Goldman Sachs: Ο συνδυασμός της Alpha Bank που οδηγεί υψηλότερα την τιμή στόχο
Από τον Ανδρέα Βελισσάριο Η ανθεκτικότητα και η χαμηλή ευαισθησία του καθαρού επιτοκιακού περιθωρίου στις μειώσεις των επιτοκίων, η βελτίωση των δεικτών CET1 και ROTE αλλά και η διαρκής αύξηση της επιβράβευσης των μετοχών, αποτελεί το τρίπτυχο που οδηγεί σε επί τα βελτίω αναθεώρηση των εκτιμήσεων της Goldman Sachs για την Alpha Bank. Ο αμερικανικός οίκος αυξάνει την τιμή στόχο για τη μετοχή της Alpha στα 2,70 ευρώ από 2,40, διατηρώντας τη σύσταση «buy», ενώ ενημερώνει τις εκτιμήσεις του στη βάση των αποτελεσμάτων χρήσης 2024 και το business plan. Αυξάνει τις εκτιμήσεις του για τα κανονικοποιημένα EPS για το 2025 – 2026 – 2027 – 2028 – 2029 κατά περίπου 22% – 18% – 28% – 28% – 25% λόγω ενός συνδυασμού (1) υψηλότερων εκτιμήσεων καθαρής κερδοφορίας (αυξήθηκαν κατά περίπου 5% το 2025 – 2028, αντανακλώντας κυρίως την πιο εποικοδομητική θέση του οίκου για τα καθαρά έσοδα από τόκους (2) την υιοθέτηση στο μοντέλο των αναλυτών για buybacks (payout τουλάχιστον 50% το 2025 – 2029 με υπόθεση 75% – 25% κατανομή μεταξύ προγράμμματος επαναγοράς ιδίων και χρηματικής διανομής). Η Goldman Sachs αναμένει γενικά σταθερό καθαρό επιτοκιακό περιθώριο (NIM) για την Alpha για το 2025 – 2026 σε σύγκριση με το 2024 (έναντι υποχώρησης κατά περίπου 40 μονάδες βάσης κατά μέσο όρο τις υπόλοιπες συστημικές). Το χάσμα σε επίπεδο ROTE μεταξύ Alpha και υπόλοιπων συστημικών θα μειωθεί σταδιακά. Οι αναλυτές αναμένουν ROTE για την Alpha (προσαρμογή σε AT1) στο 11% – 11% – 12% το 2025 – 2027 (έναντι ομοτίμων στο 13,6% – 13% – 13,5%). Οι προβλέψεις του οίκου βασίζονται σε υπόθεση για επιτόκιο DFR από την ΕΚΤ στα τέλη του 2025 – 2026 – 2027 στο 2%. Παράλληλα, οι αναλυτές αναμένουν ότι η κεφαλαιακή θέση της Alpha θα συνεχίσει να ενισχύεται την επόμενη τριετία. Στα μοντέλου τους, οι αναλυτές θέτουν δείκτη CET1 για την Alpha στο 16,4% – 16,9% – 17,5% – 18,4% περίπου. Σύμφωνα με τους ίδιους, τα σταθερά κεφαλαιακά αποθέματα θα της προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία στη στρατηγική αξιοποίησης και κατανομής των κεφαλαίων (τόσο σε μερίσματα όσο και σε συγχωνεύσεις και εξαγορές). Η Alpha, σύφωνα με τη Goldman Sachs, είναι σημαντικά υποτιμημένη έναντι των άλλων ευρωπαϊκών και ελληνικών τραπεζών. Ενώ καταγράφεται μια θετική δυναμική σε επίπεδο ROTE για την Alpha Bank, το χάσμα σε επίπεδο αποτίμησης μεταξύ της μετοχής της Alpha και των ομοτίμων τραπεζών παραμένει σημαντικό. Η μετοχή της Alpha διαπραγματεύεται με δείκτη P/TBV στο 0,6x για το 2025 – 2026 έναντι 0,9 – 0,8x για τις ελληνικές τράπεζες και 1,1-1x για τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Με τη βελτίωση του δείκτη ROTE και την ενίσχυση της κεφαλαιακής θέσης της τράπεζας, οι αναλυτές αναμένουν ότι θα μειωθεί το χάσμα σε επίπεδο αποτιμήσεων. Πηγή: insider.gr
Δαγούμας: Προ των πυλών η νέα πλατφόρμα της ΡΑΑΕΥ για την εξοικονόμηση ενέργειας
Θα δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να υποβάλουν τα δεδομένα τους και να λαμβάνουν προσφορές από πιστοποιημένες εταιρείες για έργα ενεργειακής αποδοτικότητας. Γιώργος Φιντικάκηςg.fintikakis@euro2day.gr Στα σκαρια βρίσκεται η νεα πλατφόρμα της ΡΑΑΕΥ με στόχο να διευκολύνει τους καταναλωτές στην επιλογή λύσεων για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων και των κατοικιών τους. Το αποκάλυψε ο πρόεδρος της Αρχης, Αθανάσιος Δαγουμας, μιλώντας στο podcast “Στην Πρίζα” του ΑΔΜΗΕ, λέγοντας ότι η νέα αυτή πλατφόρμα, θα ονομάζεται «Energy Efficiency Marketplace», θα βγει στον αερα συντομα και θα δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να υποβάλουν τα δεδομένα τους και να λαμβάνουν προσφορές από πιστοποιημένες εταιρείες για έργα ενεργειακής αποδοτικότητας. Στη πράξη, η νέα αυτή έξυπνη πλατφόρμα θα μπορεί να προσφέρει πληροφόρηση για τις λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας που προσφέρονται στην αγορά, “πατωντας” στον υφιστάμενο οδηγό εξοικονόμησης ενέργειας σε κτίρια και κατοικίες. Στη βάση δηλαδή του μητρώου που έχει το ΥΠΕΝ σχετικά με τις εταιρείες «Energy Services Companies», οι οποίες και θα καλούνται να απαντήσουν με μια προσφορά σε αιτήματα που υποβάλουν μέσω της πλατφόρμας οι καταναλωτές. Αν για παράδειγμα ένας καταναλωτής θέλει να προχωρήσει σε παρεμβάσεις εξοικονόμησης στην κατοικία του, μπορεί να υποβάλει σχετικό αίτημα στην εν λόγω πλατφόρμα, να δεχτεί προσφορές από τις εγγεγραμμένες εταιρείες και να επιλέξει την πιο συμφέρουσα για να προχωρήσει. Η νεα πλατφόρμα έρχετα να προστεθεί στα αρκετά εργαλεία που έχει ήδη λανσάρει μέχρι σήμερα η ΡΑΑΕΥ, όπως το energycost.gr, που επιτρέπει στους χρήστες να συγκρίνουν εύκολα τα τιμολόγια ρεύματος και φυσικού αερίου, ο «Εικονικός Τόπος για τον Καταναλωτή», ο Ενεργειακός Διαμεσολαβητής και το Εργαλείο Συγκέντρωσης Τιμολογίων για την ηλεκτροκίνηση και την ηλεκτρική ενέργεια. Τα μετρα της ΕΕ και η ουσίαΑναφερόμενος στο ευρύτερο ενεργειακο τοπίο, ο κ. Δαγούμας σημείωσε ότι το πακέτο μέτρων που ανακοίνωσε προσφατα η Κομισιόν δεν εμπεριέχει κινήσεις αμεσης μείωσης των τιμών στην ενέργεια. Σχολίασε ότι αν και οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν ότι υπάρχει ζήτημα στην Ευρώπη, εντούτοις για μια ακόμη φορά δεν δείχνουν την απαραίτητη τόλμη. Στο θέμα της κοινοτικής προτροπής προς τις κυβερνήσεις να μειώσουν τους φόρους στην ενέργεια, ανέφερε ότι στη χώρα μας η φορολόγηση είναι ήδη χαμηλή. Αρα το οποιο περιθώριο μείωσης είναι μικρό, και επομένως ειδικα για την Ελλάδα, η κοινοτική πρόταση στερείται ουσίας. Στο ίδιο μήκος κύματος πηρε θέση και για την έτερη κοινοτική προτροπή στις κυβερνήσεις για μείωση των τελών δικτύου. Σήμερα, υπάρχει ένα φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα άνω των 5 δισ. για την ανάπτυξη του ελληνικού δικτύου, όπως ειπε ο κ. Δαγούμας, άρα η δυνατότητα μείωσης των τελών δικτύου θα πρέπει να καλυφθεί είτε από κρατική χρηματοδότηση, είτε με επιβάρυνση των ίδιων των καταναλωτών. Σχολιάζοντας την πορεία της ελληνικής πράσινης μετάβασης εκτίμησε ότι είμαστε ένα πολύ καλό παράδειγμα, όντας πλέον εξαγωγείς φθηνής ενέργειας απο ΑΠΕ και έχοντας κάνει σημαντικές επενδύσεις στα δίκτυα. Τούτων δοθεντων, η μεγαλύτερη πλέον πρόκληση για τη χώρα είναι να φτάσει στο σημείο εκείνο όπου το εγχώριο ενεργειακο σύστημα δεν θα επηρεάζεται από τις διεθνείς εξελίξεις. “Αυτό ήδη το έχουμε πετύχει, καθώς οι ΑΠΕ έχουν μειώσει την ευαλωτότητα. Όταν έρθει και η αποθήκευση τα επόμενα χρόνια, θα έχουμε από τα πιο πλήρη συστήματα πανευρωπαϊκά”, ανέφερε. Η διαφάνεια, ο ανταγωνισμός και τα παράποναΣτο ερώτημα κατά πόσο υπάρχει διαφάνεια στην ελληνική αγορά ενέργειας απάντησε ότι ελάχιστοι ρυθμιστές πανευρωπαϊκά έχουν τόσα πολλά στοιχεία στην ιστοσελίδα τους για τους καταναλωτές. Επίσης έκανε ειδική αναφορά στον ανταγωνισμό τόσο στη χονδρική, όσο και στη λιανική, λέγοντας οτι ειναι οξυμενος, κάτι που αποτυπώνεται και στο εργαλείο σύγκρισης τιμών, όπως και στο πλήθος των τιμολογίων που προσφέρονται. “Πρέπει να ενισχύσουμε την εύκολη αλλαγή προμηθευτή. Παραθέτουμε όλα τα προϊόντα, συνεργαζόμαστε με τη γενική γραμματεία ψηφιακών συστημάτων για να γίνεται πιο εύκολη αλλαγή μέσω του gov.gr”, όπως είπε. Σημειωτέον ότι τα παράπονα των καταναλωτών σε σύγκριση με την περίοδο της κρίσης έχουν μειωθεί κατά 75%, ενώ ο Ενεργειακός Μεσολαβητής δίνει περαιτέρω δυνατότητες στον πολίτη. Πηγή: euro2day.gr
LCI – Όμιλος Libra: Εξαγοράζει τη Macquarie Rotorcraft Limited με τίμημα άνω του 1 δισ. δολαρίων
Από τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου Τον ηγετικό της ρόλο στην παγκόσμια αγορά μίσθωσης αεροσκαφών ενισχύει ακόμα περισσότερο η LCI του ομίλου Libra, με την επίτευξη συμφωνίας με τον όμιλο Macquarie για την εξαγορά της Macquarie Rotorcraft Limited (MRL) που δραστηριοποιείται στο leasing ελικοπτέρων, έναντι ιδιαίτερα υψηλού τιμήματος που υπερβαίνει το 1 δισ. δολάρια. Η εξαγορά της MRL, εταιρεία μέλος του πολυεθνικού ομίλου Macquarie, που ιδρύθηκε το 2013 και εδρεύει στη Βρετανία, πραγματοποιήθηκε από κοινοπρακτικό σχήμα στο οποίο συμμετέχουν η LCI και η Ιαπωνική Sumitomo Mitsui Finance & Leasing Co. (SMFL). Η SMFL συμμετέχει στη μετοχική σύνθεση της LCI από το 2023 με 35%. Με παρουσία σε δεκάδες χώρες συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, η Macquarie αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους χρηματοπιστωτικούς ομίλους παγκοσμίως με χαρτοφυλάκιο που υπερβαίνει τα 774 δισ. δολάρια Αυστραλίας (488 δισ. δολάρια ΗΠΑ). Ενισχύεται ο στόλοςΜε τη συναλλαγή αυτή, το joint venture LCI-SMFL που ιδρύθηκε το 2020 αυξάνει αισθητά τον αριθμό των ελικοπτέρων που διαχειρίζεται σε 310, προσθέτοντας περίπου 120 ελικόπτερα στον υφιστάμενο στόλο του. Από το 2023 αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο μισθωτή ελικοπτέρων στην παγκόσμια αγορά με περισσότερα από 150 ελικόπτερα και άλλα 42 υπό παραγγελία, ενώ στα σχέδιά του εντάσσεται η διεύρυνση της πελατειακής βάσης στο άμεσο μέλλον. Το κοινοπρακτικό σχήμα θα τεθεί υπό τη διαχείριση της LCI, η οποία διαθέτει σημαντική τεχνογνωσία στην αγορά μίσθωσης αεροσκαφών. Η LCI ιδρύθηκε το 2004 από τον όμιλο Libra, συμφερόντων της οικογένειας Λογοθέτη, και από την ίδρυσή της έχει πραγματοποιήσει συναλλαγές που υπερβαίνουν τα 11 δισ. δολάρια. Ο στόλος της εταιρείας υπερβαίνει τα 300 αεροσκάφη διαφορετικών τύπων (αεροπλάνα και ελικόπτερα) τα οποία μισθώνει σε κορυφαίες αεροπορικές εταιρείες. Αναφερόμενος στη σημασία της συναλλαγής για την εξαγορά της MRL, ο Αδαμάντιος Τομάζος, εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ομίλου Libra και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της LCI επισήμανε: «Όταν ιδρύσαμε την LCI το 2004, το όραμα του Libra Group ήταν η εταιρεία να επιδιώξει στρατηγικές συνεργασίες για τη δυναμική της ανάπτυξη. Μέσω αυτής της κοινοπραξίας με την SMFL, έναν παγκόσμιο οργανισμό που έχει πλούσια ιστορία με την οποία έχουμε πολλές κοινές αξίες, η LCI είναι σε θέση να πρωταγωνιστήσει στην αγορά μίσθωσης ελικοπτέρων στο παρόν αλλά και στο μέλλον». Ο όμιλος Libra με 20 θυγατρικές και παρουσία σε σχεδόν 60 χώρες δραστηριοποιείται σε αρκετούς διαφορετικούς τομείς όπως την αεροδιαστημική, τη ναυτιλία, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το real estate και το hospitality. Πηγή: insider.gr
O πρώην χρηματιστής με τα μεγάλα deals και τα διαδοχικά μερίσματα
Επί προσωπικού: Ο Λάμπρος Παπακωνσταντίνου έχει άρδην αλλάξει την εικόνα της Ideal Από την έντυπη έκδοσηΓεράσιμος Χιόνης • gchionis@naftemporiki.gr Ας γυρίσουμε τον χρόνο στο καλοκαίρι του 2021, όταν η οικογένεια Δαυίδ-Λεβέντη έδινε τα χέρια με έναν πρώην τραπεζίτη και χρηματιστή, προκειμένου ο τελευταίος να αποκτήσει το πλειοψηφικό πακέτο της Ideal Holdings.Σήμερα, το συγκεκριμένο πρόσωπο μπορεί να υπερηφανεύεται αφενός ότι έχει αναμορφώσει πλήρως την εισηγμένη εταιρεία, αφετέρου ότι διαθέτει τον τίτλο ενός εκ των καλύτερων κι αποτελεσματικότερων deal-makers της ελληνικής αγοράς. Και όχι άδικα, αν λάβουμε υπόψη των αριθμό των εξαγορών-πωλήσεων που έχει ολοκληρώσει μέσα σ’ αυτήν την 4ετία. Λάμπρος Παπακωνσταντίνου Ο λόγος, φυσικά, για τον Λάμπρο Παπακωνσταντίνου, ο οποίος πριν δύο 24ώρα τάραξε τα επιχειρηματικά νερά, χάρη στη συμφωνία – ορόσημο με τη βρετανική Oak Hill Advisors. Πρόκειται για ακόμη ένα deal, το οποίο ήρθε να προστεθεί στο πλούσιο βιογραφικό του έμπειρου manager. Μην ξεχνάμε, εξάλλου, ότι μιλάμε για ένα πρώην μεγαλο-στέλεχος των ελληνικών τραπεζών (με εμπειρία σε Εθνική, Πειραιώς και Γενική) αλλά και βασικό ιδρυτή της Π&Κ ΑΧΕΠΕΥ -της μεγάλης χρηματιστηριακής εταιρείας, η οποία το 2007 εξαγοράστηκε από την Εθνική Τράπεζα. Η αναμόρφωση της IdealΤο 2021, λοιπόν, ο Λάμπρος Παπακωνσταντίνου, μέσω της Virtus International, αποφάσισε να αποκτήσει το πλειοψηφικό πακέτο της Ideal Holdings, εισφέροντας στην εισηγμένη τις Three Cents και Astir Vitogiannis, οι οποίες μέχρι εκείνη τη χρονιά βρίσκονταν στο χαρτοφυλάκιο της Virtus. Και το comeback της Ideal μόλις είχε ξεκινήσει, έχοντας ως βαρύ «πυροβολικό» τον άνθρωπο που βρισκόταν στο «τιμόνι» της. Ακολούθησαν, όπως λίγο – πολύ γνωρίζετε, οι εξαγορές της BYTE, της Netbull, της Attica Πολυκαταστήματα, της Blue Stream κι αισίως της Μπαρμπα-Στάθης, όπως και οι αποεπενδύσεις σε Three Cents – Astir Vitogiannis. Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα πολυσχιδής Όμιλος με έκθεση σε δυναμικούς κλάδους, όπως η πληροφορική, η τεχνολογία, το λιανεμπόριο, τα τρόφιμα κ.α. «Βροχή» μερισμάτωνΤαυτόχρονα, είχαν αντίκτυπο και στην… τσέπη των μετόχων, οι οποίοι μέσα σ’ αυτό το χρονικό διάστημα (δηλαδή από το καλοκαίρι του 2021), κλήθηκαν να εισπράξουν μια σειρά μερισμάτων: Δύο το 2022 (0,07 και 0,12 ευρώ/μετοχή), ένα το 2023 (0,19 ευρώ/μετοχή) κι άλλο ένα το 2024 (0,20 ευρώ/μετοχή). Μέχρι το τέλος του Μαρτίου, μάλιστα, ο Λάμπρος Παπακωνσταντίνου θα στείλει τους μετόχους στο ταμείο για 5η φορά την τελευταία 4ετία, προκειμένου να λάβουν επιστροφή κεφαλαίου 0,10 ευρώ/μετοχή (dividend yield 1,6%) -σήμερα η αποκοπή του δικαιώματος. Όμως, δεν αποκλείεται το σενάριο να επαναληφθεί και σε λίγους μήνες, καθώς στο «τραπέζι» παραμένει η πιθανότητα ενός συμπληρωματικού μερίσματος εντός του 2025. (Τα παραπάνω αποτελούν προϊόν δημοσιογραφικής έρευνας και δεν συνιστούν προτροπή για αγορά, πώληση ή διακράτηση οποιασδήποτε μετοχής) Πηγή: naftemporiki.gr
Πώς θα μοιράσουν οι τράπεζες τα κέρδη του 2024 – Τα σχέδια για το 2025
Του Νίκου Κωτσικόπουλου Διανομές ρεκόρ στους μετόχους τους συνολικά 1,9 δισ. ευρώ, σε συνδυασμό με μετρητά και με αγορές ιδίων μετοχών ανακοίνωσαν οι συστημικές τράπεζες από τα κέρδη του 2024. Παράλληλα, έχουν στόχο να διανείμουν μεγαλύτερα μερίσματα και περισσότερα μετρητά από τα φετινά κέρδη το 2025, όπως επίσης και για τα επόμενα χρόνια. Σημαντικό είναι ότι θέλουν να διανείμουν τα μερίσματα νωρίτερα φέτος τον Μάιο, με Γενικές Συνελεύσεις μετόχων να προγραμματίζονται για τον Απρίλιο. Όλα τα μερίσματα που προτείνονται πρέπει να εγκριθούν από τις εποπτικές αρχές και από τους μετόχους στις Γενικές Συνελεύσεις. Alpha BankΗ Alpha Bank ανακοίνωσε ότι θα διανείμει σε μέρισμα το 43% των κερδών του 2024, που ισοδυναμεί με συνολικό ποσό 281 εκατ. ευρώ. Από το ποσό αυτό τα 211 εκατ. ευρώ ή 75% του συνόλου θα διατεθούν σε αγορές ιδίων μετοχών, καθώς η μετοχή διαπραγματεύεται σε τιμή πολύ κοντά στο ήμισυ της λογιστικής της αξίας και συνεπώς η τράπεζα θα αγοράζει φθηνά τις μετοχές της. Οι μετοχές αυτές διαγράφονται αυξάνοντας αντίστοιχα το ποσοστό των μετόχων επί του συνόλου των μετοχών. Το υπόλοιπο ποσό 70 εκατ. ευρώ θα διανεμηθεί σε μέρισμα σε μετρητά στους μετόχους, το οποίο η Optima Bank υπολογίζει ότι αντιστοιχεί σε περίπου 3 λεπτά ανά μετοχή. Η μερισματική απόδοση αν υπολογισθεί και η επαναγορά μετοχών ξεπερνά το 6%, ενώ για το ποσό σε μετρητά φτάνει το 1,5% μικτά. Για την περίοδο 2025-2027 η Alpha Bank στοχεύει σε μερίσματα τουλάχιστον 50% επί των κερδών και σε διανομή συνολικού ποσού 1,3 δισ. ευρώ στους μετόχους. Η μελλοντική κατανομή των διανομών, μεταξύ μετρητών και επαναγοράς μετοχών θα εξαρτηθεί από τις συνθήκες της αγοράς και την τιμή της μετοχής, με τρόπο που όσο ανεβαίνει η τιμή, τόσο θα αυξάνεται το μέρισμα σε μετρητά. EurobankΜερίσματα που θα ξεπεράσουν τα 2 δισ. ευρώ στην τριετία 2025-2027 προβλέπει η διοίκηση της Eurobank. Φέτος και τα επόμενα δύο χρόνια η ανταμοιβή για τους μετόχους θα είναι τουλάχιστον 50% ή λίγο παραπάνω (αλλά όχι σε επίπεδα 70%). Η διαφορά ανάμεσα στο 50% έως και 65% των κερδών σε μερίσματα, όπως προέκυψε εμμέσως πλην σαφώς από την ανάλυση της διοίκησης σχετίζεται με τα κεφάλαια που θα διατεθούν για μελλοντικές εξαγορές, μέχρι και 1,5 δισ. ευρώ στην τριετία. Από τα κέρδη του 2024, θα διατεθεί το 50% στους μετόχους, που αντιστοιχεί σε συνολική πληρωμή 674 εκατ. ευρώ. Τα 288 εκατ. ευρώ ή ποσοστό 42% θα διατεθούν για αγορές ιδίων μετοχών και 386 εκατ. ευρώ ή 10,5 λεπτά ανά μετοχή θα διατεθούν σε μετρητά. Εθνική ΤράπεζαΘα διαθέσει τα μισά κέρδη του 2024 σε μέρισμα φέτος. Η πληρωμή θα είναι κυρίως σε μετρητά. Από τα κέρδη, οι μέτοχοι θα πάρουν σε μετρητά το 35% των κερδών και το υπόλοιπο 15% θα διατεθεί σε αγορές ιδίων μετοχών. Ο σχεδιασμός προβλέπει τα μερίσματα να αυξηθούν στο 60% των κερδών σε όλη την περίοδο 2025- 2027. Η κατανομή μεταξύ μετρητών και επαναγοράς μετοχών θα είναι 2/3 του ποσού σε μερίσματα με μετρητά και 1/3 του ποσού για επαναγορές μετοχών ανάλογα με την τιμή της μετοχής. Για τις επαναγορές μετοχών, έχει οριστεί ανώτατο όριο στο 100% της λογιστικής αξίας των μετοχών. Τράπεζα ΠειραιώςΗ Πειραιώς σύμφωνα με πληροφορίες σχεδιάζει να προχωρήσει σε επιστροφή κεφαλαίου και όχι σε μέρισμα. Αυτό θα μεγαλώσει έμμεσα την ανταμοιβή των μετοχών, γιατί οι επιστροφές κεφαλαίου δεν φορολογούνται. Ειδικότερα η Πειραιώς ανακοίνωσε μέρισμα 35% από τα κέρδη του 2024 το οποίο αντιστοιχεί σε συνολικό ποσό 373 εκατ. ευρώ ή σε περίπου 0,30 ευρώ ανά μετοχή. Σχεδιάζει όμως την επιστροφή κεφαλαίου του ποσού αυτού που συνεπάγεται καθαρή μερισματική απόδοση περίπου 6,6%. Από τα φετινά κέρδη και για τα επόμενα χρόνια μέχρι το 2028, η Πειραιώς σχεδιάζει να διανείμει το 50% των κερδών της κάθε χρόνο, που με βάση την τρέχουσα κεφαλαιοποίηση υπολογίζεται τώρα ότι αντιστοιχεί σε προβλεπόμενη απόδοση 9% για το μέρισμα από τα φετινά κέρδη. Πηγή: capital.gr
Οι φετινές προκλήσεις και οι άμυνες της ElvalHalcor
Βελτίωση επιδόσεων την περασμένη χρονιά κόντρα στην κρίση. Πώς διαμορφώνεται η αποτίμηση. Τι σηματοδοτεί ο υπερδιπλασιασμός του μερίσματος. Οι εκτιμήσεις για την πορεία της αγοράς Στέφανος Kοτζαμάνηςkotzamanis@euro2day.gr Σαφώς ικανοποιητικές επιδόσεις σημείωσε η ElvalHalcor το 2024, καθώς κατάφερε μέσα σε μια χρονιά ύφεσης για την ευρωπαϊκή οικονομία να ανεβάσει τους όγκους των πωλήσεών της (+7,3% στα προϊόντα αλουμινίου, -2,4% στον κλάδο χαλκού), να διατηρήσει στα ίδια περίπου επίπεδα τη λειτουργική της κερδοφορία (προσαρμοσμένο EBITDA 237,5 έναντι 239,3 εκατ. ευρώ) να ψαλιδίσει το κόστος χρηματοδότησής της, να περιορίσει δραστικά τον καθαρό δανεισμό της (από τα 813,3 στα 634,4 εκατ. ευρώ) και να αυξήσει το καθαρό της κέρδος από τα 28,5 στα 103,2 εκατ. ευρώ. Με βάση τη χθεσινή αποτίμησή της στο ταμπλό του ΧΑ και τις επιδόσεις του ομίλου το 2024, η μετοχή της εισηγμένης διαπραγματεύεται με μονοψήφιο δείκτη P/E (7,8), χαμηλότερα από τη λογιστική της αξία (P/BV στο 0,79) και με μερισματική απόδοση 4,19% (προτεινόμενο μέρισμα 0,09 ευρώ ανά μετοχή). Ο φετινός υπερδιπλασιασμός του προτεινόμενου μερίσματος (0,09 έναντι 0,04 ευρώ πέρυσι) οφείλεται όχι μόνο στην ύπαρξη ισχυρού κερδοφόρου αποτελέσματος, αλλά και στη δραστική υποχώρηση του καθαρού δανεισμού κατά την τελευταία διετία, με αποτέλεσμα ο δείκτης «καθαρός δανεισμός προς προσαρμοσμένο EBITDA» να έχει αποκλιμακωθεί στο 2,67. Παρόλα αυτά, η φετινή χρονιά συνοδεύεται από αβεβαιότητες, με τη σπουδαιότερη να είναι η απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλτ Τραμπ ότι θα επιβάλει δασμούς στα εισαγόμενα ευρωπαϊκά προϊόντα. Σύμφωνα, ωστόσο, με κύκλους προσκείμενους στην ElvalHalcor, μόλις το 8% των συνολικών πωλήσεων του ομίλου κατευθύνεται στην αγορά των ΗΠΑ (κυρίως αφορά τον κλάδο αλουμινίου) και επιπλέον οι συγκεκριμένες πωλήσεις εστιάζονται σε προϊόντα στα οποία η ζήτηση υπερβαίνει στις περισσότερες των περιπτώσεων την τοπική παραγωγική δυναμικότητα. «Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει πελάτης στις ΗΠΑ που να ζήτησε τη μείωση των παραγγελιών του από τον όμιλο» αναφέρεται χαρακτηριστικά. Ένα δεύτερο ζητούμενο αποτελεί το ενεργειακό κόστος το οποίο κινείται σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με πέρυσι. Από την άλλη πλευρά όμως, όλα δείχνουν ότι το κόστος χρηματοδότησης θα συνεχίσει να αποκλιμακώνεται μέσα στη χρονιά, επειδή: – Ο καθαρός δανεισμός έχει ήδη μειωθεί και στόχος είναι να περιοριστεί ακόμη περισσότερο μέσα στο 2025 (υπάρχει πάντα ο αστάθμητος παράγοντας των τιμών των μετάλλων). Προς την κατεύθυνση αυτή αναμένεται να συμβάλουν και οι περιορισμένου ύψους επενδύσεις που προγραμματίζονται μέσα στη χρονιά. – Αναμένονται οφέλη από τη μείωση του Euribor για το τμήμα εκείνο του δανεισμού που δεν έχει «κλειδωμένο» επιτόκιο, είτε μέσω του εισηγμένου ομολογιακού δανείου, είτε μέσω παράγωγων χρηματοοικονομικών προϊόντων (Interest Rate Swaps). To μεγάλο ζητούμενο ωστόσο είναι το πώς θα κινηθεί φέτος η ευρωπαϊκή οικονομία και το αν θα φανούν κάποια δείγματα ανάκαμψης της ζήτησης σε κομβικές δραστηριότητες, όπως οι κατασκευές, η αυτοκινητοβιομηχανία, κ.λπ. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί σε περίπτωση που η μείωση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συνοδευόταν και από τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Οπως σημειώνουν οι ίδιοι κύκλοι, ένας τέτοιος συνδυασμός θα μπορούσε ενδεχομένως να βελτιώσει το ψυχολογικό κλίμα και να τονώσει τη ζήτηση στη Γηραιά Ήπειρο. Πηγή: euro2day.gr
Βιώσιμη ανάπτυξη: Τι λείπει από τις ελληνικές επιχειρήσεις – Οι πρωταθλητές και οι ουραγοί
ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Από τη Πένη Χαλάτση Η ταχύτητα και οι επαρκείς διασφαλίσεις για διαφάνεια αποτελούν τα δύο συστατικά που απουσιάζουν από τη στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης και ESG που υλοποιούν οι ελληνικές επιχειρήσεις σύμφωνα με την 12η ετήσια έρευνα του Κέντρου Αειφορίας (CSE) για το 2025. Η έρευνα επικεντρώθηκε σε 160 ελληνικές επιχειρήσεις που εκδίδουν Εκθέσεις Βιώσιμης Ανάπτυξης εξετάζοντας τις πρακτικές τους σε επίπεδο βιωσιμότητας και ESG κριτηρίων. Όπως συμπεραίνει, η σταδιακή ενσωμάτωση των απαιτήσεων του CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) δείχνει ότι οι επιχειρήσεις αρχίζουν να κατανοούν την αξία της στρατηγικής βιωσιμότητας, αλλά πρέπει να αυξήσουν την ταχύτητα προσαρμογής τους. Ταυτόχρονα, παρά τη σημαντική πρόοδο, το 68% των ελληνικών εταιρειών που υποβάλλουν Εκθέσεις Βιωσιμότητας δεν εξασφαλίζουν εξωτερική διασφάλιση, κάτι που ενδέχεται να επηρεάσει τη διαφάνεια και την αξιοπιστία τους. Ως προς τις επιδόσεις των επιχειρήσεων ανά κλάδο οι πέντε κορυφαίες εταιρείες με τις υψηλότερες επιδόσεις σε τρία ανεξάρτητα ΕSG Ratings που συνδυάζουν και αύξηση κερδοφορίας ανήκουν στους κλάδους της Βιομηχανίας Μη Μεταλλικών Ορυκτών και της Ενέργειας & Υδάτινων πόρων. Από την άλλη, το λιανικό εμπόριο και τα τυχερά παιχνίδια δεν έχουν υιοθετήσει ακόμη ευρέως τα ESG κριτήρια. Όσον αφορά στα πρότυπα που προτιμούν οι επιχειρήσεις, το 94% των εταιρειών επιλέγουν το GRI (Global Reporting Initiative) για τις εκθέσεις τους ενώ το 89% ευθυγραμμίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (UN SDGs). Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν την τάση των ελληνικών εταιρειών να ευθυγραμμίζονται με τα πιο διαδεδομένα διεθνή πρότυπα, γεγονός που ενισχύει τη συγκρισιμότητα και τη διαφάνεια των πρακτικών τους, σύμφωνα με την έρευνα. Παράλληλα, η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι αυτόνομες Εκθέσεις Βιώσιμης Ανάπτυξης κυριαρχούν σε σχέση με τις εκθέσεις που είναι ενσωματωμένες στην Οικονομική Έκθεση που δηλώνει και την σημαντικότητα που έχει η δημοσίευση τους για τα ενδιαφερόμενα μέρη .Οι τομείς με τον μεγαλύτερο αριθμό υποβολών εκθέσεων που δείχνουν πως η βιωσιμότητα αποτελεί ήδη βασικό στοιχείο της στρατηγικής τους είναι Υπηρεσίες Μεταφορών, Βιομηχανία (Είδη Διατροφής), Ενέργεια και Νερό. Χαλαρώνουν οι απαιτήσεις της ΕΕ για το ESG και τις εκθέσεις βιωσιμότηταςΠαρά τα συμπεράσματα της έκθεσης και την ανάγκη να επιταχύνουν οι εταιρείες την προσαρμογή τους στις στρατηγικές βιωσιμότητας, η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως είναι γνωστό, προωθεί ένα πακέτο απλούστευσης των βασικών κανόνων της Πράσινης Συμφωνίας. Η συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα χρειάζεται πλέον να αποκαλύπτει τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον ή την έκθεσή τους στους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής και το 80% των εταιρειών θα εξαιρείται από τις υποχρεωτικές απαιτήσεις γνωστοποίησης βιωσιμότητας. Το πακέτο περιλαμβάνει τροποποιήσεις στην Οδηγία για την υποβολή εκθέσεων για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων (CSRD), στην Οδηγία για τη Δέουσα Επιμέλεια για την Εταιρική Αειφορία (CSDDD), τον Μηχανισμό Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) και τον Κανονισμό InvestEu. Πιο συγκεκριμένα, οι αλλαγές αφορούν στη χρονική μετάθεση των υποχρεώσεων για το CSRD και CSDDD και προτείνεται να αναβληθεί η εφαρμογή όλων των απαιτήσεων αναφοράς στο CSRD για εταιρείες που πρόκειται να υποβάλουν έκθεση το 2026 και το 2027 και να παραταθεί η έναρξη της υποχρέωσης κατά ένα έτος έως το 2028. Οι χαλαρότεροι κανόνες περιβαλλοντικής και εταιρικής βιωσιμότητας για τη μεγάλη πλειονότητα των επιχειρήσεων στην Ευρώπη, αποτελούν την απάντηση της ΕΕ στην κριτική ότι η γραφειοκρατία εμποδίζει την ανταγωνιστικότητα με ξένους αντιπάλους. Σύμφωνα με τις προτεινόμενες αλλαγές, η εφαρμογή του CSRD θα καθυστερήσει δύο χρόνια και μόνο οι εταιρείες με περισσότερους από 1.000 εργαζομένους και με κύκλο εργασιών τουλάχιστον 50 εκατ. ευρώ ή ισολογισμό άνω των 25 εκατ. ευρώ θα πρέπει να εφαρμόζουν τη συγκεκριμένη οδηγία. Αυτό θα μείωνε τον αριθμό των επιχειρήσεων που επηρεάζονται από το νόμο από 50.000 σε περίπου 10.000, δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ. Ωστόσο, οι εταιρείες θα πρέπει ακόμα να αναφέρουν τόσο την έκθεσή τους στον κλιματικό κίνδυνο όσο και τις επιπτώσεις των δραστηριοτήτων τους στο περιβάλλον – μια έννοια γνωστή ως διπλή ουσιαστικότητα που αποτελεί βασικό μέρος της CSRD. Το νομοσχέδιο προτείνει τη μείωση κατά το ήμισυ του αριθμού των δεδομένων που πρέπει να συλλέγουν οι εταιρείες και την κατάργηση των προτύπων αναφοράς για συγκεκριμένους. Η πρόταση αποδυναμώνει επίσης σημαντικά το CSDDD, το οποίο αφορά στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και περιβαλλοντική ζημιά στις αλυσίδες εφοδιασμού τους. Οι αλλαγές απαιτούν από τις εταιρείες να εξετάζουν μόνο τους άμεσους προμηθευτές και η εφαρμογή του νόμου θα αναβληθεί μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις. Εξαίρεση προβλέπεται και στην «Ταξινομία» της ΕΕ, η οποία ορίζει ποιες μπορούν να θεωρηθούν φιλικές προς το κλίμα επενδύσεις, έτσι ώστε μόνο οι εταιρείες με περισσότερους από 1.000 υπαλλήλους να υποχρεούνται να αναφέρουν την ευθυγράμμιση της επιχείρησής τους με τα κριτήρια του συγκεκριμένου κανονισμού. Ταυτόχρονα, οι μικρές και μεσαίες εταιρείες θα έχουν το δικαίωμα να αρνηθούν να παράσχουν ορισμένα δεδομένα, εάν μια μεγαλύτερη εταιρεία τους ζητήσει αυτά τα δεδομένα για να βοηθήσει τη συμμόρφωση της μεγαλύτερης εταιρείας με την CSRD. Το CSRD είναι ήδη σε ισχύ για τις μεγαλύτερες εταιρείες, ορισμένες από τις οποίες έχουν αρχίσει να δημοσιεύουν τις πρώτες τους εκθέσεις το 2025. Οι προτάσεις θα περιορίσουν επίσης την ευρωπαϊκή οδηγία για τη δέουσα επιμέλεια για την εταιρική βιωσιμότητα (CSDDD), η οποία από το 2027 θα αρχίσει να επιβάλλει υποχρεώσεις στις εταιρείες να βρίσκουν και να διορθώνουν τα ζητήματα που σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα περιβαλλοντικά ζητήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού τους. Από το 2026, οι εταιρείες που εισάγουν χάλυβα, τσιμέντο και άλλα αγαθά στην ΕΕ θα πρέπει να πληρώνουν ένα τέλος συνόρων άνθρακα της ΕΕ (CBAM) για τις εισαγόμενες εκπομπές στα προϊόντα τους. Με τους προτεινόμενους κανόνες αναμένεται να αποκλειστούν περί τους 200.000 εισαγωγείς που καλύπτονται επί του παρόντος, με το σκεπτικό ότι παράγουν μόνο το 1% των εκπομπών στο σύστημα. Πηγή: insider.gr
Η Air France εξετάζει την πιθανότητα απόκτησης μεριδίου στην TAP της Πορτογαλίας
Η Air France-KLM εξέφρασε την επιθυμία της να συμμετάσχει στην ιδιωτικοποίηση της TAP SA στην Πορτογαλία, αναγνωρίζοντας τη χώρα ως στρατηγική αγορά για την γαλλική αεροπορική εταιρεία. Κατά τον CEO Μπεν Σμιθ “η Air France-KLM είναι έτοιμη να παρουσιάσει την υποψηφιότητά της στο πλαίσιο της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης της TAP”, ενώ αναφέρει επίσης πως η TAP αποτελεί “μια εμβληματική εταιρεία που έχει δημιουργήσει έναν ισχυρό κόμβο στη Λισαβόνα, ο οποίος είναι ανοιχτός στον κόσμο.” Η κυβέρνηση της Πορτογαλίας σκέφτεται να πουλήσει τουλάχιστον το 49% της TAP, ενώ η Air France-KLM ενδιαφέρεται για τη συμμετοχή της με μειοψηφικό ή πλειοψηφικό μερίδιο, σύμφωνα με το Bloomberg. Η TAP ξεχωρίζει για το γεγονός ότι αποτελεί τον κορυφαίο ευρωπαϊκό πάροχο πτήσεων προς τη Βραζιλία. Η Air France-KLM θα κρατήσει το εμπορικό σήμα της TAP και θα διατηρήσει τη Λισαβόνα ως κόμβο, αναφέρει ο Smith, εξηγώντας τους όρους που έχει θέσει η πορτογαλική κυβέρνηση. Παράλληλα, η Air France-KLM σχεδιάζει να ενισχύσει τη συνδεσιμότητα στο εσωτερικό της Πορτογαλίας, περιλαμβάνοντας και τις δευτερεύουσες πόλεις, τονίζει. Να σημειωθεί πως ο Σμιθ επισκέφθηκε την Πορτογαλία μαζί με τον πρόεδρο Μακρόν για να συζητήσουν την αγορά μεριδίου στην TAP. Ο Μακρόν δήλωσε ότι η Air France και η TAP πρέπει να αναπτύξουν μια “καινοτόμο μορφή γάμου”, σύμφωνα με το AFP.
Πράσινο φως για τη φαρμακευτική μονάδα της Curity Pharma στη ΒΙΠΕ Λάρισας
Η Curity Pharma ανακοινώνει με χαρά την επίσημη άδεια λειτουργίας από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές των Υπουργείων Ανάπτυξης, Υγείας και Αγροτικής Ανάπτυξης. Με αυτήν την έγκριση, η εταιρεία προχωρά σε ένα νέο κεφάλαιο, θέτοντας σε λειτουργία τη σύγχρονη παραγωγική της μονάδα, που θα προσφέρει προηγμένες φαρμακευτικές λύσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες των ασθενών. Με πρωτοποριακή τεχνολογία, η νέα εγκατάσταση της Curity Pharma εγγυάται υψηλά πρότυπα ποιότητας, ασφάλειας και πλήρη συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Η Curity Pharma ενισχύει το ανθρώπινο δυναμικό της με μια έμπειρη και εξειδικευμένη ομάδα επιστημόνων, τεχνικών και ερευνητών, εξασφαλίζοντας υψηλή ανταπόκριση στις ανάγκες της ευρωπαϊκής αγοράς. Η ομάδα και οι συνιδρυτές της εταιρείας εργάζονται με συνέπεια και αφοσίωση, υλοποιώντας το όραμά τους για την ανάπτυξη καινοτόμων και αξιόπιστων προϊόντων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ασθενών και παρέχουν λύσεις στους επαγγελματίες του τομέα της υγείας. “Η αδειοδότηση αυτή σηματοδοτεί μια νέα εποχή για την Curity Pharma, αλλά και για τον κλάδο της φαρμακευτικής κάνναβης. Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε υπολογίσιμη δύναμη στον Ευρωπαϊκό χάρτη της φαρμακευτικής κάνναβης προωθώντας λύσεις βασισμένες στην επιστήμη και την προηγμένη τεχνολογία. Το όραμά μας για την ανάπτυξη και παραγωγή καινοτόμων θεραπειών ξεκινάει να υλοποιείται και είμαστε έτοιμοι να αναπτύξουμε την στρατηγική μας για την παροχή βέλτιστων θεραπευτικών λύσεων στους Έλληνες ασθενείς, καθώς επίσης και την εφαρμογή του εξαγωγικού μας πλάνου με στόχο να καθιερώσουμε την Ελληνική φαρμακευτική κάνναβη ως σημείο αναφοράς στην Ευρώπη.” τονίζει σε δήλωση του ο Μάνος Χατήρας, CEO, πρόεδρος και συνιδρυτής της Curity Pharma.
Κυπριακές τράπεζες: Γερή ένεση κερδών από τον ασφαλιστικό κλάδο
Οι επιδόσεις των θυγατρικών της Κύπρου και της ελεγχόμενης από την Eurobank «Ελληνικής Τράπεζας». Οι ανακατατάξεις και η διεύρυνση των μεριδίων. Στέφανος Kοτζαμάνηςkotzamanis@euro2day.gr Σημαντική ήταν η συμβολή των ασφαλιστικών εργασιών στα οικονομικά αποτελέσματα που δημοσίευσαν οι δύο μεγαλύτερες κυπριακές τράπεζες για την περυσινή χρονιά. Ειδικότερα, στα 46 εκατ. ευρώ (έναντι 54 εκατ. το 2023) διαμορφώθηκαν τα περυσινά καθαρά κέρδη της Τράπεζας Κύπρου που προήλθαν από ασφαλιστικές εργασίες, ποσό που αντιστοιχεί στο 9% της επίδοσης ολόκληρου του Ομίλου. Η Τράπεζα Κύπρου διαθέτει δύο θυγατρικές ασφαλιστικές εταιρείες, την Eurolife στον κλάδο ζωής και τις Γενικές Ασφάλειες Κύπρου στις γενικές καλύψεις. Από την πλευρά της, η Ελληνική Τράπεζα (θυγατρική της Eurobank) ανακοίνωσε για το 2024 καθαρά κέρδη από ασφαλιστικές εργασίες ύψους 17,3 εκατ. ευρώ (αντιστοιχούν στο 4,5% των συνολικών κερδών του ομίλου), έναντι 14,3 εκατ. ευρώ κατά την προηγούμενη οικονομική χρήση. Η Ελληνική Τράπεζα δραστηριοποιείται μόνο στο χώρο του bancassurance μέσα από τις θυγατρικές της Hellenic (κλάδος ζωής) και Παγκυπριακή (γενικές καλύψεις). Από το 2025 ωστόσο (η ολοκλήρωση του deal πιθανολογείται μέσα στο Μάρτιο) η Ελληνική Τράπεζα θα ενσωματώσει και την CNP Cyprus Insurance Holding, η οποία δραστηριοποιείται σε Κύπρο και Ελλάδα μέσω των θυγατρικών της Cyprialife (κλάδος ζωής) και CNP Insurance (γενικές καλύψεις). Μετά την ολοκλήρωση του deal, η Ελληνική Τράπεζα θα ελέγχει στην κυπριακή αγορά μερίδια της τάξεως 30% στον κλάδο ζωής και του 22% στις γενικές καλύψεις. Επίσης, με δεδομένο ότι το 2023 η υπό εξαγορά CNP Cyprus Insurance Holding είχε εμφανίσει παραγωγή 236 εκατ. και καθαρή κερδοφορία ύψους 21 εκατ. ευρώ, εκτιμάται ότι η συμμετοχή του ασφαλιστικού κλάδου στα ετήσια κέρδη του συγκροτήματος της Ελληνικής Τράπεζας θα διευρυνθεί σημαντικά μέσα στο 2025. Να σημειωθεί πως ο όμιλος Eurobank ελέγχει και την πλειοψηφία των μετοχών της κυπριακής ασφαλιστικής εταιρείας Prime Insurance (λόγω κόκκινων δανείων του εκλιπόντος επιχειρηματία Δημήτρη Κοντομηνά) η οποία κατέχει μονοψήφια μερίδια αγοράς τόσο στον κλάδο ζωής, όσο και σε αυτόν των γενικών καλύψεων. Πηγή: euro2day.gr