη στα κορίτσια σε σχέση με τα αγόρια. Σε μία προσπάθεια να προστατευτεί η υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον, το Μιλάνο προχώρησε στην απαγόρευση του καπνίσματος σε όλους τους δημόσιους χώρους από την 1η Ιανουαρίου, ως συνέχεια του μέτρου που βρισκόταν σε ισχύ ήδη από το 2021 και δεν επέτρεπε το τσιγάρο σε συγκεκριμένα σημεία της πόλης, όπως στάσεις της δημόσιας συγκοινωνίας, πάρκα, χώροι κοντά σε σχολεία. Με το νέο έτος η απαγόρευση επεκτάθηκε σε όλους τους υπαίθριους χώρους του Δήμου του Μιλάνου. Εξαίρεση αποτελεί μόνο αν ο καπνιστής τηρεί απόσταση 10 μέτρων από άλλους πολίτες, ενώ στην απαγόρευση δεν περιλαμβάνεται η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων. Ανάμεσα στους στόχους που θέλει να επιτύχει η δημοτική αρχή είναι η βελτίωση της ποιότητας του αέρα και η μείωση των ρύπων που απελευθερώνονται, καθώς όπως αναφέρει η Περιφερειακή Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος της Λομβαρδίας (ARPA) ο καπνός συμβάλλει στο 7% των λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων. Επιπλέον, προτεραιότητα αποτελεί η περαιτέρω μείωση της επιβλαβούς συνήθειας του καπνίσματος, καθώς και η προστασία όσων εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα, το οποίο όπως αναφέρει το Ιταλικό Ίδρυμα Έρευνας για τον Καρκίνο (AIRC) ευθύνεται για τουλάχιστον 1,3 εκατ. θανάτους παγκοσμίως. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί του ιδρύματος το κάπνισμα αυξάνει την πιθανότητα εκδήλωσης 12 διαφορετικών τύπων καρκίνου, ενώ περίπου το 80% καρκίνου του πνεύμονα αποδίδεται στο τσιγάρο. Όσο για τους παθητικούς καπνιστές υπάρχει κίνδυνος κατά 20% εκδήλωσης καρκίνου. Σχετικά, δε, με την απαγόρευση στο Μιλάνο, το AIRC τονίζει πως αναφορικά με την εξαίρεση των ηλεκτρονικών τσιγάρων «δυστυχώς δεν ελήφθησαν υπόψη πρόσφατα δεδομένα που δείχνουν ότι αυτά τα προϊόντα δεν είναι αβλαβή». Τι συμβαίνει, όμως, σε περίπτωση που κάποιος δε συμμορφωθεί με το μέτρο; Προβλέπεται επιβολή προστίμου που κυμαίνεται από 40 έως 240 ευρώ. Θα περίμενε κανείς, επομένως, ότι διενεργούνται τακτικοί έλεγχοι ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο τηρείται το μέτρο και πως επιβάλλονται οι αντίστοιχες ποινές σε όσους επιμένουν να λένε «sì» στο τσιγάρο. Εντούτοις, όπως αποκαλύπτει το πρακτορείο ειδήσεων ANSA μόλις 19 πρόστιμα έχουν επιβληθεί από την αρχή του 2025 εκ των οποίων τα 12 αφορούσαν σε περιπτώσεις καπνιστή που βρισκόταν σε απόσταση μικρότερη των 10 μέτρων από άλλους, τα τρία επειδή βρισκόταν σε στάση δημόσιας συγκοινωνίας και τέσσερα επειδή κάπνιζε μέσα σε παιδότοπο. Το ρεπορτάζ επιβεβαιώνει ο δημοτικός σύμβουλος Κάρλο Μουνγκούτζι, ο οποίος σύμφωνα με το τοπικό δίκτυο Milano Today απέδωσε τα αρνητικά αποτελέσματα στην έλλειψη αυστηρών ελέγχων. «Ο κανονισμός που ψηφίστηκε πριν από τρία χρόνια από το Δημοτικό Συμβούλιο ορίζει ξεκάθαρα ότι το κάπνισμα πρέπει να απαγορευτεί. Δώσαμε περιθώριο τρία χρόνια στο συμβούλιο να ξεκινήσει μια σοβαρή εκστρατεία ενημέρωσης», πρόσθεσε και τόνισε ότι αντιθέτως «δεν έκανε τίποτα εκτός από ένα δελτίο τύπου στα τέλη Δεκεμβρίου. Προφανώς όλοι έχουν μιλήσει γι ‘αυτό και ολόκληρη η Ιταλία πιστεύει ότι το Μιλάνο είναι απαλλαγμένο από καπνό, αλλά αυτό δεν είναι απολύτως αληθές». Ο δημοτικός σύμβουλος έκανε λόγο για «ανευθυνότητα» καθώς όπως είπε το κάπνισμα είναι επιβλαβές για τον άνθρωπο και το περιβάλλον εξαιτίας των σωματιδίων και τόνισε πως είναι ανεύθυνο να αγνοεί κανείς έναν κανονισμό και να πραγματοποιείται εκστρατεία ενημέρωσης χωρίς ελέγχους. Από την πλευρά του ο βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος, Ρικάρντο Ντε Κοράτο, σύμφωνα με την ANSA, χαρακτήρισε «αποτυχία» το μέτρο και επιτέθηκε στον δήμαρχο του Μιλάνου, Μπέπε Σάλα, κάνοντας λόγο για ανικανότητα και σοβαρά κενά στην αστυνόμευση και τους ελέγχους σε όλες τις συνοικίες της πόλης. Πηγή: newmoney.gr
Μοντέλο μηχανικής μάθησης, με ειδικό αλγόριθμο, αναγνωρίζει τα άρρωστα δέντρα
Μοντέλο μηχανικής μάθησης (κλάδος της τεχνητής νοημοσύνης) δημιουργήθηκε στο πλαίσιο διπλωματικής εργασίας, στη Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών και Μηχανικών Γεωπληροφορικής του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, και το οποίο είναι σε θέση να αναγνωρίζει με ακρίβεια πλατάνια που έχουν προσβληθεί από επικίνδυνο μύκητα, ο οποίος φαίνεται να απειλεί να νεκρώσει ολόκληρα δάση των υπεραιωνόβιων δέντρων κυρίως σε παραποτάμιες περιοχές. Συγκεκριμένα, με βάση τις συντεταγμένες και τις δορυφορικές εικόνες υγιών και ασθενών δέντρων, αναπτύχθηκε αλγόριθμος προκειμένου να εντοπίζει τα μολυσμένα πλατάνια, σε συνάρτηση με την ύπαρξη ή μη συγκεκριμένων χαρακτηριστικών ευαίσθητων στις όποιες μεταβολές γίνονται στο φυτό. Με τη συγκεκριμένη μεθοδολογία, το μοντέλο της μηχανικής μάθησης μπορεί μελλοντικά να εφαρμόζεται σε άγνωστες περιοχές, με σκοπό τη χαρτογράφηση μεγαλύτερων εκτάσεων, επιτυγχάνοντας να γίνεται συντομότερα και ευκολότερα η επιτήρηση και παρακολούθηση ανάλογων ασθενειών στην επικράτεια. Τα πλατάνια στον Αχέροντα Η επινόηση και διαμόρφωση του μοντέλου οφείλεται στις παρατηρήσεις του Μάρκου Διαμαντόπουλου, απόφοιτου (σήμερα) της Σχολής Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών και Μηχανικών Γεωπληροφορικής του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, με καταγωγή από τα χωριά του Σουλίου, που ξεκίνησε από τα πλατάνια των παραποτάμιων εκτάσεων του ποταμού Αχέροντα και της λίμνης των Ιωαννίνων. Όπως ο ίδιος επισημαίνει : «Τα πλατάνια, ήδη από το 2010 είχαν αρχίσει να ξεραίνονται, επηρεάζοντας δραματικά τόσο το τοπίο όσο και την βιοποικιλότητα των περιοχών αυτών. Συγκεκριμένα, στην τοποθεσία μύλοι του Σουλίου, που αποτελούσε ένα μέρος απίστευτου φυσικού κάλλους και ομορφιάς, κάθε πλατάνι στην παραποτάμια έκταση νεκρώθηκε, δημιουργώντας έτσι μια εικόνα πολύ διαφορετική και θλιβερή.» Σε συνεργασία με την επιβλέπουσα καθηγήτριά του Μαρία Παπαδοπούλου και τον επιβλέποντα καθηγητή Κωνσταντίνο Καράντζαλο από τη Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών (ο οποίος είναι σήμερα Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων) αποφάσισαν να διερευνήσουν, στο πλαίσιο της διπλωματικής του εργασίας, τη χωρική εξάπλωση του προβλήματος, προκειμένου να προταθεί ένα σχέδιο δράσης. Σε αυτή τους την προσπάθεια πολύτιμος συνεργάτης αποδείχθηκε το Ινστιτούτο Μεσογειακών και Δασικών Οικοσυστημάτων του ΕΛΓΟ Δήμητρα, που τους παρείχε γεωγραφικά δεδομένα και συντεταγμένες από συγκεκριμένες θέσεις, στις οποίες βρίσκονται μολυσμένα πλατάνια στην περιοχή της Σπερχειάδας, με βάση τους εργαστηριακούς ελέγχους που αφορούσαν το ριζικό τους σύστημα. Απειλούνται οι πλάτανοι σε παραποτάμιες περιοχές και παραδοσιακά χωριά Όπως επισημαίνει ο Μ. Διαμαντόπουλος: «Ο πλάτανος είναι ένα αιωνόβιο φυτό, το οποίο συναντά κανείς σε όλα τα μέρη της Ελλάδας, σε παραποτάμιες εκτάσεις και σε παραδοσιακούς οικισμούς. Είναι το φυτό που προκαλεί σκίαση, σηματοδοτεί τους χώρους συνάθροισης των μικρών κοινωνιών, ενώ πολλά παραδοσιακά μαγαζιά έχουν δημιουργηθεί γύρω από τον κεντρικό πλάτανο ενώ χωριού. Αυτό σημαίνει ότι η απώλεια τέτοιων δέντρων μπορεί να αλλοιώσει δραματικά το τοπίο». Σημειώνεται επίσης ότι στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δασοπόνος και ειδική επιστήμονας του Ινστιτούτου του ΕΛΓΟ Δήμητρα, Νικολέτα Σουλιώτη αναφέρει αντίστοιχες καταστροφές με εκείνες της περιοχής του Αχέροντα στις παραποτάμιες περιοχές του Λούρου (στην Ήπειρο), του Πηνειού (στη Θεσσαλία), του Κηρέα (στην Εύβοια) και του Σπερχειού (στη Στερεά Ελλάδα). Ο μύκητας, ισχυρίζεται έχει βρεθεί και στη Μακεδονία και συγκεκριμένα στις περιοχές της Κοζάνης, της Πιερίας, της Κατερίνης και της Νάουσας αλλά και στο Ωραιόκαστρο της Θεσσαλονίκης. Ο μύκητας έφτασε πρώτη φορά στην Ευρώπη από τις ΗΠΑ στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο «Ο μύκητας Ceratocystis platani, που προκαλεί την ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους που πλήττει τα πλατάνια, ήρθε στην Ευρώπη από την Αμερική κατά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο με ξύλινα κουτιά που περιείχαν πολεμοφόδια και ήταν κατασκευασμένα με μολυσμένη υλοτομία» υπογραμμίζει ο κ. Διαμαντόπουλος. Στην Ελλάδα, ο μύκητας εντοπίστηκε πρώτη φορά το 2003 και το 2004 στην Πελοπόννησο και συγκεκριμένα στις περιοχές της Μεσσηνίας και της Ηλείας, προερχόμενος πιθανώς από την Ιταλία. Από την πλευρά της, η κ. Σουλιώτη συμπληρώνει ότι «την περίοδο 2010 – 2011 σημειώθηκε μια δεύτερη είσοδος του μύκητα, αυτή τη φορά στην Ήπειρο και πιθανολογείται ότι η προέλευσή της ήταν η Αλβανία». Η μετάδοση του μύκητα γίνεται με τη μολυσμένη υλοτομία, με το χαλίκι ή άλλα χωματουργικά υλικά κατά τη διάρκεια εργασιών, με μολυσμένα εργαλεία, όπως εκσκαφείς, κλαδευτήρια και πριόνια, αλλά και μέσω των ριζών, από το ένα δέντρο στο άλλο. Εφόσον εντοπιστεί εγκαίρως στα κλαδιά ενός πλατάνου, το δέντρο μπορεί να σωθεί, ωστόσο αν προχωρήσει στον κορμό, τότε επέρχεται η νέκρωση του φυτού και η μετάδοση του μύκητα στα γειτονικά. Αντιμετώπιση του προβλήματος Η κατάλληλη μεθοδολογία εντοπισμού των μολυσμένων πλατανιών είναι προφανώς καθοριστικής σημασίας καθώς, σύμφωνα με τον Βασίλη Ανδρώνη, διδάκτορα τηλεπισκόπησης στο Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης του Μετσόβειου Πολυτεχνείου που συνεργάστηκε με την ομάδα, «η μεθοδολογία που αναπτύχθηκε αποτελείται από ένα στατιστικό μοντέλο μηχανικής μάθησης που εκπαιδεύτηκε σε μολυσμένα δείγματα και μας βρίσκει νέα δείγματα που μπορεί να είναι μολυσμένα…Κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ καλό να εφαρμοστεί και ευρύτερα» Από την πλευρά της, η κ. Σουλιώτη θεωρεί θετικό το ότι η σχετική νομοθεσία για τον μύκητα ορίζει ότι οποιοσδήποτε επιθυμεί να κάνει οτιδήποτε σε μια θέση με πλατάνια σε μια πλατεία χωριού ή στο φυσικό οικοσύστημα, θα πρέπει πρώτα να ζητήσει άδεια από την τοπική δασική υπηρεσία, η οποία και θα ελέγξει για ύπαρξη τυχόν παθογόνου : «Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την απολύμανση όλων των εργαλείων και μηχανημάτων μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της παρουσίας του παθογόνου, απαιτεί όμως συνεργασία για την τήρηση όλων των φυτοϋγειονομικών πρωτοκόλλων στην πράξη» . Από τη στιγμή που εντοπιστούν εστίες μόλυνσης, προβλέπεται η μαζική αφαίρεση των δέντρων, η καταστροφή του υλικού, το οποίο είτε θα αφαιρεθεί μέσω υγειονομικής ταφής είτε θερμικής καταστροφής, αλλά υπάρχει και η δυνατότητα παραγωγής προϊόντων ξύλου ή πέλετ από ειδικές εταιρείες διαχείρισης ξυλείας με θερμικό τρόπο, που διασφαλίζει την καθαρότητα του υλικού, το οποίο δεν είναι μολυσματικό. Σημειώνεται ακόμη ότι σε κάθε περίπτωση, ο εθνικός συντονιστής για θέματα φυτοϋγείας είναι τα υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Ενέργειας και Περιβάλλοντος.
Κυκλοφόρησε τροφή για σκύλους με κρέας φτιαγμένο σε εργαστήριο (pic)
Οι δημιουργοί υποστηρίζουν ότι είναι εξίσου νόστιμο όσο το πραγματικό κοτόπουλο και ότι με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι εκπομπές που απελευθερώνονται από την παραγωγή ζωικών τροφών ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Σκύλος ή γάτα; Είναι η αιώνια κόντρα ανάμεσα στους λάτρεις των κατοικίδιων που ο καθένας από την πλευρά του προβάλλει τα θετικά στοιχεία της τετράποδης συντροφιάς του. Σε αυτό το ερώτημα, ωστόσο οι Βρετανοί φαίνεται πως έχουν απαντήσει, καθώς οι σκύλοι ξεπερνούν τα 13 εκατ., ενώ οι γάτες αγγίζουν τα 12 εκατ. Συνολικά το 36% των νοικοκυριών στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει σκύλο και το 29% γάτα, με την περίοδο της πανδημίας να έχει οδηγήσει σε αύξηση των κατοικιδίων. Οι Βρετανοί αγαπούν τα συμπαθέστατα και τρυφερά λαμπραντόρ με πάνω από 1 εκατ. από αυτά να απολαμβάνουν τη ζεστασιά και τη φροντίδα μίας οικογένειας, στη δεύτερη θέση κατατάσσονται τα κόκερ σπάνιελ, στην τρίτη τα μπόρντερ κόλεϊ και στην τέταρτη τα αεικίνητα τζακ ράσελ. Πέρα από χάδια, περίθαλψη και παιχνίδια, οι σκύλοι χρειάζονται τροφή και, μάλιστα, ποιοτική για να αναπτυχθούν και να μεγαλώσουν σωστά. Η παραγωγή των τροφών αυτών, ωστόσο, συμβάλλει σημαντικά στην απελευθέρωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καθώς μπορεί να περιέχουν ακόμα και έως 50% συστατικά ζωικής πρωτεΐνης. Σύμφωνα με παλαιότερες μελέτες, δε, η παραγωγή σκυλοτροφής αποτελεί πηγή του 25% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ενώ το ανθρακικό αποτύπωμα του ίδιου του σκύλου υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 770 κιλά ετησίως και μπορεί να φτάσει τα 2.500 κιλά ανάλογα με το μέγεθός του, ποσοστό που αντιστοιχεί στους ρύπους από οδήγηση 90 ωρών. Πώς μπορούν τα προϊόντα για κατοικίδια να γίνουν περισσότερο βιώσιμα; Οι εταιρίες θα μπορούσαν να περιορίσουν το ποσοστό πρωτεΐνης, να επιλέξουν υλικά συσκευασίας φιλικά προς το περιβάλλον, να συρρικνώσουν το χρόνο και την απόσταση που χρειάζονται για τη μεταφορά των τροφών στα καταστήματα. Ανάμεσα στις εναλλακτικές συγκαταλέγεται και η πρώτη τροφή για σκύλους με κοτόπουλο που παράγεται σε εργαστήριο. Τα Chick Bites, της σειράς The Pack, παράγονται στα εργαστήρια της εταιρίας Meatly από κύτταρα αυγών και φυτικά συστατικά και στις 7 Φεβρουαρίου κυκλοφόρησαν σε υποκατάστημα της μεγαλύτερης βρετανικής αλυσίδας προϊόντων για κατοικίδια Pets at Home, στο Μπρέντφορντ του Λονδίνου. Όπως υποστηρίζει η ίδια η εταιρία, τα Chick Bites αποτελούν μία «θρεπτική, υγιεινή και βιώσιμη εναλλακτική λύση στις παραδοσιακές λιχουδιές για σκύλους. Τα κατοικίδια μπορούν να απολαύσουν το ίδιο κρέας με υπέροχη γεύση που λαχταρούν, αλλά με τρόπο που είναι πιο καλός για τα ζώα και καλύτερος για τον πλανήτη». Το περασμένο καλοκαίρι, το Ηνωμένο Βασίλειο έγινε η πρώτη χώρα στην Ευρώπη η οποία νομιμοποίησε το κρέας που καλλιεργείται στο εργαστήριο, ξεκινώντας από τις τροφές για κατοικίδια, με την Meatly να λαμβάνει την πολυπόθητη έγκριση για την κυκλοφορία του προϊόντος της. Όπως εξηγεί η εταιρία για την παραγωγή της λιχουδιάς χρειάστηκαν μόνο τα κύτταρα ενός αυγού κοτόπουλου, από τα οποία, ισχυρίζονται οι αρμόδιοι, μπορεί να παραχθεί κρέας για να θρέψει «τα κατοικίδια για πάντα». photo: Instagram/ thepackpet Όσο για τη γεύση του, αναφέρουν πως είναι εξίσου νόστιμο και θρεπτικό όσο ένα πραγματικό κομμάτι στήθους κοτόπουλου, καθώς περιέχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα, λιπαρά οξέα, μέταλλα και βιταμίνες που απαιτούνται για την υγεία των κατοικίδιων. Μάλιστα, σε δοκιμή που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Νοέμβριο οι σκύλοι που το δοκίμασαν φαίνεται να το εκτίμησαν, αφού οι μισοί από αυτούς συνέχισαν να γλείφουν το πιάτο τους ακόμα και μετά την ολοκλήρωση του γεύματός τους. Οι μπουκιές εναλλακτικού κρέατος κυκλοφορούν σε συσκευασία 50 γραμμαρίων και κοστίζουν περίπου 4 ευρώ, ενώ προς το παρόν θα διατίθενται μόνο 750 με στόχο το ερχόμενο διάστημα να διευρυνθεί η παραγωγή και πώλησή τους. Σκοπός των δημιουργών είναι η εξάλειψη της χρήσης ζώων για τη βιομηχανία τροφών για κατοικίδια και τονίζουν ότι το προϊόν τους δεν περιέχει ορμόνες, στεροειδή, ή άλλες επιβλαβείς ουσίες. Όπως αναφέρει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος η παραγωγή κρέατος σε εργαστήριο χρησιμοποιεί 45% λιγότερη ενέργεια συγκριτικά με τη συμβατική παραγωγή βόειου κρέατος, μπορεί να εκπέμπει έως και 92% λιγότερα αέρια θερμοκηπίου, να χρησιμοποιεί 95% λιγότερη γη και 78% λιγότερο νερό. Ο καθηγητής Κτηνιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Γουίντσεστερ, Άντριου Νάιτ, μιλώντας στο δίκτυο BBC εξήγησε πως περίπου το 20% του κρέατος συνολικά καταναλώνεται από κατοικίδια ζώα και όχι από ανθρώπους, επομένως, όταν γίνεται λόγος για περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την παραγωγή του, λανθασμένα εστιάζουμε στη διατροφή που ακολουθεί ο άνθρωπος. Στην πραγματικότητα, προσέθεσε ο ειδικός, τα κατοικίδια «είναι ένα πραγματικά μεγάλο μέρος αυτής της εικόνας». Όσο για το αν το κοινό είναι έτοιμο να αλλάξει συνήθειες και να τολμήσει κάτι διαφορετικό, έρευνα που δημοσιεύθηκε στο PLOS ONE ανέφερε πως σε ποσοστό 32,5% οι συμμετέχοντες της μελέτης δήλωσαν πρόθυμοι να δοκιμάσουν κρέας εργαστηρίου, ενώ το 47,3% εξ αυτών υποστήριξε ότι θα το έδινε στο κατοικίδιό του. Πηγή: newmoney.gr
Το Χονγκ Κονγκ θεσπίζει απαγόρευση ατμίσματος σε εξωτερικούς χώρους
Εντείνονται οι περιορισμοί στο κάπνισμα μετά τη διακοπή εισαγωγής, πώλησης και παραγωγής ηλεκτρονικών τσιγάρων. Η καταπολέμηση του καπνίσματος παραμένει προτεραιότητα για το Χονγκ Κονγκ, με την επερχόμενη απαγόρευση του ατμίσματος σε δημόσιους χώρους. Οι αρχές σχεδιάζουν να εφαρμόσουν το νέο μέτρο στα μέσα του 2026, ενισχύοντας τις προσπάθειες για μείωση του καπνίσματος, το οποίο έχει ήδη μειωθεί από 23,3% το 1981 σε 9,5% το 2021. Οι αρμόδιοι αξιωματούχοι παραμένουν αισιόδοξοι ότι το ποσοστό θα συνεχίσει να μειώνεται, με προβλέψεις να το τοποθετούν κοντά στο 7,8%. Το 2023, περίπου 11.600 άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω στο Χονγκ Κονγκ χρησιμοποιούσαν ηλεκτρονικά τσιγάρα σε καθημερινή βάση, σύμφωνα με την τοπική Στατιστική Υπηρεσία, ποσοστό που αντιπροσωπεύει το 0,2% του πληθυσμού. Νόμος που ψηφίστηκε το 2022 απαγορεύει την εισαγωγή, διαφήμιση, παραγωγή και πώληση προϊόντων ατμίσματος, με προβλεπόμενες ποινές έως επτά χρόνια φυλάκισης και πρόστιμο 257.000 δολαρίων, ενώ η προσωπική χρήση δεν εμπίπτει στην απαγόρευση. Σε δηλώσεις του, ο υπουργός Υγείας του Χονγκ Κονγκ, Λο Τσουνγκ-μάου, ανακοίνωσε ότι η χρήση φυσιγγίων ηλεκτρονικών τσιγάρων θα απαγορευτεί πρώτα σε εξωτερικούς χώρους, με στόχο την προστασία των νέων, και στη συνέχεια το μέτρο θα εφαρμοστεί καθολικά. Εξήγησε πως η απαγόρευση θα ξεκινήσει από δημόσιους χώρους, δεδομένου η εφαρμογή της σε εσωτερικούς χώρους θα αντιμετώπιζε “πολλά προβλήματα επιβολής της”. Τόνισε πως οι ατμιστές προμηθεύονται τα προϊόντα από παράνομες εισαγωγές, ενώ προειδοποίησε ότι τα ανταλλακτικά ηλεκτρονικών τσιγάρων χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο ως “εργαλείο για ψυχαγωγική χρήση ναρκωτικών”. Τρία χρόνια νωρίτερα, ο υπουργός είχε τονίσει την ανάγκη ελέγχου του καπνίσματος και σταδιακής εξάλειψης του καπνού, προκειμένου να μην παρασυρθούν οι νέοι στο κάπνισμα, να διαφυλαχθεί η υγεία τους και να διασφαλιστεί η δημόσια υγεία. Είχε επίσης αναφέρει πως εξετάζεται η αύξηση του νόμιμου ηλικιακού ορίου για την αγορά καπνικών προϊόντων, ώστε να αποτραπεί η νόμιμη πρόσβασή τους από τους νέους. Οι τοποθετήσεις του Λο, ειδικού στις μεταμοσχεύσεις ήπατος, προκάλεσαν αντιδράσεις, με τον Πίτερ Σίου Κα-φαι, μέλος του Νομοθετικού Συμβουλίου του Χονγκ Κονγκ, να χαρακτηρίζει την πολιτική “ακραία”, υποστηρίζοντας ότι περιορίζει την ελευθερία επιλογής και επιβάλλει προκαθορισμένες αποφάσεις στους ανηλίκους. Σε όσους εξέφρασαν ανησυχίες ότι τέτοια μέτρα θα μπορούσαν να αποθαρρύνουν τους επισκέπτες, ο Λο απάντησε ότι η τουριστική κίνηση δεν θα επηρεαστεί, αφού οι ταξιδιώτες “έρχονται στο Χονγκ Κονγκ όχι για το κάπνισμα. Έρχονται στο Χονγκ Κονγκ για τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, για το φαγητό μας, για όλα τα τουριστικά αξιοθέατα. Τους αρέσει μια ζωντανή, υγιής πόλη και όχι μια πόλη γεμάτη καπνό και αποτσίγαρα στο έδαφος. Θα έλεγα κατηγορηματικά ότι αυτό δεν αποτελεί θέμα.” Στην επόμενη τοποθέτησή του, έναν χρόνο αργότερα, ο Λο προκάλεσε νέες συζητήσεις, καλώντας τους πολίτες να χρησιμοποιούν το επίμονο βλέμμα ως μέσο αποτροπής για όσους καπνίζουν παράνομα. Ο ίδιος είχε δηλώσει πως “όταν κάποιος βγάζει τσιγάρο σε ένα εστιατόριο, όλοι όσοι βρίσκονται στο χώρο μπορούν να κοιτάζουν αυτό το άτομο” υποστηρίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο ότι αυτή η πρακτική μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία μιας πόλης με πιο έντονη αντικαπνιστική κουλτούρα. Όπως ανέφερε η South China Morning Post, είχε επισημάνει ότι οι αρχές θα κάνουν χρήση βιντεοληπτικού υλικού από πολίτες, ώστε να επιβάλουν την απαγόρευση του καπνίσματος σε μη επιτρεπόμενες περιοχές. Σημειώνεται ότι με σκοπό την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος, το Βέλγιο απαγόρευσε από την 1η Ιανουαρίου την πώληση ηλεκτρονικών τσιγάρων μίας χρήσης, όντας η πρώτη χώρα της ΕΕ που εφαρμόζει το μέτρο. Την ίδια ημέρα, τέθηκε σε ισχύ στο Μιλάνο η απαγόρευση καπνίσματος σε εξωτερικούς χώρους. Ο Φρανκ Βάντενμπουρκ, υπουργός Υγείας του Βελγίου, χαρακτήρισε το ηλεκτρονικό τσιγάρο ως ένα προϊόν “εξαιρετικά επιβλαβές” τόσο για την κοινωνία όσο και για το περιβάλλον, επισημαίνοντας ότι στοχεύει στους νέους και περιέχει νικοτίνη, η οποία προκαλεί εθισμό και βλάπτει την υγεία.
Είστε συχνά αφηρημένοι; Φταίει η ατμοσφαιρική ρύπανση
Τα αιωρούμενα σωματίδια θολώνουν το μυαλό και καθιστούν δύσκολες ακόμα και τις απλές καθημερινές δραστηριότητες ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Ετοιμάζετε με προσοχή τη λίστα για το σουπερμάρκετ και λίγο πριν βγείτε από το σπίτι την ξεχνάτε στο τραπέζι, ψάχνετε με μανία τα γυαλιά σας, ενώ αυτά στολίζουν το κεφάλι σας, αγωνιάτε μην αργήσετε στο ραντεβού σας με τον οδοντίατρο και λίγα λεπτά πριν φτάσετε στον προορισμό σας συνειδητοποιείτε ότι η προγραμματισμένη επίσκεψή σας είναι για την επόμενη εβδομάδα… Σας συμβαίνουν συχνά παρόμοια περιστατικά; Είστε αφηρημένοι και η καλύτερη περιγραφή που μπορείτε να δώσετε σε κάποιον όταν σας ρωτάει πώς είστε είναι θολούρα στο μυαλό που δεν σας επιτρέπει να συγκεντρωθείτε σε ό,τι κάνετε, να εργαστείτε, αλλά και απλώς να λειτουργήσετε στην καθημερινότητά σας; Είναι πολύ πιθανό να έχετε εκτεθεί σε ατμοσφαιρική ρύπανση και τα αιωρούμενα σωματίδια (PM) να έχουν επηρεάσει την ικανότητά σας να εστιάσετε σε αυτό με το οποίο ασχολείστε τη δεδομένη στιγμή. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications και διεξήχθη από ερευνητική ομάδα των Πανεπιστημίων του Μπέρμιγχαμ και του Μάντσεστερ αρκεί ακόμα και η σύντομη έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις PM για να παρατηρηθούν προβλήματα στη λειτουργία του εγκεφάλου για την καθημερινή δραστηριότητα, όπως για παράδειγμα οι εβδομαδιαίες αγορές στο σουπερμάρκετ. Επιπλέον, οι ερευνητές εκτιμούν ότι η φλεγμονή που παρατηρείται από την ρύπανση μπορεί να βρίσκεται πίσω από τη δυσκολία αναγνώρισης των συναισθημάτων. Η ομάδα εξέθεσε 26 ενήλικες σε υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, τα οποία προέκυψαν από καπνό κεριών, καθώς και σε καθαρό αέρα. Συγκεκριμένα, βρέθηκαν σε αίθουσα με σωματίδια PM καθώς και απαλλαγμένο από αυτά για μία ώρα, εισπνέοντας κανονικά, με περιορισμένη ρινική εισπνοή και από το στόμα με κλιπ που έφραζε τη μύτη. Ολοκλήρωσαν τέσσερις γνωστικές δοκιμασίες πριν και τέσσερις ώρες μετά την έκθεση, αξιολογώντας τη μνήμη εργασίας, την επιλεκτική προσοχή, τη διάκριση συναισθημάτων και την ψυχοκινητική εγρήγορση. Οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι συμμετέχοντες που είχαν εισπνεύσει – είτε από το στόμα είτε από τη μύτη – τον καπνό, παρουσίασαν σημαντική μείωση στην επιλεκτική προσοχή και την αναγνώριση συναισθημάτων. Βέβαια, την ίδια στιγμή, η λειτουργική μνήμη κι η ψυχοκινητική εγρήγορση δε φαίνεται να επηρεάστηκαν από την ατμοσφαιρική ρύπανση, με τους ειδικούς να εκτιμούν πως ορισμένες εγκεφαλικές λειτουργίες αποδεικνύονται πιο ανθεκτικές. Όπως αναφέρει η έκθεση, ο ρινικός βλεννογόνος διευκολύνει την ταχεία απορρόφηση χημικών ουσιών και φαρμάκων, επομένως, τόσο τα διαλυτά όσο και τα αδιάλυτα σωματίδια θα μπορούσαν δυνητικά να φτάσουν στον εγκέφαλο μέσω αυτής της οδού. Πράγματι, στοιχεία δείχνουν ότι τα πολύ λεπτά σωματίδια επιδεικνύουν αυξημένη αποτελεσματικότητα στη διέλευση. Οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα προκειμένου να επιβεβαιωθεί ο πιθανός ρόλος της οσφρητικής οδού στην ικανότητα επιλεκτικής προσοχής και να κατανοηθεί καλύτερα η επίδραση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη γνωστική λειτουργία. Για «αδιάσειστα στοιχεία» ότι ακόμα και η βραχυπρόθεσμη έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια μπορεί να έχει άμεσες επιπτώσεις στη λειτουργία του εγκεφάλου, έκανε λόγο ο Τόμας Φάχερτι από το Τμήμα Γεωγραφίας, Γης και Περιβαλλοντικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ και εκ των συντακτών της έκθεσης. Την ίδια ώρα, ο Φράνσις Πόουπ καθηγητής Ατμοσφαιρικών Επιστημών του ίδιου πανεπιστημιακού ιδρύματος και ανάμεσα στους ερευνητές, τόνισε ότι «η κακή ποιότητα αέρα υπονομεύει την πνευματική ανάπτυξη και την παραγωγικότητα των εργαζομένων, με σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις σε έναν τεχνολογικό κόσμο που βασίζεται στη γνωστική αριστεία». Όπως είπε, η μειωμένη παραγωγικότητα επηρεάζει την οικονομική ανάπτυξη και κάλεσε για την εφαρμογή αυστηρότερων κανονισμών σχετικά με την ποιότητα του αέρα και την αντιμετώπιση των συνεπειών που συνδέονται με αυτόν. Οι ειδικοί εξηγούν ότι η γνωστική λειτουργία περιλαμβάνει μια σειρά από νοητικές διεργασίες ζωτικής σημασίας για τις καθημερινές εργασίες. Η επιλεκτική προσοχή, για παράδειγμα, βοηθά στη λήψη αποφάσεων και στη συμπεριφορά για την επίτευξη στόχων, όπως για παράδειγμα η προτεραιότητα στην αγορά προϊόντων που αναγράφονται στη λίστα για το σουπερμάρκετ, καθώς και η αντίσταση στις παρορμητικές αγορές. Ο εγκέφαλος γερνάει κατά 15 χρόνια Ανάλογα ήταν τα αποτελέσματα παλαιότερης έρευνας από τα Πανεπιστήμια του Κουίνσλαντ και του Κάρνεγκι Μέλον στην Αυστραλία, σύμφωνα με την οποία η έκθεση σε συγκέντρωση σωματιδίων υψηλότερη από το μέσο όρο οδήγησε στη μείωση γνωστικών λειτουργιών κατά έξι βαθμούς σε μία κλίμακα των 100. Ανάμεσα σε αυτές η μνήμη, η λεκτική ικανότητα, η προσοχή, η ευελιξία, η μαθηματική ικανότητα, η ταχύτητα και επίλυση προβλημάτων. Οι ερευνητές τόνιζαν στη μελέτη τους ότι σε ανθρώπους κάτω των 30 ετών που εκτίθενται σε αυτό το επίπεδο ρύπανσης, είναι πιθανό να παρατηρηθεί μείωση της γνωστικής τους λειτουργίας αντίστοιχης της γήρανσης κατά 15 χρόνια. Και ψυχικά προβλήματα Ο μολυσμένος αέρας, όμως, επιδρά και στην ψυχική υγεία, σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη των Πανεπιστημίων Γουέιν στο Ντιτρόιτ και του Σινσινάτι που είχε δημοσιευθεί στο NeuroToxicology. Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα ανάπτυξης προβλημάτων ψυχικής υγείας σε ανθρώπους που εισπνέουν αιωρούμενα σωματίδια συγκριτικά με όσους αναπνέουν καθαρό αέρα. Μελετώντας δεδομένα από περίπου 100 ερευνητικά άρθρα γύρω από ανθρώπους και ζώα σχετικά με το πώς λειτουργούν ο ιππόκαμπος, η αμυγδαλή και ο προμετωπιαίος φλοιός, κατέληξαν πως σε ποσοστό 95% παρατηρήθηκαν σημαντικές φυσικές και λειτουργικές αλλαγές στις περιοχές του εγκεφάλου που ρυθμίζουν τα συναισθήματα σε όσους εκτίθενται σε αυξημένα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Πηγή: newmoney.gr
Τοίχοι «ντυμένοι» με πράσινο η λύση στο πρόβλημα της ζέστης στα αστικά κέντρα
Καλαίσθητοι, λειτουργικοί και πολύτιμοι για εκατοντάδες ζωικά είδη που βρίσκουν καταφύγιο σε αυτούς ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Αρκεί μία ματιά για να διαπιστώσει κανείς ότι το τσιμέντο επικρατεί στα αστικά κέντρα. Γκρίζα κτίρια σχεδόν κρύβουν τον ορίζοντα, με την απουσία πρασίνου να χαρακτηρίζει τις σύγχρονες πόλεις παραδομένες στην οικιστική ανάπτυξη, συχνά χωρίς περιβαλλοντικά κριτήρια ή βιώσιμο σχεδιασμό. Όλα αυτά την ώρα που οι πυκνοκατοικημένες συνοικίες μετατρέπονται σε «φούρνο», εντείνοντας το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας. Δεν είναι λίγοι οι επιστήμονες που προτείνουν τη δημιουργία χώρων πρασίνου στις μεγαλουπόλεις, ως διέξοδο από τις δραματικές επιπτώσεις της αύξησης της θερμοκρασίας. Πράγματι, έχει αποδειχθεί ότι τα αστικά πάρκα, ή έστω τα δέντρα και τα φυτά μπορούν να προσφέρουν ανάσα δροσιάς, αφού περιορίζεται η ζέστη και δημιουργείται σκίαση. Τώρα, νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης και από το Τμήμα Περιβάλλοντος του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Νανιάνγκ της Σιγκαπούρης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Building and Environment, επιβεβαιώνει τα οφέλη του πρασίνου στην προσπάθεια οι πόλεις να γίνουν πιο δροσερές. Η ερευνητική ομάδα μελέτησε 20 επιφάνειες σε διαφορετικά περιβάλλοντα στη Σιγκαπούρη, εκ των οποίων τοίχοι κτιρίων με πράσινο, «γυμνοί» τοίχοι και φυσικούς βράχους. Διαπίστωσαν ότι οι τοίχοι με φυλλώματα ή αναρριχώμενα φυτά λειτουργούν ως ρυθμιστές της θερμοκρασίας δημιουργώντας ένα στρώμα ψύξης στο κτίριο κατά τη διάρκεια της ημέρας και ένα στρώμα θερμομόνωσης κατά τη διάρκεια της νύχτας. Τα θετικά αποτελέσματα, όμως, δεν περιορίζονται στη θερμοκρασία, αλλά προκύπτει ότι οι πράσινοι τοίχοι μπορούν να φιλοξενήσουν τουλάχιστον 290 διαφορετικά ζωικά είδη, όπως μέλισσες, έντομα και πτηνά, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο τη βιοποικιλότητα. Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες, στη Σιγκαπούρη αυξημένες θερμοκρασίες έως και 4,2 βαθμούς Κελσίου υπολογίστηκαν στο κέντρο της πόλης σε σύγκριση με αγροτικές περιοχές και παράλληλα διαπίστωσαν πως η αυξημένη ανθρώπινη δραστηριότητα επιδρά στη μείωση της βιοποικιλότητας, στην ποιότητα του αέρα, την αισθητική και την υγεία των πολιτών. Εκτιμούν, μάλιστα, ότι έχουν χαθεί βιότοποι για τουλάχιστον το 1/3 της βιοποικιλότητας εξαιτίας της εκμετάλλευσης της γης για την αστικοποίηση. Σε παγκόσμιο επίπεδο, επισημαίνουν, οι αλλαγές στη χρήση γης έχουν ήδη προκαλέσει απώλεια τοπικού ζωικού πλούτου κατά περίπου 77% και απώλεια συνολικής αφθονίας κατά περίπου 40%. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι οι τοίχοι «ντυμένοι» με πράσινο όχι μόνο ικανοποιούν ανάγκες σε αισθητικό επίπεδο, αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ώστε να περιοριστεί η θερμοκρασία σε περιοχές όπως η Σιγκαπούρη και να μετριάσουν την απώλεια οικοτόπων για πολλά είδη. «Οι πράσινοι τοίχοι μπορούν να είναι πολλά περισσότερα από μια απλή διακοσμητική τάση», δήλωσε η Καταρίνα Χεκτ, περιβαλλοντολόγος από το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης και επικεφαλής της μελέτης. Από την έρευνα αποδεικνύεται ότι η θερμοκρασία των πράσινων κτιρίων μειώνεται έως και 0,6-0,7 βαθμούς Κελσίου. «Αυτό μπορεί να ακούγεται σαν μια μικρή διαφορά», αναφέρει η Χεκτ, αλλά ακόμη και μικρή μείωση όπως αυτή μπορεί να ελαττώσει το ενεργειακό κόστος και να κάνει τα κτίρια πιο φιλόξενα για τους πολίτες και τους εργαζόμενους. Η ανέγερση τέτοιων κτιρίων με ολοένα περισσότερους πράσινους τοίχους μπορεί να διευρύνει την ψύξη και να συμβάλλει ώστε να περιοριστεί το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, ενώ όπως εξηγεί η ειδικός μπορεί να βελτιώσει τη συνολική κλιματική ανθεκτικότητα στις πόλεις. Όσο για τους φυσικούς βράχους σε αστικό περιβάλλον, προσέλκυσαν περισσότερη βιοποικιλότητα από τους τοίχους, με την Χεκτ να αναφέρει ότι μπορούμε να μάθουμε πολλά από τη φύση, ώστε να εφαρμόσουμε ανάλογες στρατηγικές σε αστικές περιοχές. Οι τοίχοι με βλάστηση, επομένως, αποτελούν εναλλακτική του φυσικού βράχου καθώς παρέχουν στέγη για ζωικά είδη που σε άλλη περίπτωση δε θα έβρισκαν φιλόξενα σημεία για τη διαβίωσή τους. Επιπλέον, τόνισε ότι τα ευρήματα της έρευνας μπορούν να εφαρμοστούν και σε εύκρατα κλίματα, ακολουθώντας ανάλογες αρχές με αυτές των τροπικών περιοχών. Πηγή: newmoney.gr
Γιατί υπάρχουν περισσότεροι αρουραίοι στις πόλεις και τι ρόλο παίζει η κλιματική αλλαγή
Τα αστικά κέντρα έχουν γίνει φιλόξενα για τα τρωκτικά με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο πληθυσμός τους, απειλώντας τον άνθρωπο με τουλάχιστον 40 ασθένειες ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΑΗ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Τι κοινό έχουν η Ρώμη, η Ουάσιγκτον, το Τορόντο, το Άμστερνταμ και το Λονδίνο; Πέρα από αξιοθέατα, επιβλητικά μνημεία και μουσεία, οι πολύβουες πόλεις είναι πλούσιες σε αρουραίους που κυκλοφορούν ανενόχλητοι ανάμεσα στα τραπεζάκια όπου οι τουρίστες απολαμβάνουν τον καφέ τους, ή στα πολυσύχναστα σοκάκια που διασχίζουν δημοφιλείς συνοικίες. Στην ιταλική πρωτεύουσα ο πληθυσμός σύμφωνα με το Ιταλικό Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής (ISTAT) ανέρχεται στους 4.230.292 κατοίκους. Εκείνος των ποντικών από την άλλη ξεπερνά τα 10 εκατομμύρια, όπως υπολογίζει η Ιταλική Εταιρεία Περιβαλλοντικής Ιατρικής (SIMA), με τις εκτιμήσεις να «βλέπουν» περαιτέρω αύξηση αν δε ληφθούν σχετικά μέτρα. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι ένα θηλυκό Rattus norvegicus, ο κοινός αρουραίος, γεννά τουλάχιστον πέντε φορές το χρόνο και αποκτά συνήθως έξι μικρά. Ακόμα και αν κατά μέσο όρο η διάρκεια ζωής του τρωκτικού αγγίζει μόλις το ένα έτος, οι αριθμοί είναι τρομακτικοί, αφού μέσα σε μία δεκαετία δυνητικά θα μπορούσαν να φτάσουν τα 600 δισ. άτομα. Επομένως, δεν είναι τυχαίο ότι κάποιοι θεωρούν τους κατοίκους της Ρώμης τυχερούς για τον… τόσο περιορισμένο πληθυσμό. Η εισβολή τους, όμως, είναι παγκόσμιο φαινόμενο, αφού στο Παρίσι έχουν πλέον εγκατασταθεί στην περιοχή του Λούβρου, ενώ στη Νέα Υόρκη αποτελούν ακόμα και ατραξιόν με ντόπιους που διοργανώνουν ποντικο-τουρ προς αναζήτηση τρωκτικών. Το πρόβλημα είναι τόσο σοβαρό, που η πόλη διόρισε «τσαρίνα των ποντικών», την Καθλίν Κοράντι, με μία αποστολή: Τη συρρίκνωση του πληθυσμού του «υπ’αριθμόν 1 δημόσιου κινδύνου». Η ίδια σε ρόλο εξολοθρευτή, υποστηρίζει ότι η εκστρατεία με τους ειδικά κατασκευασμένους κάδους που δεν επιτρέπουν την πρόσβαση στα τρωκτικά έχει δώσει τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Τα ποντίκια, με εξαίρεση ενδεχομένως τον σεφ ήρωα της ταινίας «Ο Ραταούης», δεν έχει πολλούς φίλους. Εμπόδιο για να σχηματίσει στενούς δεσμούς με τον άνθρωπο δεν είναι μόνο η αποκρουστική όψη του είδους, άλλα κι οι τουλάχιστον 40 ασθένειες που μπορεί να μεταδώσει μέσω της επαφής ή των περιττωμάτων του με σοβαρούς κινδύνους για την υγεία. Ανάμεσα σε αυτές, η λεπτοσπείρωση, η πανώλη, η σαλμονέλωση, ο τύφος του ποντικού, η τουλαραιμία, η λεμφοκυτταρική χοριομηνιγγίτιδα και η λύσσα. Όλες βάσιμες αφορμές για την άμεση καταπολέμησή του. Για ποιο λόγο αυξάνονται Σκουπίδια και κορωνοϊός λειτούργησαν θετικά στην αύξηση του αριθμού τους με τους επιστήμονες να συμφωνούν ότι η ποσότητά τους είναι ανάλογη με τη διαθεσιμότητα των απορριμμάτων που συγκεντρώνονται σε δρόμους και πεζοδρόμια αφού οι κάδοι δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες των πολιτών. Καθώς απορρίπτονται απόβλητα υψηλής διατροφικής αξίας, πολλά αστικά κέντρα έχουν γίνει εξαιρετικά φιλόξενα και λειτουργούν σαν μαγνήτης αφού η τροφή δε λείπει ποτέ, ενισχύοντας την αναπαραγωγή και ανάπτυξή τους. Την ίδια ώρα, η περίοδος της καραντίνας από το 2020 ως το 2021 για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού δεν συνέπεσε απλώς με την πληθυσμιακή έκρηξη του είδους, αλλά την πυροδότησε. Οι ποντικοί μην έχοντας πρόσβαση σε σκουπίδια από επιχειρήσεις εστίασης που παρέμεναν κλειστές, επέστρεψαν στις κατοικίες αναζητώντας τροφή. Η πείνα, μάλιστα, αποδείχθηκε πολύτιμο εργαλείο για να αντιμετωπίσουν τον φόβο τους για τον άνθρωπο, με αποτέλεσμα η παρουσία τους να είναι πιο συχνή ιδίως σε ισόγειες κατοικίες. Παράλληλα, τους θερινές μήνες όταν ο καυτός ήλιος επιταχύνει την αποσύνθεση των απορριμμάτων τα τρωκτικά βρίσκουν την ιδανική ευκαιρία να εξορμήσουν. Κατά την ίδια περίοδο, συχνά με σύμμαχο τις καλές καιρικές συνθήκες εντατικοποιείται η ανέγερση κτιρίων ή παρατηρούνται παρεμβάσεις σε κτίρια, προκαλώντας ωστόσο αναστάτωση στην ισορροπία του οικοσυστήματος και ωθώντας τους ποντικούς που ζουν υπογείως ή κοντά σε υπονόμους να βγουν στην επιφάνεια. Πώς συνδέεται η κλιματική αλλαγή Πέρα από την αστικοποίηση και τα απορρίμματα, ο αυξανόμενος αριθμός αρουραίων στις πόλεις συνδέεται με την αύξηση της θερμοκρασίας, συνέπεια της κλιματικής αλλαγής. Η έντονη ζέστη δεν ευνοεί μόνο την ανάπτυξη εντόμων και δη κουνουπιών, αλλά και τον πολλαπλασιασμό των αρουραίων. Παλαιότερη μελέτη σε ΗΠΑ και Καναδά είχε καταδείξει ότι η άνοδος της θερμοκρασίας και οι ηπιότεροι χειμώνες επηρεάζουν άμεσα τον πληθυσμό τους στις αστικές περιοχές, καθώς η διαβίωσή τους δυσχεραίνει στις χαμηλές θερμοκρασίες. Τώρα, νεότερη διεθνής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Science Advances επιβεβαιώνει τον ρόλο που διαδραματίζει η κλιματική αλλαγή στην έξαρση του πληθυσμού τους. Οι ερευνητές μελέτησαν δεδομένα από 16 πόλεις σε όλο τον κόσμο και διαπίστωσαν ότι στις 11 από αυτές υπήρξε αυξητική τάση στον αριθμό των αρουραίων. Μεταξύ αυτών, η Ουάσιγκτον, η Νέας Υόρκη και το Άμστερνταμ, ενώ σε μόλις τρεις – Νέα Ορλεάνη, Λούισβιλ και Τόκιο – καταγράφηκε μείωση. Οι πόλεις που σημείωσαν μεγαλύτερη αύξηση θερμοκρασίας και αντίστοιχα οι πιο πυκνοκατοικημένες είδαν ανάλογη άνοδο στον αριθμό των αρουραίων. Όπως αναφέρει η μελέτη, η Ουάσιγκτον κρατά τα σκήπτρα και ακολουθεί το Σαν Φρανσίσκο, το Τορόντο, η Νέα Υόρκη και το Άμστερνταμ. Σχετικά δε με την Ουάσιγκτον, η τάση ήταν τρεις φορές μεγαλύτερη από ό,τι στη Βοστώνη και 1,5 φορά μεγαλύτερη από τη Νέα Υόρκη. Οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το φαινόμενο αποδίδεται στην αύξηση της θερμοκρασίας κατά 40%. Ο επικεφαλής της έρευνας και βιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Ρίτσμοντ, Τζόναθαν Ρίτσαρντσον, εξήγησε στο Associated Press ότι οι πόλεις που θερμαίνονται πιο γρήγορα και για περισσότερο χρονικό διάστημα, ευνοούν την αναζήτηση τροφής και τους αναπαραγωγικούς κύκλους των αρουραίων. Η αστικοποίηση αποτελεί έναν ακόμα παράγοντα ανάπτυξης του πληθυσμού, καθώς όπως αναφέρει ο Ρίτσαρντσον, στους αρουραίους αρέσει το δομημένο περιβάλλον κι η γειτνίαση με τους ανθρώπους και δη τα απόβλητά τους. Τι μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό τους; Σύμφωνα με τον ειδικό το μυστικό δε βρίσκεται στις παγίδες ή το ποντικοφάρμακο, αλλά στην πρόληψη. Για αυτό το λόγο, στη Νέα Ορλεάνη ενισχύεται η καμπάνια ενημέρωσης των κατοίκων με εκπαιδευτικά εργαστήρια και εκστρατείες ώστε να μάθουν οι ντόπιοι τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να απωθήσουν τα τρωκτικά, όπως η σωστή απόρριψη των αποβλήτων. Ο Ρίτσαρντσον τόνισε ότι είναι αδύνατο να εξαφανιστούν οι αρουραίοι από τις πόλεις, αλλά όπως είπε στο αμερικανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο ο Νιλ Κάρτερ από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν «οι άνθρωποι πρέπει να συνυπάρχουν με την άγρια ζωή στα αστικά περιβάλλοντα, ακόμη και με τους αρουραίους». Πηγή: newmoney.gr